46. 

Piana Wheelera

 

Pojęcie na określenie przestrzeni rozpatrywanej w mikroskopijnej skali wprowadził 50 lat 
temu jeden z najwybitniejszych fizyków amerykańskich, prof. John Wheeler. „Kiedy zająłem 
się grawitacją i teorią względności, poczułem się zmuszony do wymyślenia idei »kwantowej 
piany«, burzliwej, niespokojnej kipieli, z której nieustannie wyłaniają się na moment z 
niebytu nowe cząstki i zaraz znów przestają istnieć. Gdybyśmy mogli zobaczyć fragment 
czasoprzestrzeni, tak mały jak dziesięciomilionowa część miliardowej części metra, 
widzielibyśmy szaleńczy taniec cząstek, kwantowe fluktuacje o zadziwiającej energii” – 
tłumaczy w książce „Geons, Black Holes and Quantum Foam” (Geony, czarne dziury i piana 
kwantowa). Aby zobaczyć kwantową pianę – wyjaśnia dalej prof. Wheeler – musielibyśmy 
przenieść się w świat jeszcze mniejszych rozmiarów, przy których proton miałby wielkość 
sporej posiadłości ziemskiej. Według niektórych badaczy taka pienista struktura 
wszechświata mogłaby spowalniać fotony gamma, mające bardzo wysoką energię.  

50. 

Skale przestrzenne

 

Skala przestrzenna stanowi "skróconą" formę, względem której omawiane są długości, 
powierzchnie, odległości i rozmiary. Na przykład mikroklimat to taki, który może zaistnieć w 
górskiej dolinie lub w pobliży jeziora, natomiast Megatrend to taki, który obejmuje całą 
planetę. 

Ważne jest, aby uświadomić sobie, że te podziały są mniej lub bardziej arbitralne. W  tej 
tabeli mega-przypisano zasięgu globalnemu,  jednak może ono być jedynie regionalne w 
innych kontekstach. Interpretacja mezo- i makro- musi być więc odpowiednio dostosowana. 

 

Skala  Długość 

Powierzchnia 

Lokalność (?) 

Micro  1 m - 1 km 

1 m 

2

 - 1 km 

2

 

lokalny 

Mezo  1 km - 100 km 

1 km 

2

 - 10 000 km 

2

 

regionalny 

Makro  100 km - 10 000 km  10 000 km 

2

 - 100 000 000 km 

2

  kontynentalny 

Mega  > 10 000 km 

> 100 000 000 km 

2

 

globalny