DLACZEGO  

„ABECADŁO ŚMIECIADŁO”? 

 

 

 

Zrównoważony  rozwój  można  najprościej  określić  jako  rozwój  cywilizacji,  który 

obok dbania o wygodę i zdrowie ludzi, zapewnienie mu dobrobytu i rozwoju społecznego 
zapewnia  ochronę  środowiska  i  dóbr  naturalnych,  tak  by  kolejne  pokolenia  ludzi,  mogły 
również  żyć  na  godnym  poziomie.  Edukacja  dla  zrównoważonego  rozwoju  (popularnie 
nazywana  edukacją  ekologiczna)  to  ważna  inwestycja  na  przyszłość.  Powinniśmy 
przekonać jak najwięcej ludzi, że w naszych obecnych działaniach musimy brać pod uwagę 
interesy  przyszłych  generacji.  Nasi  następcy  (wnuki  i  praprawnuki)  powinni  mieć  dostęp 
do  środowiska  o  kondycji  co  najmniej  takiej  (a  najlepiej  lepszej)  jak  teraz.  Tereny 
wypoczynkowe  z  czystą  wodą,  żywność  produkowana  na  nieskażonych  glebach,  dorodne 
lasy,  staja  się  już  dzisiaj  dobrem  coraz  rzadszym.  Problemem  dostrzeganym  przez 
wszystkich  jest  coraz  większa  ilość  produkowanych  śmieci.  Codziennie  każdy  z  nas 
POLAKÓW  wyrzuca  ok.  1  kilograma  odpadków,  a  firmy  i  samorządy  nie  prowadzą 
skutecznej  i  odpowiedzialnej  gospodarki  odpadowej.  Prawie  wszystkie  odpady  (aż  98%) 
wywożone  są  na  składowiska,  a  tylko  niewielka  cześć  jest  zbierana  selektywnie  lub 
kompostowana. Ten stan rzeczy musi ulec zmianie nie tylko pod groźbą unijnych kar, ale i 
ze zwykłego obowiązku i odpowiedzialności przed następnymi pokoleniami. 

Dla  sprawy  warto  wykorzystać  fakt,  że  najlepszym  nośnikiem  dla  idei  segregacji 

odpadów są dzieci. Dzisiaj małe i beztroskie jutro będą decydować o polityce, gospodarce i 
zarządzaniu  środowiskiem.  Dlatego  Stowarzyszenie  „EKOSKOP”  z  Rzeszowa  postanowiło 
przygotować  oryginalne  i  nowatorskie  dla  polskiego  systemu  edukacji  ekologicznej 
najmłodszych  narzędzie  uczące  prawidłowych  postaw  względem  domowych  śmieci. 
Członkowie  i  sympatycy  Stowarzyszenia  (wiodącymi  autorami  byli  Halina  Gruszkoś  i 
Mirosław  Ruszała)  napisali  elementarz  ekologicznych  dla  dzieci,  czyli  „ABECADŁO 
ŚMIECIADŁO”.  Projekt  powstał  przy  merytorycznym  wsparciu  pracowni  edukacji 
ekologicznej Związku Komunalnego „Wisłok”.  

Abecadła  służą  nauce  liter.  W  naszym  „ABECADLE”  każdej  literze  alfabetu 

towarzyszy kolorowy rysunek i krótki, łatwy do zapamiętania wierszyk opisujący wybrany 
„śmieciowy”  problem.  Dzieci  bardzo  lubią naukę  liter  i  wierszyków  wiec  łatwo  przemycić 

„pod  tym  płaszczykiem”  przydatną  ekologiczną  wiedzę  i  poprawne  zachowania. 
Stowarzyszenie  w  2008  roku  sprawdziło  to  w  praktyce  pilotażowo  przeprowadzając  w 
rzeszowskich przedszkolach i szkołach podstawowych 105 godzinnych zajęć ekologicznych 
z  wykorzystaniem  książeczki.  Opinia  dzieci  i  zainteresowanie  nauczycieli  kontynuacja 
podobnych  zajęć  było  tak  duże,  że  stało  się  impulsem  do  przygotowania  kolejnego 
poprawionego wydania książeczki.  

Pierwsza  edycja  „ABECADŁA,  była  współfinansowana  przez  Wojewódzki  Fundusz 

Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, została wydana w nakładzie 1600 
sztuk i trafiła do Rzeszowa oraz innych gmin centralnego Podkarpacia. Projekty oparte o 
wykorzystanie  „ABECADŁA  ŚMIECIADŁA”  pod  nazwą  „Pierwszy  krok  w  ekologię” 
dofinansował  Fundusz  Inicjatyw  Obywatelskich  FIO,  a  projekt  edukacji  „śmieciowej”  w 
małych środowiska wiejskich Fundacja PZU.  

 

W  roku  2008  rozpoczął  się  program  „ABECADŁA  ŚMIECIADŁA”  dla  12  ośrodków 
edukacyjnych w Polsce finansowany przez NFOŚiGW w ramach którego wydana została ta 
płyta. W projekcie biorą udział ekolodzy, edukatorzy , dzieci i nauczyciele; 

Związku Gmin Zagłębia Miedziowego z Polkowic, 

Związku Gmin Powiatu Dzierżoniowskiego ZGPD 7 z Dzierżoniowa, 

Związku Komunalnego Gmin „Czyste Miasto, Czysta Gmina” z Kalisza, 

Związku Międzygminnego „Koniński Region Komunalny" z Konina, 

Związku Międzygminnego Obra z Wolsztyna, 

Celowego Związku Gmin CZG-12 z Długoszyna, 

Celowego Związku Gmin R-XXI z Nowogardu, 

Związku Gmin Doliny Wielopolki i Tuszymki z Ropczyc, 

Związku Gmin Dorzecza Wisłoki z Jasła, 

Związku Komunalnego „Wisłok” z Rzeszowa  

Olsztyńskiego Centrum Edukacji Ekologicznej z Olsztyna, 

Ośrodka  Edukacji  Ekologicznej  w  Lipiu  działającego  na  rzecz  Związku  Miast  i  Gmin 
Dorzecza Parsęty. 

W  roku  2009  nasze  Stowarzyszenie  „EKOSKOP”  z  wykorzystaniem  idei  nauki 

ekologii przez zabawę i przy okazji nauki liter realizować będzie projekt „Dla środowiska 
działamy razem” w miastach Rzeszów, Łańcut, Strzyżów, Błażowa, Tyczyn, Boguchwała i 
Głogów  Młp.  Wsparcia udzieli  Fundusz  dla  Organizacji Pozarządowych  i  rządy  Norwegii, 

Lichtensteinu  i  Islandii  w  ramach  Norweskiego  Mechanizmu  Finansowego  i  Mechanizmu 
Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego.  

Mamy nadzieje ze przedszkolaki i uczniowie zerówki będą mogli nauczyć dorosłych 

nie tylko wierszyków ale i segregacji odpadów, że staną się domowymi „Eko-policjantami” i 
przyczynia  się  wraz  z  rodzinami  do  ochrony  naszych  lasów  i  rzek.  Może  zmianie  złych 
nawyków pomocne będą wierszyki z „ABECADŁA ŚMIECIADŁA”. 

Wszak po każdej powodzi nasze piękne i na ogół ciągle dzikie rzeki płyną setkami 

ton śmieci, które nie spadają z nieba! 

 

 

Zainwestujmy w nasza wspólna przyszłość. 

 

Katarzyna Ruszała  

Prezes Stowarzyszenia „EKOSKOP” z Rzeszowa