dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
1
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
P
UBLICZNE
P
RAWO
G
OSPODARCZE
Ć
WICZENIA
’2011/2012
TEMAT
I:
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
PUBLICZNE PRAWO GOSPODARCZE
Prawo gospodarcze ujęte z punktu widzenia ingerencji państwa w gospodarkę
→
ingerencja państwa w gospodarkę jest szeroka, istnieje bardzo dużo form
oddziaływania państwa na sferę gospodarki
→
interwencjonizm państwowy ze względy na kryzys finansowy znów staje się modny
Prawne możliwości oddziaływania państwa na gospodarkę
→
ustanowienie monopolu, koncesje, zezwolenia, zakazy, nakazy, sankcje, wspieranie
przedsiębiorców, bezpośrednia działalność państwa
PODSTAWY KONSTYTUCYJNE
1.
ZASADA SPOŁECZNEJ GOSPODARKI RYNKOWEJ
– art. 20
→
Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej,
własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów
społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.
konstytucja zakłada paralelność tych cech
istota tej gospodarki polega na łagodzeniu społecznych skutków gospodarki
rynkowej
− 2 elementy gospodarki rynkowej – wolność działalności gospodarczej
i własność prywatna
− 2 elementy gospodarki społecznej - solidarność, dialog i współpraca
partnerów społecznych
najważniejsza w tym przepisie jest własność prywatna
− nie ma ona charakteru absolutnego, bowiem już Konstytucja przewiduje
instytucję wywłaszczenia, jako wyłom od zasady ochrony własności →
art. 21 ust. 2: Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy
jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem
− cel publiczny: precyzuje go m.in. u.g.n. i inne ustawy specjalne, np.
budownictwo mieszkaniowe, budowa dróg
2.
WOLNOŚĆ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
–
art. 22
→
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze
ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
dwojakie rozumienie:
a) zasada konstytucyjna, której adresatem jest państwo → musi ono ją
uwzględniać tworząc prawo
b) publiczne prawo podmiotowe o charakterze negatywnym
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
2
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
zakłada sferę wolną od ingerencji państwa, wynika z pozaprawnych
sfer, a prawo tylko ujmuje ją w pewne ramy → daje nam
kompetencję do działania
rozwinięcie zasady w art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności
gospodarczej: Podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności
gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem
warunków określonych przepisami prawa
3.
ZASADA PROPORCJONALNOŚCI
– art. 22 + art. 31 ust. 3
→
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być
ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym
państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony
środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
zasada ta określa zakres, w jakim państwo może ingerować w te sfery
wyrok TK z 26 VI 1995r. – wskazuje na trzy elementy konieczne, aby
środek służący dla realizacji danego celu został uznany za adekwatny:
a) kryterium przydatności → czy potrzebne?
b) kryterium konieczności → czy niezbędne?
c) kryterium proporcjonalności
4. Z
ASADA SUBSYDIARNOŚCI
(
POMOCNICZOŚCI
)
- preambuła
→
(…) ustanawiamy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej jako prawa podstawowe
dla państwa oparte (…) na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia
obywateli i ich wspólnot.
państwo działa tylko wówczas, kiedy dany cel nie może być zrealizowany przez
podmiot prywatny
5.
ZASADA PAŃSTWA PRAWNEGO
– art. 2
→
Rzeczpospolita
Polska
jest
demokratycznym
państwem
prawnym,
urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
zasada ta może pojawiać się w wielu wariantach, to z niej biorą się inne zasady
w prawie gospodarczym ma kluczowe znaczenie – oznacza, że państwo
w relacji z obywatelem jest związane przepisami prawa
rozwinięcie zasady w art. 6 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej:
Właściwy organ nie może żądać ani uzależniać swojej decyzji w sprawie
podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez
zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków (…).
USTAWA O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Zawiera dwie kluczowe definicje, stworzone właśnie na potrzeby tej ustawy:
1. działalność gospodarcza
2. przedsiębiorca
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
–
art. 2
→
Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana,
handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany
i ciągły.
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
3
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
1. zarobkowa – decydujący jest zamiar osiągnięcia zysku, a nie sam fakt jego
osiągania, bowiem zdarzają się przecież straty
2. zorganizowana – wówczas, gdy prowadzona zgodnie z wymogami prawa,
określonymi dla danego rodzaju działalności (spełnienie wymogów
organizacyjnych powoduje, że działalność jest zorganizowana)
3. ciągła – decyduje zamiar prowadzenia działalności w sposób ciągły
4. kryteria ekonomicznej klasyfikacji - działalność wytwórcza, budowlana,
handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie
kopalin ze złóż – wskazanie niezmiernie szerokiego zakresu, aby z poziomu
ustawowego nie ograniczać tego pojęcia
→
także działalność zawodowa – kiedyś wolne zawody znajdowały się poza tą
definicją, obecnie jest to ujednolicone
→
brak zastosowania ustawy do działalności rolniczej – art. 3: Przepisów ustawy nie
stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie (…).
→
definicja działalności gospodarczej jest maksymalnie szeroka – ALE: każda
działalność gospodarcza musi być legalna, niezabroniona przez obowiązujące
prawo, aby można mówić o działalności gospodarczej!
PRZEDSIĘBIORCA
–
art. 4
określa zakres podmiotowy ustawy
definicja ta odwołuje się do definicji działalności gospodarczej
w przeszłości posługiwano się pojęciem kupiec
pojęcie przedsiębiorcy zostało skonstruowano na potrzeby tej ustawy, nie
jest definicją uniwersalną (szersze pojęcie występuje m.in. w ustawie
o ochronie konkurencji i konsumentów czy ustawach podatkowych)
→
Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka
organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje
zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za
przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie
wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
element podmiotowy
1. osoby fizyczne (konieczna jest pełna zdolność do czynności prawnych)
2. osoby prawne, np. spółki kapitałowe – akcyjna i z o.o.
3. jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,
którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, np. spółki
osobowe – jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna
spółka jawna – najprostsza spółka osobowa, wspólnicy
odpowiadają całym swoim majątkiem – subsydiarnie ze spółką,
solidarnie z innymi wspólnikami
spółka partnerska – przeznaczona tylko do wykonywania wolnego
zawodu, jeden wspólnik nie odpowiada za zobowiązania
zaciągnięte przez drugiego wspólnika i błędy pracownika
pracującego pod jego kierownictwem
spółka
komandytowa
–
dwie
kategorie
wspólników:
komplementariusz
(prowadzi
sprawy
spółki,
odpowiada
subsydiarnie całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki) oraz
komandytariusz
(odpowiada
tylko
do
wysokości
sumy
komandytowej)
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
4
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
spółka komandytowo-akcyjna – zamiast komandytariuszy mamy
akcjonariuszy, którzy nie odpowiadają za zobowiązania spółki,
w stosunku do nich stosujemy przepisy dotyczące spółek
akcyjnych, ale ze względu na komplementariusza to nadal spółka
osobowa
element funkcjonalny
− wykonywanie we własnym imieniu działalności gospodarczej
→
Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie
wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
− spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, przedsiębiorcami są jej wspólnicy
− nie jest to spółka wg KSH, a jedynie stosunek zobowiązaniowy
Pojęcia przedsiębiorcy i działalności gospodarczej znajdują się także w kodeksie
cywilnym w art. 43
1
oraz 55
1
– definicje te są w miarę zbieżne z definicjami zawartymi
w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej
→
przyczyna umieszczenia: kodeks cywilny wielokrotnie różnicuje sytuację podmiotu
profesjonalnego i nieprofesjonalnego
MIKROPRZEDSIĘBIORCY, MALI I ŚREDNI PRZEDSIĘBIORCY
Pojęcia te występują wszędzie tam, gdzie mowa o wspieraniu w/w przedsiębiorczości
(np. ulgi, zwolnienia)
W rzeczywistości podział ten jest zbędny, bowiem ich sytuacja bardzo rzadko jest
zróżnicowana (np. kontrola)
1.
MIKROPRZEDSIĘBIORCA
–
art. 104
przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz
operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych
2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na
koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych
2 milionów euro
2.
MAŁY PRZEDSIĘBIORCA
–
art. 105
przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz
operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych
10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na
koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych
10 milionów euro
3.
ŚREDNI PRZEDSIĘBIORCA
–
art. 106
przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz
operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych
50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na
koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych
43 milionów euro
Średnioroczne zatrudnienie określa się w przeliczeniu na pełne etaty
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
5
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
SZEREG PRZEPISÓW O CHARAKTERZE HASŁOWYM
Art. 6 u.s.d.g.
→
rozwija zasadę
SWOBODY DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
swoboda działalności gospodarczej może przejawiać się na kilku płaszczyznach
a) podejmowanie
b) wykonywanie
c) zakończenie
na każdym z tych etapów swoboda ta może być ograniczona tylko
wówczas, gdy przepis prawa tak stanowi
zakaz wymagania:
− spełnienia dodatkowych warunków, nieprzewidzianych przepisami
− przedkładania oryginałów, poświadczonych kopii czy tłumaczenia, gdy
nie jest to wymagane przez prawo
→
istnieje możliwość
ZAWIESZENIA WYKONYWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
tylko wtedy, gdy przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników – dlatego też
instytucja ta w praktyce nie jest przydatna dla przedsiębiorców
ratio legis: potrzebna dla działalności sezonowych (ale: nie można umieszczać
tutaj działalności rolniczej, bo to nie jest działalność gospodarcza!)
czas: 1 mc – 24 mce, na wniosek przedsiębiorcy
zakaz wykonywania działalności gospodarczej i osiągania bieżących
przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej
prawa przedsiębiorcy w okresie zawieszenia:
1. prawo wykonywania wszelkich czynności niezbędnych do zachowania
lub zabezpieczenia źródła przychodów
2. prawo przyjmowania należności lub obowiązek regulowania zobowiązań,
powstałych przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej
3. prawo zbywania własnych środków trwałych i wyposażenia
4. prawo albo obowiązek uczestniczenia w postępowaniach sądowych,
postępowaniach
podatkowych
i
administracyjnych
związanych
z działalnością gospodarczą wykonywaną przed jej zawieszeniem
5. wykonie wszelkich obowiązków nakazanych przepisami prawa
6. prawo osiągania przychodów finansowych, także z działalności
prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej
7. może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla
przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą
art. 7 u.s.d.g.
→
POMOC PUBLICZNA
udzielana przez państwo przedsiębiorcom
instytucja prawa unijnego, w Polsce nie ma nawet na ten temat ustawy
generalnie zakazana, cały system opiera się na wyjątkach od zakazu
art. 9 u.s.d.g.
→
określa zasady działania organów administracji publicznej
organ podczas wykonywania swoich działań, w szczególności w zakresie
nadzoru i kontroli, ma obowiązek:
1. działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa
2. szanować uzasadnione interesy przedsiębiorcy
konsekwencja zasady państwa prawnego
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
6
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
art. 10 u.s.d.g.
→
ustanawia możliwość złożenia wniosku o wydanie
PISEMNEJ INTERPRETACJI
wniosek:
− może złożyć wyłącznie przedsiębiorca
− ograniczony zakres spraw:
interpretacja co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów,
z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę
daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub
zdrowotne
− musi dotyczyć
indywidualnej sprawy przedsiębiorcy –
niedopuszczalne jest złożenie wniosku w sprawie działalności innego
przedsiębiorcy
− musi zawierać własne stanowisko w sprawie
w razie niewydania interpretacji w terminie uznaje się, że
stanowisko przedsiębiorcy przedstawione we wniosku jest
prawidłowe i traktowane jest jako wiążąca interpretacja
PISEMNA INTERPRETACJA
− udzielana w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje
odwołanie
− wydawana bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni od dnia
otrzymania kompletnego i opłaconego wniosku
− moc wiążąca interpretacji
a) nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, przy czym nie może on
ponieść żadnych negatywnych konsekwencji w zakresie, w jakim
zastosował się do uzyskanej interpretacji
b) jest wiążąca dla organów administracji publicznej
art. 11 u.s.d.g.
→
ustanawia obowiązek załatwiania spraw przedsiębiorców bez zbędnej zwłoki
art. 12 u.s.d.g.
→
ustanawia obowiązek współdziałania
organów administracji publicznej z:
organizacjami pracodawców,
organizacjami pracowników,
organizacjami przedsiębiorców
samorządami zawodowymi i gospodarczymi
ZASADY PODEJMOWANIA I WYKONYWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
1.
OBOWIĄZEK ZAREJESTROWANIA DZIAŁALNOŚCI
– art. 14
→
w Polsce istnieją dwa rejestry działalności gospodarczej:
a)
CEIDG
–
rejestracja osób fizycznych
− możliwość podjęcia działalności z chwilą złożenia wniosku o wpis
(lub później na prośbę przedsiębiorcy)
b)
KRS
–
rejestracja pozostałych podmiotów
− możliwość podjęcia działalności po uzyskaniu wpisu
− wyjątek: spółka kapitałowa w organizacji może podjąć działalność przed
uzyskaniem wpisu
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
7
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
→
Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej -
CEIDG
prowadzona w systemie teleinformatycznym
organ ewidencyjny: minister właściwy ds. gospodarki
wpis do CEIDG:
− zasada: jest dokonywany na wniosek, wyjątkowo z urzędu, gdy
przepis szczególny tak przewiduje
− wpisem jest również wykreślenie albo zmiana wpisu
wpisowi podlega m.in.: firma przedsiębiorcy, PESEL, REGON, NIP,
oznaczenie miejsca zamieszkania, data rozpoczęcia wykonywania działalności
gospodarczej, informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności
majątkowej, informacja o zawieszeniu i wznowieniu wykonywania działalności
gospodarczej, informacja o ogłoszeniu upadłości lub/i wszczęciu postępowania
naprawczego, informacja o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej
określonej we wpisie do CEIDG – art. 25
wniosek o wpis – 2 możliwości złożenia:
− za pośrednictwem formularza elektronicznego
− za pośrednictwem formularza w wybranym urzędzie gminy – osobiście
lub listem poleconym
organ gminy przekształca wniosek na formę elektroniczną
i przesyła do CEIDG nie później niż następnego dnia roboczego od
jego otrzymania
przyjmowanie, przesyłanie i niszczenie przez gminy wniosków
o wpis jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej.
− przedsiębiorca zawieszający albo wznawiający wykonywanie działalności
gospodarczej ma obowiązek złożyć wniosek o zmianę wpisu
dane zawarte w CEIDG nie mogą być z niej usunięte, chyba że ustawa stanowi
inaczej
wykreślenie wpisu ≠ usunięcie danych
wykreślenie wpisu – z urzędu minister właściwy ds. gospodarki – art. 34
− przesłanki:
1. prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej we wpisie
działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę
2. stwierdzono
trwałe
zaprzestanie
wykonywanie
przez
przedsiębiorcę działalności gospodarczej
3. niezłożenie wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania
działalności gospodarczej po upływie okresu 24 miesięcy od dnia
złożenia wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania
działalności gospodarczej, po uprzednim pisemnym wezwaniu
i wyznaczeniu dodatkowego trzydziestodniowego terminu na
złożenie wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania
działalności gospodarczej;
4. utrata przez przedsiębiorcę będącego osobą zagraniczną uprawnień
do wykonywania działalności gospodarczej przysługujących na
podstawie art. 13 ust. 1 albo ust. 2
5. wpis został dokonany z naruszeniem prawa
dokonanie wpisu – czynność materialno-techniczna
wykreślenie wpisu – decyzja administracyjna
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
8
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
→
Krajowy Rejestr Sądowy –
KRS
składa się z trzech części:
1. rejestru przedsiębiorców – składa się z 6 działów
2. rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych,
fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej
3.
rejestru dłużników niewypłacalnych
stowarzyszenia będące przedsiębiorcami rejestruje się zarówno
w części 1 jak i 2
prowadzony w systemie informatycznym
organ rejestrowy: sąd rejonowy (sąg gospodarczy), obejmujący swoją
właściwością obszar województwa lub jego część
− właściwość określa się wg przepisów k.p.c. – sąd miejsca zamieszkania
lub siedziby podmiotu, którego wpis dotyczy
− postępowanie rejestrowe jest postępowaniem nieprocesowym
rejestr jest jawny – każdy ma prawo dostępu do danych w nim zawartych za
pośrednictwem Centralnej Informacji KRS
dla podmiotu wpisanego do rejestru prowadzi się odrębne akta rejestrowe
obejmujące w szczególności dokumenty stanowiące podstawę wpisu – art. 9
wpis do rejestru:
− zasada: na wniosek przedsiębiorcy
składany co do zasady na urzędowym formularzu
dopuszczalne są także niebarwne formularze - wydruki
komputerowe lub kserokopie formularzy urzędowych
obowiązek uiszczenia opłaty sądowej, ewentualnie także opłaty za
ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym
niespełnienie w/w reguł skutkuje zwrotem wniosku bez
wzywania do uzupełnienia braków
może on być ponownie złożony w terminie 7 dni od daty
doręczenia zarządzenia o zwrocie, a jeżeli nie jest wówczas
dotknięty brakami, wywołuje skutek od daty pierwotnego
wniesienia
− wyjątkowo: z urzędu
− obowiązek wpisu nie dotyczy wyłącznie rozpoczęcia wykonywania
działalności, ale także jej zmian
wpisowi do
KRS
u służy tzw. domniemanie prawdziwości – domniemywa się, że
dane wpisane do rejestru są prawdziwe
− odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną:
1. zgłoszeniem do rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały
obowiązkowi wpisu na wniosek przedsiębiorcy
2. niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do
rejestru w ustawowym terminie
chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo
wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą
nie ponosi odpowiedzialności
− zakaz powoływania się przez podmiot obowiązany do złożenia wniosku
o wpis do rejestru na dane, które nie zostały wpisane lub uległy
wykreśleniu z rejestru – art. 14
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
9
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
2.
OBOWIĄZEK POSIADANIA NUMERU NIP
– art. 16
→
obowiązek posługiwania się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym
→
obowiązek umieszczania
NIP
u w oświadczeniach pisemnych, skierowanych
w zakresie swojej działalności do oznaczonych osób i organów
→
na podstawie
NIP
u następuje identyfikacja przedsiębiorcy w poszczególnych
urzędowych rejestrach
3.
OBOWIĄZEK POSZANOWANIA ZASAD UCZCIWEJ KONKURENCJI
,
DOBRYCH OBYCZAJÓW
ORAZ SŁUSZNYCH INTERESÓW KONSUMENTÓW
– art. 17
4.
OBOWIĄZEK SPEŁNIENIA WARUNKÓW OKREŚLONYCH W PRZEPISACH SZCZEGÓLNYCH
→
obowiązek spełniania warunków dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia,
zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska
→
obowiązek zapewnienia, aby czynności wymagające posiadania odpowiednich
uprawnień zawodowych były wykonywane bezpośrednio przez osobę
legitymującą się ich posiadaniem
5.
OBOWIĄZKI INFORMACYJNE
– art. 20 i 21
→
dotyczące oznaczenia towarów:
obowiązek zamieszczenia na wprowadzanym do obrotu towarze, jego
opakowaniu, etykiecie, instrukcji lub do dostarczenia w inny, zwyczajowo
przyjęty sposób, pisemnych informacji w języku polskim:
a) określających firmę przedsiębiorcy i jego adres
b) umożliwiających identyfikację towaru.
→
dotyczące oznaczenia przedsiębiorcy:
obowiązek podania w ofercie sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość
za pośrednictwem środków masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub
druków bezadresowych, co najmniej następujących danych:
a) firmy przedsiębiorcy;
b) numeru identyfikacji podatkowej (NIP)
c) siedziby i adresu przedsiębiorcy
6.
OBOWIĄZKI DOTYCZĄCE TRANSAKCJI PRZEDSIĘBIORCY
– art. 22
→
nie każda transakcja przedsiębiorcy musi być dokonywana przy pomocy rachunku
bankowego
→
A
LE
:
obowiązek dokonywania i przyjmowania płatności związanych z działalnością
gospodarczą za pośrednictwem rachunku bankowego istnieje w dwóch
przypadkach:
stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej
płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według
średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez NBP ostatniego dnia miesiąca
poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA OSÓB ZAGRANICZNYCH
wyróżnia się trzy grupy osób zagranicznych i w stosunku do nich ustala się inny rygor
podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej
→
I kategoria – art. 13 ust. 1
EOG = UE + EFTA: Szwajcaria, Islandia, Norwegia i Lichtenstein
podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na terytorium RP na
takich samych zasadach jak obywatele polscy
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
10
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
→
II kategoria – art. 13 ust. 2 i 2a
obywatele państw spoza EOG, którzy jednocześnie dysponują jakimiś
indywidualnymi uprawnieniami:
1. posiadają w Rzeczypospolitej Polskiej:
a) zezwolenie na osiedlenie się,
b) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE,
c) zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone w związku
z określonymi okolicznościami z ustawy o cudzoziemcach
d) zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone,
przybywającemu na terytorium RP lub przebywającemu na tym
terytorium w celu połączenia z rodziną, członkowi rodziny
e) status uchodźcy,
f) ochronę uzupełniającą,
g) zgodę na pobyt tolerowany,
h) zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony i pozostają
w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim
zamieszkałym na terytorium RP
2. korzystają w RP z ochrony czasowej,
3. posiadają ważną Kartę Polaka,
4. są członkami rodziny, w rozumieniu ustawy o wjeździe na terytorium RP,
pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw
członkowskich UE i członków ich rodzin, dołączającymi do obywateli
państw z EOG lub przebywającymi z nimi
podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na terytorium RP na
takich samych zasadach jak obywatele polscy
→
III kategoria – art. 13 ust. 3
osoby inne niż w/w
brak swobody wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej
− prawo podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej
wyłącznie w formie spółki:
a) komandytowej
b) komandytowo-akcyjnej
c) z ograniczoną odpowiedzialnością
d) akcyjnej
− także prawo do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź
nabywania ich udziałów lub akcji
ODDZIAŁY I PRZEDSTAWICIELSTWA PRZEDSIĘBIORCÓW ZAGRANICZNYCH
PRZEDSIĘBIORCA ZAGRANICZNY
– osoba zagraniczna wykonującą działalność gospodarczą
za granicą
→
OSOBA ZAGRANICZNA
(pojęcie szersze)
1. osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego
2. osoba prawna z siedzibą za granicą
3. jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną posiadającą zdolność
prawną, z siedzibą za granicą
osoba zagraniczna ≠ przedsiębiorca zagraniczny
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
11
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
ODDZIAŁY PRZEDSIĘBIORCÓW ZAGRANICZNYCH
–
art. 85 - 92
→
oddział – wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności
gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub
głównym miejscem wykonywania działalności
tworzone przez przedsiębiorców zagranicznych na terytorium RP na zasadzie
wzajemności
→
wykonywanie działalności gospodarczej przez oddział – warunki:
ograniczone jest wyłącznie do zakresu przedmiotu działalności przedsiębiorstwa
głównego
obowiązek
ustanowienia
osoby
upoważnionej
do
reprezentowania
przedsiębiorcy zagranicznego
obowiązek uzyskania wpisu oddziału w rejestrze przedsiębiorców (KRS)
przed rozpoczęciem działalności
obowiązek
oznaczenia
oddziału
oryginalną
nazwą
przedsiębiorcy
zagranicznego z dopiskiem „oddział w Polsce”
PRZEDSTAWICIELSTWA PRZEDSIĘBIORCÓW ZAGRANICZNYCH
–
art. 93 - 102
→
zakres działania
może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie
reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego
przedstawicielstwo ≠ przedsiębiorca
przedstawicielstwo nie może prowadzić działalności gospodarczej
→
utworzenie przedstawicielstwa
wymaga wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców
zagranicznych
− prowadzi go minister właściwy ds. gospodarki
− wpis dokonywany jest na wniosek
− o jego dokonaniu wydaje się z urzędu zaświadczenie
odmowa wpisu do rejestru przedstawicielstw - decyzja ministra właściwego
ds. gospodarki
− przesłanki:
1. utworzenie przedstawicielstwa zagrażałoby bezpieczeństwu lub
obronności państwa lub bezpieczeństwu informacji niejawnych
o klauzuli tajności „poufne” lub wyższej lub innemu ważnemu
interesowi publicznemu
2. wniosek dotyczy działalności wykraczającej poza dopuszczalny
zakres albo zawiera braki, które nie zostały usunięte
w wyznaczonym terminie, a także gdy do wniosku nie zostały
dołączone wymagane dokumenty
wykreślenie z rejestru – decyzja ministra właściwego ds. gospodarki,
po zakończeniu likwidacji
→
przedstawicielstwo mogą utworzyć również osoby zagraniczne powołane do promocji
gospodarki kraju ich siedziby, z tym że zakres działania takiego przedstawicielstwa
może obejmować wyłącznie promocję i reklamę gospodarki tego kraju (stosujemy
w/w zasady)
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
12
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
ZAKAZ WYKONYWANIA DZIAŁALNOŚCI
przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach
oddziału bądź przedstawicielstwa
→
decyzja ministra właściwego ds. gospodarki
przesłanki:
1. oddział/przedstawicielstwo rażąco narusza prawo polskie lub nie
wykonuje obowiązku zgłaszania ministrowi wszelkich zmian stanu
faktycznego i prawnego w zakresie likwidacji lub utraty prawa
wykonywania
działalności
gospodarczej
przez
przedsiębiorcę
zagranicznego
2. nastąpiło otwarcie likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który
utworzył oddział/przedstawicielstwo, lub przedsiębiorca ten utracił
prawo wykonywania działalności gospodarczej
3. działalność przedsiębiorcy zagranicznego zagraża bezpieczeństwu lub
obronności państwa, bezpieczeństwu informacji niejawnych o klauzuli
tajności „poufne” lub wyższej lub innemu ważnemu interesowi
publicznemu
skutek: obowiązek wszczęcia postępowania likwidacyjnego oddziału
w wyznaczonym terminie
PUNKT KONTAKTOWY
Prowadzi go minister właściwy ds. gospodarki za pośrednictwem strony internetowej
Zadania:
1. umożliwienie dopełnienia procedur związanych z podejmowaniem, wykonywaniem
i zakończeniem działalności gospodarczej na terytorium RP
m.in. umożliwienie złożenie drogą elektroniczną do właściwych organów
wniosków, oświadczeń lub notyfikacji niezbędnych do podjęcia, wykonywania
lub zakończenia działalności gospodarczej oraz uznania kwalifikacji
zawodowych
2. udzielanie informacji dotyczących m.in.
procedur i formalności wymaganych przy podejmowaniu, wykonywaniu lub
zakończeniu działalności gospodarczej na terytorium RP, ogólnych zasad
świadczenia usług, sposobów i warunków dostępu do rejestrów publicznych
i publicznych
baz
danych
dotyczących
działalności
gospodarczej
i przedsiębiorców, praw i obowiązków pracowników i pracodawców (art. 22b)
adresów stron internetowych punktów kontaktowych w innych państwach
(art. 22d)
dr Biliński: bez sensu, że uregulowano to na poziomie ustawowym, z przepisów tych nie
wynika żaden konkretny obowiązek (tendencja do nadregulacji)
KONTROLA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEDSIĘBIORCY
→
Formalnoprawne wymogi przeprowadzenia kontroli określa rozdział V ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej + ustawy szczególne
ZAWIADOMIENIE PRZEDSIĘBIORCY O ZAMIARZE WSZCZĘCIA KONTROLI
– art. 79
→
Wszczęcie kontroli – po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od
dnia doręczenia zawiadomienia
Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem
7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
13
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
→
Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia
zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia
WYKONYWANIE CZYNNOŚCI KONTROLNYCH
– art. 79a
→
pracownik organu kontroli
po okazaniu legitymacji służbowej upoważniającej do wykonania takich
czynności oraz
po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (wyznacza zakres
przedmiotowy kontroli)
→
konieczna jest obecność przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej – art. 80
wyjątkowo, gdy w/w nieobecni:
− pracownik kontrolowanego lub
− powołany świadek będący funkcjonariuszem publicznym niebędącym
pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę
możliwość przeprowadzenia czynności kontrolnych pod nieobecność w/w osób
w przypadkach określonych w art. 80 ust 2
→
czynności kontrolne – art. 80a
miejsce – siedziba kontrolowanego lub miejsce wykonywania działalności
gospodarczej
czas – godziny pracy lub czas faktycznego wykonywania działalności
gospodarczej przez kontrolowanego
→
zasada: nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli
działalności przedsiębiorcy
CZAS TRWANIA KONTROLI
→
zasada: czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym
roku kalendarzowym nie może przekraczać:
w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych
w odniesieniu do małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych
w odniesieniu do średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych
w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych
→
przedłużenie czasu kontroli możliwe jest tylko z przyczyn niezależnych od organu
kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie
ŚRODKI ZASKARŻENIA
→
prawo sprzeciwu przedsiębiorcy wobec podjęcia i wykonywania czynności
z naruszeniem przepisów ustawy – art. 84c
sprzeciw wnoszony jest na piśmie wraz z uzasadnieniem do organu kontroli
w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli
obowiązek pisemnego zawiadomienia kontrolującego o wniesieniu sprzeciwu –
skutek: wstrzymanie czynności kontrolnych
→
Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania rozpatruje
sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1. odstąpieniu od czynności kontrolnych lub
2. kontynuowaniu czynności kontrolnych.
− Na w/w postanowienia przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie
3 dni od dnia ich otrzymania
− rozstrzygnięcie zażalenia następuje w drodze postanowienia, nie
później niż w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia
− nierozpatrzenie sprzeciwu bądź zażalenia w terminie oznacza
przychylenie się do żądań przedsiębiorcy
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
14
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
TEMAT
II:
REGLAMENTACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
–
ZAGADNIENIA OGÓLNE
REGLAMENTACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Formy reglamentacji
1.
KONCESJE
udzielane w takich sferach działalności, które uprzednio były objęte
monopolem ze strony państwa – zatem tam, gdzie udzielana jest koncesja,
istnieje ogólny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, który to zakaz
koncesja uchyla
2.
ZEZWOLENIA
w przeciwieństwie do koncesji nie dotyczą kluczowych, strategicznych z punktu
widzenia państwa, obszarów prowadzenia działalności gospodarczej
3.
WPIS DO REJESTRU DZIAŁALNOŚCI REGULOWANEJ
Każda forma reglamentacji to forma ograniczenia swobody działalności gospodarczej,
a każde ograniczenie:
musi zostać dokonane w drodze ustawy
musi być zgodne z zasadą proporcjonalności
może nastąpić tylko ze względu na ważny interes publiczny
zasada: koncesja, zezwolenie, wpis do rejestru działalności regulowanej uprawniają do
wykonywania działalności gospodarczej na terenie całego kraju i przez czas
nieokreślony – art. 75a
→
Wprowadzenie wyjątku od zasady jest dopuszczalne tylko w przepisach ustaw
odrębnych wyłącznie ze względu na nadrzędny interes publiczny
KONCESJE
OBSZARY KONCESJONOWANIA W
P
OLSCE
– art. 46 ust. 1
1. poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie kopalin ze złóż,
bezzbiornikowe
magazynowanie
substancji
oraz
składowanie
odpadów
w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych
2. wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucja i obrót
paliwami i energią
3. wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami
i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym
4. ochrona osób i mienia
albo zabezpieczenie techniczne (np. alarmy)
albo zabezpieczenie fizyczne – wówczas konieczność posiadania licencji
agenta ochrony
− zamęt terminologiczny:
a) licencja jako potwierdzenie spełnienia pewnych kwalifikacji
zawodowych (tutaj)
b) licencja jako środek reglamentacji działalności gospodarczej (np.
w prawie kolejowym)
5. rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych
ustawa o Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji przewiduje bardzo wiele
modyfikacji reguł ogólnych
6. przewozy lotnicze
7. prowadzenie kasyna gry
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
15
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
Dopuszczalność wprowadzenia
INNYCH KONCESJI
– art. 46 ust. 3
→
trzy przesłanki:
1. Tylko w dziedzinach działalności gospodarczej mających szczególne
znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywatela albo inny
ważny interes publiczny
2. Tylko w przypadku, gdy działalność ta nie może być wykonywana jako wolna
lub po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej albo zezwolenia
3. Konieczność zmiany ustawy o swobodzie działalności gospodarczej
ORGAN KONCESYJNY
–
art. 47
→
Definicja: organ administracji publicznej upoważniony na podstawie ustawy do
udzielania, odmowy udzielania, zmiany i cofania koncesji
→
minister właściwy ze względu na przedmiot działalności gospodarczej
wymagającej uzyskania koncesji ← co do zasady
konsekwencje:
a) brak odwołania od decyzji ministra
–
przysługuje wniosek o ponowne
rozpatrzenie sprawy
b) wydaje się niewiele koncesji z uwagi na fakt, że tylko jeden organ w całej
Polsce ma kompetencje do ich udzielenia
→
w/w rozstrzygnięcia ministra zapadają w drodze decyzji administracyjnej
(zwykle jest to decyzja uznaniowa)
dwie szczególne sytuacje w postępowaniu o udzielenie koncesji:
1. ograniczona liczba koncesji – art. 51
konieczność ogłoszenia tego faktu w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor
Polski”
2. większa liczba chętnych niż koncesji – art. 52-55
konieczność zarządzenia
PRZETARGU
, którego przedmiotem jest udzielenie
koncesji
− przesłanka: liczba przedsiębiorców, spełniających warunki do udzielenia
koncesji i dających rękojmię prawidłowego wykonywania działalności
objętej koncesją jest większa niż liczba koncesji przewidzianych do
udzielenia
przetarg przeprowadza organ koncesyjny
wybór ofert następuje w liczbie zgodnej z liczbą przewidzianych do udzielenia
koncesji – decyduje wysokość zadeklarowanej opłaty za udzielenie koncesji
nadanie klauzuli poufności w postępowaniu koncesyjnym – art. 55
− zastrzeżenie
poufności
informacji
stanowiących
tajemnicę
przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji następuje na wniosek przedsiębiorcy
− informacje te nie mogą być udostępniane innym uczestnikom
postępowania bez zgody przedsiębiorcy przekazującego informacje
ODMOWA UDZIELENIA KONCESJI
→
ze sformułowania „może” wynika uznaniowość cofnięcia koncesji
→
duży luz decyzyjny + luz interpretacyjny klauzul generalnych
→
przesłanki odmowy – art. 56
a) przedsiębiorca nie spełnia warunków wykonywania działalności gospodarczej
objętej koncesją określonych w ustawie lub warunków podanych do
wiadomości przedsiębiorcom
b) zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa lub obywateli
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
16
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
c) jeżeli w wyniku przeprowadzonego przetargu udzielono koncesji innemu
przedsiębiorcy lub przedsiębiorcom
d) w przypadkach określonych w odrębnych przepisach.
COFNIĘCIE KONCESJI
→
związane z kontrolą działalności gospodarczej
przesłanki obligatoryjne – art. 58 ust. 1 i 2
a) wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania
działalności gospodarczej objętej koncesją
b) przedsiębiorca nie podjął w wyznaczonym terminie działalności objętej
koncesją, mimo wezwania organu koncesyjnego, lub trwale zaprzestał
wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją
c) przedsiębiorca rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne
warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej,
określone przepisami prawa
d) przedsiębiorca w wyznaczonym terminie nie usunął stanu faktycznego
lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji lub
z przepisami regulującymi działalność gospodarczą objętą koncesją
przesłanki fakultatywne – art. 58 ust. 3
a) zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa
obywateli
b)
ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy.
PROMESA KONCESJI
→
Przyrzeczenie wydania koncesji – art. 60
udzielane przedsiębiorcy, który zamierza podjąć działalność gospodarczą
wymagającą uzyskania koncesji
Służy łagodzeniu przepisów o koncesji
Okres ważności – min 6 mcy
→
W okresie ważności promesy nie można odmówić udzielenia koncesji na
wykonywanie działalności gospodarczej określonej w promesie
Wyjątki – prawo odmowy udzielenia koncesji:
1. uległy zmianie dane zawarte we wniosku o udzielenie promesy
2. wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków określonych w promesie
3. przedsiębiorca nie spełnia warunków wykonywania działalności
gospodarczej objętej koncesją określonych w ustawie lub warunków
podanych do wiadomości przedsiębiorcom
4. zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa lub obywateli
ZEZWOLENIE
Brak ogólnego postępowania zezwoleniowego – odesłanie do ustaw szczególnych
→
Przykłady:
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Ustawa – Prawo farmaceutyczne
Ustawa – Prawo pocztowe
Ustawa – Prawo bankowe
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Ustawa o transporcie drogowym
Co do zasady udzielenie zezwolenia ma formę decyzji związanej – spełnienie przez
przedsiębiorcę wymaganych przesłanek skutkuje otrzymaniem zezwolenia
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
17
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
WPIS DO REJESTRU DZIAŁALNOŚCI REGULOWANEJ
Najłagodniejsza forma ograniczania swobody działalności gospodarczej – wpis jest
czynnością materialno-techniczną ≠ decyzja administracyjna
Konieczny, gdy przepis odrębnej ustawy stanowi, że dany rodzaj działalności
gospodarczej jest działalnością regulowaną
→
Rejestry tworzone są na podstawie odrębnych ustaw
Nie ma jednego rejestru – jest ich tyle, ile ustaw je przewidujących
Rejestr działalności regulowanej ≠ rejestr przedsiębiorców
→
Rejestry są jawne
Wpisu dokonuje organ prowadzący rejestr działalności regulowanej – art. 65
→
Przesłanki:
1. Wniosek przedsiębiorcy o wpis do rejestru
2. Oświadczenie przedsiębiorcy o spełnieniu warunków wymaganych do
wykonywania danej działalności – na piśmie
→
Organ ma obowiązek dokonać wpisu z terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku
→
Brak wpisu w terminie – prawo rozpoczęcia działalności po upływie 14 dni od dnia
wpływu wniosku
DZIAŁALNOŚĆ REGULOWANA
– działalność gospodarcza, której wykonywanie wymaga
spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
18
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
TEMAT
III:
DZIAŁALNOŚĆ KOMUNALNA
GOSPODARKA KOMUNALNA
→
Zwrot ten odnosi się do działalności wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego, a nie tylko do gminy
niektóre ustawy odnoszą to pojęcie wyłącznie do gminy
ZADANIA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
zgodnie z art. 163 Konstytucji, zadania samorządu terytorialnego to zadania
publiczne
podział zadań:
1. zadania własne - zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty
samorządowej (wynikają z ustaw samorządowych)
w tym zakresie mamy do czynienia z gospodarką komunalną
2. zadania zlecone – inne zadania publiczne, zlecone w drodze ustawy szczególnej, gdy
wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa
Ustawa o gospodarce komunalnej określa zasady i formy gospodarki komunalnej
jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki
zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty
samorządowej – art. 1 ust. 1
Ustawy samorządowe wskazują zarówno na zadania własne, jak i zlecone:
1. zadania własne – każda z ustaw samorządowych zawiera przykładowy katalog:
każda j.s.t.
− m.in. edukacja publiczna, ochrona zdrowia, pomoc społeczna, kultura,
zagospodarowanie
przestrzenne,
gospodarka
nieruchomościami,
ochrona środowiska, gospodarka wodna, transport zbiorowy, drogi
publiczne, kultura fizyczna i turystyka, telekomunikacja, polityka
prorodzinna, porządek publiczny i bezpieczeństwo obywateli
GMINA
-
art. 7
− m.in. wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizacja, usuwanie
i oczyszczanie
ścieków
komunalnych,
gminne
budownictwo
mieszkaniowe, targowiska i hale targowe, cmentarze gminne
POWIAT
–
zadania o charakterze ponadgminnym - art. 4
− m.in. sprawy z zakresu geodezji, kartografii i katastru, rolnictwa,
leśnictwa i rybactwa śródlądowego, wspieranie osób niepełnosprawnych,
administracja architektoniczno-budowlana, ochrona praw konsumenta,
obronność,
przeciwdziałanie bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku
pracy
WOJEWÓDZTWO
–
zadania o charakterze wojewódzkim - art. 14
− m.in. modernizacja terenów wiejskich, ochrona przeciwpowodziowa,
ochrona praw konsumentów, obronność,
przeciwdziałanie bezrobociu
i aktywizacji lokalnego rynku pracy,
ochrony roszczeń pracowniczych
w razie niewypłacalności pracodawcy
2. zadania zlecone
a) z zakresu administracji rządowej
b) z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzenia wyborów powszechnych
oraz referendów
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
19
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
sposób wykonywania zadań przez j.s.t.:
→
tworzenie jednostek organizacyjnych
→
zawieranie umów z innymi podmiotami
GOSPODARKA KOMUNALNA
GOSPODARKA KOMUNALNA
obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności
publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb
ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych – art. 1 ust. 2
→
uszczegółowienie pojęcia
→
problem: czy to działalność gospodarcza?
a) Nie wg prof. Gronkiewicz-Waltz
b) Tak wg prof. Snażyka
− Samo nastawienie gospodarki komunalnej za zaspokajanie zbiorowych
potrzeb ludności nie przekreśla celu pobocznego tj. zarobku
− Wniosek z art. 1 ust. 2 – zakres gospodarki komunalnej to realizacja
zadań o charakterze użyteczności publicznej, ale nie tylko, bowiem może
się zdarzyć, iż j.s.t. działają poza tą sferą
gospodarka komunalna ≠ zadania użyteczności publicznej
Działalność j.s.t.
POZA SFERĄ UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ
→
Podlega ograniczeniom ze względu na zasadę subsydiarności (pomocniczości)
→
GMINA
art. 9 ust. 2 – gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić
działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze
użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej
ustawie
− odesłanie do ustawy o gospodarce komunalnej, która określa przypadki,
kiedy gmina może działać poza sferą użyteczności publicznej
art. 10 ust. 1 – poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki
prawa handlowego i przystępować do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione
następujące warunki
1. istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku
lokalnym
2. występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie
na poziom życia wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań
i wynikających z obowiązujących przepisów środków prawnych nie
doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności do
znacznego ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia
bezrobocia
przypadki wyjątkowe – art. 10 ust. 2 i 3
− zbycie składnika mienia komunalnego mogącego stanowić wkład
niepieniężny gminy do spółki albo też rozporządzenie nim w inny sposób
spowoduje dla gminy poważną stratę majątkową
− posiadanie przez gminę akcji lub udziałów spółek zajmujących się
czynnościami bankowymi, ubezpieczeniowymi oraz działalnością
doradczą, promocyjną, edukacyjną i wydawniczą na rzecz samorządu
terytorialnego, a także innych spółek ważnych dla rozwoju gminy, w tym
klubów sportowych działających w formie spółki kapitałowej
dr
M
ICHAŁ
B
ILIŃSKI
PPG
–
ĆWICZENIA
’2011/2012
20
AUTOR: ANITA SZKURŁAT
→
POWIAT
art. 6 ust. 2 - powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej
wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej
− generalny zakaz wykraczania poza sferę działalności użyteczności
publicznej w ustawie o samorządzie powiatowym
→
WOJEWÓDZTWO
art. 13 ust. 2 - Poza sferą użyteczności publicznej województwo może tworzyć
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne oraz przystępować do
nich, jeżeli działalność spółek polega na:
1. wykonywaniu czynności promocyjnych, edukacyjnych, wydawniczych
2. wykonywaniu działalności w zakresie telekomunikacji
− wyraźnie ograniczony zakres dopuszczalności działalności poza
sferą użyteczności publicznej w ustawie o samorządzie
województwa
FORMY ORGANIZACYJNE
Działalność w sferze użyteczności publicznej
→
Katalog przykładowy w ustawie o gospodarce komunalnej – art. 2
1. Samorządowy zakład budżetowy
2. Spółki prawa handlowego
Działalność poza sferą użyteczności publicznej
→
Wyłącznie spółki prawa handlowego
Przyjmuje się, że nie chodzi o każdą spółkę, ale o spółki kapitałowe, tj. akcyjną
lub z o.o.
Działalność wykraczająca poza zadania o użyteczności publicznej nie może być
prowadzona w formie samorządowego zakładu budżetowego - art. 7
Modyfikacja przepisów KSH – art. 10a
→
W spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa rada nadzorcza
Kadencja członka rady nadzorczej w spółkach z większościowym udziałem j.s.t.
trwa 3 lata.
Członkowie rady nadzorczej, reprezentujący w spółce j.s.t., są powoływani
spośród osób, które złożyły egzamin w trybie przewidzianym w przepisach
o komercjalizacji i prywatyzacji
→
Członków zarządu spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego powołuje
i odwołuje rada nadzorcza