metodologia tworzenia prac

RYSTIAN

AWADZKI

2009

Metodologia pisania

prac dyplomowych

(licencjackich i

magisterskich)

PG, PWSZ

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Program zajęć seminaryjnych składa się z trzech części i obejmuje:

wybór tematu i przygotowanie planu pracy (konspektu), w tym:

- omówienie wymagań stawianych pracom dyplomowym,

- dobór źródeł dokumentowania danych oraz sposoby ich poprawnego

wykorzystania (warsztat tworzenia przypisów, przybliżenie wykorzystania źródeł

zwartych, aktów normatywnych i źródeł internetowych, omówienie sposobów

umożliwiających sprawne przejście programu antyplagiatowego, itp.),

doskonalenie warsztatu prowadzenia badań naukowych, w tym:

- prezentację i omówienie wybranych fragmentów pracy,

- kształtowanie układu pracy oraz redakcję, edycję i korektę tekstu,

indywidualnych konsultacji z Promotorem obejmujących:

- pomoc w doprowadzeniu do ostatecznej wersji pracy,

- przygotowanie do egzaminu dyplomowego.

Współpraca z Promotorem

Promotor oczekuje na:

przedstawienie i uzgodnienie tematu i planu pracy,

przedstawienie pierwszego rozdziału (zawsze razem z załączonym planem całej

pracy),

złożenie w terminie maszynopisu gotowej pracy do akceptacji

Podstawowe zagadnienia związane z procesem tworzenia prac dyplomowych
a)

wymagania formalne dla tytułów prac pisanych w Katedrze Finansów:

- tytuł pracy dyplomowej powinien dać się łatwo określić, do jakiej dziedziny

naukowej należy (ekonomia) i dyscypliny (bankowość, ubezpieczenia, finanse

publiczne, itp.),

- powinien zawierać jakiś problem naukowy lub praktyczny z tej dziedziny,

- tytuł wyznacza obszar

prowadzonych badań oraz dobór metod badań,

- powinien mieć charakter hasłowy, ale nie ogólny, jak tytuły podręczników, lecz

konkretny do takiego stopnia, aby nie było wątpliwości, że jest oryginalny i

niepowtarzalny.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Zaleca się, aby w pracach dyplomowych dotyczących zagadnień finansów

przedsiębiorstw wykorzystywać przykłady praktyczne i posługiwać się danymi

finansowymi z konkretnych przedsiębiorstw. Posługiwanie się konkretnymi

informacjami finansowymi z przedsiębiorstwa ostatecznie ułatwia pisanie pracy.

Dzięki temu można porównywać teorię z praktyką, badać i opisywać odchylenia

od standardów, itp.

PAMIĘTAJ:

Studenci są zobowiązani do samodzielnego przedstawienia propozycji tematu

pisanego opracowania. Nie oczekuj od Promotora, iż wykona tą pracę za Ciebie.

Ustal wspólnie z Promotorem obszar tematyczny pracy i przygotuj kilka (3-5)

propozycji tytułów, które będą przedmiotem wspólnej dyskusji. Ma to na celu

wybór najlepszego tytułu zarówno dla Studenta, jak i z naukowego punktu

widzenia (doświadczenie Promotora pozwala wyeliminować tematy błędne lub już

wcześniej podjęte a wskazać poprawne i oryginalne).

Przykład

tytułu

niepoprawnego,

ogólnego

(błąd

1),

zakresem

przypominającego tytuł podręcznika (błąd 2), a redakcyjnie nadmiernie

szczegółowego (błąd 3):

ANALIZA I OCENA KAPITAŁU OBROTOWEGO I SPOSOBY JEGO

WYKORZYSTANIA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

(gdzie? – błąd 4).

Temat sformułowany poprawnie:

ANALIZA

WYKORZYSTANIA

KAPITAŁU

OBROTOWEGO

PRZEDSIĘBIORSTWIE

USŁUGOWYM

PRZYKŁADZIE

SPÓŁKI

„RUMSZTYK” Sp. z o.o.

Przykładowe tematy prac dyplomowych:

Optymalizacja struktury finansowania przedsiębiorstwa na przykładzie Lotos

SA,

Determinanty strategii wzrostu firmy deweloperskiej „Echo Dom”,

Uwarunkowania efektywności programu inwestycyjnego modernizacji sieci

telekomunikacyjnej TP SA w Gminie Pruszcz Gdański,

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Analiza porównawcza metod wyceny wartości przedsiębiorstwa na przykładzie

Spółki „Rodan” SA,

Analiza zwrotu z inwestycje w dłużne instrumenty skarbowe w Polsce w latach

2005 – 2009,

Analiza strony wydatkowej budżetu ogólnego Unii Europejskiej w latach 2005

– 2009,

Ocena procesu harmonizacji podatków pośrednich w wybranych krajach Unii

Europejskiej w latach 2005 – 2009.

PAMIĘTAJ:

Tytuł pracy dyplomowej jako jej temat powinien być zaakceptowany przez

Promotora i podpisany na specjalnym formularzu, który nazywa się „Karta tematu

pracy licencjackiej (magisterskiej).

Jest oczywiste, że treść pracy musi być zgodna z tytułem. W konsekwencji

oznacza to, iż:

- zakres przedmiotowy tematu, który wyznacza obszar prowadzenia badań

powinien pokrywać się z zakresem przedmiotowym wykonanych badań,

- z tytułu pracy muszą bezpośrednio wynikać tytuły rozdziałów i podrozdziałów

oraz ich zawartość. Zgodność ta jest przedmiotem oceny przez recenzenta,

- praca powinna wyczerpująco rozwinąć problem naukowy zawarty w temacie

Objętość pracy:

- nie ma formalnych wymagań określających objętość pracy dyplomowej. Typowa

objętość pracy magisterskiej waha się w przedziale pomiędzy 80 a 100 stron

(format A4, interlinia 1,5, czcionka 12). W przypadku pracy licencjackiej jest to

odpowiednio 60 – 70 stron,

- warto stosować się do objętości zawartej w podanych przedziałach, gdyż praca

„za cienka” zwraca uwagę jako prawdopodobnie powierzchowna, niedostatecznie

rozwinięta i udokumentowana a zatem niestaranna. Nie są też zalecane prace

nadmiernie grube, gdyż z dużym prawdopodobieństwem znajdują się w nich

informacje nie związane bezpośrednio z podjętym tematem,

Części pracy według kolejności wraz z proponowaną liczbą stron:

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

- strona tytułowa (1 strona),

- wklejona karta informacyjna (według zaleceń Wydziału/ Instytutu) (1 strona),

- spis treści (1 strona),

- wstęp poprzedzający treść pracy (2 - 3 strony),

- określona liczba rozdziałów (najlepiej 4-5) po około 15-20 stron każdy (patrz:

określenie objętości i układu rozdziałów) ,

- zakończenie stanowiące rekapitulację, podsumowanie, wnioski końcowe (3-4

strony),

- zestawienie literatury (bibliografia) – minimum 30 pozycji w podziale na 1.

pozycje zwarte (książki i czasopisma) – tu zaczynamy od nazwiska autora, a nie

od pierwszej litery imienia jak ma to miejsce w przypisach, 2. akty

normatywne (ustawy, dyrektywy, itp.), 3. źródła internetowe,

- spisy tabel, rysunków i wykresów (po jednej stronie na każdy),

- wykaz załączników lub aneksów (opcjonalnie, według potrzeb).

Określenie objętości i układu rozdziałów

Zakładając, że merytoryczna część pracy obejmuje 80-100 stron, liczba rozdziałów

zawiera się w przedziale 4-7, wynika stąd, że liczba stron jednego rozdziału

wynosi od 12 do 25 (średnio 15 – 20). Jeśli dodatkowo liczba podrozdziałów

każdego rozdziału jest równa 3-6, to liczba stron podrozdziału zawiera się w

przedziale 2-8 (optymalnie 4-5).

PAMIĘTAJ:

Praca może być źle oceniona za jej układ, gdy jeden z rozdziałów liczy

stosunkowo niewiele stron, podczas gdy inny ma ich aż nadto ( np.: jeden ma 5

stron, a drugi ma 40 stron). Wskazuje to na zły układ rozdziałów pracy. W

praktyce zdarzają się nawet rozdziały 1-2 stronicowe! Sens ich zamieszczania jest

bardzo wątpliwy. Dlatego, aby zaoszczędzić czas warto wstępnie założyć sobie

pisanie w miarę równomiernej ilości stron dla każdej części pracy. Ułatwia to

zachowanie proporcji i kompozycję poszczególnych jej części oraz pozwala

uniknąć rozpisywania się na temat mniej istotnych zagadnień, które czasem warto

wspomnieć, ale nie warto poświęcać im za dużo uwagi.

Podział na rozdziały i podrozdziały stanowi dwustopniową systematykę pracy.

Wyróżnienie dodatkowo podpunktów w podrozdziałach jest możliwe, ale jest to

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

zadanie trudne, gdyż prowadzi do trzystopniowej systematyki treści całej pracy.

Trudność polega na tym, iż nie wszystkie części będziemy z reguły w stanie

przedstawić w formie trzystopniowej. Taka sytuacja wymaga od studenta

uzasadnienia dlaczego te a nie inne części pracy zostały dodatkowo podzielone.

Układ i treść rozdziałów:

- każdy rozdział rozwinięty na podrozdziały lub podrozdziały i podpunkty (patrz

uwagi powyżej),

- układ logiczny, powiązany w sposób dedukcyjny: od ogółu do szczegółu lub

indukcyjny: prowadzący do uogólnionych wniosków,

- chronologiczny, kolejno wynikający z tematu,

- rozwinięty, w formie równoważników zdań, a nie haseł.

Zagadnienia merytoryczne pracy dyplomowej

Wymagania merytoryczne wobec zawartości pracy:

- rozwinięcie istoty tematu i podstaw teoretycznych wynikających z tytułu, w tym

analiza literatury celem wyjaśnienia podstawowych pojęć, definicji, koncepcji

teoretycznych, mechanizmów, ogólnych aspektów praktycznego stosowania,

- ugruntowanie, rozwinięcie teoretycznych elementów tematu w warunkach

praktyki gospodarczej, uwarunkowania prowadzenia konkretnych badań,

- przedstawienie metod i narzędzi analizy oraz jej przeprowadzenie i interpretacja

wyników, wyciągnięcie wniosków w konfrontacji teorii z praktyką,

- zastosowanie teorii w praktyce, przeprowadzenie badań, umiejętność oceny i

syntezy,

- własny, twórczy wkład, polemika obejmująca samodzielne formułowanie

uwarunkowań, determinantów, tendencji, itp.,

- wnioski końcowe w zakończeniu powinny obejmować podsumowanie

najważniejszych stwierdzeń ze wszystkich rozdziałów oraz wnioski końcowe

uporządkowane według kilku kryteriów, np. według stanu faktycznego,

ograniczeń, zaleceń Autora, itp.

Treść pracy powinna wyrażać się poprzez zawartość bibliografii oraz:

- wykazanie się znajomością pojęć i teorii dyscypliny naukowej (cytaty z

minimum 30 pozycji),

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

- bardzo dobrą znajomość 4-5 podstawowych pozycji monograficznych z wybranej

dziedziny,

- wykazanie się znajomością literatury specjalistycznej,

- bardzo dobrą znajomością uregulowań prawnych (ustawy i ważniejsze

rozporządzenia),

- znajomością tematycznych publikacji prasowych z ostatnich 2-3 lat,

- własnym, autorskim komentarzem.

PAMIĘTAJ:

- należy unikać zwrotów potocznych („jakichś przepisów”, „siłą rzeczy”, „ani

dobry ani zły”),

- unikać przenośni (zamiast „odgrywa rolę” pisać „pełni rolę”),

- unikać wartościowania i wyrażania emocji („straszne konsekwencje”,

„beznadziejny przepis”),

- nie powtarzać tych samych słów w blisko sąsiadujących zdaniach,

- unikać chaosu, fragmenty stanowiące kontynuację myśli powinny być połączone,

- różne wątki zawarte w kolejnych fragmentach tekstu wymagają oddzielenia w

postaci spacji, oddzielenia akapitów pustym wierszem itp.,

- po wyliczeniach (wypunktowaniach) pozostawiamy wolny wiersz,

- unikać personifikacji (stosować zwroty bezosobowe).

Zawartość wstępu i zakończenia:

Częścią pracy, na którą należy zwrócić szczególną uwagę jest wstęp i zakończenie.

Większość Studentów pisze wstęp i zakończenie na końcu procesu powstawania

pracy (jest to jak najbardziej prawidłowe podejście), ale lekceważy ich znaczenie i

nie wykorzystuje wiedzy zdobytej w trakcie pracy badawczej i studialnej

związanej z tematem. W konsekwencji około połowa prac dyplomowych zawiera

wstęp i zakończenie nie przekraczające jednej strony! Taka objętość wstępu i

zakończenia z góry świadczy o powierzchownym potraktowaniu zadania. W

konsekwencji wpływa to na obniżenie oceny pracy.

Wstęp należy planować na około 3 strony (minimum 2 pełne strony). Winien on

zawierać:

- przedstawienie istoty tematu pracy,

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

- uzasadnienie ważności tematu, użyteczności a także ewentualne dygresje,

paralele, paradoksy a nawet obiegowe i dowcipne opinie związane z tematem,

- ukazanie jego najistotniejszych wątków i problemów,

- przedstawienie celu (celów) pracy,

- postawienie hipotezy, którą Autor formułuje jako przedmiot dociekań i badań,

- ukazanie sposobu postępowania i wnioskowania, dobór narzędzi, źródeł

informacji, itp.,

- opis zawartości rozdziałów poprzez ukazanie głównych zagadnień i problemów

(zaciekawienie czytelnika, nie zaś powielanie spisu treści).

Wstęp piszemy na końcu nie dlatego, że w kilku zdaniach streszcza się całość

pracy (choć niewątpliwie tak właśnie jest), ale dlatego, aby ukazać syntezę pracy i

aby zachęcić czytelnika do zainteresowania się pracą i przeczytania jej do końca.

Zakończenie merytorycznie jest kontynuacją wstępu. Powinno ono zawierać od 3

do 4 stron i zawierać:

- ostateczną konkluzję Autora odnośnie istoty tematu,

- powtórzenie najważniejszych tez pracy i wniosków własnych ze wszystkich

rozdziałów,

- komentarz Autora odnośnie doświadczeń w trakcie pisania pracy dyplomowej,

- komentarz Autora odnośnie warstwy metodologicznej, użytych metod i narzędzi

oraz ich skuteczności,

- opis głównych trudności, zagadnień wymagających dalszych badań,

- wnioski uporządkowane według 3-4 kryteriów,

- kierunki rozwoju badanego zjawiska, prognozy i ocenę ogólną, perspektywiczną,

- ogólne przesłanie, słowo końcowe zawierające jakąś logiczną, wartą

zapamiętania regułę.

PAMIĘTAJ:

Tak uporządkowane zakończenie, przedstawione na kilku slajdach będzie

przydatne na obronie.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Opisy ilustracji graficznych (tabel, wykresów i rysunków):

- treść ilustracji graficznej musi wiązać się z tekstem pracy. Dlatego wymaga się,

aby nad lub jeśli nie ma takiej możliwości pod przykładową ilustracją graficzną

znalazł się komentarz nawiązujący do treści tej ilustracji, uzasadniający jej

umieszczenie właśnie w tym miejscu itp.

- pełen opis treści rysunku lub schematu jest niepotrzebny a nawet traktowany jako

błąd,

- opisy form graficznych wykorzystywanych w pracy stosujemy według

ustalonego, jednolitego dla całej pracy wzorca. Układ elementów, czcionka, edycja

są w zasadzie dowolne, ale przyjęty wzór musi być powtarzany w obrębie całej

pracy (np.: jeśli pogrubiamy tytuły ilustracji, to dokonujemy tego za każdym

razem),

- forma opisu, tytułów, nazw, oznaczania reguł i wzorów jest w zasadzie dowolna,

ale nie obojętna względem przejrzystości i estetyki pracy. Warto jednak skorzystać

przy tym z okazji urozmaicenia i podkreślenia czytelności tekstu i użyć

wyraźniejszą, powiększoną czcionkę, boldowanie, kursywę, czy podkreślenia,

- format wykresów i rysunków w pracach dyplomowych powinien być

dostosowany do tekstu, w którym jest zamieszczany. Obowiązują przy tym co

najmniej dwie zasady. Po pierwsze im wykres (rysunek) prostszy, tym może być

mniejszy. Po drugie ważniejsze wykresy (rysunki) wykonuje się w większej skali.

- ważny jest kolejny numer danego rysunku, tytuł oraz źródło pochodzenia

(opracowanie własne lub nazwa publikacji). Braki systematyki opisu czy wszelkie

niezgodności w tym względzie uważane są za błędy redakcyjne.

- w zasadzie nie należy przenosić ilustracji graficznych na następną stronę.

Pewnym wyjątkiem są w tym względzie tabele, w przypadku których

przeniesienie, jeśli konieczne, jest możliwe z zachowaniem pewnych reguł. Nad

przeniesioną częścią należy powtórzyć numer tabeli (bez tytułu) z zaznaczeniem w

nawiasie „cd.” oraz numery kolumn, a w przypadku większej liczby rubryk –

główki tabeli.

- lata w ilustracjach graficznych (również w tytule) pisze się zawsze w całości, np.

2009 r. a nie 09 r., 2008 – 2010 a nie 08 – 10; kwartały z reguły onaczamy cyframi

rzymskimi, miesiące zaś pełnymi nazwami lub cyframi rzymskimi.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Przykład opisu rysunku:

Rysunek 1. Klasyfikacja poszczególnych segmentów rynku finansowego

(rysunek)

ródło: Opracowanie własne na podstawie…

Zdecydowanie ładniej wygląda tytuł nad ilustracją graficzną niż pod rysunkiem

oraz zamieszczenie źródła pod ilustracją graficzną. Jednocześnie czcionka użyta

do tytułu powinna być wyraźnie większa od czcionki użytej do opisu źródła.

Zasady edycji

Edycja powinna być nie tylko staranna, ale również przejrzysta i atrakcyjna dla

czytelnika:

- należy z góry określić, jaka czcionka będzie użyta do poszczególnych rodzajów

tekstu, np. Times New Roman,

- wielkość i kształt czcionki dla tytułów rozdziałów (największe), np. 14,

- podrozdziałów (mniejsze), np. 13,

- tekstu głównego (jeszcze mniejsza), np. 12,

- tekstu wyróżnionego (kursywa),

- wypełnienia tekstem tabel lub rysunków, od 10 do 12,

- symboli wyliczania (kropki, strzałki, myślniki) jednolitych w całej pracy,

- przypisów dolnych (najmniejsza czcionka), np. 8,

- podpisów ilustracji graficznych, np. 10.

Inne reguły edycji:

- słowa obce zwykle pisze się kursywą,

- najważniejsze stwierdzenia można wyróżnić za pomocą boldowania lub

podkreślenia,

- jeżeli stosuje się boldowanie to nie należy jednocześnie podkreślać,

- wyliczając właściwości, elementy, cechy, itp. nie koniecznie posługujemy się

liczbami. Ich użycie oznacza bowiem, że istotna jest kolejność wymienianych

składników, oraz że ich liczna jest określona, skończona, zamknięta,

- dla czytelności tekstu, po wyliczaniu zostawić pusty wiersz.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Skróty.

Skróty ogólnie przyjęte (itp., np., m.in., jw., br., ok.) nie wymagają w pracy

wyjaśnień, natomiast zastosowane indywidualnie muszą być objaśnione (pełna

nazwa i skrót w nawiasie; później można stosować już tylko skrót). Do zasad,

które powinny być przestrzegane należą m.in.:

- zdania nie należy rozpoczynać skrótem,

- nie należy umieszczać dwóch skrótów obok siebie,

- stosowanie skrótów w tekście powinno być konsekwentne, tzn. w podobnych

przypadkach należy albo wszędzie wprowadzać skróty, albo nie wprowadzać ich

nigdzie. Nie należy np. pisać raz „w 1991 r.”, a następnie „w 1991 roku”,

- przyjętymi skrótami liczebników rozwiniętych słownie są: tys. (nie tyś.), mln,

mld itp. Skróty można w tym przypadku stosować tylko po liczbach napisanych

cyframi. Przy słownym podawaniu liczebników skróty te należy rozwijać (np. dwa

miliony, trzy tysiące itd.),

- znak % może być użyty tylko po liczbie napisanej cyframi, znak § tylko przed

liczbą napisaną cyframi,

- nie należy tworzyć skrótów przez podawanie pierwszych i ostatnich liter

skracanych wyrazów, jak np.: s-ka (spółka), f-ma (firma), v-prezes (wiceprezes)

itp.

Przypisy

Idea stosowania przypisów jest urozmaicona. Z reguły używa się ich w celu:

- ukazania publikacji jako źródła zamieszczonego cytatu, definicji, określenia,

- odwołania się do publikacji przedstawiającej poruszane zagadnienie (wówczas

przypis poprzedza się skrótem „por.” lub „zob.”,

- zamieszczenia w przypisach uwag Autora do tekstu podstawowego, jakby na

marginesie pracy,

- przeniesienia ważnych, ale szczegółowych kwestii czy przykładów poza tekst

główny, celem jasności wywodu przedstawianego w tekście głównym,

przyspieszenia głównego nurtu pracy, szybszego czytania, itp.

PAMIĘTAJ:

Błędy lub brak porządku w przypisach jest poważnym błędem formalnym.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Wszystkie przypisy powinny być jednakowo sporządzane w całej pracy. Oznacza

to stałą kolejność wszystkich elementów, łącznie z kropkami, przecinkami i

innymi znakami interpunkcyjnymi.

Prawidłowy przypis powinien być zamieszczony na tej samej stronie, co odnośnik

do przypisu w tekście. Przypisy nie powinny być zebrane na końcu rozdziału, tak

jak w niektórych książkach, gdyż jest to niewygodne dla czytelnika.

Prawidłowo przygotowany przypis obejmuje:

- pierwszą literę imienia (kropka),

- nazwisko autora lub autorów (przecinek),

- jeżeli autorów jest wielu, a jeden lub kilku redaktorów naukowych przy nazwisku

stosujemy skrót (red.)

- tytuł w cudzysłowie lub kursywą (przecinek),

- wydawnictwo (przecinek),

- miasto wydania i rok wydania (przecinek),

- strona lub strony (zakończone kropką),

- powtarzając źródło w tej samej pracy korzystamy ze skrótu op.cit. lub Ibidem,

jeżeli odnosimy się do pozycji, która znajduje się bezpośrednio nad przytaczanym

przypisem.

Przypisy na podstawie aktów normatywnych oraz przypisy bazujące na źródłach

internetowych są przedstawione w poniższych przykładach.

Przykłady przypisów:

K. Zawadzki (red.), Rynek finansowy w Polsce, Wydawnictwo Politechniki

Gdańskiej, Gdańsk 2007, s.12-15.

K. Zawadzki (red.), op.cit. s.67.

K. Zawadzki, Proces harmonizacji podatków w Unii Europejskiej, Kwartalnik

Naukowy Pieniądze i Więź nr 3/2009, s. 77.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o listach zastawnych i bankach hipotecznych

(Dz. U. 1997, Nr 140, poz. 940 z późń. zm.).

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

www. bankier.pl/fds1222/efdree2333 z dnia 23 marca 2009 roku.

Organizacja pisania pracy dyplomowej

Najważniejszy jest Time Management. Opłaca się planować dokładnie każdy

jej etap. Przede wszystkim należy zaplanować moment zakończenia i okres

pisania. Następnie podzielić ten okres przez „n” rozdziałów + 1(wstęp

zakończenie oraz końcowa obróbka pracy). W ten sposób można z dużą

dokładnością określić, ile godzin należy przeznaczyć na każdy rozdział i

podrozdział, ile czasu można przeznaczyć na pisanie każdej strony oraz ile

godzin należy pracować każdego dnia, pozostawiając jednocześnie pewien

okres na korektę oraz przygotowanie do egzaminu.

Kompozycja każdej wypowiedzi. Jest to metoda szczególnie pomocna przy

pisaniu prac naukowych. Jest to forma „rozbicia” tekstu na części i następnie

połączenia z zachowaniem praw logicznego wynikania i jasnej wypowiedzi na

piśmie. Metoda ta pozwala uszeregować zagadnienia według ważności i

wyeliminować to, co nie należy do tematu lub jest mało istotne. Zasadniczo:

- należy unikać potoku zdań nieuporządkowanych logicznie. Kompozycja

musi być wyraźna i zrozumiała dla czytelnika. Aby to osiągnąć należy

dążyć do tego, aby w każdym fragmencie tekstu, zawartym między dwoma

kolejnymi akapitami znajdowało się rozwinięcie jednego zagadnienia.

- kompozycja podrozdziału czy podpunktu będzie dobra, gdy opisane w

kolejnych fragmentach zagadnienia będą następowały po sobie w logicznej

kolejności. Na początku i na końcu warto dodać krótkie wprowadzenie i

podsumowanie.

Kolejne redakcje. Wielokrotnie czytając tekst i konfrontując z planem pracy

uzyskujemy możliwość samooceny, tego jak myśl przewodnia całości

wypowiedzi komponuje się na podstawie kolejnych fragmentów. Wielokrotne

czytanie materiału prowadzi do oceny i usprawniania warstwy merytorycznej,

formalnej i redakcyjnej w tym także:

- do eliminacji błędów,

- poprawy wyrazistości budowy zdań,

- jasności i logiki wypowiedzi,

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

- kontroli stopnia rozwinięcia i wyczerpania tematu,

- unikania dłużyzn,

- wykrywania luk oraz ich szybkiego uzupełniania.

Literatura przedmiotu. Niezależnie od tematu, każdy Student winien wykazać

się znajomością swojej dziedziny, stąd studia literatury naukowej są

nieuniknione. Niezmiernie ważne jest odpowiednio umiejętne wykorzystanie

literatury przedmiotu. W tym celu warto:

- zgromadzić 4-6 pozycji książkowych literatury podstawowej dla konkretnego

tematu. Mała liczba pozycji literatury podstawowej prowadzi do

jednostronnego ujęcia tematu, powtarzania ogólnie znanych stwierdzeń,

przykładów a nawet zdezaktualizowanych rozwiązań lub błędów popełnionych

przez autorów książek.

- przejrzeć minimum 10-15 pozycji literatury z danej dziedziny napisanej przez

uznanych autorów, którą należy przejrzeć w części dotyczącej tematu pracy

celem wyboru istotnych fragmentów i cytatów i dołączyć do bibliografii.

- przejrzeć również inne książki, nawet pozycje starsze, które mogą wzbogacić

pracę.

- dokonać przeglądu czasopism fachowych z ostatnich 2-3 lat. Kilka dobrych

artykułów może ułatwić i wzbogacić nawet najbardziej trudny temat. Także ze

względu na ograniczony dostęp do literatury zagranicznej warto dodatkowo

wyszukać artykuły, jakie napisano na dany temat w literaturze fachowej.

Kilkanaście przeczytanych artykułów z danej dziedziny napisanych w okresie

ostatnich 2-3 lat pozwoli szybko zorientować się autorowi w czym leży istota

jego tematu.

- przestudiować i wykorzystać podstawowe dla tematu pracy regulacje prawne

dotyczące tematu pracy.

PAMIĘTAJ:

Oryginalność pracy polega m.in. ustosunkowaniu się piszącego do

przytaczanych definicji i poglądów cytowanych Autorów. W tym celu warto

dokonywać porównań, analogii, podkreślenia tego, co najważniejsze i

każdorazowego dodawania własnego, wyważonego komentarza.

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

Uwagi:

- nie pozostawiaj tekstu obejmującego wyłącznie ogólne opinie zaczerpnięte z

podręczników. Śmiało dąż do własnych wniosków, komentarzy, stawiaj

odważne tezy, precyzuj je i uzasadniaj,

- nie posługuj się materiałami wtórnymi, gdy istnieje łatwy dostęp do

materiałów źródłowych. Na przykład nie należy posługiwać się komentarzami

z podręczników, gdy ich autor odwołuje się do konkretnych przepisów

prawnych,

- nie należy posługiwać się materiałami i publikacjami zdezaktualizowanymi,

gdy istnieją nowe,

- staraj się zaglądać do publikacji zagranicznych oraz wykorzystuj informacje

statystyczne, gdyż literatura zagraniczna podnosi wartość pracy,

- wszelkie wypowiedzi, cytaty, dane liczbowe, itp. dokładnie dokumentuj

przypisami o ich pochodzeniu. Wykorzystanie tych źródeł w pracy nie jest

możliwe bez zamieszczenia przypisu o tym, skąd pochodzą. Dlatego też do

zakończenia pracy nie wyrzucaj żadnych notatek, kser itp.

- nie jest dobrze widziane odwoływanie się do tych samych publikacji lub

autorów zbyt często, np. cytować tego samego autora więcej niż 5 razy przy

jednoczesnym pomijaniu innych autorów,

- nie zaczynać, ani nie kończyć kolejnych części pracy od cytowania, czy

ilustracji graficznych. Zawsze należy dopisać krótkie wprowadzenie lub

komentarz.

Błędy, ich korekta i eliminacja.

Rodzaje błędów

W trakcie każdej pracy popełnia się błędy. Większość błędów ujawnia sam piszący,

dlatego aby odróżniać to, co poprawne, od tego co niewłaściwe musi on nauczyć się

metodologii pisania pracy. Pomocne może się w tym względzie okazać umiejętne

rozróżnianie możliwych do wystąpienia błędów. Błędy dzielimy na:

- merytoryczne – niezgodność z faktami. Eliminacji błędów służy zapoznanie się z

bogatszą literaturą,

- formalne – niezgodność z przepisami, z zakresem, formą zjawiska, przebiegiem

procesu. Wszystkie informacje precyzyjnie sprawdzić i za pomocą przypisów

udokumentować pochodzenie,

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

- błędy redakcyjne – wynikające z braku precyzji w posługiwaniu się słowem

pisanym, np. styl, niejasne wypowiedzi, długie i zawiłe zdania. Wystarczy podzielić

długie zdania na krótsze oraz dokładając kilka zdań, szerzej opisać to, co może być dla

czytelnika skrótem myślowym,

- błędy edycyjne – związane z brakiem systematyki w posługiwaniu się narzędziem

edycji. Rozwiązaniem jest z reguły opracowanie wzoru edycji tekstu.

PAMIĘTAJ:

Najprostszą eliminacją błędów jest wielokrotne przeczytanie tego, co napisane.

Korekta Autora.

Z racji wymienienia powyżej 4 podstawowych rodzajów błędów należy

przeprowadzić 4 korekty pod kątem wykrycia i poprawy błędów z każdej z 4 grup.

- I korekta dotyczy układu pracy. Kształtowanie układu pracy polega na naszoniu

korekt w planie pracy w trakcie jej pisania, celem uzyskania najlepszego

rozwinięcia tytułu. Wymaga to zastanowienia się, czy jest zachowana zgodność

tytułu całej pracy, poszczególnych rozdziałów i podrozdziałów z ich treścią.

Wymienione elementy składające się na układ pracy powinny być wzajemnie

dostosowywane do siebie, tak aby praca była spójna merytorycznie. Układ pracy

kształtujemy przez cały okres pisania pracy, aż do zakończenia całości.

- II korekta dotyczy kompozycji. Kompozycja to kolejność i logiczny układ

akapitów. Zakładając, że w każdym akapicie jest rozwijany jeden wątek, jest ona

formą budowy wypowiedzi. Służy do kształtowania proporcji między

wprowadzeniem, zarysowaniem tematu, teorią, analizą i opisem wniosków i

porównań oraz podsumowaniem każdej części. Jej korekta służy do wyłapywania

luk merytorycznych, które trzeba uzupełnić do rozwijania tekstu o wątki

pokrewne, wprowadzenia i podsumowania ważniejszych zagadnień (tzw.

generowania tekstu), a także do likwidacji zbitek myślowych, czyli niejasnych

wywodów.

- III korekta dotyczy redakcji. Redakcja to układ zdań w akapicie wyrażający

możliwie najwierniej daną myśl. Redakcja służy do wypełniania zdań o brakujące

informacje, podziału zdań złożonych na krótsze itp. Korekta redakcji tekstu służy

do ostatecznej kontroli poprawności zdań, w tym: strony podmiotowej, znaków

Metodologia pisania prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich)

interpunkcji (głównie przecinków), większej jasności wypowiedzi oraz

ostatecznego wyczyszczenia niejasnych i kontrowersyjnych sformułowań i słów.

- IV korekta służy poprawie edycji. Edycja określa kształt wydruku tekstu. Jest

ostatecznym wykończeniem pracy, z myślą o tym, aby tekst był bardziej

przejrzysty. Służy ona m.in. do: uzupełnienia numerów stron, poprawności i

numerowani przypisów, opisu ilustracji graficznych, zaznaczania tabulacji i spacji,

zróżnicowania czcionki, podkreślania, boldowania, kursywy itp.

PAMIĘTAJ:

Tekst opracowania przekazywany jest Promotorowi wyłącznie w formie

papierowej. Po każdym drukowaniu, nanoszeniu poprawek itp. tekst powinien

zostać sczytany i poprawiony przez Autora. Nie powinno się oddawać pracy bez

korekty tekstu, gdyż znacząco wydłuża to proces pisania pracy (Promotor zwraca

całość bez nanoszenia poprawek). Promotor łatwo zorientuje się po błędach,

jakiego rodzaju korekty nie przeprowadzono.

ródło:

Komorowski J., Założenia metodyczne pisania prac magisterskich, Katedra Finansów

WZiE PG, Gdańsk 2002.

Mendel T., Metodyka pisania prac doktorskich, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu,

Poznań 1999.