Roślinność regionalna 

 

Istota zbiorowego życia roślin (podstawy fitosocjologii) 

- w określonych warunkach biologicznych, geograficznych istnieją określone kombinacje 

gatunków 

- rośliny rzadko występują pojedynczo, nawet w warunkach pionierskich zwykle występują 

zbiorowo 

- każdy gatunek ma okresloną amplitudę ekologiczną 

- kombinacje gatunków są powtarzalne 

- abiotyczne warunki siedliskowe oddziałują na fitocenozy 

 

Fitocenoza = roślinny składnik biocenozy 

- realnie istniejące, konkretne zbiorowisko roślinne zajmujące określoną przestrzeń 

- jednolite pod względem składu florystycznego 

 

Funkcje fitocenozy w ekosystemie: 

- produkcja pierwotnej materii organicznej 

- zwykle zakreśla przestrzenne granice ekosystemu 

- tworzy wewnętrzną konstrukcję ekosystemu 

- decyduje o rozkładzie w przestrzeni wielu grup organizmów 

- modyfikuje warunki abiotyczne, termiczne, świetlne, wilgotnościowe ekosystemu 

 

Biohora – powierzchnia zajmowana przez fitocenozę 

Roślinność – ogół zbiorowisk roślinnych występujących na danym terenie 

Flora – ogół gatunków roślin występujących na danym terenie 

 

 

Czynniki wpływające na wykształcenie konkretnej fitocenozy: 

- czynniki klimatyczne 

- czynniki glebowe 

- konkurencja 

- czynniki biogeograficzne 

- czynniki historyczne (np. zlodowacenia) 

- czynniki antropogeniczne 

 

Struktura warstwowa fitocenozy 

a – wartstwa drzew ( drzewa i krzewy > 5 m) 

b – podszyt (warstwa krzewówi młodych drzew) 

c – wszystkie rośliny zielne oraz drzewa i krzewy < 0.5 m 

d – warstwa przyziemna (mchów i porostów) 

* wartstwa c + d = runo 

 

Synantropizacja – trwałe zmiany w krajobrazie wywołane działalnością człowieka 

 

Rośliny synantropijne - podział ze względu na pochodzenie 

1. Apofity – gatunki rodzime tworzące zbior. synantropijne (np. Galium aparine, Urtica 

dioica) 

2. Antropofity – gatunki obce geograficznie 

a) Archeofity – zadomowione przez końcem XV w (np. Centaurea cyanus) 

b) Kenofity – po XV w. 

 

Rośliny synantropijne – podział ze względu na stopień zadomowienia 

1. Gatunki zadomowione: 

a) epekofity – ruderalne, segetalne 

b) agriofity – zbior. naturalne (holoagriofity), półnaturalne (hemiagriofity), np. Acorus 

calamus 

2. Gatunki niezadomowione: 

a) efemerofity – nietrwałe, pojawiające się raz w jednym raz w innym miejscu 

b) ergazjofity – dziczejące rośliny uprawne 

 

Podział zbiorowisk ze względu na pochodzenie i stan zachowania: 

1. Zbiorowiska pierwotne - brak jakichkolwiek wpływów działalności człowieka 

- budowane tylko przez gat. Rodzime 

2. Zbiorowiska naturalne – pomimo działalności człowieka i niewielkich zniekształceń skłąd 

gatunkowy został zachowany 

3. Zbiorowiska antropogeniczne 

a) półnaturalne – siedliska wtórne, budowane przez gatunki rodzime 

- np. łąki, murawy napiaskowe, wrzosowiska 

b) synantropijne – utrzymują się dzięki działalności człowieka, przeważają antropofity 

- zbiorowiska segetalne (pola uprawne, ogrody) lub ruderalne  

 

 

Cechy gatunków pionierskich: 

- szybki wzrost w młodości (co niweluje niekorzystny wpływ zmian środowiskowych) 

- wczesne zakwitanie 

- obfite, coroczne owocowanie 

- anemochoria, anemogamia 

- wysoka tolerancja na niekorzystne warunki 

- plastyczność morfologiczna