Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

LOGISTYKA – jest to dziedzina wiedzy z zakresu zarządzania ( przepływ ludzi , energii,
wody) odnosi się do zarządzania dobrami w czasie i w przestrzeni stykamy się z nią
codziennie (złe planowanie).

PROCESY  LOGISTYCZNE  –  procesy  przepływu  polegające  na  fizycznym  przemieszczaniu
wszelkich dóbr oraz na
przepływie informacji ( związanym z faktem przepływu dóbr) przez kolejne fazy różnego typu
procesów  gospodarczych.  Zorganizowane  tak  aby  przepływ  był  sprawny  i  ekonomicznie
uzasadniony.

Logistyka najdynamiczniej rozwija się w USA, Niemczech i Japonii.

„LOGISTYGNIE” – francuskie słowo A.H. de Jonini w 1837 r. w Paryżu po raz pierwszy opisał
to słowo w 6 rozdziale swojej książki „Zarys sztuki wojennej”; przypisuje logistyce znaczenie
jakie jest współcześnie wykorzystywane; w 1885 książka jego weszła w armii amerykańskiej
do  wiedzy  wojskowej,  a  wojsko  dało  podwaliny  naukowe  w  czasie  II  wojny  światowej  dla
logistyki.

DEF. Wg E. Gołembskiej
LOGISTYKA – jest procesem zarządzania całym łańcuchem dostaw

– łańcuchem bo

każde ogniwo jest ważne

- całym bo naraz zarządzamy

łańcuchem

technologiczny

zaopatrzenie materiałów

GOSP.

proces produkcji

- technicznych

MATERIAŁOWA

gospodarka materiałowa

gospodarka

produkcji

magazynowa

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

Ludzie, którzy spełniali te zadania byli rozczłonkowani (podział ról). Logistyka zerwała z tym
procesem.

DEF. LOGISTYKI – teoria systemów obejmująca wszystkie procesy, które służą pokonaniu
przestrzeni i czasu przez
dowolne przedmioty.

DEF.  LOGISTYKI  –  to  logicznie  skonstruowana  dla  mikro-  i  makroskali  wyposażonej  w
niezbędne kanały przepływu
informacji. Użytkowy system fizycznego przemieszczania dóbr, zapewniający ich dopływ do
pośrednich i  końcowych ogniw łańcucha dostaw w potrzebnych ilościach i ściśle ustalonych
terminach, pozwalający na  minimalizację zapasów we wszystkich ogniwach tego procesu i
możliwie najtańszy w eksploatacji.

Jedną z cech logistyki stanowiącą jej wielką zaletę, która jest zarazem największą przeszkodą
przy  próbach  jej  wdrażania  w  przemyśle  jest  to,  że  kładzie  się  w  niej  nacisk  na  działania
zintegrowane.

ZADANIA LOGISTYKI (są równoważne, wzajemnie powiązane i uwarunkowane)

KOORDYNACJA przepływu surowców, materiałów, wyrobów gotowych do konsumentów
MINIMALIZACJA KOSZTÓW tego przepływu
PODPORZADKOWANIE DZIAŁALNOŚCI LOGISTYCZNEJ  wymogom obsługi klienta

CELE  LOGISTYKI  –  minimalizacja  kosztów  fizycznej  dystrybucji  dóbr,  stosownie  jednak  do
żądanego  poziomu  usług,  co  oznacza  nadrzędność  świadczenia  usług  nad  maksymalizacją
zysków  i  zwrotem  nakładów  kapitałowych.  W  odniesieniu  do  wszystkich  przedsiębiorstw
wyzwanie  logistyki  jest  podobne  i  chodzi  o  to  aby  dać  firmie  metody  i  sposoby  zdobycia
rynku  (satysfakcjonujących  konsumentów)  korzystne  dla  kosztów  jak  i  dla  dobra
świadczonych usług.

LOGISTYKA ZAOPATRZENIA – sfera zaopatrzenia

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

PODZIAŁ LOGISTYKI

rynek

PROCESY LOGISTYCZNE W PRZEDSIĘBIORSTWIE

rynek zbytu

zaopatrzenia

LOGISTYKA MARKETINGOWA

LOGISTYKA ZAOPATRZENIOWA

PRODUKCJI DYSTRYBUCJI

Skład

skład

zaopatrzenia przejściowy

wydawczy

ETAPY ROZWOJU LOGISTYKI

1950 – „lata uśpione „, w cywilnej działalności człowieka brak rozwiązań

informatycznych. Lata te opisał Bernard Lalong
1951-1970 – czas rozwoju , firmy zaczęły poszukiwać oszczędności
1971 czas w pełni, poznajemy

PRZYCZYNY ROZWOJU KONCEPCJI LOGISTYCZNYCH
1. Możliwości poprawy efektywności w sferze produkcji natrafiały na bariery
2. Postępuje dywersyfikacja (rozproszenie asortymentowe) programów produkcji
3. Zmiana w filozofii utrzymania zapasów

Dostawca

Odbiorca

przesuniecie w kierunku producentów

większa ilość dostaw

roczny koszt przechowywania zapasów wynosi 25%

Rosnące koszty transportu

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

Rozwój technologii informatycznych (jest bardziej precyzyjny- ułatwia; utrudnia –
konkurencja ma to samo)
Globalizacja działań wewnętrznych firm
klimat polityczny
tania siła robocza
strefy ekonomiczne
/firmy wybierają co im się bardziej opłaca/

WPŁYW LOGISTYKI NA RENTOWNOSĆ FIRMY

- koszty logistyczne w krajach Unii Europejskiej

21,6

- koszty transportu

8,6

W Polsce koszty są 40% wyższe niż w krajach UE

Jeżeli zysk netto stanowi 2% sprzedaży to:

OSZCZEDNOSĆ

JEST EKWIWALENTNA WZROSTOWI SPRZEDAŻY

O :

0,02 zł jest tożsame

1,00 zł

2,00 zł

100,00 zł

200,00 zł

10 000,00 zł

2 000,00 zł

100 000,00 zł

Co jest łatwiejsze obniżyć koszty, czy racjonalnie organizować trasy transportu. Z punktu
widzenia firmy jest to, to samo.

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

POSTĘPUJAC Z KOSZTAMI LOGISTYCZNYMI MUSIMY PAMIETAĆ O TRZECH ZASADACH:

GLOBALNE KOSZTY LOGISTYKI
WSPÓŁZALEŻNOŚĆ KOSZTÓW LOGISTYKI
POTRZEBA UNIKANNIA SUBOPTYMALIZACJI KOSZTÓW LOGISTYCZNYCH
KONCEPCJA ROZWIĄZANIA MARKETINGOWO – LOGISTYCZNEGO

AD 1. KONCEPCJA GLOBALNYCH KOSZTÓW
Opiera się na założeniu, że wszystkie działania mające znaczenie w fizycznym przepływie i
składowania  wszelakiego  rodzaju  dóbr  powinny  być  powinny  być  traktowane  jako  całość  a
nie indywidualnie; to znaczy w myśl tej zasady jednocześnie powinniśmy uwzględniać takie
koszty  jak:  k.  transportu  ,  koszty  utrzymania  zapasów,  koszty  wynajmu  powierzchni
składowej, koszty zaopatrzenia, koszty realizacji zamówień.

AD. 2. KOSZTY SĄ WSPÓŁZALEŻNE

AD.  3.  O  SUBOPTYMALIZACJI  –  mówimy  wtedy  gdy  pomimo  najlepszych  wyników  części
składowych systemu nie uzyskujemy optymalnego rezultatu z punktu widzenia systemu jako
całości.

AD. 4. KONCEPCJA DZIAŁAŃ MARKETINGOWYCH.
Zgodnie z koncepcją marketingową musi być zadowolony klient. Będzie on zadowolony jeśli
pozytywnie wypadnie jego ocena nie tylko samego produktu (jakość, cena), lecz także jego
dostępności  w  przestrzeni  i  czasie.  Zadowolenie  klienta  obejmuje  także  maksymalizację
użyteczności miejsca i czasu.
UŻYTECZNOŚĆ MIEJSCA – wartość stworzoną lub dodana przez umożliwienie jego zakupienia
w odpowiednim miejscu.
UŻYTECZNOŚĆ CZASU – wartość stworzona poprzez udostępnienie produktu w odpowiednim
czasie.

KONCEPCAJ ROZWIĄZANIA MARKETINGOWO LOGISTYCZNEGO:

Zadowoleni
e klienta

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

PODSTAWOWE SFERY DZIAŁAŃ LOGISTYCZNYCH:

Nadrzędne  miejsce  w  dziale  logistyki  zajmuje  obsługa  klienta.  Jeżeli  celem  działań
logistycznych  jest  dostarczenie  właściwemu  klientowi,  właściwych  towarów,  we  właściwej
ilości,  we  właściwej  jakości,  we  właściwym  miejscu  i  właściwym  czasie  i  po  właściwych
kontach to możemy stwierdzić iż produktem  logistyki jest należyte obsłużenie klienta.

GOSPODAROWANIE I STEROWANIE ZAPASAMI
GOSPODARKA  TRANSPORTOWA  –  wybór  gałęzi  transportu,  wybór  drogi  przewozu,  wybór
określonego przewoźnika,
ubezpieczenie transportu;
GOSPODARKA SKŁADOWA – lokalizacja, wyposażenie, wewnętrzne rozplanowanie, szkolenie
pracowników;

REALIZACJA  ZAMÓWIEŃ  –  redagowanie  zamówień;  wymiana  informacji,  modyfikacja
zamówień, sprawdzanie
wiarygodności i płynności kredytowej odbiorcy.

PROCESY ZAOPATRZENIA – wybór lokalizacji i źródeł zaopatrzenia
ZARZĄDZANIE INFORMACJAMI
ZAOPATRYWANIE ODBIORCÓW W CZĘŚCI (SERWIS)
GOSPODARKA  OPAKOWANIAMI  –  funkcja  marketingowa,  logistyczna,  ochronna  podczas
transportu, f. ułatwiająca procesy
składowania i transportu,
Do  obowiązków  logistyka  należy  również  dystrybucja  odwrotna  (zwroty),  oraz
zagospodarowanie odpadów.

PODSTAWY STRATEGII LOGISTYCZNEJ PRZEDSIEBIORSTWA

TEORETYCZNE PODSTAWY FORMUŁOWANIA STRATEGII LOGISTYCZNEJ

Do podstawowego zespołu metod i teorii, który w logistyce odgrywa najważniejszą rolę
zaliczyć należy:
Podstawowe elementy teorii produkcji i neoklasycznej teorii przedsiębiorstwa, są to;
Prawo rosnących przychodów

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

prawo korzyści skali
teoretyczny model równowagi przedsiębiorstwa

Nowa ekonomia instytucjonalna, a przede wszystkim znajomość kosztów transakcyjnych.
Teoria zarządzania strategicznego ( model konkurencji w branży M.E. Porter)

KONCEPCJA ŁAŃCUCHA WARTOŚCI DODANYCH

Działania wspomagające

stopa zysku

Stopa zysku

Działania podstawowe

Według M. Portera wyróżniamy 9 działań (5 podstawowych, 4 wspomagające), które lepiej
wykonywane  w  stosunku  do  tych  samych  działań  u  konkurentów  pozwalają  na  osiąganie
przewagi konkurencyjnej.
Definicję  na  podstawie  ww.  koncepcji  i  strategie  logistyczną  można  określić  jako  środek
będący  kompozycją  długookresowych  skoordynowanych  wew.  i  zew.  Działań  i  rozwiązań
logistycznych służących osiągnięciu przewagi konkurencyjnej.

Do typowych decyzji w logistyce o wymiarze strategicznym w dziedzinie logistyki należy:

określenie liczby, wielkości, wyposażenia i lokalizacji pomieszczeń
określenie poziomu obsługi klienta
wybór pomiędzy samoobsługą logistyczna a usługami wyspecjalizowanych firm transportowo
– spedycyjnych
określenie zakresu i tempa wdrażania systemów informatycznych dla celów logistycznych
wybór dostawców i odbiorców

Infrastruktura przedsiębiorstwa

kadry

Rozwój technologii

nabywanie

Logistyka
zewnętrz
na

produkcj
a

Logistyka
wewnętrz
na

serwi
s

Marketing i
sprzedaż

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

DO  PODSTAWOWYCH  PRZESŁANEK  POWODUJĄCYCH  KONIECZNOŚĆ  PRZEBUDOWY
DOTYCHCZASOWYCH STRATEGII ZALICZAMY:
Ilościowo-wartościowe  asortymentowe  bądź  czasowo-przestrzenne  zmiany  w  produkcji  lub
popycie na wyroby firmy
Zmiany  w  poziomie  obsługi  logistycznej  oferowanej  przez  dostawców  lub  konieczność
podwyższenia  poziomu  obsługi  odbiorców.  (95-  w  95%  jesteśmy  wstanie  zrealizować
oczekiwania  klientów  w  dniu  wpłynięcia  zamówienia  –  oznacza  to,  że  należy  posiadać
określone stany magazynowe – ponosimy straty kosztowe)
Kiedy zachodzą istotne zmiany w poziomie i strukturze logistycznej firmy

Nie  ma  wzorcowych  strategii,  które  można  przenieść  z  firmy  do  firmy  (różni  klienci,  różne
wyroby).

PROCEDURA TWORZENIA STRATEGII LOGISTYCZNEJ:
WYJŚCIE  OD  ANALIZY  POSIADANIA.  Wstępna  charakterystyka  obecnego  systemu
logistycznego i otoczenia (opis profilu zakresu działalności firmy)
analiza dotychczasowych rozwiązań organizacyjnych i przepływów informacji pod kątem ich
wpływu na długość cykli realizacji procesów zaopatrzenia produkcji
ocena kadry kierowniczej i wykonawczej
ocena materialnej bazy logistycznej ( powierzchni magazynów, śr. transportu, urządzeń itp.)
Podsumowanie – wypunktowanie mocnych i słabych stron w logistyce firmy.
OKREŚLENIE  CELÓW  RACJONALIZACJI  DZIAŁALNOŚCI  LOGISTYCZNEJ  FIRMY.  Celem  jest
oszczędność czasu i kapitału. Cel SL może być formułowany:
jako dążenie do poprawy warunków dostaw – logistyka wydajności
oszczędzanie kosztów – dążenie do obniżenia kosztów obsługi – logistyka oszczędności
Wyszczególnione cele mogą być zdekomponowane na:
zwiększenie elastyczności i niezawodności dostaw
przyspieszenie przepływu informacji umożliwiających skrócenie terminów dostaw
zwiększenie zapasów i zajmowanej powierzchni magazynowej
obniżenie kosztów opakowań itp.
IDENTYFIKACJA  SZANS  I  WARUNKÓW  OGRANICZAJACYCH  w  sferze  logistyki.  Określamy
słabe strony systemu logistycznego firmy i poszukujemy sposobu ich usunięcia.
OKREŚLENIE  LOGISTYCZNYCH  ZMIENNYCH  DECYZYJNYCH  –  przedstawienie  możliwych  do
przyjęcia metod i środków działania pozostających w zgodzie ze strategią ogólną firmy

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

OPRACOWANIE WARIANTÓW ROZWOJU S.L. FIRMY – oraz ocena i wybór wariantu
optymalnego

MODEL PORTER’A – każda firma działająca w jakiejkolwiek branży musi liczyć się z 5 siłami:

POTENCJALNI

WCHODZĄCY

DOSTAWCY

KONKURENCI

ODBIORCY

W SEKTORZE

SUBTYTUTY

RODZAJE STRATEGII LOGISTYCZNYCH:
WCHODZĄCA POZYCJA POD WZGLĘDEM KOSZTÓW (LIDER CENOWY) –wymaga:
agresywnego inwestowania
reinwestowania zysków
dużego udziału w rynku
agresywnej polityki cenowej
ścisłej kontroli kosztów
unikania klientów o marginalnym znaczeniu
minimalizacji nakładów na badania i wdrożenia
najniższych wydatków na reklamę

strategia ta chroni przed wszystkimi 5 siłami:

oddziaływanie rywali jest słabe (niska cena)
niski koszt stanowi swoistą barierę wejścia dla potencjalnej konkurencji
pozycja firmy wobec odbiorców jest dobra – rywale są drożsi
niski koszt zapewnia elastyczność w przetargach z dostawcami
niski koszt zapewnia przewagę wobec substytutów

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

STRATEGIA  ZRÓŻNICOWANIA  –  polega  na  zróżnicowaniu  wyrobu  lub  usługi  firmy  (sposób
akwizycji lub sprzedaży –AMWAY, zróżnicowane cechy wyrobu, marki) unikatowość
Zróżnicowanie rzadko wiąże się z dużym udziałem w rynku i odbywa się za cenę wysokich
kosztów
Chroni  przed  konkurencyjną  rywalizacja  za  względu  na  lojalność  klientów  wobec  marki  i
wynikającą z niej mniejszą wrażliwością na cenę
Lojalność  klientów  i  konieczność    przezwyciężania  unikalności  przez  konkurentów  stanowią
przeszkody wejścia na  rynek
Zróżnicowanie zapewnia większą  zysku umożliwiającą przeciwstawienie się siłą dostawców,
a  jednocześnie  ogranicza  siłę  nabywców,  którzy  nie  mając  porównywalnych  wyrobów  są
mniej wrażliwi na cenę
Firma, która zróżnicowała się w celu lojalności odbiorców będzie miała lepszą pozycje wobec
substytutów niż konkurencja

STRATEGIA  KONCENTRACJI  –  nastawienie  się  na  wybrany  segment  rynku;  zakłada  się,  że
pozwoli to na uzyskanie przewagi nad rywalami działającymi w skali całego rynku. Dąży się
do obniżenia kosztów lub zróżnicowania, albo jednego i drugiego w określonej kombinacji.

ZARZĄDZANIE ZAPASAMI W SYSTEMACH LOGISTYCZNYCH

RODZAJE ZAPASÓW I ICH ANALIZA

ZAPASY  –  rzeczowe  środki  obrotowe  służące  zapewnieniu  ciągłości  procesów  produkcji  i
dystrybucji;  są  to  środki  zamrożone,  angażują  środki  obrotowe,  zajmują  powierzchnie
magazynową,  zbyt  długo  przechowywane  tracą  na  wartości  (brak  zalet  przechowywania
zapasów).

Nie  istnieje  możliwość  produkcji  bez  zapasów.  Występuje  brak  synchronizacji  strumieni
zapasów. Niekiedy powstawanie zapasów jest obiektywna koniecznością (cukrownie). Nigdy
nie  można  przewidzieć    awarii  w  dostawie  (mają  wartość  stochastyczną).  Gwarantują
bezpieczeństwo  zachowania  ciągłości  produkcji.  NALEŻY  ICH  POZIOM  SPROWADZIĆ  DO
MINIMALNEJ ILOŚCI – ZŁO KONIECZNE.

ELEMENTY SPRZYJAJACE PROWADZENIU PRAWIDŁOWEJ GOSPODARKI ZAPASAMI:

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

Ścisłe więzi z dostawcami i odbiorcami
Sprawny system informacji
Jednolita orientacja procesowo-produktowa (im mniejszy asortyment tym mniejsze zapasy)

RODZAJE ZAPASÓW

Q – zapasy cykliczne
L - zapasy w drodze
B – zapasy bezpieczeństwa
Zapasy antycypacyjne – tworzone w okresach przewidywanego wzrostu zużycia

W GOSPODARCE ZAPASAMI WYRÓŻNIAMY KOSZTY:

Koszty  tworzenia zapasów –  koszty różnych czynności (zamawiania)
Koszty  utrzymywania  zapasów  –  koszty  pracy  i  rzeczowe  związane  z  magazynowaniem,
koszty zamrożenia środków obrotowych, koszty ubytków
Koszty  wyczerpywania  się  zapasów  –  straty  bezpośrednie  w  postaci  utracenia  zysków  ze
sprzedaży wyrobów gotowych, straty pośrednie w postaci utracenia klienta, obniżenia cen

ZASADA ABC – podział zapasów na grupy (najcenniejsze, średnio cenne, mniej istotne)

A 10% A 70%

B 20%

C 70%

B 20%

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

C 10%

UDZIAŁ ILOŚCIOWY UDZIAŁ WARTOŚCIOWY (ZŁ)

MATERIA

ŚR.

ZAPAS

TONACH

CENA 1

TONY W

TYS. ZŁ

ŚR.

ZAPAS

W TYS.

ZŁ

RANKIN

MATERI

AŁ

SKUMUL

OWANY

ZAPAS

TONACH

SKUMUL

OWANY

ZAPAS

W TYS.

ZŁ

GRUPY

A,B,C

UDZIAŁ

WARTO

ŚĆ.

70% A

0,3

19% B

0,2

0,1

11%C

0,5

0,2

0,4

0,5

100

Aby zmniejszyć wartość zapasów ogółem o 10% w przykładzie należy:
zmniejszyć zapasy grupy A o ok. 3 tony – 14%
zmniejszyć zapasy grupy B o ok. 16 ton – 52%
zmniejszyć zapasy grupy C o ok. 45 ton – 9%

JAK USTALIĆ EKONOMICZNĄ WIELKOŚĆ ZAMÓWIENIA – formuła WILSON’A

W metodzie EWZ przyjmuje się założenia:

wielkość popytu jest stała powtarzalna i znana
czas dostawy jest stały i znany
koszty utrzymania zapasów są wprost proporcjonalne do ich wielkości
wyklucza się stan wyczerpania zapasów

Istota i przedmiot logistyki

www.wkuwanko.pl

ZADANIE. Obliczyć optymalne Q dla :

Q = 50 do 200
D = 1000
S = 5
C = 2
i = 0,4
rkt – roczny koszt transportu
rkt (do 100 szt.) = 0,1 za szt.
rkt (> 100 szt.) = 0,09 za szt.
ops – opusty cenowe
ops (od 120szt.) = 1% ceny
ops (od 150 szt.) = 2% ceny
TC= ?

D/Q

SD/Q

Icq/2

rkt

ops

SUMA

TC+rkt+ops

100

120

100

220

100

197

100

190

112

180

125

-20

160

145

-20

163

175

100

-40

150

200

105

-40

155

EWZ tak ustalona musi być skorygowana o ewentualne różnice w kosztach związanych z
transportem i ewentualne opusty cenowe.
EWZ wyznacz minimum sumy TC + rkt – ops w tym przypadku 175 jednostek

Znając optymalne Q możemy ustalić optymalny czas pomiędzy zamówieniami:

T = Q/D * 365

I optymalna liczbę zamówień w ciągu roku: