plik

Fizykoterapia

Hydroterapia

Hydroterapia - definicja

HYDROTERAPIA – dział lecznictwa fizykalnego, wykorzystującego oddziaływanie wody na ustrój.

W lecznictwie woda może byd wykorzystywana w postaci wszystkich stanów skupienia:

cieczy,

lodu,

pary wodnej.

Hydroterapia - działanie

Czynniki oddziaływujące na ustrój w zabiegach wodoleczniczych:

Czynnik termiczny – temperatura wody,

Czynniki mechaniczne:

ciśnienie hydrostatyczne wody,

ciśnienie hydrodynamiczne wody,

wypór,

lepkośd,

spójnośd.

Hydroterapia - działanie

CZYNNIK TERMICZNY

Wpływ bodźców termicznych na ustrój zależy od:

natężenia bodźca termicznego,

okoliczności fizycznych,

możliwości termoregulacyjnych ustroju,

czasu działania bodźca,

zmiany natężenia bodźca w czasie,

powierzchni na którą działa bodziec,

właściwości fizycznych środowiska

Hydroterapia - działanie

Strefa komfortu cieplnego – zakres temperatur, w którym nie odczuwa się ani ciepła ani zimna,
zależy on od średniej temperatury skóry.

Cieplny punkt obojętny skóry (33ºC) – wynika ze średniej temperatury ciała:

w środowisku wodnym 34-36ºC,

w powietrzu 20ºC.

Hydroterapia - działanie

Praktyczna skala odczuwania przez człowieka temperatury wody:

woda zimna (8-20ºC),

woda chłodna (21-27ºC),

woda letnia (28-33ºC),

woda ciepła (34-37ºC),

woda gorąca (38-42ºC).

Podział ten jest niedokładny, ale może byd stosowany w ustalaniu temperatury wody do zabiegów
wodoleczniczych. (T. Mika)

Hydroterapia - działanie

Wpływ czynników termicznych na ustrój polega na oddziaływaniu na regulację cieplną ustroju –
termoregulację.

Regulacja cieplna ustroju zanurzonego w wodzie różni się od tej zachodzącej w powietrzu. Wpływają
na to właściwości fizyczne wody:

przewodnictwo cieplne - 25 razy większe od powietrza,

ciepło właściwe - kilka tysięcy większe,

wyeliminowanie możliwości oziębiania przez pocenie się.

Hydroterapia - działanie

Wpływ temperatury wody na układy i narządy:

SKÓRA – NACZYNIA POWIERZCHOWNE:

Zimno – zblednięcie skóry, następnie zaróżowienie,

Ciepło – rozszerzenie naczyo krwionośnych i włosowatych skóry, przekrwienie.

NACZYNIA KRWIONOŚNE GŁĘBOKIE:

- działanie ciepła i zimna zgodnie z prawem Dastre – Morata.

Hydroterapia - działanie

SERCE

ciepło – przyśpieszenie czynności serca, zwiększenie objętości wyrzutowej i pojemności minutowej
serca.

zimno – zwolnienie czynności serca, zmniejszenie objętości wyrzutowej.

TĘTNO

ciepło – przyśpieszenie,

zimno - zwolnienie

Hydroterapia - działanie

CIŚNIENIE KRWI

ciepło – obniża,

zimno – podwyższa.

ODDECH

ciepło – przyśpieszenie oddechu, zwiększenie wentylacji płuc,

zimno – spłycenie i nieregularnośd oddychania.

Hydroterapia - działanie

OŚRODKOWY I OBWODOWY UKŁAD NERWOWY

ciepło (krótkotrwałe) – pobudzanie ośrodkowego układu nerwowego,

ciepło (długotrwałe) – hamowania ośrodkowego układu nerwowego,

zimno – zwiększenie chęci do wysiłku, zwiększenie napięcia mięśni szkieletowych, zmniejszenie
przewodzenia impulsów ruchowych i czuciowych włókien nerwowych.

(T.Mika)

Hydroterapia - działanie

CZYNNIKI MECHANICZNE

Ciśnienie statyczne wody (ciśnienie hydrostatyczne) – ciśnienie panujące w dowolnym punkcie wody
nieruchomej, podlegającej przyciąganiu ziemskiemu.

Jest to ciśnienie działające na zanurzonego w wodzie człowieka.

Hydroterapia - działanie

Ciśnienie hydrostatyczne:

występuje w kąpielach,

zwiększa się wraz z głębokością zanurzenia i gęstością wody,

jest większe u człowieka stojącego niż u człowieka leżącego.

Hydroterapia - działanie

Podstawowe działanie ciśnienia hydrostatycznego:

• ucisk tkanek miękkich,

• wzrost ciśnienia śródbrzusznego,

• utrudnienie wdechów i ułatwienie wydechów,

• zwiększenie na drodze hormonalnej i odruchowej diurezy (diureza kąpielowa),

• przesunięcie krwi z części żylnej z obwodu do serca, co dodatkowo pociąga za sobą:

• zwiększenie objętości serca.

Hydroterapia - działanie

Ciśnienie dynamiczne wody (ciśnienie hydrodynamiczne) – odpowiada energii kinetycznej jednostki
objętości poruszającej się wody.

Ciśnienie hydrodynamiczne:

- kąpiele wirowe, natryski, natryski podwodne.

Hydroterapia - działanie

Wypór wody (wypór hydrostatyczny)

Siła wyporu, zgodnie z prawem Archimedesa zależy od stanu zanurzenia ciała w wodzie, czyli od
objętości wypartej przez nie wody.

Wypór wykorzystywany jest jako czynnik odciążający w kinezyterapii, pod warunkiem że wszystkie
ruchy wykonywane są wolno.

Hydroterapia - działanie

Działanie wyporu wody (prawo Archimedesa)

- pozorna utrata masy ciała,

- ułatwienie ruchów,

- rozluźnienie mięśni.

Hydroterapia - działanie

Spójnośd – wynik oddziaływania sił spójności ( sił Van drer Waalsa), które są efektem odziaływania
między cząsteczkami wody.

Lepkośd – powstawanie sił tarcia, czyli oporu przeciwko siłom wewnętrznym.

Przy wykonywaniu podczas kinezyterapii ruchów szybkich występują opory wody związane głównie z
jej lepkością i stanowiące czynnik obciążający.

Hydroterapia - działanie

Intensywnośd działania termicznego i mechanicznego na ustrój zależy od:

powierzchni ciała,

czasu trwania zabiegów

wieku,

płci,

stosunku powierzchni ciała do objętości,

rytmów biologicznych (okołodobowe rytmy termoregulacyjne).

Zabiegi wodolecznicze

Ogólną liczbę zabiegów wodoleczniczych ocenia się nawet na około 120 różnych metod!

Wykorzystuje się wodę w trzech stanach skupienia: stałym, ciekłym i gazowym.

Zabiegi wodolecznicze

Kąpiele

Półkąpiele

Natryski

Polewania

Zmywania

Nacierania

Zawijania

Okłady

Płukania

(T.Mika)

Zabiegi wodolecznicze

KĄPIEL – postępowanie w którym całe ciało lub jego cześd pozostaje przez określony czas zanurzone
w ośrodku o odpowiedniej temperaturze.

Rodzaje kąpieli:

Kąpiel zimna, chłodna, letnia, ciepła,

Kąpiel kinezyterapeutyczna,

Kąpiel o temperaturze wzrastającej (35-42ºC),

Kąpiele parowe,

Kąpiele wirowe (perełkowe).

Kąpiele wirowe

Kąpiel wirowa kooczyn górnych

Kąpiel wirowa kooczyn dolnych

Kąpiele wirowe

Działanie:

rozluźnienie tkanek,

zmniejszenie napięcia mięśniowego,

poprawa ukrwienie,

łagodzenie bólu,

Wskazania:

przewlekłe stany zapalne,

stany pourazowe,

przykurcze bliznowate.

Kąpiel kinezyterapeutyczna

Zabiegi wodolecznicze

PÓŁKĄPIELE – mniej obciążająca forma terapii.

Wykonuje się:

Półkąpiele ciepłe,

Półkąpiele gorące.

Półkąpiele

Zabiegi wodolecznicze

NATRYSK – zabieg wodoleczniczy w którym zasadniczy wpływ wywiera ciśnienie i temperatura
uderzającego w ciało jednego lub wielu strumieni wody.

W zależności od temperatury wody rozróżnia się natryski:

zimne,

ciepłe,

gorące,

o zmiennej temperaturze.

Zabiegi wodolecznicze

W zależności od zastosowanego ciśnienia wyróżnia się natryski o:

niskim ciśnieniu (1,5 atm),

średnim ciśnieniu (1,5 – 2 atm),

wysokim ciśnieniu (2-4 atm).

W wodolecznictwie stosuje się natryski:

ruchome,

stałe,

parowe.

Zabiegi wodolecznicze

Natryski ruchome:

Natrysk biczowy (skupiony):

- natrysk szkocki,

- natrysk nitkowaty.

Natrysk wachlarzowy.

Natryski stałe:

Natrysk spadowy (deszczowy),

Natrysk płaszczowy (boczny).

Zabiegi wodolecznicze

Natryski specjalne:

Natrysk z masażem ręcznym,

Natrysk podwodny (masaż podwodny),

Natrysk nasiadowy.

Natrysk ruchomy

Natrysk stały

Natrysk podwodny

Natryski specjalne

Natryski

Wskazania:

nerwice,

stany wyczerpanie psychicznego,

nerwobóle,

choroba zwyrodnieniowa stawów,

zaburzenia ukrwienia obwodowego.

Natryski

Przeciwwskazania:

niewydolnośd krążenia,

nadciśnienie,

choroba wieocowa,

stany padaczkowe,

stany wyniszczenia,

Zabiegi wodolecznicze

POLEWANIA – w zabiegach tych wykorzystuje się odziaływanie na skórę czynnika termicznego w
postaci strumienia zimnej wody o niskim ciśnieniu.