background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
                 i  NAUKI 

 

 

 

Monika Mosionek 

 

 

 

Wykonywanie odzieży według projektu 
311[34].Z3.03 
 

 

 

 

 
 

Poradnik dla ucznia 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2005

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

Recenzenci:  
mgr Ewa Samojlik 
mgr inż. Anetta Smolec 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
Katarzyna Maćkowska 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Janusz Figurski 
 
 
Korekta:  
Joanna Fundowicz 
Marta Pobereszko  

 

 
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 311[34].Z3.03 
Wykonywanie odzieży według projektu  zawartego w modułowym programie nauczania  
dla zawodu technik technologii odzieży. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Wydawca 
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2005

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

3

2.  Wymagania wstępne 

5

3.  Cele kształcenia 

6

4.  Materiał nauczania 

7

4.1.

 

Organizacja i warunki wykonywania odzieży według projektu.  Zasady  

         szycia  odzieży według projektu na miarę. Zasady doboru materiałów  
         odzieżowych i dodatków krawieckich do modeli odzieży

 

7

   4.1.1. Materiał nauczania 

7

   4.1.2. Pytania sprawdzające 10
   4.1.3. Ćwiczenia 11
   4.1.4. Sprawdzian postępów 12
4.2. Zasady wykonywania pomiarów 

12

   4.2.1. Materiał nauczania 

12

   4.2.2. Pytania sprawdzające 16
   4.2.3. Ćwiczenia  

16

   4.2.4. Sprawdzian postępów  

17

4.3. Zasady krojenia pojedynczych asortymentów odzieży

 

17

   4.3.1. Materiał nauczania 

17

   4.3.2. Pytania sprawdzające 18
   4.3.3. Ćwiczenia  

19

   4.3.4. Sprawdzian postępów  

19

4.4. Operacje obróbki termicznej odzieży 

20

   4.4.1. Materiał nauczania 

20

   4.4.2. Pytania sprawdzające 21
   4.4.3. Ćwiczenia  

21

   4.4.4. Sprawdzian postępów  

22

4.5. Przeprowadzenie I i II miary. Kontrola jakości odzieży miarowej 

22

   4.5.1. Materiał nauczania 

22

   4.5.2. Pytania sprawdzające 23
   4.5.3. Ćwiczenia  

24

   4.5.4. Sprawdzian postępów  

25

5. Sprawdzian osiągnięć 

26

6. Literatura 

31

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

1. WPROWADZENIE 

 
Otrzymujesz do ręki poradnik pt.

 

„Wykonywanie odzieży według projektu”, który będzie  

Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o podstawowych wiadomościach dotyczących 
organizacji i warunków wykonywania odzieży według projektu, zasad doboru materiałów  
i dodatków odzieżowych, zasad wykonywania pomiarów, zasad krojenia, przeprowadzania 
pierwszej i drugiej miary, kontroli jakości odzieży. 
 

Poradnik ten zawiera: 

1.  Wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności i wiedzy, które powinieneś 

mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej. 

2.  Cele kształcenia tej jednostki modułowej. 
3.  Ćwiczenia, które zawierają: 

•  wykaz materiałów, narzędzi i sprzętu potrzebnych do realizacji ćwiczenia, 

•  pytania sprawdzające wiedzę potrzebną do wykonania ćwiczenia, 
•  sprawdzian teoretyczny, 

•  sprawdzian umiejętności praktycznych. 

4.  Materiał nauczania (rozdział 4) umożliwia samodzielne przygotowanie się do wykonania 

ćwiczeń  i zaliczenia sprawdzianów. Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazaną 
literaturę oraz inne źródła informacji. 

5.  Przykład zadania/ćwiczenia oraz zestaw pytań sprawdzających Twoje opanowanie wiedzy  

i umiejętności z zakresu całej jednostki. Zaliczenie tego ćwiczenia jest dowodem 
osiągnięcia umiejętności praktycznych określonych w tej jednostce modułowej. 
Wykonując sprawdzian postępów powinieneś odpowiadać na pytanie tak  lub nie,  
co oznacza, że albo opanowałeś materiał, albo nie. 

      Jeżeli masz trudności ze zrozumieniem tematu lub ćwiczenia, to poproś nauczyciela  
lub instruktora o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz daną 
czynność.  

Po opracowaniu materiału, spróbuj zaliczyć sprawdzian z zakresu jednostki modułowej. 

Jednostka modułowa „Konfekcjonowanie wyrobów odzieżowych”, której treści teraz 

poznasz, jest jednym z modułów koniecznych do zapoznania się z technologią wytwarzania 
odzieży – schemat 1. 
 
 

Bezpieczeństwo i higiena pracy 
 

W czasie pobytu w pracowni Wytwarzania odzieży musisz przestrzegać regulaminów, 

przepisów BHP i higieny pracy oraz instrukcji przeciwpożarowych, wynikających z rodzaju 
wykonywanych prac. Przepisy te poznasz podczas trwania nauki. 
 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Moduł 311[34].Z3 

Technologia wytwarzania wyrobów 

odzieżowych 

 

311[34].Z3.01 

Wykonywanie szwów technologicznych 

 

311[34].Z3.02 

Konfekcjonowanie wyrobów odzieżowych 

 

311[34].Z3.03 

Wykonywanie odzieży według projektu 

Schemat 1. Układ jednostek modułowych  

              moduł 311[34]. Z3.03 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

−  organizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

−  przestrzegać przepisów BHP i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony 

środowiska, 

−  dobierać maszyny i urządzenia do wytwarzania wyrobów odzieżowych, 

−  obsługiwać maszyny szwalnicze, 

−  czytać rysunki techniczne, 
−  odczytywać schematy strukturalne, 

−  dobierać ściegi i szwy do określonych operacji technologicznych, 

−  wykonywać węzły technologiczne, 
−  zastosować zasady wykończenia wyrobów odzieżowych,  

−  wykonywać elementy ozdobne w odzieży, 

−  dobierać tkaniny i dodatki do określonych wyrobów odzieżowych, 
−  stosować obróbkę technologiczno-termiczną w procesie wytwarzania odzieży, 

−  przygotować odzież do pierwszej miary, 

−  znać rodzaje układów kroju. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

−  zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

ochrony środowiska oraz wymaganiami ergonomii, 

−  zastosować zasady składowania i przechowywania materiałów odzieżowych  

i dodatków krawieckich, 

−  pobrać wymiary krawieckie z sylwetki klienta, 

−  dobrać materiały i dodatki krawieckie niezbędne do wykonywania określonego wyrobu 

odzieżowego, 

−  dobrać techniki wykonania wyrobu odzieżowego, 
−  dobrać techniki wykonania dodatków odzieżowych, 

−  obliczyć ilość materiałów i dodatków krawieckich do uszycia wyrobu odzieżowego, 

−  wykroić elementy wyrobu odzieżowego zgodnie z projektem, 
−  wykroić elementy dodatków krawieckich zgodnie z projektem, 

−  dobrać rodzaje szwów do operacji technologicznych, 

−  obsłużyć maszyny szwalnicze, 
−  zastosować ściegi i szwy w określonej operacji technologicznej, 

−  uszyć wyroby odzieżowe zgodnie z projektem plastycznym, 

−  dobrać operacje obróbki termicznej, 
−  zastosować prawidłowe techniki prasowania elementów oraz gotowych wyrobów 

odzieżowych, 

−  zastosować operacje obróbki klejowej do elementów odzieży, 

−  przygotować wyrób odzieżowy do miary, 
−  przeprowadzić I i II miarę, 

−  nanieść poprawki krawieckie podczas miar i po ich dokonaniu, 

−  dobrać sposoby wykańczania elementów odzieży, 
−  przeprowadzić kontrolę materiałów odzieżowych i dodatków krawieckich, 

−  przeprowadzić kontrolę międzyoperacyjną, 

−  uszyć kolekcję stylizowanych modeli, 
−  wykonać odzież zgodnie z projektem, 

−  dobrać dodatki do modeli odzieży, 

−  sprawdzić zgodność wykonania wyrobu odzieżowego z projektem, 
−  przygotować kolekcję ubiorów. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

4. MATERIAŁ NAUCZANIA 

 

4.1.  Organizacja i warunki wykonywania odzieży według 

projektu.  Zasady szycia odzieży według projektu na miarę. 
Zasady doboru materiałów odzieżowych i dodatków 
krawieckich do modeli odzieży 

 
 

4.1.1. Materiał nauczania 
 

Odzież – ubiór okrywający tułów i kończyny człowieka. 

 

Podstawową funkcją odzieży jest: 

−  ochrona organizmu ludzkiego przed szkodliwymi wpływami warunków 

atmosferycznych i klimatycznych, 

−  zaspokojenie potrzeb estetycznych człowieka, które są wyrazem obyczajów danego 

społeczeństwa i przejawem jego kultury (wg Prafianowicza) 

 

Kolekcja to zestawienie modeli odpowiadających aktualnemu zapotrzebowaniu rynku. 
Przy tworzeniu kolekcji konieczne jest uwzględnienie następujących punktów: 

−  zwrócenie uwagi na trendy mody, 
−  określenie grup nabywców, 

−  analiza reakcji klientów, 

−  zbadania zapotrzebowania na produkt. 

 

Podstawą tworzenia kolekcji jest szeroki zbiór pomysłów i informacji. Należą do nich 

haute couture (wym. o:t kutii:r), prèt-ά-porter (wym. pretaporte)  oraz informacje dotyczące 
modnych kolorów, sylwetki i materiałów.  

W tworzeniu pomysłów pomocą  są aktualne wydarzenia, przykłady z przeszłości oraz 

fachowe czasopisma. O wyborze konkretnego pomysłu decydują życzenia klientów oraz grup  
nabywców, np.: awangarda, młodzież, sportowcy, klienci lubiący ubiory klasyczne. 

Pierwsze szkice przygotowuje się na podstawie danych dotyczących materiału i linii 

odzieży. 

Na naradzie dotyczącej kolekcji ustala się wielkość i styl kolekcji, wybierając niektóre 

spośród licznych projektów, ustalając jednocześnie standardy jakościowe. W wybieraniu 
modeli uczestniczy nie tylko kierownictwo, lecz także kadra techniczna i handlowa. 

Na tym etapie tworzenia kolekcji przygotowuje się próbne wykroje, z których w szwalni 

powstają pierwsze modele. W celu ustalenia kosztów materiałowych i kosztów wynikających  
z zatrudnienia pracowników sporządza się kalkulację. W celu ustalenia przebiegu produkcji 
dla każdego modelu tworzy się plan przygotowania produkcji i plan pracy. 

Gotowa pierwsza kolekcja (seria zerowa) jest testowana w sprzedaży, a następnie 

wprowadza się ewentualne poprawki. (druga narada dotycząca kolekcji). 

Modele odzieży, które nie zostały zaakceptowane w sprzedaży, wymienia się na inne lub 

przekształca w odpowiedni sposób. Kolekcja jest w ten sposób dostosowywana do potrzeb  
i żądań klientów. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

Zwykle kolekcje przygotowuje się na przełomie pór roku jesień/zima oraz wiosna/lato.  

Uzupełnienia wprowadza się na bieżąco w wyniku obserwacji rynku. 

Kolekcje urozmaica się w czasie pokazów na targach i wystawach. Pierwsze zamówienia 

powodują rozpoczęcie produkcji. 

 

Kolekcje odzieżowe 

Projektowanie kolekcji odzieżowej wymaga dużej  świadomości plastycznej. Grupę 

odzieży w kolekcji  musi łączyć jakaś wspólna cecha i zarazem dzielić odrębność każdego  
z modeli. 

Cechą wspólną kolekcji może być: 

ƒ  okazja (np. wszystkie suknie wieczorowe), 
ƒ  kolorystyka: 

−  pojedynczy kolor (np. odzież w czerwieni), 

−  tonacja kolorystyczna (w tonacji zimnej, tonacji jesieni), 

−  zestaw kilku barw (np. zestawy dwukolorowe, typu biel + czerń, zestawy trój-  

i czterokolorowe), 

ƒ  styl (np. ubiory w stylu ekologicznym), 
ƒ  linie (np. suknie o linii secesyjnej), 
ƒ  opracowanie określonego detalu w różnorodnych wariantach (np. kształt dekoltów  

w małej letniej sukience), 

ƒ  materiał (modele z jednego rodzaju materiału, wyznaczającego określone rozwiązania    

konstrukcyjne), 

ƒ  technika (np. modele patchworkowe, batikowe), 
ƒ  motyw wiodący (np. różne modele malowane w kwiaty polskie), 
ƒ  sezon (różne modele sezonowe, w ich skład może wchodzić wiele kolekcji), 
ƒ  rodzaj odzieży (np. różne warianty żakietu francuskiego), 
ƒ  wzór na materiale (np. modele z materiału w szkocką kratę). 

W skład kolekcji mogą wchodzić modele, które łączy więcej niż jedna cecha wspólna, 

np. okazja, kolorystyka i technika, czy też styl, materiał i tonacja kolorystyczna. 
 
Zasady szycia odzieży według projektu na miarę 

W procesie wytwarzania odzieży miarowej wyróżniamy następujące etapy: 

−  zaprojektowanie odzieży, 
−  przygotowanie form odzieży, 

−  krojenie odzieży, 

−  przygotowanie do miary, mierzenie oraz szycie odzieży, 
−  wykończanie odzieży, 

−  kontrola jakości odzieży. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

Przykład tworzenia kolekcji 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat 2. Przykład tworzenia kolekcji 
Źródło: Samek P.: Krawiectwo – technologia. WSiP, Warszawa 1999 

 
 
 
 
 
 

Poszukiwanie pomysłu 

Zatwierdzenie kolekcji 

Testowanie kolekcji 

Druga narada 

dotycząca kolekcji 

Sprzedaż  

Seria zerowa pierwsza 

kolekcja 

Projektowanie modeli 

szkic 

PRODUKCJA  

Wybór pomysłu 

Pierwsza narada 

dotycząca kolekcji 

Wyjazdy, targi mody, 
czasopisma fachowe 

Grupy nabywców, stali 
klienci 

Wybór materiałów 
 i dodatków 

Kontrola handlowa 

Plan przygotowania,  
plan pracy, kalkulacja 

Narada przedstawicieli 

Badanie oczekiwań 
klientów 

Targi  

Filmy, muzyka, 
 duch epoki 

Trendy w modzie, kolory, 
sylwetki, materiały 

Linia mody, kształt elementów 
odzieży, zdobienia 

Kontrola techniczna 

Konstrukcja, odzież 
wzorcowa 

Przedstawienie 
rynkowi branżowemu 

Uzupełnienia  

Przedstawiciel  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

10 

Dobór kolorystyczny dodatków do odzieży 

   Dodatki powinny stanowić harmonijną całość z odzieżą. Muszą być podporządkowane 

zasadom doboru kolorystycznego. Kolory w ubiorze zestawia się na zasadzie podobieństwa 
lub kontrastu. Zestawienia podobne są monochromatyczne, należy je więc ożywić, stosując 
odpowiednią kolorystykę dodatków lub akcentów. 
Zestawienia podobne barw w ubiorze wymagają: 
−  ożywienia, ściemnienia, gdy są to barwy pastelowe, 

−  rozjaśnienia, ożywienia, w wypadku barw zgaszonych, 

−  ożywienia,  ściemnienia, rozjaśnienia, gdy są to barwy w określonej tonacji w różnych 

odcieniach. 
   Właściwy efekt można uzyskać, stosując trzy możliwości doboru barw dodatków,  

z wykorzystaniem koła barw: 

−  dodatki w barwach tego samego tonu co barwa odzieży, występujące w różnych grupach 

(tęczowe, pastelowe, złamane, zgaszone), 

−  dodatki w barwach przeciwstawnych (kontrastowych) do tonu odzieży, występujące 

w różnych grupach (tęczowe, pastelowe, złamane, zgaszone), 

−  dodatki w barwach neutralnych, harmonizujących z tonem odzieży. 

 

Dobór dodatków do stylu ubioru 

Na ubiór składa się odzież wraz ze wszystkimi elementami uzupełniającymi, to jest 

dodatkami, takimi jak nakrycia głowy, apaszki, szaliki, paski, rękawiczki, obuwie, parasolki  
i inne, nie wymienione akcesoria, zależne od mody. Ubiór w sensie estetycznym stanowi 
całość kompozycyjną, którą należy uporządkować, czyli tak dobrać dodatki, by podkreślały 
charakter, styl odzieży. Każdy styl dysponuje określonymi formami, które stanowią podstawę 
do wyboru dodatków. 

Oprócz zasad ogólnych doboru dodatków do odzieży w określonym stylu, ważne jest,  

by wielkością i masą były zharmonizowane z „ciężarem” ubioru: 
−  odzież lekka, delikatna, wiosenno-letnia (np. z jedwabiu, batystu, szyfonu) wymaga 

dodatków lżejszych surowcowo i w kształcie, 

−  ubiory jesienno-zimowe, cięższe (z materiałów wełnianych, dzianin itp.) harmonizują 

z dodatkami ciężkimi (skóra, drewno, ciężkie metale itp.). 
Opierając się na zasadzie harmonii, należy pamiętać,  że surowcom szlachetnym  

w odzieży (jedwab, wełna) odpowiadają surowce szlachetne w dodatkach (skóra, metale 
szlachetne), natomiast surowce „ekologiczne” powinny występować  łącznie, np. len, płótno  
ze skórą, rzemieniem, muszlą, kością czy szylkretem. Materiały tańsze,  łatwo dostępne,  
np. płócienka, syntetyki, można  łączyć z surowcami sztucznymi i syntetycznymi, 

 

np. z plastykiem czy różnymi imitacjami. 
 

4.1.2. Pytania sprawdzające 

 
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia. 

1.  Co to jest odzież? 
2.  Co to jest kolekcja? 
3.  Jakie mogą być cechy wspólne kolekcji? 
4.  Jaka jest zasada tworzenia kolekcji? 
5.  Jakie etapy wyróżniamy w procesie wytwarzania odzieży miarowej? 
6.  Jaka jest zasada doboru dodatków do stylu ubioru? 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

11 

4.1.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zaprojektuj kolekcję ubioru damskiego wizytowego dwuczęściowego  (bluzka 

 

i spódnica). 

 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  skorzystać z dostępnych źródeł informacji: literatura fachowa, czasopisma, żurnale mody, 

Internet, 

2)  dokonać analizy aktualnych trendów mody, 
3)  zaprojektować kolekcję damskich bluzek wizytowych i spódnic, 
4)  przedstawić efekty swojej pracy. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  papier, narzędzia i przybory, 

−  literatura fachowa, czasopisma, żurnale mody, zestaw komputerowy z dostępem  

do internetu. 

 
Ćwiczenie 2 

Do zaprojektowanej kolekcji dobierz próbki tkanin. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zebrać próbki tkanin, 
2)  dobrać próbki zgodnie z założeniami projektów, 
3)  przeanalizować  swój wybór z nauczycielem, 
4)  wybrane próbki przykleić pod odpowiednim modelem. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  katalogi tkanin, 

−  klej, nożyczki, projekty. 
  
 Ćwiczenie 3 

Wykonaj  kolekcję wybranych modeli ubiorów damskich na sezon wiosna - lato. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zgromadzić tkaniny i dodatki potrzebne do wykonania wybranych modeli 

zaprojektowanej kolekcji, 

2)  opracować szablony wybranych modeli kolekcji, 
3)  wykroić elementy wybranych modeli kolekcji, 
4)  uszyć wybrane modele, 
5)  zaprezentować wykonaną kolekcję. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

12 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  tkaniny i dodatki, 

−  brystol, nożyczki, przybory kreślarskie, 

−  maszyny i urządzenia szwalnicze 
 

4.1.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

Tak  

Nie 

1)  wyjaśnić, co to jest odzież?  

 

 

 

 

   

2)  wyjaśnić, co to jest kolekcja? 

 

   

 

 

   

3)  wymienić  cechy wspólne kolekcji? 

 

   

 

 

   

4)  przedstawić zasady tworzenia kolekcji? 

 

   

 

 

   

5)  wymienić etapy wykonywania odzieży na miarę?  

 

 

 

 

 

 

6)  przedstawić zasady doboru dodatków do stylu ubioru? 

 

   

 
4.2.  Zasady wykonywania pomiarów 
 

4.2.1. Materiał nauczania 

 

Podstawowym warunkiem wykonania odzieży jest prawidłowe i dokładne wykonanie 

pomiarów figury. Podczas wykonywania pomiarów na figurze, zwraca się uwagę na postawę. 
Powinna ona być swobodna i naturalna, przy zachowaniu niezmiennej pozycji, którą zmienia 
tylko osoba mierząca, z różnych stron. Osoba mierzona powinna być ubrana w cienką bluzkę, 
sukienkę lub koszulę. Swetry, kurtki i grubszą odzież należy zdjąć. 

Do wykonania pomiaru potrzebne są:  

−  taśma centymetrowa – do odmierzania wielkości wymiarów, 

−  dwie tasiemki – jedna do przepasania figury w talii, a druga na linii obwodu klatki 

piersiowej (dla dokładności ułożenia taśmy centymetrowej podczas mierzenia), 

−  notes i ołówek – do zapisywania wymiarów. 

Wymiary antropometryczne – wielkość charakteryzująca budowę ciała ludzkiego, 

wyrażana  w centymetrach. 

Wymiary główne  to grupa wymiarów antropometrycznych określających wielkość 

odzieży.  
Są to:  
−  wzrost, 

−  obwód klatki piersiowej, 

−  obwód bioder (dla dziewcząt i kobiet), 
−  obwód pasa (dla chłopców i mężczyzn). 

Wymiary podstawowe to grupa wymiarów antropometrycznych niezbędnych do 

konstrukcji odzieży. Wymiary te są stosowane do obliczeń tych odcinków konstrukcyjnych, 
których wielkość nie może być obliczona z braku odpowiedniego wymiaru 
antropometrycznego. Liczba tych wymiarów zależy od rodzaju konstrukcji odzieży. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

13 

Wymiary szczegółowe to grupa wymiarów antropometrycznych charakteryzujących  

w dostatecznym stopniu fizyczną budowę człowieka (fantom); wymiary szczegółowe mają 
zastosowanie przy:  
−  konstrukcji odzieży,  

−  teoretycznym uzasadnieniu sposobu obliczania niektórych odcinków konstrukcyjnych, 

−  stopniowaniu szablonów odzieżowych, 
−  opracowaniu dokumentacji technicznej. 

Pomiar kontrolny to pomiar wymiarów ciała wykonany w taki sam sposób, jak pomiar 

antropometryczny; wynik pomiaru kontrolnego służy do porównania z wymiarami zawartymi  
w tabelach wymiarów. Pomiar kontrolny stosuje się przy modelowaniu form dla figur 
nietypowych. 

Wymiary należy zdejmować i zapisywać w odpowiedniej kolejności. 

 
Podstawowe pomiary antropometryczne 
ZWo – Wzrost – mierzy się od podstawy do punktu wierzchołkowego głowy. 

                    

 

Rys. 1. Pomiar wzrostu 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 

 
os – obwód szyi – mierzy się taśmą centymetrową, z przodu poniżej chrząstki tarczykowatej,  
                               a tyłu powyżej siódmego kręgu szyjnego 

 

 

Rys. 2. Pomiar obwodu szyi                      

 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 
 

opx – obwód klatki piersiowej –  mierzy się taśmą centymetrową poziomo przez brodawki  
                                                         piersiowe 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

14 

 

 

Rys. 3. Pomiar obwodu klatki piersiowej 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 
 

ot – obwód pasa – mierzy się poziomo w największym przewężeniu tułowia 

 

 

 

Rys. 4. Pomiar obwodu talii

 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 
 

obt – obwód bioder z uwzględnieniem wypukłości brzucha – mierzy się poziomo z tyłu przez   
          największą wypukłość pośladków, a z przodu przez tekturę przyłożoną  
          stycznie do największej wypukłości brzucha. 

 

 

Rys. 5. Pomiar  obwodu bioder 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 

 
SyTy – łuk długości pleców – mierzy się od siódmego kręgu szyjnego do punktu tylnego talii. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

15 

 

Rys. 6. Pomiar łuku długości pleców

 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 

 
RvRv –  łuk szerokości barków tyłu – mierzy się w kierunku poziomym, między punktami  

ramiennymi od strony tylnej. 

RvNv –   łuk długości kończyny górnej – mierzy się w kierunku pionowym od punktu 

ramiennego do punktu rylcowego bocznego. 

 
 

 

Rys. 7. Pomiar łuku długości kończyny górnej 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 

 
Szczegółowe pomiary antropometryczne 

 

XcXc – łuk szerokości tyłu na wysokości piersi – mierzy się poziomo z tyłu na linii obwodu  
              klatki piersiowej, między punktami tylnymi bocznymi 

                    

 

 

Rys.9. Pomiar łuku szerokość pleców

 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 

 
PcPl  

–   szerokość pachy – mierzy się poziomo między punktami pachowymi tylnym 

i przednim. 

XlXl  

–   łuk szerokości przodu przez piersi – mierzy się poziomo, przez punkty 

brodawkowe, między punktami piersiowymi bocznymi. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

16 

SySvXpTp –   łuk długości przodu przez piersi – mierzy się od siódmego kręgu szyjnego, 

przez punkt szyjny boczny i brodawkowy w kierunku pionowym do linii talii 
w przodzie. 

SySvXp   –   łuk długości przodu do piersi – mierzy się od siódmego kręgu szyjnego przez 

punkt szyjny boczny do  punktu brodawkowego.  

              

 

  

Rys. 8.  Pomiar łuku długości przodu  do piersi

 

Źródło: Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 
 

4.2.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia. 

1.  Jak powinna być przygotowana osoba do wykonywania pomiarów? 
2.  Jakie przybory potrzebne są do przeprowadzenia pomiarów sylwetki? 
3.  Jak dzielimy pomiary? 
4.  Jakie wymiary podstawowe potrzebne są do wykonania odzieży okrywającej górną część 

tułowia? 

5.  Jakie  wymiary szczegółowe potrzebne są do wykonania odzieży okrywającej górną część 

tułowia? 

6.  W jaki  sposób mierzy się obwodu talii? 
7.  Jakie  wymiary podstawowe potrzebne są do wykonania odzieży okrywającej dolną część 

tułowia? 

 

4.2.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zdejmij wymiary podstawowe potrzebne do sporządzenia formy bluzki i zapisz  

je symbolami antropometrycznymi. 

Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przygotować osobę mierzoną do przeprowadzenia pomiarów, 
2)  przygotować przybory potrzebne do zdejmowania pomiarów, 
3)  zdjąć wymiary podstawowe, 
4)  zapisać wartości pomiarów, posługując się symboliką pomiarów ciała. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  przybory potrzebne do zdejmowania pomiarów. 
−  arkusz papieru do zapisania pomiarów.  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

17 

Ćwiczenie 2 

Zdejmij pomiary podstawowe  potrzebne do wykonania form spódnicy damskiej. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przygotować osobę mierzoną do przeprowadzenia pomiarów, 
2)  przygotować przybory potrzebne do zdejmowania pomiarów, 
3)  dokonać  pomiarów podstawowych potrzebnych do modelowania konstrukcyjnego 

spódnicy, 

4)  zapisać wartości pomiarów. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  przybory potrzebne do zdejmowania pomiarów, 
−  arkusz papieru do zapisania pomiarów.  
 
 

4.2.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

Tak  

Nie 

1)  przygotować osobę do wykonania pomiarów? 

 

   

 

 

 

 

2)  wymienić przybory potrzebne do wykonania pomiarów? 

 

   

 

 

   

3)  dokonać podziału pomiarów według kryterium przeznaczenia? 

 

   

 

 

   

 

 

4)  wymienić pomiary  podstawowe do wykonania odzieży okrywającej górną 

część tułowia? 

 

 

 

 

 

   

 

 

5)  wymienić pomiary szczegółowe potrzebne do sporządzenia konstrukcji  

bluzki damskiej? 

 

 

 

 

 

   

6)  zmierzyć  obwód talii? 

 

   

 

 

   

 

 

7)  wymienić wymiary podstawowe do wykonania odzieży okrywającej dolną 

część tułowia? 

 

 

 

 
4.3. Zasady krojenia pojedynczych asortymentów odzieży 
 

4.3.1. Materiał nauczania 
 

Zasady prawidłowego ułożenia form na tkaninie 

Przed ułożeniem form należy dokładne ustalić prawą stronę tkaniny, która ma zwykle 

inne wykończenie niż strona lewa, a wzory i sploty są na niej wyraźniejsze. W przypadku 
trudności z rozpoznaniem prawej i lewej strony, należy zwrócić uwagę na brzegi tkaniny. 
Zwykle brzeg na prawej stronie jest gładszy i dokładniej wykończony. Sprawdzoną tkaninę 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

18 

składa się prawą stroną do wewnątrz i układa na niej symetryczne formy opracowane  
w połowie. W przypadku krojenia modeli asymetrycznych (np. fałdy, draperie czy zapięcia 
umieszczone tylko na lewej stronie przodu) formy układa się na lewej  stronie pojedynczo 
rozłożonej tkaniny. 

Do zasad prawidłowego krojenia zalicza się obok starannego rozplanowania form, 

zwrócenie szczególnej uwagi na wzory i fakturę tkanin. 

Na tkaninach gładkich jednobarwnych formy układa się dowolnie, pamiętając o  kierunku 

nitki prostej osnowy i wątku. Na tkaninach  o wzorach niesymetrycznych formy układa się 
dowolnie, zwracając uwagę na kierunek nitki prostej. 

Tkaniny wzorzyste  o wzorach symetrycznych wymagają uwagi przy układaniu form 

i takiego rozmieszczenia, aby na elementach symetrycznych (np. przodach, rękawach, 
brzegach kołnierza) wzór układał się symetrycznie. Podobne zasady układania form 
obowiązują przy krojeniu tkanin w kratę lub pasy. Formy na tkaninie należy tak układać, aby 
środek przodu i tyłu wyznaczał symetryczny układ kraty. Ważne jest, aby poziome linie 
wzoru łączyły się na tej samej wysokości w bocznych szwach przodu i tyłu. Zgodność linii 
wzorów, pasów i kraty obowiązuje też przy łączeniu rękawów z przodem i tyłem. Krojąc 
kołnierz, należy formę układać tak, aby wspomniane desenie miały ten sam kierunek na obu 
końcach. Przy wyborze zarówno tkaniny i modelu należy pamiętać,  że zużycie tkaniny 
o wzorach kraty i pasków jest znacznie większe niż w przypadku tkanin jednobarwnych 
i o wzorze nieokreślonym. 

Specjalnej uwagi wymagają tkaniny z włosem. Stosuje się w tym wypadku układy 

jednokierunkowe, długość  włosa określa kierunek ułożenia szablonów. Krojąc aksamit, 
welwet, sztruks – układa się formy tylko w jednym kierunku, tzn. „pod włos” tkaniny. 
W przypadku futer sztucznych szablony układa się z włosem. Ułożenie poszczególnych 
części wykroju w jednym kierunku obowiązuje także przy krojeniu tkanin gładkich, ale 
z połyskiem i tkanin o jednokierunkowych wzorach. 
 
Zasady krojenia 

Wszystkie formy wykroju przypina się szpilkami do tkaniny. Krojąc przód spódnicy, 

bluzki czy sukni, dodaje się na szwy boczne 2,5–3 cm, do podkroju  szyi – 1 cm, do linii 
barków – 2 cm, do krzywej podkroju  pach i górnej linii rękawa – 1,5 cm, na wykończenie 
krawędzi dolnych przeznacza  się 3–5 cm. Obłożenie i części przodu łączy się szwami 
o szerokości 1–1,5 cm, a  następnie „cieniuje” je, zmniejszając grubość krawędzi. Szerokość 
pozostałych szwów wynosi 1,5–3 cm.  Po wykrojeniu wszystkich części pozostawia się formy 
przypięte do tkaniny i dokładnie oznacza ich kontury. Warunkiem prawidłowego krojenia 
tkaniny jest użycie ostrych nożyc. Tępe lub źle wyostrzone strzępią materiał i ściągają końce 
nitek. Lewą  ręką przytrzymuje się odcinaną część tkaniny. Trzeba zwracać baczną uwagę,  
aby warstwy tkaniny nie wysuwały się względem siebie podczas krojenia. 
 

Wiadomości dotyczące układów kroju znajdziesz w module „Konfekcjonowanie 

wyrobów odzieżowych”. 

 

4.3.2.  Pytania sprawdzające 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia. 

1.  Jakie znasz układy kroju? 
2.  Od czego zależy ułożenie form na tkaninie? 
3.  Jak należy przygotować tkaninę do rozkroju? 
4.  Jakie dodatki stosuje się na szwy boczne? 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

19 

4.3.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Z zaprojektowanej przez Ciebie kolekcji wybierz jeden model  z dobranym materiałem  

i zastosuj odpowiedni układ kroju. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia. 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przygotować tkaninę do rozkroju, 
2)  dokonać wyboru odpowiedniego układu kroju, 
3)  ułożyć formy wybranego modelu na tkaninie, 
4)  dokonać prezentacji i uzasadnić swój wybór, 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  tkaniny, 
−  formy  wybranego modelu, 

−  plansze przedstawiające różne rodzaje układów szablonów. 
 
Ćwiczenie 2 

Wykrój wybrany model Twojej kolekcji. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  wykonać układ kroju na tkaninie, 
2)  zastosować odpowiednie dodatki na szwy i podwinięcia, 
3)  wykroić poszczególne elementy wyrobów, 
4)  skompletować wykroje. 
 
Wyposażenie stanowiska pracy: 
−  tkanina i formy, 

−  narzędzia i przybory: mydełko lub kreda krawiecka, taśma centymetrowa, szpilki, nożyce. 

 
4.3.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

Tak  

Nie 

1)  wymienić rodzaje układów kroju? 

 

   

 

 

 

 

2)  wyjaśnić, od czego zależy ułożenie form na tkaninie? 

 

   

 

 

   

3)  przygotować tkaninę do rozkroju? 

 

   

 

 

   

4)  zastosować odpowiednie dodatki na szwy i podwinięcia?  

 

 

 

 

   

5)  wykroić poszczególne elementy odzieży?  

 

 

 

 

   

6)  skompletować wykroje? 

 

   

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

20 

4.4. Operacje obróbki termicznej odzieży 

 

4.4.1. Materiał nauczania 

 

Obróbka cieplna odzieży – faza procesu technologicznego produkcji wyrobu odzieży 

polegająca na nadawaniu odpowiednich kształtów wykrojom elementów odzieżowych, 
elementom montażowym oraz gotowym wyrobom w wyniku działania temperatury, pary, 
ciśnienia i czasu. 
Rodzaje obróbki cieplnej odzieży: 
−  formowanie – nadawanie  odpowiedniego kształtu wykrojom elementów odzieżowych  

lub elementom montażowym za pomocą  żelazka lub maszyn formujących, np. 
formowanie nogawek spodni, tyłu marynarki, podklejonego przodu marynarki oraz 
kołnierza, 

−  prasowanie – wygładzanie powierzchni materiału lub utrwalanie kształtu wyrobu 

odzieżowego po formowaniu za pomocą  żelazka lub maszyny prasowalniczej; ważnym 
etapem prasowania jest prasowanie międzyoperacyjne – prasowanie elementów odzieży 
między operacjami technologicznymi, należą tutaj: rozprasowanie – rozłożenie 
i utrwalenie  zeszytego  szwu,  zaprasowanie – utrwalenie złożonej krawędzi elementu 
odzieżowego (np. fałdy, krawędzie nogawek spodni), sprasowanie – zmniejszenie 
grubości krawędzi wykonanego elementu odzieżowego, przeprasowanie – utrwalenie 
położenia szwu lub zaszewki po ułożeniu ich w jednym kierunku, 

−  prasowanie na szczotce – wygładzanie powierzchni materiałów odzieżowych z okrywą 

włosową, chroniące je przed zagnieceniem włosa; materiał położony prawą stroną  
na szczotce prasuje się po lewej stronie przez mokrą zaparzaczkę, 

−  dekatyzowanie – poddanie tkaniny działaniu pary wodnej w celu zapobieżenia 

kurczliwości (zmiany wymiarów) wyrobu odzieżowego podczas obróbki cieplnej 
i użytkowania oraz w celu usunięcia połysku tkaninowego; rozróżnia się dekatyzowanie 
ręczne za pomocą żelazka i mokrej zaparzaczki oraz dekatyzowanie za pomocą maszyn – 
dekatyzatorów, 

−  parowanie – proces polegający na parowaniu, odsysaniu pary i suszeniu gorącym 

powietrzem gotowych wyrobów w celu usunięcia zagnieceń, zmarszczeń, wybłyszczeń 
lub odświeżenia ich wyglądu; rozróżnia się parowanie mechaniczne za pomocą pras 
parowych i manekinów parowo-cieplnych oraz parowanie ręczne za pomocą  żelazka 
i mokrej zaparzaczki, 

−  uszlachetnianie wyrobów odzieżowych – utrwalanie kształtów wyrobu odzieżowego 

przez: 

ƒ  trwałe prasowanie polegające na napawaniu tkanin środkami chemicznymi 

 

w czasie ich produkcji i następnym utrwaleniu kształtów wyprasowanych wyrobów 
odzieżowych w komorze stabilizacyjnej; ten rodzaj obróbki cieplnej jest nazywany 
w Polsce  metodą „elpress”, w odróżnieniu od nazwy międzynarodowej „permanent-
press”, 

ƒ  plisowanie polegające na termiczno-mechanicznym zaprasowywaniu fałd  

o różnej szerokości, plisowanie może być ręczne lub maszynowe. 

 
Wiadomości dotyczące obróbki klejowej i techniki małych wklejek znajdziesz w module 

„Wykonywanie szwów technologicznych”. 
 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

21 

4.4.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na podane pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania 

ćwiczenia. 
1.  Co to jest obróbka cieplna odzieży? 
2.  Jakie znasz rodzaje obróbki cieplnej? 
3.  Jak dokonuje się uszlachetniania wyrobów odzieżowych? 
4.  Jakie znasz rodzaje obróbki klejowej? 
5.  Gdzie stosujemy technikę małych wklejek? 

 
4.4.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Zastosuj technikę małych wklejek w bluzce damskiej wybranego modelu 

z zaprojektowanej przez Ciebie kolekcji ubiorów wizytowych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać wkład klejowy do tkaniny, 
2)  dobrać odpowiednie parametry klejenia, 
3)  wykonać technikę małych wklejek, 
4)  zaprezentować efekt swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  wykroje bluzki damskiej, 
−  wkłady klejowe, 

−  żelazko. 
 
Ćwiczenie 2 

Zastosuj metodę małych wklejek w spódnicy damskiej wybranego modelu 

z zaprojektowanej przez Ciebie kolekcji ubiorów wizytowych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać wkład klejowy do tkaniny, 
2)  dobrać odpowiednie parametry klejenia, 
3)  wykonać technikę małych wklejek, 
4)  zaprezentować efekt swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  wykroje spódnicy damskiej, 

−  wkłady klejowe. 
−  żelazko. 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

22 

4.4.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 
 

Tak  

Nie 

1)  wyjaśnić, co to jest obróbka cieplna odzieży?  

 

 

 

 

 

 

2)  wymienić rodzaje obróbki cieplnej? 

 

   

 

 

   

3)  wyjaśnić, jak dokonuje się uszlachetniania wyrobów odzieżowych?  

 

 

 

 

   

4)  wymienić rodzaje obróbki klejowej? 

 

   

 

 

   

5)  zastosować technikę małych wklejek? 

 

   

 

 

   

6)  dobrać parametry klejenia? 

 

   

 
 

4.5.  Przeprowadzenie I i II miary. Kontrola jakości odzieży 

miarowej 

 

4.5.1. Materiał nauczania 

 

Do pierwszej miary należy sfastrygować zaszewki, szwy modelowe i konstrukcyjne, 

szwy barkowe oraz prawy rękaw. 
 
Pierwsza miara 

Sfastrygowaną odzież zakłada  się na osobę, upina się  w przodzie, układając linie 

środków przodów na siebie i następnie sprawdza, czy odzież prawidłowo układa się na 
sylwetce, zwracając uwagę na: 
−  proporcje odzieży, 

−  prawidłowe układanie się krawędzi przodów i tyłu na figurze, 
−  kierunek i miejsce szwów (barkowych, bocznych), cięć podłużnych i poprzecznych itp., 

−  miejsce zaszewek, ich długości i głębokość, 

−  podkrój pachy i szyi. 

Następnie oznacza się linię talii, upina kołnierz i rękaw, ustala długość asortymentu 

i rękawa,  miejsce pierwszej  i ostatniej dziurki oraz umiejscowienie  i kształt kieszeni. 

Podczas miary należy zwracać uwagę na  naturalną postawę osoby, gdyż w przeciwnym 

wypadku przy następnej mierze mogą wystąpić dodatkowe poprawki. Do miary należy 
przychodzić w tej samej bieliźnie (stanik – pas), gdyż zmiana jej wpływa na zmianę kształtu 
figury. 
 
Wykonywanie poprawek po pierwszej mierze 

Naniesione podczas I miary poprawki zaznacza się przez wciągnięcie fastrygi lub 

zaznaczenie kredą krawiecką. Ponadto zaznacza się kształt podkroju szyi, miejsce wszycia 
rękawa, linię dołu, miejsce naszycia kieszeni, dziurek itp. W celu równomiernego wdania 
i utrzymania  prawidłowego kierunku rękawa stosuje się znaki spotkania na rękawie 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

23 

i podkroju pachy. Znaki spotkania stosuje się również na linii szwów w celu zabezpieczenia 
przed przesunięciem odcinków przewidzianych do wdania. 

Następną czynnością jest odpięcie szpilek, wyrównanie linii szwów i pokrojów oraz 

przeniesienie poprawionych konturów na drugą stronę odzieży. 
 
Przygotowanie do drugiej miary 

Sfastrygowane ponownie, po poprawionych konturach, zaszewki i szwy zszywa się  

na maszynie, obrzuca i rozprasowuje. Następnie wykonuje się poszczególne elementy 
odzieży, jak rękawy, kołnierz, kieszenie i po starannym wyprasowaniu łączy  ściegiem 
fastrygowym z wcześniej zeszytym przodem i tyłem. Dół odzieży podwija się po oznaczonym 
konturze i przytrzymuje ściegiem fastrygowym. 
 
Druga miara 

 Po  włożeniu odzieży na sylwetkę i zapięciu, sprawdza się ogólny wygląd odzieży  

na figurze, układanie się kołnierza, kierunek i miejsce wszycia rękawa, miejsce naszycia 
kieszeni, linię dołu itp. Zauważone błędy zaznacza się na odzieży szpilkami lub umownymi 
znakami.  

 W przypadku wystąpienia przy drugiej mierze poważniejszych poprawek należy 

przeprowadzić dodatkową trzecią miarę. 
 
Kontrola jakości 

Kontrola jakości odzieży obejmuje: 

−  Kontrole międzyoperacyjne wykonywanych elementów odzieży, 
−  Kontrolę gotowej sztuki odzieży. 
 
Kontrola wykonywania elementów odzieży 

Elementy odzieży sprawdza się pod względem jakości wykonania i estetyki. Kontroluje 

się kształt poszczególnych elementów oraz zabezpieczenie ich przed strzępieniem przez 
zachowanie odpowiedniej wielkości szwów i gęstości ściegów. 

 

Kontrola gotowej sztuki odzieży 

Kontrola gotowej sztuki odzieży to ostateczna kontrola przed oddaniem odzieży 

klientowi i dlatego powinna być bardzo starannie  i dokładnie przeprowadzona. Oddanie 
klientowi odzieży niewłaściwie wykonanej, wyrabia złą opinię wykonawcy. 

W gotowej sztuce odzieży sprawdza się ogólny estetyczny wygląd odzieży oraz jakość 

wykonania poszczególnych elementów. Szczególnie zwraca się uwagę na symetrię 
elementów parzystych, prawidłowe rozmieszczenie dziurek oraz estetyczne i trwałe ich 
wykonanie, właściwe przyszycie guzików, staranne wykończenie wierzchu, jak i spodu 
odzieży, dokładne wyprasowanie (bez niedoprasowań i odbicia na wierzchu odzieży szwów 
lub obrębów, wyświeceń tkaniny). Przed oddaniem klientowi gotowej sztuki należy 
sprawdzić, czy wyrób dobrze układa się na figurze. 
 

4.5.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia. 

1.  W jaki  sposób przygotowuje się bluzkę do I miary? 
2.  W jaki  sposób przeprowadza się I miarę bluzki? 
3.  W jaki  sposób nanosi się  poprawki po I mierze? 
4.  W jaki  sposób przygotowuje się bluzkę do II miary? 
5.  W jaki sposób  przeprowadza się II miarę bluzki damskiej? 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

24 

6.  Jakie etapy obejmuje kontrola jakości odzieży? 
7.  Na czym polega kontrola wykonania elementów odzieży? 
8.  Na czym polega kontrola gotowej sztuki odzieży? 
 

4.5.3. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Przygotuj wybrany przez Ciebie model stroju wizytowego (bluzki i spódnicy) do I miary, 

przeprowadź ją i nanieś poprawki. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  sfastrygować poszczególne elementy bluzki i spódnicy, 
2)  nałożyć sfastrygowaną odzież na manekin lub model, 
3)  przeprowadzić I miarę, 
4)  wskazać występujące błędy i omówić sposób ich usunięcia, 
5)  nanieść poprawki po I mierze. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  wykroje elementów bluzki i spódnicy, 

−  nici, manekin, przybory, narzędzia. 
 
Ćwiczenie 2 

Przygotuj model z Twojej kolekcji do II miary, przeprowadź ją i nanieś poprawki. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zszyć elementy bluzki, obrzucić  i rozprasować lub zaprasować szwy, 
2)  wykonać elementy: rękawy, kołnierz, kieszenie, 
3)  przygotować model do II miary, 
4)  przeprowadzić II miarę, 
5)  nanieść poprawki po II mierze. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  bluzka i spódnica po i mierze, 
−  nici, przybory, manekin, narzędzia, 

−  maszyna stębnowa i overlock, 

−  żelazko. 
 
Ćwiczenie 3 

Dokonaj kontroli jakości drobnych elementów Twojego modelu. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  sprawdzić elementy odzieży pod względem jakości wykonania i estetyki. 
2)  skontrolować kształt poszczególnych elementów. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

25 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  wykonane drobne elementy modelu (rękawy, kołnierz, kieszenie itp.), 

−  taśma centymetrowa. 
 
Ćwiczenie 4 

Dokonaj kontroli jakości wykonanego przez Ciebie modelu.. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia. 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  sprawdzić model pod względem jakości wykonania i estetyki, 
2)  skontrolować kształt poszczególnych elementów, 
3)  sprawdzić zgodność z projektem, 
4)  zaprezentować efekt pracy na manekinie krawieckim. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

−  wykonany model, 

−  taśma centymetrowa, 
−  projekt modelu, 

−  manekin krawiecki. 

 
4.5.4. Sprawdzian postępów 

Czy potrafisz: 

Tak  

Nie 

1)  wyjaśnić sposób przygotowania bluzki i spódnicy do I miary? 

 

   

 

 

 

 

2)  przeprowadzić I miarę?  

 

 

 

 

   

3)  nanieś poprawki wynikłe po I mierze?  

 

   

 

 

   

4)  przygotować odzież do II miary? 

 

   

 

 

   

5)  przeprowadzić II miarę bluzki i spódnicy? 

 

   

 

 

   

6)  nanieść poprawki po II mierze? 

 

   

 

 

   

7)  wykonać kontrolę międzyoperacyjną?  

 

 

 

 

   

8)  wykonać kontrolę gotowego wyrobu? 

 

   

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

26 

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ 

 

INSTRUKCJA  DLA  UCZNIA  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 16 zadań. Do każdego zadania dołączone są 4 możliwości odpowiedzi. 

Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej 

rubryce znak X. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, 
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 
      Powodzenia! 

 

Zestaw zadań testowych 
 

1. Kolekcja jest to: 

a) wyrób odzieżowy odpowiadający aktualnym trendom w modzie 
b) wyrób odzieżowy spełniający wymagania PN 
c) wyrób odzieżowy wprowadzony do testowania w sprzedaży 
d) zestawienie modeli, które łączy jakaś wspólna cecha i zarazem dzieli odrębność 

każdego z modeli 

 

2.  Dodatek w odzieży to: 

a) element  uzupełniający ubiór taki jak: nakrycie głowy, apaszki, szaliki, paski,   

 rękawiczki, obuwie, parasolki 

b) dodatek galanteryjny taki jak: zamek błyskawiczny, guzik, nici, zatrzask, haftka 
c) postać przejściowa wytwarzanego wyrobu odzieżowego przeznaczona do dalszej  

obróbki technologicznej 

d) różnica między wymiarami ciała, a wymiarami odzieży 
 

3.  Obwód klatki piersiowej mierzymy: 

a) przez największe przewężenie tułowia 
b) pod pachami nad linią gorsu 
c) przez największą wypukłość biustu 
d) przez największą wypukłość pośladków 
 

4.  Do zasad prawidłowego krojenia zalicza się: 

a)  staranne rozplanowanie form na tkaninie i zwrócenie uwagi na wzory i fakturę tkanin 
b) wykonanie rysunku plastycznego, opisu modelu odzieżowego, rysunku siatki 

konstrukcyjnej 

c) poszukiwanie pomysłu, wybór pomysłu, projektowanie modeli, testowanie kolekcji 
d) wykrawanie poszczególnych elementów przy użyciu krajarki ręcznej tarczowej 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

27 

5.  Zasady szycia według projektu to: 

a) staranne wykonanie form i zwrócenie uwagi na wzory i fakturę tkaniny 
b) zaprojektowanie  odzieży, przygotowanie form, krojenie, przygotowanie do miary, 

mierzenie, szycie odzieży, wykończenie i kontrola jakości 

c) spełnienie wymogów dokumentacji techniczno-technologicznej 
d) szycie zgodnie z obowiązującą PN 
 

6.  Do kontroli jakości odzieży zaliczamy: 

a) kontrolę międzyoperacyjną wykonywanych elementów odzieży i kontrolę  gotowej 

sztuki 

b) ostateczną  kontrolę gotowej sztuki odzieży 
c)  sprawdzenie ogólnego estetycznego wyglądu 
d)  sprawdzanie prawidłowości połączeń poszczególnych elementów odzieży 
 

7.  Wymiarami podstawowymi do opracowania form spodni są: 

a) ot, obt, ou 
b) ZTv, ZUo, ZKo, obt, ot 
c) ot, opx, XcXc 
d) opx, ot, obt 
 

8.  Cechą wspólną kolekcji może być: 

a) okazja, kolorystyka, motyw wiodący, sezon 
b) tabela wymiarów ciała, tabela wielkości odzieży 
c) typy figur, typy postawy ciała, wady postawy ciała 
d) kolorystyka, dodatek konstrukcyjny 

 
9.  Projektując sukienkę inspirowaną latami dwudziestymi XX wieku należy zastosować: 

a) obniżoną talię podkreśloną paskiem 
b) dużą ilość falban w wyrobie 
c) stanik sukienki w formie gorsetu 
d)  bogate zdobienia 
 

10.  Do uszycia sukni całodziennej przedstawionej na rysunku, można wykorzystać tkaninę: 
 

a) jedwab naturalny 
b) aksamit 
c) elanobawełna 
d) szyfon 

 
 
 

11. 

I miarę przeprowadzamy następująco: 

a) sfastrygowaną ponownie, po poprawionych konturach, zaszewki i szwy zszywa  

się na maszynie i rozprasowuje 

b) sfastrygowaną odzież zakłada  się na osobę, upina w przodzie linie  środka przodów  

na siebie i sprawdza układanie się krawędzi, kierunek i miejsce szwów, miejsce 
zaszewek i podkroje  pach i szyi 

c) po włożeniu odzieży na sylwetkę sprawdza się ogólny wygląd odzieży, układanie się 

kołnierza, kierunek i miejsce wszycia rękawa 

d) zszytą odzież zakłada się na manekin i oznacza miejsca wyszycia dziurek 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

28 

 
12.  Przy łączeniu elementów bluzki z jedwabiu należy zastosować szew: 
 

a)  
 

 
 
 

b)  
 

 

 

c)  
 
 

 

d) 

 

 
13.  Przy wykończeniu dołu spódnicy prostej wełnianej należy zastosować obręb: 
                                        
 

                     

                             

                     

                   

 

 
 
 
14.  Przedstawione zapięcie jest najczęściej stosowane: 
 

                                    

 

a) w odzieży wierzchniej 
b) w odzieży w stylu klasycznym 
c) w odzieży sportowej 
d) w wieczorowej 

 

15.  Przy krojeniu kompletu damskiego składającego się ze spodni i wdzianka, wykonanego   

z tkaniny gładkiej, szytego  na miarę należy zastosować układ kroju: 

 

a) 

b) 

c) 

a)

d) 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

29 

 

 

 
16.  Obliczając zużycie materiału na żakiet damski ze spodniami dla rozmiaru 170/96/104 

należy wziąć pod uwagę następujące dane: 
a) długość spodni, długość żakietu, długość rękawa 
b) długość spodni, długość żakietu, obwód bioder 
c) obwód klatki piersiowej długość żakietu, szerokość nogawki 
d) obwód bioder, długość rękawa, obwód szyi 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

b) 

c) 

d) 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

30 

KARTA ODPOWIEDZI  
 

Imię i nazwisko ................................................................................................ 
 

Wykonywanie odzieży według projektu 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

a b c d  

10 

a b c d  

11 

a b c d  

12 

a b c d  

13 

a b c d  

14 

a b c d  

15 

a b c d  

16 

a b c d  

Razem:    

 

 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

31 

6.  LITERATURA  

 
1.  Czurkowa M., Ulawska-Bryszewska J.: Rysunek zawodowy dla szkół odzieżowych. 

WSiP, Warszawa 1998 

2.  Fałkowska-Rękawek E.: Podstawy projektowania odzieży. WSiP, Warszawa 2000 
3.  Lewandowska-Stark E., Lipke-Skrawek Z.: Techniki szycia. SOP, Toruń 1995 
4.  Parafianowicz Z.: Słownik odzieżowy. WSiP, Warszawa 1999 
5.  Samek P.: Krawiectwo – technologia. WSiP, Warszawa 1999 
6.  Krysińska S.: Szycie i konserwacja odzieży, WSiP, Warszawa 1987 
7.  Polska Norma PN 82/P – 84500. Pomiary ciała ludzkiego 
8.  Odzież miesięcznik, wyd. NOT