1
Teoria produkcji i wyboru producenta
Lista 8
Definicje
krótki i długi okres
stałe i zmienne czynniki
produkcyjne
produkt całkowity
krzywa produktu całkowitego
produkt krańcowy
prawo malejącego produktu
krańcowego (prawo
malejących przychodów)
funkcja produkcji
izokwanta produkcji
koszty produkcji: stałe,
zmienne, całkowite
izokwanta kosztu
techniczne optimum
producenta
ścieżka ekspansji produkcji
Zakreślić literę T (tak), jeżeli odpowiedź jest prawidłowa, natomiast literę N (nie), jeżeli
odpowiedź jest fałszywa.
1. Nachylenie linii jednakowego kosztu (przy założeniu, że ilość zatrudnionych pracowników
L opisana jest na osi odciętych (pozioma), a ilość jednostek kapitału K opisana jest na osi
rzędnych (pionowa), jest równe stosunkowi ceny jednostki kapitału do ceny jednostki
czynnika pracy.
2. Wzrost środków na zakup czynników produkcji przesuwa linię jednakowego kosztu w
prawo.
3. Na izokwancie, znajdującej się bliżej układu współrzędnych są przedstawione kombinacje
czynników produkcji K i L o niższym poziomie produkcji w stosunku do tych izokwant, które
są oddalone od niej w prawo, w górę.
4. Jeżeli producent zmienia jedną kombinację nakładów czynników produkcji na danej
izokwancie na inną kombinację czynników, pozostając na tej samej izokwancie, wielkość
produkcji nie zmienia się.
5. Producent maksymalizuje produkcję wtedy, gdy czynniki produkcji K i L odpowiadają jego
linii jednakowego kosztu, a kombinacja ta przecina się z jego izokwantą.
6. Producent nie może dokonać zakupu dowolnej kombinacji czynników produkcji K i L,
które znajdują się poniżej (na lewo) linii jednakowego kosztu.
7. Izokwanty są wklęsłe w stosunku do początku układu współrzędnych.
8. Ceny czynników produkcji stanowią dla producenta koszty produkcji.
9. Izokoszta to linia prosta, na której przeciętne koszty całkowite są stałe.
10. Ścieżka ekspansji produkcji jest krzywą, składającą się z punktów styczności między
równoległymi liniami jednakowego kosztu oraz odpowiednimi krzywymi obojętności.
11. Dla producenta, znajdującego się w sytuacji optymalnej, marginalna stopa technicznej
substytucji równa się relacji cen czynników produkcji.
12. Współczynniki technologiczne określają proporcje pomiędzy wielkościami zatrudnienia
oraz wielkością zaangażowanego kapitału w przedsiębiorstwie
13. W gospodarce rynkowej zysk jest podstawą wyborów producenta, który kształtuje
strukturę produkcji.
2
14. Zysk netto przedsiębiorstwa uzyskujemy po odjęciu podatków od zysku brutto.
15. Efektywność techniczna oznacza wybór w oparciu o zasadę największego efektu
produkcji, natomiast efektywność ekonomiczna oznacza wybór w oparciu o zasadę
najmniejszego kosztu
produkcji.
16. W teorii produkcji najistotniejsze jest określenie prawidłowych współczynników
technologicznych, warunkujących uzyskanie największego zysku.
17. Jednoczynnikowa funkcja produkcji może mieć postać Q=f(A) gdzie A to powierzchnia
ziemi.
18. W ekonomii rozróżnienie między krótkim i długim okresem jest związane z upływem
czasu.
19. Jeżeli w przedsiębiorstwie przychody są stale w długim okresie, koszty całkowite
produkcji nie zmieniają się, gdy produkcja wzrasta lub maleje.
20. Powiększenie produkcji na drodze powiększania rozmiarów przedsiębiorstwa powinno
odbywać się tylko do momentu zrównania się minimum krzywej kosztów dla danej wielkości
z minimum kosztów długookresowy
21. Malejące efekty skali produkcji występują wtedy, gdy przedsiębiorstwo podwaja swoją
produkcję w efekcie potrojenia zaangażowanych czynników produkcji.
22. Rosnące efekty skali produkcji występują, gdy przedsiębiorstwo zmniejsza o połowę
wielkość zaangażowanych czynników produkcji, zwiększając o więcej niż połowę wielkość
produkcji.
ZADANIA
1. Ustal, które z wymienionych czynników produkcji zakwalifikujesz do stałych, a
które do zmiennych, stawiając znak X w odpowiedniej rubryce.
Czynniki produkcji
stałe
zmienne
hala fabryczna
surowce do produkcji
maszyna produkcyjna
materiały i półfabrykaty
energia
urządzenia transportowe
praca pracowników
bezpośrednio produkcyjnych
2. Firma Alfa w zależności od liczby zatrudnionych pracowników produkuje
dziennie następujące ilości produktu X:
Liczba
pracowników L
1
2
3
4
5
6
7
8
Wielkość
produkcji Q
3,5 10
17
23
27
30
30
27
A. Oblicz PP i PM poszczególnych poziomów zatrudnienia.
B. Narysuj krzywe PC, PP i PM.
3
C. Jaka wielkość zatrudnienia oznacza drugi etap produkcji?
Liczba
pracowników L
1
2
3
4
5
6
7
8
Wielkość
produkcji Q
3,5 10 17
23
27
30 30
27
3. Oblicz brakujące dane i wpisz do tabeli.
Liczba
robotników
L
Produkt
całkowity
TP
Produkt
krańcowy
MP
Produkt
przeciętny
AP
0
0
1
125
2
260
3
400
4
480
5
540
6
598
7
640
8
658
9
10
654
638
1. Wykreśl na osi współrzędnych zależność między wielkością zatrudnienia i wielkością
produkcji.
2. Dokonaj analizy zmian wielkości produktu całkowitego w zależności od zmian
wielkości zatrudnienia.
3. Wykreśl na osi współrzędnych zależność między wielkością produktu krańcowego i
wielkością zatrudnienia.
4. Odpowiedz jakie zmiany następują w wielkości produktu krańcowego wraz ze zmianą
wielkości zatrudnienia.
5. Wykreśl na osi współrzędnych zależność między wielkością produktu przeciętnego i
wielkością zatrudnienia.
6. Odpowiedz, jakie zachodzą zmiany w wielkości produktu przeciętnego w zależności
od zmian wielkości zatrudnienia.
7. Przy jakiej wielkości zatrudnienia wydajność pracy robotników jest największa?
8. Oblicz wartość marginalnych stóp technicznej substytucji dla podanej izokwanty:
K
L
1
21
2
15
3
10
4
6
5
3
4
6
1
9. Zakłada się, że cena jednostki kapitału wynosi 1200zł, natomiast cena jednostki
pracy wynosi 240 zł. Producent ponosi koszty całkowite produkcji równe 7200.
Uzupełnij tabelę tak, aby wielkość zaangażowanego kapitału odpowiadała
poziomowi zatrudnienia przy istniejących ograniczeniach:
K
L
0
1
2
3
4
5
6
10. Ustal,
które z wymienionych kosztów producenta odzieży roboczej
zakwalifikujesz do stałych, a które do zmiennych, stawiając znak X w
odpowiedniej rubryce.
Koszty
stałe
zmienne
zapłata czynszu
konserwacja maszyn
surowce do produkcji
wynagrodzenie pracowników zarządu firmy
wynagrodzenie pracowników bezpośrednio
produkcyjnych
wykorzystana energia do produkcji
11. Dokonaj zgrupowania podanych kosztów i oblicz poszczególne pozycje kosztowe:
Koszty
Q
produkcji
Najem
hali i
terenu
Amortyzacja
maszyn i
urządzeń
Surowce
i
materiały
Energia Płace Ubezpieczenie
firmy
0
100
95
-
-
-
5
10
100
95
30
15
55
5
20
100
95
60
45
75
5
30
100
95
90
70
90
5
40
100
95
120
100
100
5
50
100
95
160
160
130
5
60
100
95
200
180
260
5
5
Koszty
Q
produkcji
stałe
zmienne całkowite
KZP
KCP
KM
0
10
20
30
40
50
60
12. Uzupełnij tabelę:
Q
KC
KS
KZ
KP
KPs
KPz
KK
0
23
1
9
2
17
3
5
4
12
5
54
6
35
7
5
8
73
9
7
10
10,4
13. Oblicz zysk ekonomiczny wiedząc, że przychód firmy Budmex produkującej buty
wynosi 500 tys. zł miesięcznie. Firma zużywa 2000 m skóry, a za jej metr trzeba
zapłacić 150 zł. Koszty alternatywne wynoszą 5000.
14. Miesięczny koszt utrzymania hali wynosi 50 tys. zł (s), firma płaci 5 tys. zł kar za
nieterminowe płacenie zobowiązań wobec dostawców (s), amortyzacja to
dodatkowo 2,5 tys. zł(s). Z kolei miesięczne płace robotników wynoszą 120 tys.
zł(z), a za zużywane do produkcji surowce firma płaci 300 tys. zł (z) co miesiąc.
Oblicz koszty całkowite ponoszone przez firmę. Wskaż, które są kosztami
stałymi, a które zmiennymi.
15. W przedsiębiorstwie przemysłowym produkuje się dwa typy zleceń wyrobów
objętych odrębnymi zleceniami. Zlecenie nr l obejmuje 10 sztuk wyrobu A,
zlecenie nr 2 - 20 sztuk wyrobu B. Koszty wynoszą:
6
Koszty
Zlecenie 1
Zlecenie 2
Razem
Materiały
160 000
100 000
260 000
Płace
40 000
60 000
100 000
Koszty wydziałowe
100 000
Koszty zarządu
230 000
Koszty wydziałowe obciążają zlecenia proporcjonalnie do płac, a koszty zarządu są
rozliczane po połowie.
Na podstawie powyższych danych ustal koszt jednostkowy każdego z wyrobów.
16. Anna Kowalska prowadzi zakład krawiecki. W ubiegłym roku jej przychód
wyniósł 55 tys. zł, a koszty wyniosły 28 tys. zł. Kapitał finansowy włożony w
działalność zakładu wyniósł przez cały rok 25 tys. zł. Stopa procentowa wynosiła
10 proc. Gdyby Anna Kowalska zdecydowała się podjąć pracę w firmie
mieszczącej się nieopodal, mogłaby tam zarobić 21 tys. zł. Oblicz:
a. koszt księgowy
b. zysk księgowy
c. koszt alternatywny pracy własnej
d. koszt alternatywny włożonego kapitału
e. łączny koszt ekonomiczny
f. zysk ekonomiczny
17. Tablica przedstawia koszty ponoszone przez przedsiębiorcę
produkcja Cena
Koszt
całkowity
Koszt
krańcowy
Utarg
całkowity
Utarg
krańcowy
zysk
1
25
10
2
23
23
3
20
38
4
18
55
5
15
75
6
12,5
98
a. oblicz koszt krańcowy
b. oblicz utarg krańcowy (najpierw trzeba policzyć utarg całkowity)
c. przy każdym poziomie produkcji. Przy jakiej wielkości produkcji zostanie osiągnięta
maksymalna suma zysku?
18. Na podstawie podanych danych oblicz produkt marginalny i wykreśl funkcję produktu
całkowitego i marginalnego względem X.
X
Produkt
całkowity
Produkt
marginalny
0
0
1
10
2
30
3
80
4
180
5
400
6
500
7
7
580
8
600
9
600
19. Jesteś właścicielem firmy, która właśnie zmniejsza produkcję wyrobu X. Ustal przy
jakim poziomie zmniejszenia produkcji nadwyżka korzyści nad kosztami będzie
najwyższa.
Q
Korzyści marginalne
Koszty marginalne
0
0
0
1
10
2
2
8
4
3
6
6
4
4
8
5
2
10
6
0
12
20. W piekarni codziennie pozostaje nie sprzedany chleb, który można sprzedać
gospodarzowi. Koszt dostarczenia chleba do gospodarza wynosi 2 zł. Jaką podejmiesz
decyzję gdy gospodarz zapłaci za szt.:
1,5 zł
2 zł
2,5 zł
Zinterpretuj za pomocą korzyści i kosztów marginalnych.