Kaletnik_744[01].O1.03

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ

Janina Żurek

Sporządzanie rysunków technicznych i odręcznych
744[01].O1.03

Poradnik dla nauczyciela

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Rysunek techniczny – wiadomości ogólne

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Rysunek techniczny

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Rysunek odręczny

5.3.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie kaletnik 744[01].

W poradniku zamieszczono:

–

wymagania wstępne,

–

wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć,

–

przykładowe scenariusze zajęć,

–

propozycje ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności
praktycznych,

–

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki.
Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze

szczególnym uwzględnieniem:
–

pokazu z objaśnieniem,

–

tekstu przewodniego,

–

metody projektów,

–

ćwiczeń praktycznych.
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od

samodzielnej pracy uczniów, do pracy zespołowej.

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel

może posłużyć się zamieszczonym zestawem zadań testowych, zawierającym różnego
rodzaju zadania.

W tym rozdziale podano również:

–

plan testu w formie tabelarycznej,

–

punktacje zadań,

–

propozycje norm wymagań,

–

instrukcję dla nauczyciela,

–

instrukcję dla ucznia,

–

kartę odpowiedzi,

–

zestaw zadań testowych.
Miejsce jednostki modułowej w strukturze modułu 744[01].O1 „Podstawy zawodu” jest

wyeksponowane na schemacie strukturalnym zamieszczonym na stronie 4.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

744[01].O1

Podstawy zawodu

744[01].O1.04

Stosowanie maszyn, urządzeń

i narzędzi kaletniczych

744[01].O1.03

Sporządzanie rysunków

technicznych

i odręcznych

744[01].O1.02

Charakteryzowanie wyrobów

kaletniczych

744[01].O1.01

Przestrzeganie przepisów

bezpieczeństwa

i higieny pracy, ochrony

przeciwpożarowej oraz ochrony

środowiska

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić rodzaje rysunków technicznych i zasady ich wykonywania,

−

dobrać materiały i przybory kreślarskie do rysowania,

−

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii,

−

posłużyć się przyborami kreślarskimi,

−

dobrać rodzaj i grubość linii do określonych rysunków,

−

zastosować zasady normalizacji w rysunku,

−

opisać pismem technicznym rysunki elementów maszyn, urządzeń i wyrobów
kaletniczych,

−

wykonać rysunki rozwinięć i przekrojów brył,

−

wykonać rzuty aksonometryczne i prostokątne brył,

−

sporządzić rysunki przekrojów prostych części maszyn i urządzeń,

−

zastosować symbole graficzne w schematach kinematycznych, zwymiarować na
rysunkach części składowe wyrobów oraz proste części maszyn i urządzeń,

−

odczytać rysunki techniczne złożeniowe wyrobów kaletniczych,

−

przedstawić w perspektywie zbieżnej figury, bryły i wyroby kaletnicze,

−

wykonać odręczne rysunki brył i wyrobów kaletniczych,

−

zastosować zasady kolorystyki i kompozycji w projektowaniu wyrobów kaletniczych,

−

dobrać barwy do projektowanych wyrobów,

−

zaprojektować ornamenty w wyrobach kaletniczych,

−

określić wielkości i proporcje wyrobów odpowiednio do przeznaczenia,

−

określić kierunki mody dotyczące wyrobów kaletniczych, na podstawie analizy żurnali,
czasopism i pokazów,

−

zastosować różne techniki kopiowania rysunków żurnalowych,

−

zastosować techniki projektowania wyrobów kaletniczych,

−

wykonać projekty wyrobów kaletniczych z uwzględnieniem aktualnej mody oraz wzorów
historycznych i ludowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

…………………………………………….

Modułowy program nauczania:

Kletnik 744[01]

Moduł:

Podstawy zawodu 744[01].O1

Jednostka modułowa:

„Sporządzanie rysunków technicznych i odręcznych”
744[01].01.03

Temat: Formaty arkuszy.

Cel ogólny:  Ukształtowanie umiejętności dobierania i dzielenia formatów arkuszy.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
–  dobrać odpowiednie przybory kreślarskie (linijka ołówek),
–  ustalić wymiary kolejnych formatów,
–  znać wymiary arkusza A4,
–  rozrysować wzór arkusza A0.

Metody nauczania–uczenia się:
–  pokaz z objaśnieniem,
–  ćwiczenia praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:
–  indywidualna.

Czas:

ustala na bieżąco nauczyciel w zależności od umiejętności uczniów.

Środki dydaktyczne:
–  linijka,
–  ołówek,
–  blok techniczny,
–  wybrane Polskie Normy.

Przebieg zajęć:
1.  Sprawy organizacyjne.
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia.
4.  Realizacja zajęć:

–

uczeń zapoznaje się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy,

–

uczeń dobiera odpowiednie przybory kreślarskie,

–

uczeń odszukuje i odczytuje w polskich normach wymiary formatu A4,

–

uczeń rysuje format arkusza o prawidłowych wymiarach,

–

uczeń ustala wymiary kolejnych formatów,

–

uczeń

rysuje format arkusza A0.

5.  Po wykonaniu wszystkich czynności uczeń porządkuje stanowisko pracy.
6.  Uczeń  wskazuje swoje mocne i słabe strony.
7.  Nauczyciel sprawdza pracę uczniów i stwierdza czy wykonali ją poprawnie.
8.  Uczniowie prezentują wyniki swojej pracy w kolejności wykonywania.
9.  Uczeń wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

……………………………………………….

Modułowy program nauczania:

Kaletnik 744[01]

Moduł:

Podstawy zawodu 744[01].O1

Jednostka modułowa:

„Sporządzanie rysunków technicznych i odręcznych”
744[01].01.03

Temat: Kopiowanie rysunków żurnalowych za pomocą kalki technicznej i siatki

rysunkowej.

Cel ogólny: Ukształtowanie umiejętności kopiowania rysunków żurnalowych za pomocą

kalki technicznej i siatki rysunkowej.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
– dobrać odpowiednie przybory kreślarskie (arkusz papieru, ołówek, linijka, kalka

techniczna),

–  na oryginalnym rysunku wykreślić siatkę rysunkową kwadratową lub prostokątną,
–  oznaczyć pola siatki rysunkowej,
–  ustalić w jakiej skali powiększyć lub zmniejszyć rysunek oryginalny,
–  nałożyć na wybrany model żurnalowy kalkę techniczną,
–  narysować wszystkie linie widoczne przez kalkę techniczną.

Metody nauczania–uczenia się:
–  pokaz z objaśnieniem,
–  ćwiczenia praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:
– indywidualna.

Strategia: uczenie się przez pokaz z objaśnieniem i ćwiczenia praktyczne.

Czas: ustala na bieżąco nauczyciel w zależności od umiejętności uczniów.

Środki dydaktyczne:
–  arkusz papieru,
–  ołówek,
–  linijka,
–  kalka techniczna.

Przebieg zajęć:

1.  Sprawy organizacyjne.
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia.
4.  Realizacja zajęć:

–

uczniowie zapoznają się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy,

–

uczniowie dobierają odpowiednie przybory kreślarskie,

–

uczniowie wykreślają siatkę rysunkową na oryginalnym rysunku,

–

uczniowie oznaczają pola siatki rysunkowej,

–

uczniowie ustalają skalę powiększenia lub pomniejszenia rysunku oryginalnego,

–

uczniowie nakładają kalkę techniczną na wybrany model żurnalowy,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

–

uczniowie rysują linie widoczne przez kalkę techniczną.

5. Uczniowie dokonują opisu budowy i zasady działania korzystając ze sporządzonych

notatek.

6.  Nauczyciel sprawdza pracę uczniów.
7.  Uczniowie prezentują swojej prace w kolejności wyznaczonej przez nauczyciela.
8.  Uczniowie wspólnie z nauczycielem dokonują oceny pracy.

Zakończenie zajęć

Praca domowa
Wykonaj  kopię  modnego  wyrobu  kaletniczego  przeznaczonego  na  specjalną  okazję  i  do
określonego  ubioru,  stosując  przy  tym  kalkę  techniczną.  Przerysuj  na  arkusz  papieru
i wykończ rysunek tuszem oraz pomaluj akwarelą.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:
–  anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych

umiejętności,

– odpowiedzi ustne i dyskusja z uczniami.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Rysunek techniczny – wiadomości ogólne

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dobierz na swoim stanowisku pracy przybory kreślarskie potrzebne do wykonania

rysunku technicznego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat przyborów kreślarskich,
2) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu gdzie będzie

realizowane ćwiczenie,

3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
4)  zorganizować przyrządy pomiarowe,
5)  zorganizować przyrządy kreślarskie,
6)  przedstawić nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

–

przyrządy kreślarskie: linijka, ekierka, cyrkiel, ołówki, kątomierz, itp.,

–

przybory do pisania,

–

blok lub karton,

–

literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 2

Dokonaj podziału formatu arkusza A, zgodnie z obowiązującymi zasadami

i normami.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat formatów arkuszy,
2) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu gdzie będzie

realizowane ćwiczenie,

3) zapoznać się z zasadami i instrukcją bezpiecznej pracy na stanowisku,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
5)  przygotować przyrządy pomiarowe i kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
6)  przygotować arkusz (karton) o formacie A,
7)  przygotować normy,
8)  dokonać podziału arkusza o formacie A,
9)  przedstawić nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

–

stół roboczy,

–

przybory do rysowania i pisania,

–

arkusz o formacie A,

–

normy,

–

literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Wykonaj wielkimi literami napis wskazany przez nauczyciela lub wymyślony

samodzielnie zgodnie z obowiązującymi normami.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat pisma technicznego,
2)  wysłuchać wykładu na temat pisma technicznego,
3)  zapoznać  się  z  instrukcją  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  w  miejscu  gdzie  będzie

realizowane ćwiczenie,

4)  zapoznać się normami stosowanymi w piśmie technicznym,
5)  przygotować papier milimetrowy lub siatkę wykonaną samodzielnie,
6)  przygotować ołówki i przybory kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
7)  wykonać napis zgodnie z zasadami,
8)  przedstawić nauczycielowi do oceny.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

papier milimetrowy lub blok techniczny,

−

normy,

−

ołówki,

−

przybory kreślarskie,

−

literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Rysunek techniczny

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj podział odcinka na równe części stosując zasady rysunku technicznego.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat podziału odcinka,
2) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy w warsztatach lub w pracowni

gdzie będzie realizowane ćwiczenie,

3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
4)  przygotować przyrządy kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
5)  przygotować blok lub karton,
6)  wykonać podział odcinka na równe części zgodnie z zasadami rysunku technicznego,
7)  uwagi i wnioski zapisać w zeszycie,
8)  wykonane ćwiczenie przedstawić do oceny.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

stół kreślarski,

−

blok lub karton,

−

przybory kreślarskie: linijka, ekierka, kątomierz, ołówki,

−

literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 2

Narysuj pasek męski i zaznacz miejsce do montażu sprzączki i wykonania dziurek

zgodnie z zasadami rysunku technicznego.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat podziału elementów wyrobów,
2) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy w warsztatach lub w pracowni

gdzie będzie realizowane ćwiczenie,

3) zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  zorganizować przybory kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
5)  zorganizować karton lub blok rysunkowy,
6)  narysować  pasek  i  oznaczyć  wskazane  miejsca  zgodnie  z  zasadami  rysunku

technicznego,

7)  uwagi i wnioski zapisać w zeszycie,
8)  wykonane ćwiczenie przedstawić nauczycielowi do oceny,
9)  wziąć udział w dyskusji i podsumowaniu zajęć.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

–

stół kreślarski,

–

przybory kreślarskie: linijka, ekierka, kątomierz, ołówki,

–

blok lub karton,

–

literatura rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Wykonaj rysunek teczki męskiej w perspektywie zbieżnej krawędziowej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat perspektywy zbieżnej,
2)  zapoznać się z obowiązującymi zasadami bezpiecznej pracy na stanowisku,
3)  wysłuchać wskazówek o sposobie wykonania ćwiczenia,
4)  przygotować blok rysunkowy lub techniczny do wykonania ćwiczenia,
5)  przygotować przybory kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
6)  wykonać rysunek teczki męskiej w perspektywie zbieżnej,
7)  zapisać poznane wiadomości w zeszycie,
8)  przedstawić wykonane ćwiczenie do oceny,
9)  wziąć udział w dyskusji i podsumowaniu zajęć.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenie praktyczne,

−

tekstu przewodniego.

Środki dydaktyczne:

−

przybory kreślarskie: linijka, ekierka, ołówki,

−

blok lub karton rysunkowy,

−

instrukcja bezpiecznej pracy na stanowisku do kreślenia,

−

literatura rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Rysunek odręczny

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj rysunek z natury wskazanego wyrobu kaletniczego oraz dobierz kolory do

wyrobu stosując barwy ciepłe.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat rysunków odręcznych

i kolorystyki,

2)  wysłuchać wykładu i wskazówek na temat sposobu rysowania odręcznego,
3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
4)  przygotować wyrób do wykonania rysunku z natury,
5)  przygotować karton lub blok rysunkowy,
6)  przygotować ołówki,
7)  przygotować farby lub kredki,
8)  wykonać rysunek i kolorystykę wyrobu,
9)  przedstawić do oceny,
10)  podzielić się uwagami z innymi.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

ćwiczenia praktyczne.

Środki dydaktyczne:

–  wyrób kaletniczy,
–  blok lub papier rysunkowy,
–  ołówki,
–  kredki lub farby,
–  koło barw (układ barw ciepłych i zimnych),
–  literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 2

Zaprojektuj ornament i zastosuj go do ozdobienia klapy w wyrobie kaletniczym.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat budowy i zastosowania

ornamentu,

2) wysłuchać wykładu i wskazówek na temat technik powstawania ornamentu

i zastosowania w wyrobach kaletniczych,

3)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
4)  przygotować przybory kreślarskie,
5)  przygotować karton do wykonania rysunku,
6)  zaprojektować motyw,
7)  zaprojektować i wykonać ornament,
8)  wykonać rysunek klapy wyrobu z ornamentem,
9)  podzielić się uwagami z innymi,
10)  przedstawić do oceny,
11)  wziąć udział w dyskusji i podsumowaniu zajęć.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

tekstu przewodniego,

−

ćwiczeń praktycznych.

Środki dydaktyczne:

–

przybory do rysowania, ołówki,

–

karton do rysowania,

–

przykładowe ornamenty,

–

literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Wykonaj kopiowanie wyrobu kaletniczego z żurnala za pomocą kalki technicznej

stosując zasady kopiowania.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i techniki wykonania oraz zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać w materiale dydaktycznym informacji na temat technik kopiowania,
2)  zapoznać się z obowiązującymi zasadami bezpiecznej pracy na stanowisku,
3)  wysłuchać wykładu i wskazówek na temat technik kopiowania,
4)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,
5)  przygotować żurnale z wyrobami kaletniczymi,
6)  przygotować przybory kreślarskie potrzebne do wykonania ćwiczenia,
7)  przygotować kalkę do kopiowania,
8)  wybrać wyrób z żurnala do kopiowania,
9)  wykonać kopiowanie zgodnie z zasadami,
10)  przedstawić wykonane ćwiczenie do oceny,
11)  podzielić się wiadomościami z innymi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

tekstu przewodniego,

−

ćwiczeń praktycznych.

Środki dydaktyczne:

–

przybory kreślarskie: ołówki,

–

kalka do kopiowania,

–

żurnale z wyrobami kaletniczymi,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Sporządzanie rysunków
technicznych i odręcznych”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

–

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 13, 15,16, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

–

zadania 7, 12, 14, 17, są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

– dopuszczający – za uzyskanie co najmniej 10 punktów,
– dostateczny – za uzyskanie co najmniej 13 punktów, w tym co najmniej 2 punkt

z poziomu ponadpodstawowego,

– dobry – za uzyskanie 16 punktów, w tym 4 punkty z poziomu ponadpodstawowego,
– bardzo dobry – za uzyskanie 18 punktów.

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. b, 4. a, 5. c, 6. d, 7. b, 8. b, 9. c, 10. c, 11. a,
12. d, 13. c, 14. a, 15. b, 16. d, 17. a, 18. b, 19. d, 20. c.

Plan testu

zad

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Rozróżnić rodzaje formatów papieru

Rozróżnić linie rysunkowe

Określić lokalizację tabliczki rysunkowej

Rozróżnić litery w piśmie technicznym

Rozróżnić nazwy podziałek

Rozróżnić rodzaje rysunków

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić stosunek grubości linii względem
siebie

Rozróżnić rodzaje pisma

Określić kąt nachylenia pisma

Rozpoznać rodzaje rzutów

Rozróżnić symbole ołówków twardych

Określić kąty ekierki równoramiennej

Dobrać narzędzia kreślarskie

Dobrać ilość rzutni

Rozróżnić rodzaje rysunku technicznego

Określić zastosowanie kątomierza

Dobrać sposób rysowania w projektowaniu

Rozróżnić temperatury barw

Określić barwy ciepłe

Dobrać sposób kopiowania

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  rozwiązywania  testów  z  zadaniami  wielokrotnego

wyboru.

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).
6.  Zapewnij uczniom warunki do samodzielnej pracy.
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi  oraz  podaj  czas

przeznaczony na rozwiązanie testu.

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania testu (rozładuj

niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości).

9. Kilka minut przed końcem testu przypomnij uczniom o zbliżającym się czasie

zakończenia udzielania odpowiedzi.

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  dokonywania  rozkroju  materiałów.  Wszystkie

pytania są pytaniami wielokrotnego wyboru.

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi:

–

w zadaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź znakiem
X (w przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową),

−

odpowiedzi udzielaj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję
z wykonanego zadania,

−

trudności mogą przysporzyć Ci zadania: 7, 12, 14, 17 gdyż są one na poziomie
trudniejszym niż pozostałe,

−

kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego
rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

6. Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

–  instrukcja,
–  zestaw zadań testowych,
–  karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Według normy PN – EN ISO 5457 : 2002 podstawowym formatem papieru jest

a)  A2.
b)  A3.
c)  A4.
d)  A5.

2. Linie rysunkowe ze względu na grubość podzielić można na linie

a)  cienkie, średnie, grube.
b)  cienkie, średnie, bardzo grube.
c)  chude, średnie, grube.
d)  cienkie, grube, bardzo grube.

3. Tabliczkę rysunkową, zgodnie z normą PN - EN ISO 7200 : 2007, kreśli się na arkuszu w

a)  prawym górnym rogu.
b)  prawym dolnym rogu.
c)  lewym dolnym rogu.
d)  lewym górnym rogu.

4. Litery w piśmie technicznym dzielą się na

a)  wielkie, małe wysokie, małe niskie.
b)  duże, małe wysokie, małe.
c)  wysokie, średnie, niskie.
d)  wielkie, wysokie, niskie.

5. Według normy PN - EN ISO 5455 : 1998 stosuje się trzy rodzaje podziałek

a)  stała, zmienna, dowolna.
b)  pomniejszająca, dowolna, powiększająca.
c)  powiększająca, stała, zmniejszająca.
d)  zmniejszająca, dowolna, zwiększająca.

6. Rozróżnia się trzy zasadnicze rodzaje rysunków

a)  techniczny, odręczny, szkicowy.
b)  profesjonalny, amatorski, dziecięcy.
c)  profesjonalny, ilustracyjny, techniczny.
d)  artystyczny, ilustracyjny, techniczny.

7. Zgodnie z PN - EN ISO 128 – 20 : 2002 grubość linii cienkiej, średniej i grubej mają się do

siebie w stosunku

a)  1:2:3 lub 1:2:6.
b)  1:2:4 lub 1:3:6.
c)  1:2:5 lub 1:3:6.
d)  1:2:6 lub 1:3:9.

8. W zależności od stosunku grubości pisma d do wysokości pisma h, rozróżnia się dwa

rodzaje pisma oznaczone literami

a)  C, B.
b)  A, B.
c)  B, C.
d)  C, D.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9. Pismo pochyłe w rysunku technicznym jest nachylone do podstawy wiersza pod kątem

a) 30

b) 45

c) 75

d) 90

10. Rzut z boku obiektu przedstawia rysunek

a) A. b) B. c) C. d) D.

11. Ołówki twarde oznacza się symbolem

a)  H.
b)  B.
c)  HB, F.
d)  F.

12. Do przyborów kreślarskich zalicza się m. in. ekierkę. Ekierka równoramienna posiada

kąty

a) 45

/60

/75

b) 75

/75

/90

c) 60

/60

/90

d) 45

/45

/90

13. Do kreślenia łuków i okręgów o małych promieniach (do 5 mm) stosuje się

a)  cyrkiel.
b)  krzywik.
c)  zerownik.
d)  kątomierz.

14. W celu poprawy czytelności rysunku wykonuje się

a)  wykonuje się dwa rzuty.
b)  wykonuje się trzy rzuty.
c)  wykonuje się cztery rzuty.
d)  nie wykonuje się żadnego rzutu.

15. Ze względu na sposób wykonania rysunku technicznego rozróżnia się dwa rodzaje

rysunku

a)  odręczny i artystyczny.
b)  odręczny i szkicowy.
c)  szkicowy i artystyczny.
d)  ilustracyjny i artystyczny.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

16. Kątomierz służy do pomiaru kątów zawartych pomiędzy

a)  dwoma liniami przecinającymi się w dwóch punktach.
b)  trzema liniami przecinającymi się w dwóch punktach.
c)  trzema liniami przecinającymi się w jednym punkcie.
d)  dwoma liniami przecinającymi się w jednym punkcie.

17. Podczas projektowania nowych wyrobów kaletniczych stosowany jest rysunek z

a)  wyobraźni.
b)  natury.
c)  pamięci.
d)  ilustracji.

18. Rozróżniamy następujące temperatury barw

a)  zimne, gorące.
b)  ciepłe, zimne.
c)  ciepłe, chłodne.
d)  zimne, obojętne.

19. Do ciepłych barw zaliczamy kolory

a)  czerwony, fioletowy, żółty.
b)  pomarańczowy, fioletowy, czerwony.
c)  żółty, zielony, pomarańczowy.
d)  czerwony, pomarańczowy, żółty.

20. Do ręcznego kopiowania rysunków służy

a)  ksero.
b)  skaner.
c)  kalka techniczna.
d)  kalka ołówkowa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………………..

Sporządzanie rysunków technicznych i odręcznych

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punktacja

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

TEST 2

Test

praktyczny

typu

,,próba

pracy”

jednostki

modułowej

„Sporządzanie rysunków technicznych i odręcznych” 744[01].O1.03”

Treść zadania

Wykonaj kopiowanie wyrobu kaletniczego z żurnala za pomocą siatki rysunkowej

w skali 2–1 stosując zasady kopiowania.

Instrukcja dla nauczyciela

W badaniu osiągnięć ucznia, w nabywaniu umiejętności praktycznych przewidzianych

w  celach  jednostki  modułowej  zaleca  się  przeprowadzenie  zadania  testowego  typu  „próba
pracy”.  Zadanie  jest  tak  dobrane,  aby  pozwoliło  sprawdzić  poziom  ukształtowanych
umiejętności  w  zakresie  wiedzy  teoretycznej  i  sprawności  praktycznego  wykonywania
czynności z zakresu rysunku zawodowego.

Uczniowie powinni wykonać zadanie indywidualnie. Jest to jednocześnie możliwość

samodzielnego sprawdzenia przez ucznia poziomu nabytych umiejętności i dokonania
podjętych działań praktycznych.

Zadaniem nauczyciela jest stworzenie warunków umożliwiających uczniowi wykonanie

zadania zgodnie z zaleceniami i w określonym czasie. Należy stworzyć możliwość inwencji
w zaplanowaniu poszczególnych etapów wykonywania zadania:

−

zorganizowania stanowiska pracy,

−

doboru odpowiednich materiałów do wykonania zadania,

−

wykonanie podstawowych czynności umożliwiających wykonaniem zadania,

−

wskazania umiejętności służących do wykonania zadania.

Uczeń powinien mieć udostępnione:

−

stanowisko pracy związane z możliwością praktycznego wykonania zadania,

−

instrukcję stanowiskową,

−

określony czas na wykonanie zadania,

−

zdjęcie z katalogu lub żurnala wyrobu kaletniczego,

−

przybory kreślarskie: linijka, ekierka, ołówki,

−

blok techniczny lub rysunkowy,

−

stanowisko do wykonania zadania.

Przed rozpoczęciem wykonania zadania nauczyciel powinien:
1.  zadbać o przygotowanie odpowiedniego stanowiska pracy do wykonania zadania,
2.  przypomnieć uczniom zasady bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku do kreślenia,
3.  skontrolować użycie właściwego ubioru ochronnego,
4.  określić czas wykonania zadania,
5.  przydzielić uczniom stanowisko do wykonania zadania,
6.  przydzielić  uczniom  niezbędne  materiały  do  wykonania  zadania:  blok,  przybory

kreślarskie, żurnale lub zdjęcia katalogowe,

7. zatwierdzić ustalony przez uczniów plan i kolejność działań, na przykład:

−

przygotować stanowisko pracy,

−

sprawdzić jakość przydzielonych materiałów do wykonania zadania,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

przygotować wyrób katalogowy ( zdjęcie) do wykonania zadania,

−

przygotować przybory kreślarskie sprawdzić ich stan,

−

określić wielkość kratki potrzebnej do wykonania siatki np. 5mm,

−

określić kryteria oceny wykonanego zadania,

8. na bieżąco nadzorować pracę uczniów,
9. dokonać oceny wykonanej pracy.

Instrukcja dla ucznia
Uczeń powinien wykonać następujące czynności:

−

dobrać i założyć odzież ochronną,

−

zapoznać się z zadaniem,

−

zapoznać się z materiałami przydzielonymi do wykonania zadania,

−

przygotować stanowisko pracy,

−

zapisać plan działania oraz kolejność wykonywanych czynności zgodnie z zasadami
kopiowania za pomocą siatki rysunkowej, rysunków żurnalowych.

Plan przedstawić do zatwierdzenia nauczycielowi:

−

przygotować stanowisko pracy,

−

sprawdzić jakość przydzielonych materiałów do wykonania zadania,

−

przygotować wyrób katalogowy (zdjęcie) wykonania zadania,

−

przygotować przybory kreślarskie sprawdzić ich stan,

−

obrać wielkość kratki np. 5mm,

−

dokonać podziału zdjęcia na równe części zgodnie z zasadami kopiowania za pomocą
siatki rysunkowej,

−

wpisać odpowiednie oznaczenia ( poziomo i pionowo),

−

narysować drugą siatkę rysunkową zgodnie z wskazaną skalą,

−

wpisać odpowiednie oznaczenia ( poziomo i pionowo) na siatce,

−

przenieść obraz wyrobu na drugą siatkę zgodnie z zasadami kopiowania,

−

posprzątać stanowisko pracy,

−

wykonać ocenę jakości wykonanego zadania,

−

zaprezentować i omówić wykonane zadanie,

−

przedstawić wykonane zadanie nauczycielowi do oceny.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Umiejętności podlegające ocenie

Lp.

Czynność wykonywana przez ucznia

Punkty do
uzyskania

Punkty
uzyskane

Dobranie odpowiednich materiałów do wykonania zadania

Zaplanowanie kolejnych czynności ( plan działania)

Przygotowanie stanowiska pracy:

−

czystość i porządek na stanowisku pracy,

−

sprawdzenie i zabezpieczenie pod względem BHP,

−

przygotowanie potrzebnych przyborów i materiałów do
wykonania zadania

Wykonanie zadania:

−

przygotowanie wyrobu katalogowego (zdjęcie) do
wykonania zadania,

−

przygotowanie przyborów kreślarskie sprawdzić ich stan,

−

obranie wielkości kratki np. 5mm,

−

dokonanie podziału zdjęcia na równe części zgodnie
z zasadami kopiowania za pomocą siatki rysunkowej,

−

wpisanie odpowiednich oznaczeń ( poziomo i pionowo),

−

narysowanie drugiej siatki rysunkowej zgodnie ze
wskazaną skalą,,

−

wpisanie odpowiednich oznaczeni ( poziomo i pionowo)
na drugiej siatce,

−

przeniesienie obrazu wyrobu na drugą siatkę zgodnie
z zasadami kopiowania

Uporządkowanie stanowiska pracy:

−

odłożenie przyrządów i materiałów niepotrzebnych na
wyznaczone miejsce

Zaprezentowanie wykonanego zadania z oceną jakości

Razem

100

Normy wymagań na poszczególne oceny szkolne:

Ocena

Liczba uzyskanych punktów

niedostateczny

0÷60

dopuszczający

61÷70

dostateczny

71 ÷80

dobry

81÷ 90

bardzo dobry

91÷100

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1. Christ J. W.: Kaletnictwo – Podręcznik technologii dla ZSZ. WSiP, Warszawa 1991
2. Jasiński S. Topolski J. Słowiński A.: Rysunek techniczny z zagadnieniami

uzupełniającymi Bełchatów 1998

3. Korczak K. Szymańska J.: Rysunek zawodowy dla szkół przemysłu skórzanego

Warszawa 1988

4. Kubalska-Sulkiewicz K. (red.): Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Wydawnictwo

Naukowe PWN, Warszawa 2004

5.  Moda skórzana – kwartalnik Wyd. TWiL Warszawa
6.  Odzież – miesięcznik Wyd. NOT
7.  Olszewski  A.:  Kompozycje  plastyczne  w  projektowaniu  obuwia.  Skrypt  WSI  Radom

1993

8.  www.vipfirma.com.pl/rysunki/torebki.jpg
9.  www.vip-firma.com.pl/ rysunki/pucinni1800.jpg

Literatura metodyczna

1.  Dretkiewicz-Więch  J.:  ABC  nauczyciela  przedmiotów  zawodowych.  Operacyjne  cele

kształcenia. Zeszyt 32. CODN, Warszawa 1994

2. Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom, 2000