PRĄD STAŁY 03.03.2012r.
Prądem stałym nazywa się taki prąd elektryczny, który w czasie przepływu nie zmienia kierunku ani
wartości natężenia.
* Prąd stały jest stosowany do wielu zabiegów elektroleczniczych.
* Nazywa się go również prądem galwanicznym – jednak nazwa ta nie jest ścisła, ponieważ odnosi się ona w
zasadzie do prądu stałego uzyskiwanego z ogniwa galwanicznego.
* Stały prąd elektryczny uzyskuje się z aparatów elektroterapeutycznych, wyposażonych w obwód
wytwarzający ten rodzaj prądu.
* Tkanki żywe można z fizycznego punktu widzenia traktować jako zespół przewodników jonowych,
półprzewodników i izolatorów, tworzących sieć przestrzenną połączonych ze sobą równolegle i szeregowo
odporności i pojemności. Należy jednak pamiętać, że jest to ujęcie schematyczne, nie uwzględniające zmian
zachodzących w tkankach w wyniku działania na nie bodźców pochodzenia wewnętrznego i zewnętrznego.
* Tkanki i płyny ustrojowe wykazują różnice w przewodnictwie elektrycznym, które zależą od uwodnienia
oraz stężenia zawartych w nich elektrolitów.
* Największe przewodnictwo wykazuje płyn mózgowo – rdzeniowy, mniejsze – osocze krwi, krew, mięśnie,
wątroba, mózg, tkanka łączna oraz tkanka kostna.
W zabiegach elektroleczniczych istotny wpływ wywiera opór skóry, a ściślej mówiąc warstwy rogowej
naskórka. Głębsze warstwy tkanek, ze względu na ich znaczne uwodnienie i obecność elektrolitów, nie
stwarzają większego oporu dla przepływu prądu.
Prąd przepływa drganiami o najmniejszym oporze, którymi są znajdujące się w skórze ujścia i przewody
wyprowadzające gruczoły potowe. Przewody te wypełnione potem, który jest roztworem elektrolitów,
stanowią dobre przejścia dla prądu elektrycznego. W tkankach głębiej położonych prąd przepływa również
drogami o najmniejszym oporze, tzn. wzdłuż naczyń krwionośnych, limfatycznych i nerwów.
Warstwowa budowa tkanek oraz obecność w nich elektrolitów decydujących o właściwościach
pojemnościowych sprawiają, że przepływowi prądu elektrycznego towarzyszy polaryzacja jonowa. Polega
ona na miejscowym zgrupowaniu jonów wytwarzających różnicę potencjału o znaku przeciwnym w
stosunku do przyłożonego z zewnątrz napięcia.
Przepływowi prądu stałego przez tkanki towarzyszy wiele zjawisk fizykochemicznych, a także
fizjologicznych, do których należy zaliczyć:
1) zjawiska elektrochemiczne
2) zjawiska elektrokinetyczne
3) zjawiska elektrotermiczne
4) reakcje nerwów i mięśni na prąd stały
5) odczyn ze strony naczyń krwionośnych
Zjawiska towarzyszące przepływowi prądu stałego przez tkanki:
Zjawiska elektrochemiczne
Są one związane z elektrolizą, występującą w czasie przepływu prądu przez elektrolity tkankowe. W
warunkach wykonywania zabiegów elektroleczniczych wtórne reakcje, występujące w trakcie elektrolizy,
zachodzą w podkładzie oddzielającym elektrodę od skóry. Wprowadzanie jednak do tkanek metalowych
elektrod igłowych powoduje występowanie w ich otoczeniu reakcji wtórnych zachodzących między wodą, a
substancjami wydzielającymi się na elektrodach w trakcie elektrolizy. Jeśli wyobrazi się organizm ludzki
jako „worek ze skóry”, wypełniony wodnym roztworem chlorku sodowego, w którym występują jony sodu i
chloru (Na
+
i Cl
-
) to wiadomo, że po wprowadzeniu do tego roztworu dwóch elektrod metalowych i
połączeniu ich ze źródłem prądu stałego, wystąpi ruch jonów w kierunku elektrod. Jony sodu będą dążyć ku
elektrodzie o znaku przeciwnym do ich ładunku, tzn. ku katodzie, jony zaś chloru – ku anodzie. Po
osiągnięciu katody każdy z jonów sodowych pobiera jeden elementarny ładunek ujemny z elektrody i
wydziela się na niej w postaci wolnego, obojętnego elektrycznego sodu. Podobnie jony chloru po
osiągnięciu anody oddają jej swoje ładunki ujemne i wydzielają się w postaci wolnego chloru. W obecności
wody zarówno sód, jak i chlor nie mogą pozostać w stanie wolnym i wchodzą natomiast w następujące
