background image

LABIOMEN 2006

LABIOMEN 2006

METODY OZNACZANIA ZAWARTOŚCI 

METODY OZNACZANIA ZAWARTOŚCI 

WĘGLA 

WĘGLA 

G. Świeca, G. 

G. Świeca, G. 

Winnicka

Winnicka

-

-

Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze

Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczanie zawartości węgla i wodoru 

Oznaczanie zawartości węgla i wodoru 

metodą 

metodą 

Sheffield

Sheffield

PN

PN

-

-

73/G

73/G

-

-

04521

04521

Zasada oznaczania polega na ilościowym spaleniu odważonej próbki węgla 

(paliwa <20% wilgoci) w szybkim strumieniu tlenu oraz na wagowym

oznaczeniu utworzonego dwutlenku węgla pochłoniętego w absorberze 

wypełnionym azbestem sodowanym i utworzonej wody w absorberze 

wypełnionym nadchloranem magnezu. Tlenki siarki i chlor zatrzymują się na 

siatce lub wełnie srebrnej umieszczonej w rurze do spalań w odpowiednim 

miejscu. 

Przepływ tlenu – 300 ml/min
Temp. spalania 1350 

0

C

Ilość próbki ok. 0,5 g ( o uziarnieniu ≤0,2 mm)

Dopuszczalna różnica między wynikami oznaczań wykonanych: 
-w jednym laboratorium w odniesieniu do stanu analitycznego 0,3% 

bezwzględnego,

-w różnych laboratoriach w odniesieniu do stanu suchego 0,5% 

bezwzględnego.

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczanie zawartości węgla i wodoru 

Oznaczanie zawartości węgla i wodoru 

metodą 

metodą 

Sheffield

Sheffield

PN

PN

-

-

73/G

73/G

-

-

04521

04521

1-przepływomierz laboratoryjny, 2-wieża do oczyszczania i 
osuszania tlenu, 3-piec z rurą kwarcową, 4-zestaw absorpcyjny,     
5-płuczka do kontroli przepływu tlenu

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

i wodoru automatycznym analizatorem 

i wodoru automatycznym analizatorem 

firmy 

firmy 

Perkin

Perkin

-

-

Elmer

Elmer

PN

PN

-

-

85/G

85/G

-

-

04549

04549

Zasada oznaczania polega na ilościowym spaleniu odważonego paliwa 

stałego w tlenie w warunkach statycznych, pozbawieniu produktów 

spalania chlorowców i tlenków siarki oraz katarometrycznej

analizie powstałych produktów spalania (H

2

O i CO

2

) i obliczeniu 

zawartości węgla i wodoru na podstawie zarejestrowanych 

sygnałów.  

Przepływ tlenu –
Temp. spalania 960 

0

C

Ilość próbki ok.2,5-3 mg ( o uziarnieniu ≤0,063 mm)

Dopuszczalna różnica między wynikami oznaczań wykonanych: 
-w jednym laboratorium - 0,3% bezwzględnego,
-w różnych laboratoriach - 0,5% bezwzględnego.

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

i wodoru automatycznym analizatorem 

i wodoru automatycznym analizatorem 

firmy 

firmy 

Perkin

Perkin

-

-

Elmer

Elmer

PN

PN

-

-

85/G

85/G

-

-

04549

04549

Katarometr jest to detektor którego  działanie oparte jest na zasadzie 

pomiaru przewodnictwa cieplnego. Przewodnictwo cieplne He i H 
jest kilka razy większe niż CO

2

i H

2

O. Katarometry zbudowane są w 

postaci bloku metalowego z dwoma komorami. W każdej z nich 
znajduje się cienki drut platynowy lub wolframowy rozgrzany 
prądem elektrycznym. Energia cieplna przechodzi z tych drutów do
ściany katarometru za pośrednictwem gazu wypełniającego komorę, 
drut zatem ulega ochłodzeniu przez wypełniający komorę gaz. 
Zmiany temperatury drutu powodują zmiany oporu elektrycznego, 
który możemy mierzyć posługując się mostkiem Wheatstone`a i 
zapisywać za pomocą rejestratora potencjometrycznego. Ponieważ 
katarometry reagują liniowo tylko w ograniczonym zakresie niskich 
stężeń, ilość substancji, które można analizować tą metodą są 
bardzo małe i nie przekraczają 1mg.  (mikrowaga, trudna obsługa)

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

Szybkościowa metoda oznaczanie zawartości węgla 

i wodoru automatycznym analizatorem 

i wodoru automatycznym analizatorem 

firmy 

firmy 

Perkin

Perkin

-

-

Elmer

Elmer

PN

PN

-

-

85/G

85/G

-

-

04549

04549

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Schemat analizatora automatycznego C, H 

Schemat analizatora automatycznego C, H 

firmy 

firmy 

Perkin

Perkin

-

-

Elmer

Elmer

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

Zasada pomiaru polega na:
-

automatycznym ilościowym spalaniu próbki paliwa stałego w strumieniu 
tlenu w temperaturze ≥950 

0

C,

-

pozbawieniu produktów spalania chlorowców, tlenków siarki, i innych 
zanieczyszczeń,

-

analizie zawartych w produkcie spalania H

2

O i CO

2

za pomocą detektora 

podczerwieni,

-

redukcji zawartych w gazie tlenków azotu (NO

x

) do N

2

i jego analizie za 

pomocą detektora przewodnictwa cieplnego.   

Cały cykl analityczny, od momentu wprowadzenia próbki do uzyskania wyników 

w formie wydruku, sterowany jest komputerowo i przebiega automatycznie.

Analizator wymaga wzorcowania.

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

Przepływ tlenu –
Temp. spalania ≥950 

0

C

Ilość próbki ok.0,05g – 0,4g (0,02-0,4g) w zależności od modelu 

analizatora i analizowanej próbki ( o uziarnieniu ≤0,2 mm)

Wzorce kalibracyjne: EDTA o C

t

d

= 41,10%

wzorce węglowe o różnej zawartości C

t

d

Dopuszczalna różnica między wynikami oznaczań wykonanych: 
-w jednym laboratorium w odniesieniu do stanu analitycznego - 0,5% 

bezwzględnego,

-w różnych laboratoriach, z tej samej próbki analitycznej, w odniesieniu do 

stanu suchego - 1,0% bezwzględnego.

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

Oznaczanie zawartości węgla, wodoru i azotu 

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

automatycznymi analizatorami. Metoda makro.

PN

PN

-

-

G

G

-

-

04571:1998

04571:1998

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą 

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą 

analizatorów CS z detekcją w podczerwieni

analizatorów CS z detekcją w podczerwieni

Zasada oznaczania polega na ilościowym spaleniu odważonego paliwa stałego  

w przepływie tlenu i analizie oczyszczonych gazów powstałych podczas 
spalania (CO

2

) za pomocą absorpcji promieniowania podczerwonego.

Przepływ tlenu – 180l/h
Temp. spalania 1350 

0

C

Ilość próbki ok……….g ( o uziarnieniu ≤0,2 mm)

Dopuszczalna różnica między wynikami oznaczań wykonanych: 
-w jednym laboratorium ………
-w różnych laboratoriach ……..

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą analizatorów 

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą analizatorów 

CS z detekcją w podczerwieni

CS z detekcją w podczerwieni

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą 

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą 

analizatorów CS z detekcją w podczerwieni

analizatorów CS z detekcją w podczerwieni

1- wejście gazu nośnego,

15 – przepływomierz gazu pomiarowego,

2- regulator ciśnienia,

16, 18 – tłumik przed i za pompą,

3- zawór magnetyczny,

17 - pompa

4- wyłącznik ciśnieniowy,
5- manometr,
6- zwężka,
7- przepływomierz gazu nośnego,
8- wstępne oczyszczanie gazu,
9- wejście pieca,
10- piec,
11- wyjście pieca,
12, 13, oczyszczanie gazu pomiarowego,
14 – kuweta pomiarowa,

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą analizatorów 

Oznaczenie zawartości węgla za pomocą analizatorów 

CS z detekcją w podczerwieni

CS z detekcją w podczerwieni

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Porównanie metod

Porównanie metod

Przygotow
anie próbki

Naważka

Temp. 
spalania

Wzorzec

Metoda 
Sheffield

grawimetryczna

0,2 mm

0,5g lub 
0,25g gdy 
S>2%

1350 

0

C brak

Automatyczna 
– mikro

katarometryczna

0,063 mm

2,5-3 mg
(0,5-3 mg)

960 

0

C

acetanilid
71,09%C

Automatyczna 
– makro

detekcja IR

0,2 mm

0,05-0,4 g

(0,03-0,25 g)

>950 

0

C EDTA – 41,10%C

Wzorce węglowe

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Symulacja zmian wartości wskaźnika emisji od 

Symulacja zmian wartości wskaźnika emisji od 

zawartości węgla całkowitego, przy stałych 

zawartości węgla całkowitego, przy stałych 

wartościach: 

wartościach: 

W

W

t

t

r

r

= 8,0%, W

= 8,0%, W

a

a

=4,2%, 

=4,2%, 

A

A

a

a

=17,0%, A

=17,0%, A

d

d

=17,8%

=17,8%

Q

Q

i

i

d

d

=25740J/g, Q

=25740J/g, Q

i

i

r

r

=23485J/g

=23485J/g

C

t

d

%

C

t

r

%

WE

CO2

t/TJ

min.

63,36

58,29

91,01

śr

66,26

60,96

95,24

max.

67,76

62,34

97,33

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Zależność wskaźnika emisji od zawartości 

Zależność wskaźnika emisji od zawartości 

oznaczonego węgla (dla stałych wartości ciepła 

oznaczonego węgla (dla stałych wartości ciepła 

spalania, wilgoci) 

spalania, wilgoci) 

91.01; 58.29

93.68; 60.00

95.24; 60.96

96.67; 61.92

97.33; 62.34

58.00

59.00

60.00

61.00

62.00

63.00

64.00

90

91

92

93

94

95

96

97

98

WEco

2

 t/TJ

C

t

r

 %

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

całkowitego

całkowitego

Zawartość węgla 

całkowitego w próbce X

Określenie wzorca do kalibracji

C

t

a

%

śr C

t

a

%

Producent -Chiny C

t

d

=74,1± 0,36%

Metoda analityczna- GB/T15460-1995
Method of Determination of Carbon and
Hydrogen in Coal, Galvanometric-
Gravimetric Method

89,292
89,312

89,3

Wielka Brytania C

t

d

= 89,42%

Metoda analityczna - ASTM D 3178

86,985
86,910

86,9

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

całkowitego

całkowitego

Zawartość węgla 

całkowitego w próbce Y

Określenie wzorca do kalibracji

spr. 

kalibr.

83,348
83,125

śr. 83,24

74,14

C

t

a

%

śr C

t

a

%

Producent -LECO C

t

d

=83,5± 0,6%

Metoda analityczna – ASTM D 5373-
02

89,761
89,582

89,7

Producent -Chiny C

t

d

=74,1± 0,36%

Metoda analityczna- GB/T15460-
1995 Method of Determination of
Carbon and Hydrogen in Coal, 
Galvanometric-Gravimetric Method

89,343
89,013
89,062
89,123

89,1

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

Wpływ wzorca na oznaczoną wartość węgla 

całkowitego

całkowitego

Zawartość węgla całkowitego

Określenie wzorca do kalibracji

C

t

d

%

śr C

t

d

%

Producent -Chiny C

t

d

=74,1± 0,36%

Metoda analityczna- GB/T15460-1995
Method of Determination of Carbon and
Hydrogen in Coal, Galvanometric-
Gravimetric Method

spr. kalibracji 

73,92
74,19

74,06

Wielka Brytania C

t

d

= 89,42%

Metoda analityczna - ASTM D 3178

92,01
92,23

92,12

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e

background image

Zawartość C w próbce węgla

63.00

63.50

64.00

64.50

65.00

65.50

66.00

66.50

67.00

67.50

68.00

1

2

3

4

5

6

7

8

9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

laboratoria

śr C

td

 %

śr - 66,25% ; min-63,38%; max-67,76%; rozstęp-4,38%

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

I n s t y t u t  C h e m i c z n e j    P r z e r ó b k i   W ę 

g l a ,    Z a b r z e

g l a ,    Z a b r z e


Document Outline