background image

EXCEL – Ćwiczenia 4 

XXIV. Formuły Tablicowe 
Tablice:  
są  to  zbiory  komórek  lub  wartości  na  których  moŜna  wykonywać  operacje  grupowe.  Tablica 
moŜe  być  zapisana  w  komórkach  lub  moŜe  przyjąć  postać  stałej  zawierającej  wiele  elementów.  Do 
operowania na tablicach  uŜywamy formuł tablicowych. Wprowadzanie formuły tablicowej zakończone 
będzie  zawsze  naciśnięciem  klawiszy 

Ctrl+Shift+Enter

.  Formułę  tablicową  odróŜnia  się  od 

zwykłej po nawiasach klamrowych. 
1.

 

Skonstruujmy  formułę  tablicową  mnoŜącą  dwa  5-elementowe  pionowe  tablice  i  umieszczającą  w 

trzeciej 5-elementowej tablicy pionowej wynik składający się 

iloczynów 

poszczególnych 

odpowiadających 

sobie 

elementów.  Wprowadź  dane  jak  na  rysunku,  zaznacz  obszar 

C1:C5

  ,  wpisz  formułę 

A1:A5*B1:B5

,  następnie  naciśnij 

Ctrl+Shift+Enter

  aby  określić  tablicowy  charakter  tej 

formuły.  Oczywiście  w  tym  przypadku  to  samo  mogłeś 
otrzymać  wpisując  do  C1  formułę    =A1*B1  i  kopiując  ją 
potem do komórek C2,C3,C4,C5. 

2.

 

Wstaw następujące wartości do komórek : 

A1- 4, A2– 9, A3– 16, A4- 25

. Zaznacz obszar 

B1:B4

. Wpisz 

PIERWIASTEK(A1:A4)

, naciśnij 

Ctrl+Shift+Enter. 

W kolumnie B 

otrzymasz wartości pierwiastków dla składowych z kolumny A. Teraz oblicz te pierwiastki nie 
uŜywając formuł tablicowych. 

3.

 

Arkusz  z  lewej  strony  uŜywa 

standardowych 

metod 

do 

wyliczenia  tego  jak  zmieniała 
się  średnia  wyników  dwóch 
testów 

przeprowadzonych 

wśród studentów.  W tym celu 
korzysta 

dodatkowej 

kolumny  Zmiana  zawierającej 
róŜnicę  pomiędzy  testem2  a 
testem1.  Arkusz  z  prawej 
strony wylicza tę samą wartość 
przy 

pomocy 

formuły 

tablicowej.  W  tym  przypadku  umieszczona  jest  ona  tylko  w  jednej  komórce,  poniewaŜ  wynik  jest 
pojedynczą wartością.  

4.

 

Aby  obliczyć  macierz  odwrotną,  lub  iloczyn  macierzy 

niezbędne  jest  stosowanie  formuł  tablicowych.  Łatwiej 
będzie  jeśli  najpierw  obszarowi 

B2:D4

  nadasz  nazwę. 

Zaznacz ten obszar i w polu nazwy wpisz A. Zaznacz teraz 
obszar 

B7:D9

  wybierz  funkcję  Macierz.Odwrotna  jako 

argument 

wpisz 

(tablica, 

którą 

wcześniej 

zdefiniowaliśmy). 

Nie 

zapomnij 

naciśnięciu 

Ctrl+Shift+Enter

,  w  ten  sposób  tworzymy  formułę 

tablicową, która wydaje wyniki dla całego obszaru. 

5.

 

Podobnie wykonaj pozostałe operacje na macierzach. 

 

6. W tym przykładzie formuła tablicowa nie jest jedynym sposobem 
na  uzyskanie  sumy  iloczynów  liczb,  ale  pozwala  pominąć 
wprowadzania  dodatkowej  kolumny  z  wynikami  pośrednimi 
(iloczynów  odpowiednich  komórek  kolumny  A  i  B)  Wzór  sumy  
uzyskasz po wykonaniu Wstaw



Obiekt Microsoft Equation

7.

 

Wprowadź  do  komórek 

A1-A10

  dowolne  liczy  o  róŜnych 

znakach.  Spróbujmy  teraz  wyliczyć  średnia  liczb  dodatnich.  Dla  ułatwienia  nadajmy  nazwę 

Dane

 

grupie  komórek 

A1:A10.

  Teraz  korzystamy  z  formuły  {=ŚREDNIA(JEśELI(Dane>0;Dane;”  ”))}. 

ZauwaŜ,  Ŝe  funkcja  JEśELI  sprawdza,  czy  kaŜda  liczba  naleŜąca  do  obszaru  Dane  jest>0.  Jeśli  tak 

background image

EXCEL – Ćwiczenia 4 

funkcja  zwraca  sprawdzaną  wartość,  w  przeciwnym  przypadku  funkcja  zwraca  pusty  łańcuch. 
Powstaje  tablica  w  której  miejsce  liczb  ujemnych  zajmują  puste  komórki.  Funkcja  średnia  wylicza 
ś

rednią powstałej w ten sposób tablicy i zwraca poprawny wynik. Spróbuj zrobić to samo (oczywiście 

bez 

uprzedniego 

sortowania 

danych) 

 

nie 

korzystając 

formuł 

tablicowych:=SUMA.JEśELI(Dane;”>0”;Dane)/LICZ.JEśELI(Dane;”>0”). 

8.

 

Aby  sprawdzić  czy  dana  pozycja  znajduje  się  w  danym  obszarze,  moŜesz  uŜyć  polecenia 
Edycja

Znajdź  lub  formuły  tablicowej.  Do  kolumny  A  wprowadź  dane  jak  na  rysunku  i  następnie 

nadaj komórkom 

A3:A8

 nazwę meble. Formuła tablicowa wpisana do komórki 

D5

 sprawdza nazwę 

wpisaną do komórki 

D3

 o nazwie szukany i jeŜeli taki mebel jest wśród naszych mebli wypisuje „Tak 

jest”,  w  przeciwnym  razie  „Niestety  nie  ma”  .  Funkcja  LUB  zastosowana  w  formule  tablicowej 
zwraca wynik dla całego obszaru  

9.

 

Teraz policzymy ilość znaków w jakimś obszarze. Do komórek 

A1:A12

 wprowadź nazwy miesięcy 

(zastosuj wypełnienie). Nadaj im następnie nazwę 

Rok

. Do 

B1

 wprowadź formułę 

{=SUMA(DŁ(Rok))} 
Formuła ta tworzy tablicę zawierającą długości wszystkich wyrazów z obszaru Rok, a następnie 
funkcja SUMA liczy sumę wszystkich elementów stworzonej tablicy. 

XXV-UŜywanie komendy Autofiltr  

Filtrów  uŜywa  się  w  celu  wyodrębnienia  tylko  określonych  elementów  z  pewnego  zbioru.  Komenda 
Excela Autofiltr pozwala na filtrowanie listy w taki sposób 
abyś  widział  te  informacje  które  w  danej  chwili  cię 
interesują.( Lista jest nazwaną serią wierszy zawierających 
podobne  informacje  np.  100  wierszy  zawierających 
informacje o płacach pracowników.) 

 

Filtrowanie względem jednej kolumny 

Wykorzystajmy  komendę  Autofiltr  do  wyświetlenia  tylko 
tych wierszy arkusza, które zawierają informacje dotyczące 
pracowników określonego oddziału: 
Otwórzmy teraz arkusz Filtr zawierający listę płac.  
Zaznacz dowolną komórkę znajdującą się w obrębie listy. Kiedy uŜywasz komendy Autofiltr jest rzeczą 
waŜną  aby  twoja  lista  zawierała  etykiety  kolumn;  pamiętaj  o  tym  gdy  będziesz  projektował  swoje 
arkusze. 
Wybierz  Dane,  Filtr,  Autofiltr,  aby  przełączyć  arkusz  w  tryb  Filtr  .  Obok  kaŜdej  etykiety  kolumny 
znajdują się teraz strzałki list rozwijalnych 
Kliknij  strzałkę  listy  rozwijalnej  znajdującej  się  po  prawej    stronie  kolumny  ODDZIAŁ  w  celu 
wyświetlenia  listy  wartości  zawartych  w  tej  kolumnie.  MoŜesz  wybrać  jedną  z  tych  wartości,  aby 
wyświetlić tylko wiersze zawierające tę wartość 
Zaznacz  Niemcy,  aby  wyświetlić  tylko  wiersze  zawierające  wartość  Niemcy  w  kolumnie  ODDZIAŁ. 
Kiedy filtrujesz listę, wiersze nie spełniające warunku filtrowania zostają ukryte (u nas osoby pracujące w 
oddziałach w krajach innych niŜ Niemcy). Filtrowany rząd ma kolor niebieski. MoŜesz równieŜ zobaczyć 
na  pasku  statusu  u  dołu  ekranu  liczbę  wierszy  spełniających  kryteria  (u  nas  27  spośród  94  zawiera 
Niemcy w kolumnie ODDZIAŁ) 
Wybierz Dane, Filtr, PokaŜ wszystko aby ponownie wyświetlić całą listę. Arkusz nadal znajduje się w 
trybie Filtr 
Wybierz Dane, Filtr, Autofiltr w celu wyłączenia trybu Filtr. Strzałki list rozwijalnych znajdujących się 
obok etykiet znikają 

 

Filtrowanie względem dwóch  kolumn w celu stworzenia warunku „i”. 

Przefiltrujmy  teraz  naszą  listę  w  taki  sposób,  aby  wyświetlić  tylko  pracowników  oddziałów  w 
Niemczech, zatrudnionych w departamencie Pokazy: 
1.

 

Zaznacz  dowolną  komórkę  znajdującą  się  w  obrębie  listy.  Wybierz  Dane,  Filtr,  Autofiltr,  aby 

przełączyć arkusz w tryb Filtr . 

2.

 

Z listy rozwijalnej ODDZIAŁ wybierz Niemcy, aby wyświetlić tylko pracowników zatrudnionych w 

oddziałach  niemieckich.  Strzałka  listy  rozwijalnej,  znajdująca  się  obok  etykiety  kolumny,  zmienia 
kolor wskazując, iŜ filtr jest aktywny w tej kolumnie. 

background image

EXCEL – Ćwiczenia 4 

3.

 

Z  list  rozwijalnej  DEPART  wybierz  Pokazy.  Teraz  wszystkie  widoczne  wiersze  danych  zawierają 

wartość Niemcy w kolumnie ODDZIAŁ i Pokazy w kolumnie DEPART. 

 

Usuwanie filtra kolumny 

Polecenie    Dane,  Filtr,  PokaŜ  wszystko  usuwa  wszystkie  filtry,  które  są  aktualnie  aktywne  na  twojej 
liście. Usuńmy jeden z dwóch filtrów aktualnie działających na naszej liście: 
1.

 

Kliknij strzałkę listy rozwijalnej znajdującej się obok etykiety kolumny ODDZIAŁ. Lista rozwijalna 

kaŜdej  kolumny  zawiera  4  opcje  oprócz  wartości  znajdujących  się  w  danej  kolumnie:  (Wszystkie), 
(Inne), (Puste), (Niepuste

2.

 

Wybierz (Wszystkie).Wszystkie wyświetlane wiersze spełniają teraz tylko warunek nakładany na nie 

przez drugi filtr. 

 

Wyszukiwanie komórek pustych bądź pełnych 

Kolumna  KORZ  naszego  arkusza  zawiera  litery  oznaczające  jakie  korzyści  przysługują  danemu 
pracownikowi:  (L-otrzymuje  opiekę  lekarską,  S-otrzymuje  opiekę  stomatologiczną,  E-  uczestniczy  w 
programie  emerytalnym).  Dokonajmy  teraz  filtrowania  w  taki  sposób  aby  znaleźć  pracowników  nie 
otrzymujących Ŝadnych korzyści, a następnie tych otrzymujących korzyści. 
1.

 

Z listy rozwijalnej KORZ wybierz (Puste). 

2.

 

Z  listy  rozwijalnej  KORZ  wybierz  (Niepuste).Uwaga:  dla  potrzeb  filtrowania  Excel  przyjmuje 

komórkę zawierającą tylko spację za niepustą.  

3.

 

Wybierz  Dane, Filtr, PokaŜ wszystko aby usunąć aktywne filtry z naszej listy. 

 

UŜycie opcji 10 pierwszych 

Tej  opcji  moŜna  uŜywać  do  filtrowania  danych  numerycznych.  UŜyjemy  tego  filtru  aby  znaleźć 
pracowników dostających najwyŜsze pensje. 
1.

 

Przesuń podgląd kolumn na kolumnę K (Płaca brutto) 

2.

 

Z listy rozwijalnej PŁACA BRUTTO wybierz 10 pierwszych, aby otworzyć okno dialogowe Autofiltr 

10 pierwszych 

3.

 

Sprawdź czy w ramce PokaŜ są ustawione następujące dane: Pierwsze, 19, pozycje. 

4.

 

Kliknij OK. ZauwaŜ, Ŝe dziesięć najwyŜszych wynagrodzeń mieści się w zakresie 860zł do 1 008 zł. 

5.

 

Wybierz  Dane, Filtr, PokaŜ wszystko aby usunąć aktywne filtry z naszej listy 

 

UŜywanie własnych kryteriów w celu stworzenia warunku LUB 

Kryteria własne pozwalają na filtrowanie kolumny na podstawie dwóch warunków lub na poszukiwanie 
wartości,  które  nie  odpowiadają  dokładnie  pewnej  wartości.  Tworzenie  warunku  LUB    oznacza 
znalezienie  takich  wierszy,  które  spełniają    albo  pierwszy  warunek  albo  drugi.  Wykorzystajmy  własne 
kryteria w celu znalezienia pracowników pracujących w jednym z dwóch odziałów: 
1.

 

Przełącz  swoją  listę  w  tryb  Filtr.  Z  listy  rozwijalnej  ODDZIAŁ  wybierz  Niemcy,  a  następnie  Wlk. 

Brytania  .  ZauwaŜ,  Ŝe  wybierając  inną  wartość  z  listy  rozwijalnej  danej  kolumny,  nowa  wartość 
zastępuje aktualny filtr kolumny. 

2.

 

Aby  stworzyć  warunek  LUB  musimy  skorzystać  z  kryteriów  własnych.    Z  listy  rozwijalnej 

ODDZIAŁ  wybierz  (Inne)  w  celu  wyświetlenia  okienka  dialogowego  Autofiltr  uŜytkownika,  które 
pozwala  na  połączenie  dwóch  kryteriów  dla  jednej  kolumny.  Pierwsze  dwa  pola  wyświetlają 
wyświetlają  aktualne kryterium, czyli ODDZIAŁ=Wlk Brytania. Kliknij opcję LUB 

3.

 

Z listy rozwijalnej drugiego operatora (w lewej dolnej części pola PokaŜ wiersze spełniające warunek) 

wybierz = 

4.

 

Z listy rozwijalnej drugiej wartości  operatora (w prawej dolnej części pola PokaŜ wiersze spełniające 

warunek) wybierz Niemcy. Te kryteria pozwolą nam na wyświetlenie tylko tych pracowników, którzy 
mają  w  kolumnie  ODDZIAŁ  wartość  Wlk  Brytania  lub  Niemcy.  Kliknij  OK.  Ponownie  wyświetl 
wszystkie wiersze tej listy. 

 

Filtrowanie w celu znalezienia zakresu wartości 

Kryteria własne moŜesz takŜe wykorzystać w celu znalezienia wartości, które są mniejsze lub większe od 
określonej  wartości.{porównywanie  pól  tekstowych  odbywa  się  względem  kolejności  alfabetycznej}. 
Dokonaj  filtrowania  listy  w  celu  znalezienia  pracowników  pracujących  co  najmniej  35  godzin 
tygodniowo a następnie tych którzy zarabiają co najmniej 12.50 ale nie więcej niŜ 19,50 za godzinę. 
1.

 

Z listy rozwijalnej  GODZ wybierz (Inne), aby wyświetlić okno dialogowe Autofiltr uŜytkownka 

background image

EXCEL – Ćwiczenia 4 

2.

 

W  polu  PokaŜ  wiersze  spełniające  warunek  wybierz  >=  jako  operator  a  35.5  jako  wartość  dla 

pierwszego kryterium. Kliknij OK., aby przefiltrować listę 

3.

 

Wybierz  Dane, Filtr, PokaŜ wszystko, aby ponownie wyświetlić całą listę. 

4.

 

Z listy rozwijalnej  STAWKA GODZ wybierz (Inne

5.

 

Jako pierwsze kryterium w polu PokaŜ wiersze spełniające warunek wprowadź >=12.5 zł 

6.

 

Sprawdź,  czy  została  wybrana  opcja  I,  a  następnie  wprowadź  <=19.50  zł  jako  drugie  kryterium. 

Kliknij OK 

 

UŜywanie znaków wieloznacznych „*” i „?” 

Znaki wieloznaczne pozwalają na znalezienie informacji nawet wtedy, gdy tylko częściowo wiesz czego 
szukasz. Symbol ? zastępuje dowolny znak, symbol * zstępuje dowolny ciąg znaków. Znajdź wszystkich, 
których nazwiska zaczynają się na M ,a potem tych którzy uczestniczą w programie emerytalnym 
1.

 

Z listy rozwijalnej  NAZWISKO wybierz (Inne

2.

 

Wybierz  =  jako  operator  a  m*  jako  wartość  dla  pierwszego  kryterium  (Kryteria  nie  uwzględniają 

wielkości liter). Kliknij OK

3.

 

Wyświetl całą listę. Wyświetl okno Autofiltr UŜytkownika dla kolumny KORZ 

4.

 

Wprowadź =*e jako pierwsze kryterium. 

5.

 

Kliknij  OK.  Kryterium  to  odnalazło  wszystkie  wartości  kolumny  KORZ  kończące  się  na  e,  nie 

zostały wyświetlone wiersze tych osób, które mają za literą e jeszcze inne litery. 

6.

 

Ponownie  wyświetl  okno  dialogowe  Autofiltr  uŜytkownika  dla  kolumny  KORZ,  a  następnie 

zmodyfikuj kryterium na =*e*. Kliknij OK

7.

 

Teraz  wykorzystajmy  połączone  znaki  wieloznaczne  i  warunek  LUB  w  celu  znalezienia  czy 

pracownicy  z  kodem  A  zostali  przypisani  do  odpowiedniego  departamentu  (Rajdy  dorosłych).  Pole 
KOD  zawiera  kody  oznaczające  oddział  i  department  kaŜdego  pracownika.  Pierwsza  litera  kodo 
odpowiada  pierwszej  literze  oddziału  pracownika  (za  wyjątkiem  Wlk.  Brytanii  tu:  2  litery),  a  druga 
litera  jest  kodem  departamentu  pracownika.  Wyświetl  okno  dialogowe  Autofiltr  uŜytkownika  dla 
kolumny KOD.  

8.

 

Jako pierwsze kryterium wprowadź =?r* .Odnajdziemy kody pracowników z literą r jako drugą {kod 

departamentu Rajdy dorosłych}. Będziemy musieli znaleźć jeszcze Brytyjczyków pracujących w tym 
departamencie, poniewaŜ u nich ta litera kodowa r jest na 3 pozycji. 

9.

 

Kliknij LUB, wprowadź =jako drugi operator, ??r* jako drugie kryterium. 

10.

 

Kliknij  OK.,  aby  przefiltrować  listę.  Wszyscy  wyświetleni  pracownicy  pracują  w  departamencie 

Rajdy Dorosłych. Oczywiście mogliśmy ich wyszukać uŜywając prostego filtru z kolumny DEPART, 
ale tak sprawdziliśmy dodatkowo czy kody w kolumnie KOD zostały właściwie przypisane.  

 

UŜywanie narzędzia Autosuma z przefiltrowaną listą 

Komenda  Autosuma  będzie  wykonywała  operacje  tylko  na  widocznych  wierszach  przefiltrowanej  listy. 
Dodatkowym udogodnieniem jest to, Ŝe gdy zostaną zmienione warunki filtrowania, komenda Autosuma 
automatycznie i odpowiednio uaktualni wynik. 
1.

 

UŜyj  F5  (klawisz  skrótu  polecenia  Idź  do)  w  celu  znalezienia  komórki  K99.  Teraz  wykorzystamy 

narzędzie Autosuma, aby obliczyć całkowite wypłaty. 

2.

 

Kliknij narzędzie Autosuma (

ΣΣΣΣ

), a następnie naciśnij Enter aby wstawić funkcję 

3.

 

Zaznacz  komórkę  K99  i  przyjrzyj  się  paskowi  formuły.  Excel  wykorzystuje  funkcje  SUMY 

POŚREDNIE do obliczenia sumy wartości filtrowanej listy. 

4.

 

Dokonaj  filtrowania  listy  tak,  aby  zostali  wyświetleni  tylko  pracownicy  pracujący  w  departamencie 

Pokazy 

5.

 

Zaznacz komórkę K99 i przyjrzyj się jej, Excel uaktualnił funkcje SUMY POŚREDNIE