Zaraza płucna bydła
Zaraza płucna bydła
ETIOLOGIA
Czynnik chorobotwórczy -Mycoplasma mycoides
subsp. mycoides
Drobnoustuj polimorficznym o przewadze form okrągłych
i owalnych. Niekiedy tworzy długie nici.
Brak ściany komórkowej oraz trójwarstwowa błona
cytoplazmatyczna,
6 szczepów o wspólnych właściwościach serologicznych
i genetycznych
3 główne rody M. Mycoides obejmują izolaty z Europy,
Południowej Afryki i pozostałych obszarów Afryki.
formy SC i LC
WRAŻLIWOŚĆ
Promienie słoneczne
Wysuszenie
Detergenty
56°C po 60 minutach
60°C po 2 minutach
pH kwaśnym i zasadowym.
Dobrym środkiem odkażającym są:
chlorek rtęci – 0,01%
fenol – 1%
roztwór formaldechydu – 0,3%
poza organizmem zwierzęcia przeżywa:
strefa tropikalana – 4-6 tygodni
strefa umiarkowana – do 3 dni
w 4-6°C do 3 miesięcy
w stanie zamrożenia do 10 lat
Większość szczepów wrażliwa jest na:
tylmikozynę
danofloksacyne
oksytetracyklinę
spektynomycyne
florofenikol
PATOGENEZA
Zakażenie przez kontakt bezpośredni
W odpowiednich warunkach może dojść do
szerzenia się drobnoustrojów na odległość do kilku
kilkometrów
Występuje nościelstwo do ok 2 lat
Wydalanie może odbywać się z:
-plwociną
-śliną
-wypływem z jamy nosowej
-moczem
-błonami płodowymi
-znane są takze zakażenia transplacentarne.
-Nie potwierdzono możliwości przekazywania zarazka podczas krycia lub
sztucznej inseminacji
PATOGENEZA cd.
-przedostanie się do układu oddechowego
-uszkadzenie nabłoneka rzęskowego
- rozmnarzanie się w oskrzelach i i oskrzelikach,
-powstanie procesu zapalnego.
-po przedostaniu się drobnoustroju do tkanki łącznej międzyzrazikowej
powoduje jej zapalenie obrzęk tworzenie zakrzepów w naczyniach
krwionośnych i martwicę.
Do procesu chorobowego dołącza:
-krupowe zapalenie płuc
-powstawanie ognisk martwicowych z następowym zwlóknieniem,
-powstawania martwaków.
Szerzenie się zarazka drogą naczyń chłonnych powoduje:
-zajęcie procesem chorobowym opłucnej, śródpiersia i regionalnych węzłów
chłonnych.
-W przypadku posocznicy dochodzi do zajęcia nerek a u ciężarnych zmiany
dotyczą również łożyska jak i rozwijającego się płodu zwierzęta padaja na
skutek niedotlnienia takanek i najprawdopodobniej toksemi.
OBJAWY
Okres inkubacji - 3-8 tygodni do 6 miesięcy
Zachorowalność - 10% - 100%
Po przechorowaniu ok 25% staje się nosicielami
Śmiertelność – 50%
Postacie choroby:
nadostra
ostra
podostra
przewlekła
Subkliniczna
POSTAĆ NADOSTRA
gorączką
zaburzeniami ze strony układu oddechowego
oraz
dużą śmiertelność
trwa do tygodnia obejmuje niewielki odsetek
zwierząt
POSTAĆ OSTRA
- wysoka gorączka 41,5
- utrata apetytu
- Osowienie
- spadek mleczności
- kaszel który jest such i bolesny później staje się wilgotny.
- Obserwujemy ból w okolicy klatki piersiowej przy dotyku,
- tarcia przy osłuchiwaniu
- łukowato wygięty grzbiet,
- wyciągnięta głowa
- łokcie odstawione od tłowia
- moze wystąpić robny bądź śluzowy wypływ z nosa.
- Zwierzęta coraz bardziej chudną pojawiają się obrzęki i -
duszności i część zwierząt pada po 1-3 tygodniach. Krowy ronią
lub rodzą słabe niezdolne do życia cielęta
POSTAĆ PRZEWLEKŁA
Objawy o różnym nasileniu występują dłużej
Mogą wystąpić od czasu do czasu napady kaszlu
czasami duszności
Może dojśc jednak do zaostrzenia się procesu
chorobowego
W lżejszch przypadkach moze dojść do całkowitego
wyzdrowienia.
ZMIANY AP
Ostry przebieg:
jama opłucna i worek osierdziowy wypełniony jest
płynem przezroczystym koloru żółtego lub
mętnym z strzępkami włóknika
Narządy klatki piersiowej są pokryte włóknikiem
węzły chłonne są powiększone, obrzękłe z
wybroczynami na i ogniskami martwicy na
przekroju.
W płucha obserwuje się zapalenie krupowe.
ZMIANY AP
Postać przewlekła:
Zrosty opłucnowe
W płucach martwaki wielkości od orzecha
włoskiego do pięsici otoczone tkanką łączną.
Tkanka podskórna jest galaretowato nacieczona
U cieląt w jamach stawowych obserwuje się dużą
ilość wysięku z włóknikiem
ROZPOZNANIE
●
Materiał do badania:
wymazy z jamy nosowej
popłuczyna oskrzelowo-pęcherzykowa
płyn wysiękowy pobrany podczas punkcji jamy
opłucnej
od padłych sztuk pobiera się:
wycinki płuc
węzły chłonne
płyn z jamy opłucnowej
maź stawową
TESTY STOSOWANE W
DIAGNOSTYCE
Immunofluorescencja
Immunobloting
PCR
Wiązanie dopełniacza
test ELISA
diagnostyka różnicowa
w postaci ostrej: ostra postać mannheimiozy,
posocznicy krwotocznej, księgosusz, urazowe
zapalenie płuc
w postaci przewlekłej: bąblowica, aktinobacyloza,
gruźlica
POSTĘPOWANIE
W przypadku gdy choroba pojawia się poraz
pierwszy na danym terenie:
obowiązuje nakaz likwidacji chorych i
podejrzanych o chorobę zwierząt, oczyszczenie i
dezynfekcja oraz monitoring serologiczny innych
zwierząt,
na terenach ze stacjonarnym występowaniem
zarazka obowiązuje:
leczenie tylozyną i tetracyklinami o przedłużonym
działaniu oraz szczepienia szczepionkami T1/44
oraz T1sr
Pastereloza
ETIOLOGIA
●
PASTEURELLA MULTOCIDA
●
Manheimia haemolitica(dawniej pasteurella
haemolitica)
●
Histophilus somni
CHARAKTERYSTYKA
●
Kształt podłużny lub ziarniako - pałeczka
●
Zwykle występują pojedynczo, czasami parami
lub w łańcuszkach
●
Barwią się Gram -
●
Nieruchome
●
Zdolne do fermentacji cukrów
●
Oksydazododatnie
●
W większości katalazododatnie
●
Rozwijają się w warunkach tlenowych lub
mikroaerofilnych, najlepiej temp37 st. C
PASTERELOZY BYDŁA
Bakterie te są komensalami dróg oddechowych i
mogą być izolowane także od zdrowych zwierząt.
PASTERELOZY BYDŁA
●
Posocznica krwotoczna bydła(tropikalne
regiony Azji i Afryki)-P. Multocida
●
Płucna( w krajach o rozwiniętej technologii
hodowli)-P.Multocida, P.Haemolytica.
POSOCZNICA KRWOTOCZNA
BYDŁA
Także u wielbłądów jaków i bawołów
PATOGENEZA
●
droga kropelkowa lub doustna
●
wysoka wilgotność oraz ciężka praca bydła
sprzyja rozwojowi choroby
●
Zachorowalnopśc jak i śmiertelność w
granicach 50-100%
PRZEBIEG I OBJAWY
postać nadostra
●
Przebieg gwałtowny, okres inkubacji 1-4 dni
●
Wysoka gorączka
●
Silna apatia
●
Spadek mleczności
●
Atonia żwacza i jelit
●
Duszności
●
Krwawy wypływ z nosa i krwiomocz
●
W ciągu 4-16 godzin chore zwierzę pada
PRZEBIEG I OBJAWY
postać ostra:obrzękowa
●
Obrzęk tkanki podskórnej głowy szyi
przedpiersia niekiedy też sromu. Odbytu i
kończyn
●
Duszności prowadzace do śmierci w ciągu 24-
48 godzin
PRZEBIEG I OBJAWY
postać ostra: płucna
●
Krupowe zapalenie płuc
●
Włóknikowe zapalenie opłucnej
●
Suchy bolesny kaszel przechodzący w wilgotny
●
Może również dojść do pojawienia się objawów
ze strony układu pokarmowego
- atonia jelit
- kał z domieszką śluzu
- krwawa biegunka
POSOCZNICA KRWOTOCZNA
BYDŁA
zmiany sekcyjne
●
Ogólna wybroczynowość i wylewy krwi
●
Zmiany we wszystkich błonach surowiczych
●
Zwyrodnienie miąższowe nerek i
wątroby(p.nadostra)
●
Obrzęki
●
Zmiany w płucach i opłucnej
PASTERELOZA PŁUCNA
●
PIERWOTNA PASTERELOZA PŁUCNA
●
WTÓRNA PASTERELOZA PŁUCNA
PIERWOTNA PASTERELOZA
PŁUCNA
●
Najczęściej M.haemolytica
●
Powoduje bakteria o silnej zjadliwości
●
Zachorowaniom sprzyja:stres transportowy,
łączenie kilku grup zwierząt w jedna,
najczęściej 7-10 dzień po transporcie
●
Należy do niej postać płucna posocznicy
krwotocznej bydła
WTÓRNA PASTERELOZA PŁUCNA
●
Ma charakter wieloczynnikowy
●
Głównie występuje u zwierzat młodych
●
Chorobe indukuje:stres, czynniki
zakaźne,uszkodzenie nabłonka
migawkowego,zmiennapogoda,wysoka
wilgotność, wysokie steżenie amoniaku,
●
Chorują głównie jesienią
PRZEBIEG I OBJAWY
●
Zachorowalność15-45%, śmiertelność 1-5%
●
Wypływ z nosa
●
Kaszel
●
Duszność
●
Szybkie i płytkie oddechy
●
Brak apetytu podwyższona temp.
●
Słabe przyrosty
●
Włoknikowe zapalenie płuc
●
Wysiękowe lub włóknikowe zapalenie opłucnej
PRZEBIEG I OBJAWY
●
Choroba trwa 2-4 dni
●
Szybkie leczenie daje efekt
●
Przewlekle chore sztuki pozostają siewcami
ROZPOZNANIE
●
Badanie kliniczne lub sekcyjne
●
Wykonanie antybiogramu
●
Do badań : wymaz z nosa, wycinki płuc śledziony, nerek.
●
Przy pobieraniu zachować czystość – zakażenie próbki
znacznie utrudnia identyfikacje drobnoustroju.
●
Wymazy powinny być pobierane na podłoża transportowe
●
Wstępne rozpoznanie: badanie grama, błękitem
metylenowym w celu wykazania pałeczek barwiących się
dwu biegunowo
LECZENIE
●
Stosowanie odpowiednich chemioterapeutyków,
których dobór powinien opierać się na
antybiotykogramie.
●
Stosowanie niesterydowych leków
przeciwzapalnych
●
Pomocne są preparaty mukolityczne, wykrztuśne,
witaminy, immunostymulatory
●
Leczenie kosztowne ale ogranicza znacznie straty
w produkcji
●
Postać ostra, nadostra posocznica krwotoczna –
leczenie nieskuteczne
ZAPOBIEGANIE
●
Posocznica krwotoczna bydła – występuje
jeden czynnik etiologiczny w wyniku czego
szczepienie jest skuteczne
●
Gorączka transportowa bydła – unikanie
łączenia zwierząt w różnym wieku oraz
pochodzących z różnych źródeł zachowanie
dobrych warunków środowiskowych.
●
Pasterellozę wtórne – najważniejsze jest
ustalenie czynnika pierwotnego który powoduje
zakażenie pasterellami
SZCZEPIENIA
●
Ustalenie gatunku powodującego chorobę (M.
haemolitica, P. multocida, H. somni) a następnie
ich serotypów
●
Brak odporności krzyżowej między gatunkami i
serotypami
●
Skuteczniejsze są szczepionki z antygenem i
toksynami
●
Istnieje wiele szczepionek zarówno mono jak i
poliwalentnych zawierających antygeny
wirusów i bakterii większość zawiera antygeny
M. haemolitica serotyp 1 i 6
SZCZEPIENIA
●
W przypadku zwierząt nowo wprowadzonych
do gospodarstwa w wyniku stresu z tym
związanego dochodzi do obniżenia odporności i
szczepienie mające na celu ograniczenie
wybuchu zachorowania wśród tej grupy
zwierząt doprowadza do zwiększenia ryzyka
wystąpienia choroby u tych zwierząt.