background image

Internety, 3.12

Do zasobów komercyjnych, do których mamy dostęp, mamy go dzięki temu, że ktoś go wcześniej 
zakupił. 

Naukowiec tworzy manuskrypt. Wysyłany jest do redakcji, recenzji, recenzenci wskazują, co dalej 
→ poprawki, druk, odrzucenie. Do składu i publikacji. Na publikacje można czekać nawet kilka lat.

Czasopisma dostępne online zachowały przyzwyczajenia drukarskie. 

Eprinty:
Preprinty – upubliczniona wersja artykułu w sieci, przed oficjalnym jego wydaniem. 
Postprinty – upubliczniony po oficjalnym opublikowaniu.
Dla niektórych autorów momentem granicznym nie jest opublikowanie, a recenzja. 

Preprinty:
+ szybsze opublikowanie, nie trzeba czekać w kolejce
+ brak opłat
- wersja o niepewnej wiarygodności
- trudności w robieniu przypisów, bo jest temporalny, ktoś może go zmienić

Postprinty:
+ darmowe
+ można je zmieniać
- wątpliwa wiarygodność
- problem z identyfikacją 

DOI – Digital Object Identifier (Cyfrowy identyfikator obiektów)
- pozwala rozróżniać wersje 

Publikowanie w sieci:
1) repozytoria dyscyplinarne, archiwa – z określonych obszarów nauki; darmowe
- arXiv.org 

2) repozytoria instytucjonalne – gromadzą i upubliczniają dok. będące dorobkiem pracowników 
danej instytucji; ograniczony dostęp (licencje) 
Składowanie reprintów jest darmowe, ale w wielu instytucjach wprowadza się obligatoryjność 
(USA, Australia) 

Obecnie masowo przybywa eprintów wyniku tzw. self archiving. Występują dwie drogi: 
Zielona Droga:
- oficjalna publikacja u wydawcy 
+ post/pre printy

Złota Droga:
publikacja czasopism w trybie niekomercyjnym (OA); najczęściej płaci autor (dzięki grantom) za 
darmowy dostęp. 

→ AMUR - Adam Mickiewicz University Repository
→ sherpa.ac.uk/romeo.php – polityka wydawcy 

background image

Kiedy coś jest publikowane naukowo, autor traci część praw autorskich. Własność intelektualna 
natomiast zawsze zostaje, jest to prawo niezbywalne. Prawa majątkowe są przechodnie i to ich 
zrzeka się przy publikowaniu, na rzecz wydawcy. 

Nie można samemu publikować gdzie indziej, jeżeli została podpisana umowa z wydawcą. 

Preprinty są kłopotliwe, ponieważ niektórzy z wydawców nie chcą publikować tekstów, które już 
wcześniej się ukazały. 

→ opendoar.org 
Katalog repozytoriów z możliwością bezpośredniego ich przeszukiwania. 

→ repositories.webmetrics.info
Ilościowe badania powiązań z sieci. 

Repozytoria w PL dopiero się rodzą. 

→ doabooks,org
Directory of Open Access Books

Złota droga:

→ doaj.org
czasopisma

→ plos.org

→ Biomed Central 
Opcja OA – komercyjne czasopismo, ale pojedyncze artykuł są dostępne, jeżeli autorzy wykupili 
dostęp.