background image

agnieszka.ruta@ue.poznan.pl

1

WYWIERANIE WPŁYWU NA LUDZI

Agnieszka Ruta

TEMATY ZAJĘĆ:

1. Manipulacja a wywieranie wpływu na 
ludzi – wyjaśnienie pojęć
2. Wywieranie wpływu na ludzi – zasady 
wg Cialdiniego
3. Pozostałe techniki manipulacyjne
4. Ci co widzą, słyszą i czują
5. Manipulacja słowna

2

Planowe i celowe działanie, którego autor wywiera
wpływ na inną osobę w taki sposób, aby nie
zdawała sobie ona sprawy z tego, że podlega
jakimkolwiek oddziaływaniom, bądź by nie była
świadoma siły lub konsekwencji tych oddziaływań.
Wpływ może być zarówno pozytywny, jak i
negatywny.

CEL: Przekonać drugą stronę, by postępowała
zgodnie z naszymi oczekiwaniami.

3

MANIPULACJA A WYWIERANIE 
WPŁYWU NA LUDZI 

– wyjaśnienie pojęć

Manipulacja (

łac

manipulatio - manewr, fortel, 

podstęp) – w 

psychologii

oraz 

socjologii

to celowo 

inspirowana 

interakcja społeczna

mająca na celu 

oszukanie osoby lub grupy ludzi, aby skłonić je do 
działania sprzecznego z ich dobrem, interesem. 

Ogólnie, manipulacja jest formą zamierzonego                            
i intencjonalnego wywierania wpływu na osobę lub 
grupę w taki sposób, by nieświadomie i z własnej woli 
realizowała działania zaspokajające 
potrzeby/(realizowała cele) manipulatora.

Manipulować można treścią i sposobem 
przekazywania informacji.

4

MANIPULACJA A WYWIERANIE 
WPŁYWU NA LUDZI 

– wyjaśnienie pojęć

Wywieranie wpływu na ludzi –
zasady wg Cialdiniego

5

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada kontrastu

1. Ludzie oceniają jedną rzecz/sytuację/usługę              

w zależności od tego, 

z czym mieli do czynienia wcześniej/ze swoimi 

wcześniejszymi doświadczeniami.

Przykład:

Jeżeli porozmawiamy na przyjęciu z osobą bardzo 
atrakcyjną, a potem porozmawiamy z osobą mniej 
atrakcyjną, to ta druga wyda nam się jeszcze mniej 
pociągająca, niż jest w rzeczywistości.

6

background image

agnieszka.ruta@ue.poznan.pl

2

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada wzajemności

„Nie ma nic droższego od rzeczy danych za darmo”

2. Na mocy reguły wzajemności jesteśmy 

zobowiązani do przyszłego rewanżowania się 

za przysługi, prezenty, zaproszenia i tym podobne 

dobra, jakie sami otrzymaliśmy.

Nieproszona pomoc nie tylko aktywizuje regułę 
wzajemności, ale mówi też o poczuciu zobowiązania    
nie tylko jednostki, ale jej otoczenia

7

3. Kiedy dokonamy już wyboru lub zajmiemy 

stanowisko w jakiejś  sprawie, uruchamia się 

zarówno wewnątrz nas, jak i w innych silny 

nacisk na zachowanie konsekwentne i zgodnie 

z tym w co już się zaangażowaliśmy.

Bezpośrednio po obstawieniu wybranego konia, ludzie 
byli znacznie pewniejsi jego wygranej niż bezpośrednio 
przed wykupieniem zakładu.

Przykład:
Sprzedaż zabawek w okresie poświątecznym 

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada zaangażowania i konsekwencji

8

4. Zadawanie zamkniętych pytań 

poprzez zadawanie zamkniętych pytań, 

wymagających odpowiedzi 

Tak

lub 

Nie

manipulant ogranicza nasze możliwości percepcyjne. 

Niejako uczy nas swojego postrzegania sprawy, ograniczając nas 
o narzuconych z góry odpowiedzi. Zadawanie zamkniętych pytań 
często wykorzystuje regułę zaangażowania, poprzez wymuszanie 
odpowiedzi manipulant angażuje osobę do poparcia podjęcia już 
pewnych decyzji. 

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada pytań zamkniętych

9

5. Prośby osób, które znamy i lubimy 

spełniamy zasadniczo prawie zawsze.

Co na to wpływa? 

1.

Atrakcyjność fizyczna – nasza reakcja na osobę ładną 
jest zawsze przychylniejsza niż w stosunku do osoby 
brzydkiej

2.

Podobieństwo – lubimy ludzi podobnych do nas, 
niezaleznie od tego czy podobieństwo dotyczy wyrażanych 
przekonań, cech osobowości, charakteru, stylu życia itd.

3.

Komplementy 

Ludzie lubią mówić „TAK” tym osobom, które lubia i znają.

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada lubienia i sympatii

10

6. Ludzie naśladują w swoich działaniach innych 

ludzi i korzystają z usług i zakupują produkty 

oraz liczą się ze zdaniem osób, które wzbudzają 

szerokie zainteresowanie

Przykład:

Jeżeli większość ludzi pisze na portalu internetowym o 
fachowości i uczciwości np. lekarza, jest duża szansa, że i my 
skorzystamy z jego usług.

Dowody społeczne wywierają największy wpływ w dwóch 
wypadkach: gdy ludzie są niepewni co robić i poszukują 
wskazówek w postępowaniu innych i gdy owe dowody 
pochodzą od ludzi nam podobnych (np. jedzenie kurczaka na 
przyjęciu) 

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada społeczny dowód słuszności

11

7. Ograniczenie powoduje przywołanie emocji 

związanych z utraconymi możliwościami, które 

nie są nazbyt wesołe, stąd czasem podejmujemy 

szybkie i kierowane emocjami decyzje. 

Podobnie jak prawo limitu działają wszystkie 

zakazy, cenzury i nakazy, coraz częściej się od 

nich na szczęście odchodzi. 

Przykład: 

Pacjent przywiązuje zwykle uwagę do tego co może 
nabyć pod pewnym warunkiem (np. oferta palcówki 
ważna tylko przez pewien czas). Część pacjentów 
wysoko może oceniać usługę, jeśli nie będzie mogła 
dostać jej od razu np. będzie musiała czekać na 
wejście do gabinetu lekarza.

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada niedostępność

12

background image

agnieszka.ruta@ue.poznan.pl

3

8. Podejmujemy decyzje wsparte poglądami 

różnych autorytetów.

Autorytet to ktoś komu wierzymy i ufamy.

Zawody: policjant, lekarz, ksiądz

Autorytetem dla danej osoby może być każdy, mama, tata, sąsiad, 
czy też w końcu ktoś ogólnie znany, poważany, czy też jak powyżej 
całkowicie zmyślona postać. Ważne by pokazać ją w dobrym i 
wiarygodnym świetle, a można za pomocą autorytetu powiedzieć 
wszystko. 

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada autorytetu

13

9. Błędne skojarzenia

wysoka cena = wysoka jakość

atrakcyjny wygląd = inteligencja mądrość

tytuł naukowy = nieomylność, mądrość

ubranie = wiarygodność

Niestety skojarzeń takich możemy wypisywać ogromna liczbę, 
każde z nich może być narzędziem kolejnej manipulacji.

ZASADY  WG. CIALDINI’ego 

– zasada błędnych skojarzeń

14

Inne techniki manipulacyjne

15

Ćwiczenie: Scenki manipulacyjne

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

ingracjacja

Ingracjacja - wkradanie się w łaski:



komplementy – chwilami kogoś, ale róbmy to z 
wyczuciem co do osoby i sytuacji



upodabnianie - bardzo silny i skuteczny sposób 
na zdobywanie sympatii ludzi                                                              
lubimy ludzi podobnych do siebie (podobieństwo 
doświadczeń zawodowych , hobby – muszą to być 
nasze dobre cechy)



autoprezentacja pozytywna – pokazywanie się             
z dobrej strony (chwalmy się bez słów:   
wyglądem – sygnalizując swoją pozycję, 
zdjęciami – znajomości)



autoprezentacja negatywna – pokazywanie 
swoich nieszczęść, chorób powoduje w drugiej 
stronie współczucie

16

Technika scenariusza polega na skłonieniu kogoś do wytworzenia 
odpowiednich wyobrażeń, co powoduje że jest on bardziej skłonny 
do ich wykonania w rzeczywistości. 

PRZYKŁAD:

Wszelkie jazdy próbne proponowane przez salony samochodowe –
klient zaczyna sobie wyobrażać fantazjować, że już dany samochód 
ma na własność . Przyzwyczaja się do tej myśli.

Łatwiej go skłonić do zakupu, jeśli nawet początkowo był 
niezdecydowany

17

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

technika scenariuszy 



mając poczucie winy – próbujemy naprawić winę często nam 
wmówioną, wyimaginowaną



z wyrzutami sumienia, zwykle jesteśmy znacznie bardziej 
skłonni do ustępstw



chcemy naprawić negatywne wrażenie i polepszyć swoje 
samopoczucie.

W jaki sposób wykorzystują to manipulatorzy?

Zastanów się w jaki sposób reagujesz na osoby proszące Cię o coś?

np. jedzenie, pieniądze na leczenie

18

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

poczucie winy

background image

agnieszka.ruta@ue.poznan.pl

4

Sprzedawca:  To wspaniały aparat, będzie Pan zadowolony z jego 

zakupu.

Po czym przedstawia przykłady (wzmacnia się oczekiwania 
klienta) – on przecież chce by to był wspaniały zakup. 

Nawet jeżeli się naciąłeś na zakupie, to sam zaczynasz się 
usprawiedliwiać i wynajdujesz plusy, wstyd ci przed znajomymi                  
i rozum znajduje logiczne uzasadnienie Twojego wyboru. 

19

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

efekt placebo, czyli prawo oczekiwań

Człowiek zaskoczony traci pewność siebie i zwykle reaguje 
odruchowo spełniając prośbę.

PRZYKŁAD:

W autobusie.

Osoba A: Może mi Pan ustąpić miejsca? 

Osoba B: Oczywiście. Proszę bardzo.

Najpierw automatycznie działamy spełniając prośbę, potem 
dopiero się zastanawiamy czy była taka konieczność.

20

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

działanie przez zaskoczenie

Milczenie to potężne narzędzie manipulacyjne. 

21

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

milczenie

PRAKTYKA
Jeśli chcesz sprawdzić czyjąś podatność na manipulację, bądź zmusić
do uległości – zamilcz (lub udawaj, że się obraziłeś) i obserwuj jaka
będzie reakcja.

Najprostszą metodą na obrażających się ludzi jest działanie w myśl
powiedzenia “kto

mieczem

wojuje, ten

od miecza ginie”, czyli

zastosowanie milczenia, ignorowania “obrażonego” osobnika.

22

Ci co widzą, słyszą i czują …

Ci co widzą, słyszą i czują …



słuchowiec powie: 
"coś mi mówi, że..." albo zapyta: "co jest 
grane?", 



wzrokowiec powie: "widzę, że..." 
i zapyta: "widzisz jakiś problem?", 



kinestetyk zaś powie: "czuję, że...", 
a zapyta: "chwytasz, w czym rzecz?". 

23

24

Manipulacja słowna

background image

agnieszka.ruta@ue.poznan.pl

5

Słowa wyrażają stany emocjonalne – „rodzice” = miłość,
bezpieczeństwo, opiekuńczość

Słowo: 

NIE

Sprzedawca: Niech Pani nie myśli, że chce Panią oszukać?

co osiągną sprzedawca? (klient myśli coś innego)

Hasło reklamowe:  Z nami możesz nie martwić się o swoją przyszłość.      

Z nami nie stracisz – my Cię nie oszukamy.

Używajmy zaprzeczenia umiejętnie, tak by pracowały dla nas.

Pewnie nie będziesz chciała iść ze mną do kina.

Przedstawiłem Panu korzyści, jakie będzie Pan miał z naszej 
oferty, ale na razie chciałbym, aby nie myślał Pan o tych 
wszystkich korzyściach... Proszę nie myśleć o tych zyskach, 
samochodach, wycieczkach... Teraz zajmijmy się sprawami 
formalnymi.

25

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

manipulacja słowna

Słowo: 

SPRÓBUJ

– w poleceniu programuje 

porażkę, my tylko próbujemy

Proszę spróbować znaleźć lepszy sposób zabezpieczenia 
przyszłości Pana rodziny. 

Proszę niech Pan w takim razie spróbuje znaleźć tańszy 
sprzęt tej klasy. 

Proszę spróbować poczuć się bezpiecznie jadąc tak daleko 
bez polisy ubezpieczeniowej!

26

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

manipulacja słowna

Słowo: 

ALE

– łącznik między dwoma informacjami 

przekazywanymi w zdaniu, kasuje i unieważnia na 
poziomie nieświadomym tę część zdania, która się 
przed nim znajduje

Jesteś piękną kobietą, ale ...

Nasze produkty są drogie, ale zobacz jaką 
zaawansowaną mają technologie.

Sprzedaję Ci lipę, ale zobacz jak tanio.

27

REGUŁY WYWIERANIA WPŁYWU NA 
LUDZI –

manipulacja słowna

MANIPULACJA I WYWIERANIE 
WPŁYWU NA LUDZI -

literatura



A. Jarmuła, Manipulacja i wywieranie wpływu na ludzi, Wrocław 
2006



J. Borg, Perswazja. Sztuka pozytywnego wpływania na ludzi
Warszawa 2011



D. Martin, Taktyka prowadzenia spotkań, czyli jak osiągnąć 
zakładane cele i bronić się przed manipulacją
, Warszawa 1998



Kurt W. Mortensen, Sztuka wywierania wpływu na ludzi, Kraków 
2006



Robert B. Cialdini, Wywieranie wpływu na ludzi, Gdańsk 2011



A. Batko, Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji
Gliwice 2005



D. Lakhani, Perswazja podprogowa – zakazane techniki 
wpływania na ludzi, 
Gliwice 2010



M. Tokarz, Argumentacja. Perswazja. Manipulacja, Gdańsk 2006

28

DZIĘKUJĘ

Proszę nie myśl                          

o następnym wykładzie 

29