background image

Przetwarzanie i prezentacja 

antygenów

background image

Co może rozpoznawać 

receptor BCR limfocyta B?

1. Białka (determinanty konformacyjne i 

sekwencyjne białek natywnych, ale i białek 
zdenaturowanych lub poddanych 
proteolizie)

2.Kwasy nukleinowe
3. Polisacharydy
4. Niektóre lipidy
5. Związki chemiczne (hapteny)

background image

Co może rozpoznawać 

receptor TCR limfocytów T?

Jedynie fragmenty białek (peptydy)  

związane z cząsteczkami MHC na 

powierzchni komórki

• Limfocyty 

T pomocnicze (Th) 

rozpoznają 

peptydy związane z cząsteczkami 

MHC 

kl II (restrykcja MHC klasy II).

• Limfocyty 

cytotoksyczne T (Tc) 

rozpoznają peptydy związane z 

cząsteczkami 

MHC kl I (restrykcja MHC 

klasy I).

background image

Makrofagi Limfocyty B

Komórki prezentujące antygen

Kom. 

dendrytyczne

Pochłaniają, 

przetwarzają do 

peptydów i prezentują 

antygeny limfocytom 

Th i Tc w kontekście 

własnego MHC II i 

MHC I

background image

Przetwarzanie i prezentacja 

antygenów - etapy

1.

Fragmentacja białek do peptydów

2.

Związanie peptydu z cząsteczką MHC

3.

Transport na powierzchnię i ekspresja na 

komórce

Wewnątrzkomórkowe szlaki 

przetwarzania i  wiązania peptydów z 

cząsteczkami 

MHC kl I

i

MHC kl II  

są różne

background image

Szlak przetwarzania i prezentacji 

antygenu zależy od:

1. 

Lokalizacji patogenu: 

• wirusy  w cytoplazmie - szlak        

MHC kl I,  odpowiedź limfocytów Tc                                                   

• zewnątrzkomórkowe bakterie - szlak 

MHC kl. II, odpowiedź Th2 ,  
powstawanie Ab .    

• Wewnątrzkomórkowe bakterie - szlak 

MHC kl. II, odpowiedź Th1                                         

background image

2.

Peptydy pochodzące z białek 

własnych

egzogennych

(białka 

przestrzeni międzykomórkowej i 
obecne we wszystkich płynach 
ustrojowych) i endogennych 
(wewnątrzkomórkowe) 
są również  
prezentowane przez  MHC kl I i II.

Szlak przetwarzania i prezentacji 

antygenu zależy od:

background image

Pochłanianie -

Jest niezbędne aby natywne antygeny i patogeny 

mogły zostać zdegradowane wewnątrz komórki APC.

Degradacja

proteoliza antygenów do peptydów

Tworzenie kompleksu antygen 

– MHC kl II

Opłaszczanie peptydów na molekułach MHC

Prezentacja antygenu

Transport i ekspresja kompleksu 

pepyd

– MHC kl II 

na 

powierzchnię komórki gdzie peptyd jest rozpoznawany 

przez limfocyty 

T CD4

.

Etapy przetwarzania antygenów 

egzogennych 

background image

Szlak wiązania peptydów z MHC kl II

bakteria

lizosom

Endosom

Po fuzji z lizosomem w 
endosomie następuje 
degradacja białek bakteryjnych 
do peptydow.

Do produkowanej w RE cząsteczki 
MHC kl

II przyłącza się łańcuch 

niezmienny Ii z fragmentem CLIP

Zablokowane MHC k lI przechodzą przez 
aparat Golgiego do endosomów 
Łańcuch Ii zostaje zderadowany do CLIP

W endosomie zostaje 
odłączony od MHC fragment 
CLIP i związany peptyd

Peptydy bakteryjne są 
prezentowane przez 
MHC kl II limfocytom Th

background image

Przyswajanie (pochłanianie)

Antygeny / patogeny są obecne w komórce

Degradacja

Antygeny syntezowane w cytoplazmie są 

degradowane w wyspecjalizowanych organellach 

komórkowych

Tworzenie kompleksu peptyd antygenowy - MHC kl

I

oplaszczanie peptydu engodennego na MHC kl I, 

zachodzi inaczej niż egzogennego z MHC kl II.

Prezentacja

Transport i ekspresja kompleksu peptyd - MHC kl I 

na powierzchni komórki, gdzie peptyd jest 

rozpoznawany przez limfocyty T CD8

Przetwarzanie antygenów endogennych

background image

Szlak

wiązania peptydów z MHC kl I

Białka wirusowe 
produkowane 
przez komórkę

Przetwarzanie 

białek 

wirusowych w 

proteasomie 

do peptydow

Transportery TAP 
przenoszą peptydy  z 
cytoplazmy do RE

MHC kl I są produkowane w RE  i 

natychmiast 

przyłączają peptydy 

wirusowe

Kompleksy MHC kl I – peptyd
poprzez aparat Golgiego 
kierują się do błony 
cytoplazmatycznej komórki

Peptydy wirusowe 
są prezentowane   
przez MHC kl I 
limfocytom CD8                                              

background image

Pre

zentacja antygenów 

niebiałkowych

• Antygeny 

glikolipidowe

mogą być 

prezentowane przez 

cząsteczki CD1

– CD1 budowa podobna do 

MHC-I

;  

związane z ß-2 mikroglobuliną

– CD1 występują na APC 

(kom.dendrytyczne, makrofagi)

• Prezentacja antygenów przez CD1 

podobna jest do

MHC-II

:  antygen jest 

wiązany i degradowany w endosomach.

background image

Kuby, 4

th

edition, Fig. 8-11

Prezentacja antygenów przez CD1

Cząsteczki CD1 mają 
strukturę podobną do 
HLA I ale szlak 
prezentacji do HLA II.

background image

Prezentacja peptydów limfocytom T –

kolejny etap odpowiedzi 

immunologicznej

Peptyd połączony z MHC kl I , lub II jest 

„przedstawiany” receptorowi TCR limfocyta T

background image

Interakcja limfocytu Th z APC

LFA-3

LFA-2

LFA-1

TCR

CD4

ICAM-1

Class II

MHC

B7-1/B7-2

(CD80/CD86)

CD28

IL-1
IL-6
TNF-alpha
IL-12
IL-15

TNF-beta
IFN-gamma
GM-CSF
IL-4

Limfocyt Th

APC

peptyd

background image

Prezentacja antygenu -

kostymulacja limfocytów T

APC

Th

Sygnał 1 - antygen & receptor

dla antygenu

(sygnał antygenowo swoisty)

Sygnał  2 – cząsteczki 

kostymulujące 

(sygnał 

antygenowo nieswoisty

)

B7 (CD80 & CD86)

CD 28

AKTYWACJA

Cząsteczki kostymulujące są wytwarzane przez komórki APC  jak kom. 

dendrytyczne,monocyty, makrofagi, limfocytyB, ale nie przez komórki które nie pełnią 

funkcji immunoregulacyjnych  takie jak mięśniowe, nerwowe, wątrobowe, epitelialne.

background image

Tylko sygnał 2 - brak efektu pobudzenia

Tylko sygnał 1 - inaktywacja - anergia klonalna limfocytów T