background image

Metody analizy 

ś

rodków 

uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

\

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Testy

słu

Ŝą

ce do wykrywania i identyfikacji w warunkach polowych narkotyków 

oraz surowców wykorzystywanych do ich nielegalnej syntezy.

Nowoczesne metody

analizy opiatów kanabinoli kokainy amfetaminy i 

metaamfetaminy oraz ich psychoaktywnych analogów strukturalnych w 
próbkach materiału biologicznego.

1

. wst

ę

pny skrining (zazwyczaj za pomoc

ą

metod immunologicznych) 

2. potwierdzenie wyników analizy opart

ą

o inne zasady chemiczne lub 

fizyczne (zazwyczaj preferowane metody chromatograficzne)

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Nacisk specjalny 

na wła

ś

ciwe pobieranie i nadzorowanie pobierania próbek 

transport
przechowywanie a

Ŝ

do momentu zako

ń

czenia bada

ń

Ła

ń

cuch kontrolny „chain of custody”

D

ąŜ

no

ść

do wprowadzenia standardów post

ę

powania (ONZ) standardy 

ujednolicone. Ka

Ŝ

da z metod analitycznych zalecana musi by

ć

u

Ŝ

ywana 

Inne laboratoria wyniki miarodajne i odtwarzalne. 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

MATERIAŁ do bada

ń

wygl

ą

d zewn

ę

trzny materiału analitycznego jak i st

ęŜ

enie zawartych

w nim substancji mog

ą

by

ć

bardzo ró

Ŝ

ne 

Cz

ę

sto, poziom zbli

Ŝ

ony do 100% , zawiera znacz

ą

ilo

ść

substancji 

nieaktywnych jak jest „rozcie

ń

czony” nieaktywnymi substancjami tzw.

Poziom uliczny”, „street level”

ilo

ś

ci dost

ę

pnej substancji jest niewielka co ma wpływ na czuło

ść

rzetelno

ść

metod, mo

Ŝ

emy mie

ć

problemy z identyfikacj

ą

substancji.  

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

celu otrzymania testów mo

Ŝ

liwe rzetelnych i niezawodnych nale

Ŝ

przestrzega

ć

nast

ę

puj

ą

cych 

zasad

:

- cał

ą

próbk

ę

wysyłamy do laboratorium, je

ś

li ilo

ść

materiału jest zbyt mała 

aby wykona

ć

analiz

ę

w warunkach polowych.

- badanie sproszkowanego materiału rozpoczyna si

ę

od mo

Ŝ

liwie 

najmniejszej ilo

ś

ci, po czym zwi

ę

ksza ilo

ść

materiału próbki.

- z tabletki i innych substancji stałych lub 

Ŝ

ywic pobiera si

ę

odrobin

ę

rozdrabnia do postaci proszku i proszek podaje si

ę

badaniu.

- w przypadku kapsułek przeprowadza si

ę

badanie substancji z jednej kapsułce

- materiał ro

ś

linny przed badaniem rozdrabnia si

ę

na młynku

- w przypadku badania papierosów pobiera si

ę

materiał tylko z jednego 

papierosa . 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

- w przypadku badania papierosów pobiera si

ę

materiał tylko z jednego 

papierosa 

- gdy badanie materiału ro

ś

linnego za pomoc

ą

odpowiedniego testu 

dało wynik ujemny, a istnieje podejrzenie 

Ŝ

e mo

Ŝ

e on zawiera

ć

inne 

substancje, to cała dost

ę

pna ilo

ść

materiału powinna by

ć

przesłana do 

dokładnej analizy

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Testy Polowe

Płytka porcelanowa
Probówka 
Bibuła 
Itd. 

Zazwyczaj proponuje si

ę

wykona

ć

co najmniej dwa testy oparte na 

Ŝ

nych mechanizmach chemicznych. 

Nale

Ŝ

y pami

ę

ta

ć Ŝ

e zwi

ą

zki nale

Ŝą

ce do tej samej grupy chemicznej 

( np.: amfetamina i jej analogi podstawione w pier

ś

cieniu, zwi

ą

zki 

z grupy benzodiazepin) mog

ą

dawa

ć

identyczny lub podobny wynik. 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Interpretacja wyników 

jedynie barwa dodatnia w opisie testu wskazuje na wynik pozytywny

gdy otrzymujemy wynik dodatni lub w

ą

tpliwy nale

Ŝ

y próbk

ę

badan

ą

przesła

ć

do dalszych bada

ń

laboratoryjnych

w przypadku wyniku w

ą

tpliwego lub ujemnego nale

Ŝ

y wykona

ć

drugie 

badanie przy u

Ŝ

yciu innego testu i dopiero jego wynik uzna

ć

za brak 

poszukiwanej substancji. W razie jakichkolwiek w

ą

tpliwo

ś

ci nale

Ŝ

materiał przesła

ć

do laboratorium.

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Z lekarskiego punku widzenia narkotyk jest to ka

Ŝ

dy rodzaj substancji 

wywołuj

ą

cy sen lub stupor oraz znosz

ą

cy ból

Z prawnego punktu widzenia jest to ka

Ŝ

da substancja naturalna lub 

syntetyczna zaliczana do grupy narkotyków przez Mi

ę

dzynarodow

ą

Konwencje o 

Ś

rodkach Odurzaj

ą

cych. 

[1]

Stupor (osłupienie) – zaburzenie psychiczne objawiaj

ą

ce si

ę

znacznym 

zahamowaniem ruchowym i ograniczeniem reakcji na bod

ź

ce zewn

ę

trzne. 

W mniej nasilonych postaciach aktywno

ść

i ruchliwo

ść

chorych jest 

zmniejszona, mało celowa i harmonijna oraz zale

Ŝ

na od zmienionej 

sugestywno

ś

ci (katalepsja, negatywizm). Wypowiedzi sk

ą

pe lub nieobecne

(mutyzm).

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Narkotyki działaj

ą

depresyjne na centralny układ nerwowy OUN znosz

ą

poczucie bólu, obni

Ŝ

aj

ą

wra

Ŝ

liwo

ść

na senno

ść

i  podnosz

ą

aktywno

ść

„Narkotyki modyfikowane” (designer drugs ) s

ą

zwi

ą

zkami bardzo 

podobnymi pod wzgl

ę

dem budowy chemicznej i działaniu na OUN 

do 

ś

rodków psychotropowych 

obj

ę

tych kontrol

ą

mi

ę

dzynarodow

ą

. Poniewa

Ŝ

nie ma ich w wykazie zwi

ą

zków obj

ę

tych kontrol

ą

ich producentom 

nie grozi kara do momentu wydania odpowiednich zakazów syntezy. 
Najbardziej znane s

ą

zmodyfikowane amfetaminy : 

tenamfetamina(MDA), 2,4-metylamfetamina (DOB) oraz 
zmodyfikowane fentanyle np.: 

α

-metylofentanyl (china whita), 

3-metylofentanyl. 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Narkotyki syntetyczne

s

ą

grup

ą

silnych 

ś

rodków przeciwbólowych 

(pain killers) wykazuj

ą

cych działania podobne do morfiny ale ró

Ŝ

ni

ą

cych

si

ę

od niej budow

ą

Fentanyl

Znosi ból, znacznie silniejsza 
od morfiny.

Matadon

U

Ŝ

ywany w terapii narkomanów

opiatowych lek substytut 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Petydyna

Syntetyczny narkotyk podobny 
w działaniu do morfiny. 

Zwi

ą

zki halucynogenne

Lizergid (LSD) 

Półsyntetyczny lek wyst

ę

pujacy

w grzybku rosn

ą

cym na ry

Ŝ

zbo

Ŝ

ach. 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Fencyklidyna

Lek znieczulaj

ą

cy i halucynogenny

Meskalina 

Zwi

ą

zek halucynogenny z kaktusa 

„Peote” syntezowany w laboratorium 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

psylocybina

Psylocybina obok 

LSD

jest najbardziej popularnym i najcz

ęś

ciej 

u

Ŝ

ywanym psychodelikiem. Historia za

Ŝ

ywania grzybów

psylocybinowych si

ę

ga czterech tysi

ę

cy lat wstecz, 

obecnie popularnie znane s

ą

one jako halucynogenne

lub magiczne grzyby. Psylocybina powoduje gł

ę

bokie 

doznania psychodeliczne, transcendentne, mistyczne, 
medytacyjne, cz

ę

sto tak

Ŝ

e religijne. 

Psilocybe cubensis

Psilocybe semilanceata

Łysiczka lancetowata

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Opium 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Kanabinole

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Kanabinole

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Amfetamina i jej pochodne 

background image
background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Identyfikacja prekursorów i surowców do produkcji narkotyków

Bezwodnik kwasu octowego
Kwas N-acetyloantranilinowy

Kwas N-acetyloantranilinowy

Efedryna i pseudoefedryna

N

CH

3

OH

CH

3

H

Efedryna. 

Ergotamina
Eter dietylowy
Kwas solny 
Isosafrol
Kwas lizerginowy

3,4-metyloenodiksyfenylopropan-2 (MD-P2P)
Methloetyloketon
Kwas fenylooctowy
1-fenylopropanon (P2P)
Piperydyna

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Safrol

O

O

Safrol to 

heterocykliczny nienasycony organiczny zwi

ą

zek chemiczny

z grupy cyklicznych 

eterów

, głównym prekursorem do syntezy 

MDP2P

u

Ŝ

ywanego do otrzymywania 

MDMA

MDEA

. Safrol zwykle jest 

ekstrahowany z kory korzenia i owoców 

sassafrasu

w formie olejku 

sassafrasowego. Stosowany jest jako surowiec w przemy

ś

le 

perfumeryjnym oraz w syntezach organicznych, np. do otrzymywania

heliotropiny

. Stwierdzono, 

Ŝ

e posiada niewielkie wła

ś

ciwo

ś

ci rakotwórcze.

[1]

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Orientacyjny charakter wyników bada

ń

polowych 

Wyniki fałszywe dodatnie i fałszywe ujemne 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Ogólne zasady i analiza narkotyków w materiale biologicznym

Dwa główne cela badawcze decyduj

ą

o przyj

ę

tej taktyce bada

ń

laboratoryjnych 

Dla potrzeb s

ą

downictwa w celu wykrycia w materiale biologicznym 

substancji podlegaj

ą

cych kontroli. Pozytywny wyniki mo

Ŝ

e spowodowa

ć

zaskar

Ŝ

enie osoby i ska

Ŝ

anie jej.

Dla potrzeb diagnostyki leczniczej, rehabilitacji tak, wi

ę

c w celu 

ustalenia przyczyny infekcji lub kontroli abstynencji od narkotyku u

Ŝ

ytego 

wcze

ś

niej. 

W pierwszym przypadku wynik analizy poci

ą

ga skutki prawne tak wi

ę

ogólne metody powinny uwzgl

ę

dnia

ć

ogólne zasady toksykologii s

ą

dowej. 

Ogólna zasada, która musi by

ć

przestrzegana mówi, 

Ŝ

e ka

Ŝ

dy wynik 

analityczny 

wymaga potwierdzenia za pomoc

ą

innej metody analitycznej

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Do wst

ę

pnego skriningu próbek zaleca si

ę

u

Ŝ

ycie techniki immunologicznej, 

takiej jak 

Radioimmunologia (RIA)
Metoda immunoenzymatyczna (EIA)
Metoda immunofluorescencyjna w 

ś

wietle spolaryzowanym (FPIA) 

Test hamowania homoaglutacji

Wyniki uzyskane jedn

ą

z technik immunologicznych powinny by

ć

potwierdzone przy u

Ŝ

yciu post

ę

powania analitycznego, opartego na innej 

zasadzie chemicznej lub fizycznej np.: 

Chromatografii cieczowej (HPLC)
Chromatografii cienkowarstwowej (TLC)
Chromatografii gazowej. (GC)

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Według zalece

ń

Brukselskiej Grupy Ekspertów materiałem z wyboru 

jest mocz gdy

Ŝ

łatwo go pozyska

ć

i substancje narkotyczne oraz jego 

metabolity gromadz

ą

si

ę

przez dłu

Ŝ

szy czas. 

Ponadto krew w której gromadz

ą

si

ę

metabolity. Badania krwi oraz włosów i 

ś

liny nie s

ą

powszechnie stosowan

ą

praktyk

ą

analityczn

ą

Warunki post

ę

powania aby materi

ą

analityczny miał cechy post

ę

powania 

dowodowego 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Przygotowanie próbek do analiz 

Testy immunologiczne nie wymagaj

ą

przygotowania próbek 

(czasem filtracja , pH, odwirowanie) Nie daj

ą

pewnych informacji 

Metody chromatograficzne wymagaj

ą

zazwyczaj ekstrakcji, hydrolizy 

oczyszczania, deriwaryzacji. 

Analiza ilo

ś

ciowa,  dostarcza informacji o stanie pajeta – zakłócenia,

Wymaga stosowania wzorca wewn

ę

trznego  najlepiej deuterowany wzorzec 

zwi

ą

zku, 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Przygotowanie próbek do ekstrakcji 

na zawarto

ść

narkotyków

(kanabinoli)

Palimy fajki, papierosy z li

ś

ci lub nasycone 

Ŝ

ywica kanabinolow

ą

zwykłe papierosy. Do moczu przechodzi około 1% nie zmienionego zwi

ą

zku.

O H

C

5

H

1 1

O



9

tetrahydrokanabinol



9-THC

W ci

ą

gu 72 godzin po za

Ŝ

yciu

50% kanabinoli ulega usuni

ę

ciu z organizmu 

Pozostałe 50% ulega dystrybucji w ró

Ŝ

nych 

tkankach (np.: tkanki tłuszczowe). 
Wydalanie nerki (25%) kał (65%). 
Z moczem wydalana jest pochodna karboksy

O H

C

5

H

1 1

O

O

O H

background image

O H

O

CH

3

H

O H

O

CH

2

OH

H

OH

O

COOH

H

O-Glukogen

O

COO-Gluk ogen

H

9

-THC (THC)

11-Hydroksy-

9

-THC

Kwas 11-Nor-

9

-THC karboksylowy

9-Karboksy-THC 
(Mono/Diglukon

)

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Ekstrakcja w 

ś

rodowisku kwa

ś

nym (z moczu) 

Heksan eter naftowy, eter, chloroform, 

Ciecz ciecz

1, hydroliza moczu (2ml 10 N NaOH + 10 ml moczu) 
20 minut wstrz

ą

sanie 50 

o

C

2. Zakwaszenie 2N HCl, H

2

SO

4

3. 15 ml cykloheksanu + octan etylu (7:1), 10 minut wytrzaska

ć

4. Rozdzielenie suszenie Na

2

SO

4

, przemycie susz

ą

cego 

ś

rodka. 

5. Odparowanie do sucha w strumieniu suchego azotu
6. Pozostało

ść

0,2 ml MeOH, MeOH AN 3:1. 

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych -

Amfetaminy

Amfetaminy

Metody syntezy

Leukart – metoda  

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych -

Amfetaminy

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych -

Amfetaminy

Marquist

Formaldehyd, kwas octowy

Simon

Niroprusydek, aldehyd octowy

Che

Siarczan miedzi + NaOH

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

TLC metoda 

amfetaminy

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

amphetamine < methamphetamine < pseudoephedrine < ephedrine
< PMA <PMMA < MDA < MDMA < 4-MTA < MDEA < MBDB < 2C-B

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

HPLC

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

Psylocynina

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych

background image

Metody analizy 

ś

rodków uzale

Ŝ

niaj

ą

cych