Karol Dereń 

PROCES MIAŻDŻYCOWY A STRES 

MIAŻDŻYCA 

To przewlekła choroba 
zapalna tętnic, cechująca się 
tworzeniem 
charakterystycznych zmian w 
ścianie naczynia, z naciekami 
zapalnymi, gromadzeniem 
lipidów i włóknieniem. 

MIAŻDŻYCA 

Wywołana przez współistnienie co najmniej 
kilku czynników, w tym genetycznych i 
środowiskowych. Jednym z nich jest stres. 

WZROST PRODUKCJI CHOLESTEROLU 

Hormony stresu 

Wzrost stężenia glukozy i WKT 

Produkcja insuliny po ustaniu stresu 

WZROST PRODUKCJI CHOLESTEROLU 

Cykl Krebsa 

Powtarzanie- niewydolność cyklu 

Nagromadzenie acetylokoenzymu A 

WZROST PRODUKCJI CHOLESTEROLU 

Ketogeneza i steroidogenza 

Produkcja VLDL 

Fagocytoza przez makrofagi 

WZROST PRODUKCJI CHOLESTEROLU 

Wędrówka do  błony środkowej tętnic 

Uwolnienie cholesterolu 

Odczyn zapalny i pierwotna zmiana 

miażdżycowa 

WZROSTY CIŚNIENIA TĘTNICZEGO 

•

Wynik działania hormonów stresu 

•

Powodują uszkodzenie śródbłonka 

•

Odsłonięcie błony środkowej 

AKTYWACJA SYNTEZY HOMOCYSTEINY 

•

Uszkadza komórki śródbłonka 

•

Powoduje degradację elastyny w 
błonie środkowej naczyń 

AMINY KATECHOLOWE 

•

Działają cytotoksycznie na komórki śródbłonka 

•

Upośledzenie produkcji prostacykliny PGI2 

•

Łatwiej dochodzi do wykrzepiania śródnaczyniowego 

•

Powstające złogi fibryny doprowadzają do obumierania komórek 
śródbłonka, odsłania się kolagen, który nasila agregacje płytek 
krwi i proces wykrzepiania przyściennego. Przez tak 
uszkodzoną ścianę łatwiej przechodzą komórki piankowate. 

AMINY KATECHOLOWE 

•

Aktywują płytki krwi 

•

Wzmaga się krzepliwość krwi 

•

Zwiększa się agregacja płytek krwi w miejscu 
uszkodzenia śródbłonka, powodując wykrzepianie 
przyścienne 

•

Hormony stresu zwiększają syntezę błonowych molekuł 
adhezyjnych w komórkach środbłonka, płytkach krwi i 
leukocytach 

•

W powstałej skrzeplinie przyściennej odkładają się sole 
wapnia 

•

Stres hamuje syntezę estrogenów 

DZIAŁANIE WYSIŁKU FIZYCZNEGO 

•

Zużycie nagromadzonej glukozy i WKT 

•

Szybsze rozładowanie reakcji stresowej, skrócenie 
czasu jej trwania 

•

Zwiększa się przepływ krwi przez tkanki 

Bibliografia 

Prof. dr hab. n. med. Jadwiga Jośko. Skrypt z medycyny i epidemiologii 
środowiskowej. Wydawnictwo ŚAM. Wyd. I. 
Prof. dr hab. n. med. Andrzej Szczeklik. Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na 
rok 2011. MP.