PKM II
prow. dr inż. Paweł Pyrzanowski egzamin 8.09.2005 część teoretyczna
1. Podać
różnicę
funkcjonalną
pomiędzy
połączeniem
wpustowym
spoczynkowym
a ruchowym. Jak się ona przejawia w wykonaniu elementów połączenia?
2. Pomiędzy płytami 1 oraz 2 poruszającymi się
względem siebie wzdłuż linii działania sił P
znajduje
się
sprężyna
o
sztywności
k
1
i
dwie
sprężyny
o sztywności k
2
każda, krótsze od sprężyny
pierwszej
o
a.
Narysować
wykres
charakterystyki
sztywnościowej
przedstawionego układu sprężyn.
3. Wyjaśnić co to jest łożysko ślizgowe hydrodynamiczne. Wyjaśnić, dlaczego nie jest wskazane jego
funkcjonowanie przy zbyt małych prędkościach obrotowych.
4. Narysować schemat sprzęgła
podatnego o charakterystyce
podanej na rysunku.
5. Wyjaśnić pojęcie podziałki nominalnej i modułu nominalnego oraz granicznej liczby zębów.
a
3a
1
2
k
2
k
1
k
2
P
a = 70 mm
k
1
= 5·10
3
kN/m
k
2
= 2·10
3
kN/m
φ
M
s
M
s0
- M
s0
φ
0
- φ
0
- φ
max
φ
max
PKM II
prow. dr inż. Paweł Pyrzanowski
egzamin 8.09.2005 zadania
Zadanie 1:
W złączu przedstawionym na rysunku śruba M16 ma sztywność określoną na wykresie przez
charakterystykę sztywnościową s, a konstrukcja (kołnierze oraz uszczelka) ma sztywność zastępczą
określoną charakterystyką sztywnościową k. Siła naciągu wstępnego spowodowana dokręceniem
nakrętki wynosi Q = 5 kN. W rurociągu podczas pracy panuje ciśnienie p = 5 MPa. Wyznaczyć:
1. Siłę F obciążającą każdą z n = 12 śrub po pojawieniu się
ciśnienia. Średnica pokrywy D = 120 mm.
2. Moment M
s
jakim należy dokręcić każdą z nakrętek aby
spowodować w niej powstanie siły Q, jeżeli współczynnik
tarcia na wszystkich powierzchniach współpracy (nakrętka –
podkładka oraz śruba – nakrętka) wynosi
= 0,1, zaś średnica
tarcia pomiędzy nakrętką a podkładką wynosi d
n
= 24 mm.
3. Narysować wykres siły rozciągającej oraz momentu
skręcającego w śrubie dla maksymalnej wartości ciśnienia.
Wyciąg z normy gwintów:
Zadanie 2:
Obciążenie zastępcze łożyska kulkowego skrzynki przekładniowej samochodu na poszczególnych
biegach oraz względny czas pracy na poszczególnych biegach podano w tabeli. Obliczyć
przewidywaną trwałość łożyska L
s
, jeżeli funkcja jego niezawodności ma być nie mniejsza niż
P = 95%. Nośność statyczna i dynamiczna łożyska wynoszą odpowiednio: C
0
= 19 kN; C = 33,2 kN.
Zadanie 3:
Sprzęgło wielopłytkowe z napędem hydraulicznym służy do rozpędzania maszyny o momencie
bezwładności I
2
i momencie oporów ruchu M
0
. Na powierzchniach ciernych płytek współczynnik
tarcia wynosi
= 0,08. Tarcie na wszystkich pozostałych powierzchniach pominąć. Wyznaczyć:
1. Siłę dociskającą płytki W oraz ciśnienie
p w instalacji hydraulicznej uruchamiającej
sprzęgło takie, aby moment sprzęgła wynosił
M
s
= 300 Nm.
2. Czas rozruchu sprzęgła t
r
jeśli I
2
= 4 Nm
2
;
M
0
= 40 Nm; stała prędkość obrotowa silnika
n
1
= 2400 obr/ min; M
s
= 300 Nm.
3. Temperaturę końcową rozruchu T
k
jeśli masa
podgrzewanych płytek wynosi m = 3 kg,
ciepło właściwe płytek c = 0.45 kJ/kgºC,
temperatura otoczenia T
0
= 24 ºC.
4. Podać jak zmieni się temperatura końcowa
jeśli moment oporów ruchu wzrośnie k = 3
razy.
d = D
P
d
2
= D
2
d
1
= D
1
d
3
16
2
14,701
13,835
13,546
bieg
1
2
3
4
obciążenie zastępcze P [N]
10440
5540
7430
5000
względny czas pracy a [%]
0,5
7
30
62,5
D
0
2
4
6
8
F [kN]
-0.4
-0.2
0
0.2
0.4
0.6
0.8
l [mm]
średnica płytek: wewnętrzna: D
1
= 68 mm
zewnętrzna: D
2
= 112 mm
średnica tłoka: : wewnętrzna: D
w
= 68 mm
zewnętrzna: D
z
= 100 mm
s
k
D
D
1
2
D
w
z
D