Wojna się skończyła – kino brytyjskie lat 1945 – 1955 

 

 

 

widzowie i krytyka mówią  o  „narodzinach nowej kinowej produkcji”, nie 

tylko eskapizm ale też nowy powojenny świat  

 

najważniejsze nie okoliczności historyczne ale pojawienie się talentów, 

niezwykłych osobowości w tamtym czasie  

 

•

David Lear 

 

 

1945  →  premiera  „Spotkania”  Davida  Leana  –  najgłośniejszy film, 

początek powojennego realizmu, krytycy bardzo się  zachwycali a 

publiczność  sceptyczna, mentalność  amerykańskiej klasy średniej, 

dotkliwe nazywanie ludzkich ułomności, wszystko opowiedziane z 

perspektywy kobiety  

 

filmografia Leana, ważne tytuł to: 

 

 

1942: Nasz Okręt (In Which We Serve) 

1945: Spotkanie (Brief Encounter) 

1946: Wielkie nadzieje (Great Expectations) 

1949: Oliver Twist (Oliver Twist) 

1952: Bariera dźwięku (The Sound Barrier) 

1954: Wybór Hobsona (Hobson’s Choice)  

1955: Urlop w Wenecji (Summertime) 

1957: Most na rzece Kwai (The Bridge on the River Kwai) 

1962: Lawrence z Arabii (Lawrence of Arabia) 

1965: Doktor Żywago (Doctor Zhivago) 

1971: Córka Ryana (Ryan’s Daughter)1984: Podróż do Indii (A Passage to 

India) 

 

 

wszystko to mistrzostwo warsztatowe i niezwykły rozmach, szczególnie 

przy adaptacjach  

 

Most na rzece Kwai (The Bridge on the River Kwai) 

 

jedna z najbardziej dochodowych produkcji ever, otwiera drzwi dla Leara 

w Hollywood  

 

wojna nie jako heroiczna walka ale wyniszczający jednostkę proces  

 

chaos i okrucieństwo wojny  

 

film oceniany jako anty brytyjski ale w istocie antywojenny  

 

 

•

Michel Powell i Emeric Pressburger 

 

 

„Sprawa życia i śmierci” (1946) – feeria pomysłów i wyobraźni, film o 

lotniku  

 

„Czerwone pantofelki” (1948) i „Opowieści Hoffmana” (1951) – niezwykłe 

filmowo i estetycznie, sekwencje tańca 

 

ogólnie u nich: perfekcja warsztatowa, najważniejsza brawurowa 

inscenizacja a potem fabuła i postaci a kiedy się na nich skupiają, jak 

w  „Czarnym narcyzie”  to im to nie wychodzi i są  to filmy dziś  mocno 

anachroniczne  

 

 

istotna jest kwestia odrzucenia realizmu  

 

 

•

Anthony Asquith i Carol Reed  

 

filmy przejmująco autentyczne  

 

tematy człowieka i jego relacji ze światem ale też przenikliwa diagnoza 

kryzysu światopoglądowego  

 

1947 premiera „Niepotrzebni mogą odejść”  

 

jeden z najważniejszych filmów brytyjskich, ich rozrachunek ze światem  

 

ekspresjonistyczne obrazowanie  

 

odrealnienie wydarzeń, akcja rozgrywa się w ciągu 24 h  

film o sprawach ostatecznych i o osamotnieniu w umieraniu  

niepokoje Brytyjczyków w nowym, odmienionym świecie  

przenikliwość obserwacji ludzkich zachowań  

 

„Stracone złudzenia” 1948 – Carol Reed 

 

„Trzeci człowiek” 1949 – Carol Reed  

 

 

oba te filmy we współpracy z pisarzem Grahamem Greene'em  

 

„Trzeci...” najdoskonalsze dzieło Reeda 

 

film już nie sentymentalny, zabawa z kliszami gatunkowi i ogólnymi 

nikt nie jest tu bez winy 

akcja rozgrywa się w naturalnych plenerach Wiednia  

światem rządzi chaos i zło  

w tym filmie występuje Orson Welles  

 

•

Charles Frend 

 

„Scot na Antarktydzie” (1948)  

„Okrutne morze” 

 

powstają w wytwórni w Ealing, która była bardzo ważna  

 

„Scot...” jest opowieścią o wyprawie na Antarktydę, dużo ludzi w czasie 

jej zginęło  

film doceniony za to że nakręcony został w paradokumentalnej konwencji 

za to nie podobało się to że nadmierny patos 

 

 

„Okrutne morze” też w tej paradokumentalnej konwencji  

ale już nie ma patosu, odheroizowana wojna  

 

 

Wcześniej pisałam o filmach rozliczeniowych i nowym realizmie w kinie 

brytyjskim a teraz czas na strategie eskapistyczne  

 

 

 

1) krwawe horrory z wytwórni Hammer w latach 50.  

 

„Przekleństwo Frankensteina” (1957) 

„Dracula” (1958) Terence Fisher  

 

wszędzie tam spora dawka okrucieństwa i seksu, uuu 

 

 

2) komedie wytwórni Ealing 

 

„Szlachectwo zobowiązuje” (1949)Robert Hamer  

„Paszport do Pimlico” (1949) Henry Corneluis 

„Szajka z Lawendowego Wzgórza” (1951) Charles Crichton 

czy „Jak zabić starszą panią” (1955) Aleksandra Mackendricka 

 

podobny chwyt: w bardzo nieprawdopodobnej sytuacji bohaterowie 

zachowują się bardzo logicznie  

 

bardzo dobrze zrealizowane są  te komedie, świetne scenariusze i 

znakomici aktorzy, do dziś się cieszą powodzeniem  

 

w komediach wspomina się często „starą dobrą Anglię” 

 

 

 

 

 

 

 

 

ogólnie do wszystkiego: w 1956 ginie Alexander Korda i koniec tych 

swawoli + słaba sytuacja ekonomiczna