02 

Metodyka i Techniki Programowania 

Wprowadzenie do systemu UNIX 

mgr inż. Michał Grega

 

2007-10-02 

Instrukcja oparta na instrukcji mgr inż. Tomasza Orzechowskiego 

 

Ćwiczenie 1 Poruszanie się wśród plików i katalogów 

1. 

Zapoznaj się z poleceniami 

pwd

 oraz 

cd. 

2.  Zmień bieżący katalog na początek struktury katalogów (/) a następnie przejdź powrotem do swojego 

katalogu domowego. 

3.  Zapoznaj się z następującymi opcjami polecenia 

ls

: 

a

, 

l,s,k

 

4.  Jaka jest lokalizacja katalogu domowego w strukturze plików? 
5.  Jakie pliki i katalogi znajdują się na początku struktury plików (/)? 

6. 

Jaka jest różnica między wywołanie polecenia ls a 

ls

 

–a 

7.  Co oznaczają poszczególne kolumny po wywołaniu polecenia 

ls -l

? 

 
PRZYKŁAD: 
 
Po zalogowaniu się do systemu użytkownik znajduje się w swoim katalogu domowym (

~

). 

Wykonanie komendy 

cd mama

 przeniesie go o poziom niżej – do katalogu mama. 

Wykonanie komendy 

cd tata

 przeniesie go o kolejny poziom niżej – do katalogu tata 

Wykonanie komendy 

cd ..

 przeniesie go o poziom wyżej – do katalogu mama. 

Wykonanie komendy 

cd ~

z dowolnego poziomu struktury katalogów pozwoli powrócid do 

katalogu domowego 
 

Ćwiczenie2 Tworzenie i usuwanie katalogów oraz plików 

1.  Zapoznaj się z poleceniami 

mkdir

 oraz 

rmdir

 oraz ich opcjami. 

2.  Stwórz w swoim katalogu domowym strukturę katalogów jak na rysunku 

obok. 

3.  W jaki sposób najszybciej można stworzyć strukturę katalogów jak na 

rysunku obok? Proszę to zrobić. Następnie proszę tą strukturę usunąć 
(także jak najszybciej). 

4.  Zapoznaj się z poleceniem 

touch

. 

5.  Stwórz kilka plików w strukturze katalogów utworzonej w punkcie 2. Stwórz 

między innymi plik 

~/A/C/test.txt

 

6.  Sprawdź rozmiar i datę modyfikacji nowoutworzonego pliku. 

 

Ćw. 3 - kopiowanie, przenoszenie, usuwanie plików oraz dowiązania 

1.  Zapoznaj się z poleceniami 

cp

, 

mv

, 

ln

. 

2.  Skopiuj plik w swojej strukturze katalogów.  
3.  Przenieś plik w swojej strukturze katalogów. 
4.  Stwórz dowiązanie twarde do pliku wewnątrz struktury katalogów, ale spoza katalogu, w którym znajduje 

się ten plik. Następnie usuń plik, pozostawiając jedynie dowiązanie twarde. Czy plik nadal istnieje? 

 
PRZYKŁAD: 
Wykonaj następujące sekwencje poleceń i zaobserwuj różnicę pomiędzy dowiązaniem twardym i miękkim 

touch zebra.txt 
pico zebra.txt 

(użyj edytora aby wpisać parę słów do pliku zebra.txt) 

ln zebra.txt dow_tward 
more zebra.txt 
more dow_tward 
rm zebra.txt 
more dow_tward

 

touch zebra.txt 
pico zebra.txt 

(użyj edytora aby wpisać parę słów do pliku zebra.txt) 

ln –s zebra.txt dow_miek 
more zebra.txt 
more dow_miek 
rm zebra.txt 
more dow_miek

 

 

 

Ćwiczenie 4 Prawa własności pliku 

1.  Za pomocą polecenia 

ls

 sprawdź prawa własności plików i katalogów stworzonych w ćwiczeniu 2. 

2.  Polecenie 

ls

 określa prawa własności za pomocą ciągu 10 symboli. Jaka jest ich interpretacja? 

3.  Zapoznaj się z poleceniem 

chmod

 – w szczególności z obydwoma trybami zmiany praw dostępu – tekstowym 

i numerycznym 

4.  Eksperymentuj z prawami dostępu do utworzonych plików.  
5.  Odbierz plikowi wszystkie prawa – spróbuj go usunąć – czy się da? 
6.  Wykonuj kolejno polecenia 

chmod

 

1 [plik], chmod 2 [plik], chmod 3[plik], chmod 4[plik], 

chmod 5 [plik] chmod 6 [plik], chmod 7 [plik], chmod 17 [plik]

 itd. i obserwuj zmiany praw 

dostępu. 

 
PRZYKŁAD: 
 
Wykonanie polecenia 

chmod 347 zebra

 nada plikowi zebra następujące uprawnienia: 

--wxr--rwx

. 

Pierwszy znak – oznacza, iż zebra jest plikiem, a nie katalogiem (jak oznaczane są katalogi?) 
Następne trzy znaki oznaczają prawa właściciela. Właściciel nie ma prawa r (read) – na drugiej pozycji znajduje się -. Ma 
natomiast prawa w (write) i x (execute).  
Kolejne trzy znaki to prawa grupy. Członkowie grupy mają prawo r natomiast nie mają prawa w oraz x. 
Ostatnie trzy znaki to prawa innych użytkowników – mają oni pełne prawa – r, w, x. 
Dlaczego prawa zostały tak ustawione? Otóż zostały one podane w formacie numerycznym. Podaje się je za pomocą trzech 
cyfr w kolejności właściciel, grupa i inni. Cyfra 0 oznacza brak praw, cyfra 1 – prawa wykonania, cyfra 2 – zapisu a cyfra 4 – 
odczyt. 
W tym przypadku dla właściciela ustawiono 3=1+2 a więc wykonanie+zapis 
Dla grupy ustawiono 4 czyli odczyt. 
Dla innych ustawiono 7=1+2+4 czyli wykonanie+zapis+odczyt. 
 

Ćwiczenie 5 Właściciel pliku, grupa, do której należy plik 

1.  Zapoznaj sie z poleceniem 

chown

, 

chgrp

 

2.  Zmień właściciela jednego z plików utworzonych w ćwiczeniu 2. Czy udało Ci się to? 
3.  Czy możliwym jest zmiana właściciela pliku w oparciu o wzorzec z istniejącego pliku? 

4.  Czy nie będąc właścicielem pliku można go usunąć? Od czego to zależy? 
5.  Zmień grupę jednego z plików utworzonych w ćwiczeniu 2. Czy udało Ci się to? 

 

Zadania 

1.  W jaki sposób sprawdzić rozmiar pliku wyrażony w kilobajtach 
2.  Zapoznaj się z różnicami pomiędzy dowiązaniami twardymi a symbolicznymi (źródła - polecenie 

man

 i/lub 

wikipedia) 

3.  Wypisz wszystkie możliwe kombinacje praw w postaci numerycznej dla właściciela pliku wraz z ich 

znaczeniem 

4.  Jaki będzie efekt wykonania polecenia 

chmod 247 [plik]

? 

5.  Czy poleceniem chown da się zmienić grupę, do której należy plik?