1. Wyjaśnij pojęcia:  
„Środowisko przyrodnicze” – całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych. Elementy 
składowe: rzeźba terenu, klimat, stosunki wodne, gleba, organizm żywe 
„Paostwowy Monitoring Środowiska” – system pomiarów ocen i prognoz stanu środowiska, realizowany przez paostwo, rząd, 
gminy, szkoły wyższe 

2. Wymieo 4 zadania cząstkowe, poprzez które osiągane są cele PMS 
1) prowadzenie obserwacji 
2) gromadzenie i analizę wyników badao i obserwacji 
3) wykonywanie badao 
4) ocenę stanu i trendów zmian jakości poszczególnych elementów środowiska 

3. Wymieo przynajmniej 4 czynniki wpływające na wiarygodnośd danych zbieranych przez PMŚ 
1) akredytacja laboratoriów badawczych 
2) modernizacja infrastruktury pomiarowej 
3) udostępniania danych 
4) szkolenia 

4. Zbieranie informacji przez PMŚ odbywa się cyklicznie według jednolitych metod w następujących kategoriach (3) 
1) blok presje (emisje) 
2) blok stan (jakośd) 
3) blok oceny i prognozy 

5. Zaznacz, które z poniżej przedstawionych podsystemów nie są objęte „Blokiem stanu” programu PMŚ 2010-2012: 
a) monitoring żywności 
b) monitoring jakości powietrza 
c) monitoring przyrody 
d) monitoring jakości gleby i ziemi 
e) monitoring opadów 
f) monitoring osadów dennych 
g) monitoring jakości wód 
h) monitoring hałasu 
i) monitoring promieniowania jonizującego 
j) monitoring pól elektromagnetycznych 

6. Dokoocz zdanie: „Zintegrowany monitoring Środowiska Przyrodniczego funkcjonuje w ramach Paostwowego Monitoringu 
Środowiska, a jego zadaniem jest …. 
Prowadzenie obserwacji w oparciu o planowe, zorganizowane badania stacjonarne. Dostarczenie danych do określania aktualnego 
stanu środowiska oraz w oparciu o wieloletnie cykle obserwacyjne, przedstawienie krótko i długookresowych przemian 
środowiska w warunkach zmian klimatu i narastającej antropopresji.  

7. Według programu PMŚ 2010-2012 podsystemem „Monitoring jakości gleby i ziemi” wchodzi w skład: 
a) bloku presje 
b) bloku oceny i prognozy 
c) bloku stan 
d) żadna z wymienionych odp nie jest poprawna 

12. Uzasadnij potrzebę monitorowania zawartości próchnicy w ornych warstwach gleby 
Na utrzymanie produkcyjnych funkcji gleb, ale również z punktu widzenia roli gleb w sekwestracji (wiązaniu) węgla z atmosfery. O 
naturalnym zróżnicowaniu zawartości próchnicy w glebach decydują takie czynniki jak uziarnienie, położenie w terenie i stosunki 
wodne – gleby lekkie występujące w wyższych położeniach terenu, poza zasięgiem działania wód gruntowych, zazwyczaj cechuje 
niższa zawartośd próchnicy od gleb zwięzłych o opadowo-gruntowym typie gospodarki wodnej. Najwyższą zawartością materii 
organicznej charakteryzują się gleby hydrogeniczne, powstałe w siedliskach zależnych od wody, takie jak czarne ziemie i gleby 
torfowe. Spośród czynników antropogenicznych na zawartośd materii organicznej w glebie w największym stopniu wpływają: 
sposób użytkowania ziemi (tzn. rolniczy, łąkowy, leśny), intensyfikacja rolnictwa, dobór roślin uprawnych oraz poziom nawożenia 
organicznego. Ubytek próchnicy jest ważnym wskaźnikiem pogorszenia warunków siedliskowych oraz żyzności gleb. 

13. Wymieo zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego odpowiedzialne za chemizm wód opadowych (3) 
1) CO

2 

2) tlenki azotu 
3) SO

2 

14. Skład chemiczny wód w zbiorniku powierzchniowym  w największym stopniu zależy od (2) 
1) 
2) 

15. Podstawą podziału Polski na jednostki hydrograficzne najwyższego rzędu jest: 
a) ..m opadów atmosferycznych 
b) … opadów w roku 

16. Wymieo czynniki naturalne odpowiedzialne za skład chemiczny wód podziemnych (3) 
1) wietrzenie skał 
2) erozja gleby 
3) mineralizacja materii organicznej 

17. Ochrona wód podziemnych nie obejmuje: 
a) utrzymania równowagi między zasilaniem wód podziemnych a ich poborem 
b) zapobieganiem niekorzystnym zmianom stanu chemicznego i ilościowego wód 
c) zmianę kierunku niekorzystnych trendów wzrostu zanieczyszczeo antropogenicznych 
d) żadna z wymienionych odp nie jest poprawna 

18. Monitoring kontrolny wód ujęd podziemnych nie obejmuje badania obecności: 
a) bakterii z grupy coli 
b) enterokoków 
c) bakterii Clostridium perfringens  

19. Monitoring stanu ilościowego wód podziemnych oparty jest o: 
a) monitoring stopnia czerpania i monitoring poziomu zwierciadła wody 
b) monitoring diagnostyczny i monitoring badawczy 
c) monitoring operacyjny i monitoring diagnostyczny 
d) żadna z wymienionych odp nie jest poprawna 

20. Omów pomiar mętności wody za pomocą krążka Secchiego 
Biało-czarny krążek opuszczanego na wyskalowanej linie lub pręcie z podziałką centymetrową. Odczyt głębokości, na której krążek 
przestaje byd widoczny, wskazuje na stopieo zmętnienia wody. 

21. Wyjaśnij pojęcia: „emisja” i „imisja” 
Emisja – ilośd zanieczyszczeo wprowadzona do środowiska 
Imisja – ilośd zanieczyszczeo pobrana przez środowisko 

22. Przedstaw na dowolnie wybranym przykładzie proces powstawania rodników hydroksylowych 
W atmosferze mogą zachodzid reakcje fotochemiczne, to znaczy reakcje, które przebiegają pod wpływem promieniowania 
świetlnego o określonej długości fali.  

 

 

 

 

Powstający w tych reakcjach tlen atomowy przyczynia się do powstawania rodników hydroksylowych

 

HO• 

 

 

 

  

 

23. Wyjaśnij pojęcie „margines tolerancji” 
Wartośd, o którą przekroczenie dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu nie powoduje obowiązku sporządzenia projektu 
uchwały sejmiku województwa w sprawie programu ochrony powietrza 

24. Metody lidarowe wykorzystywane do identyfikacji skażeo i zanieczyszczeo atmosfery zaliczane są do systemów zdalnych typów: 
a) stand-off 
b) remote 
c) żadna z wymienionych odpowiedzi nie jest poprawna 

25. Narysuj schemat czujnika biologicznego (biosensora) 

 

26. Wymieo skutki kwaśnych opadów i suchej depozycji (3) 
1) osłabienie wegetacji roślin 
2) zanik lub nadmierny rozwój niektórych organizmów wodnych 
3) niszczenie budowli 

27. Wymieo parametry techniczne emitera mające wpływ na rozprzestrzenianie zanieczyszczeo (5) 
1) rodzaj zanieczyszczeo 
2) wielkośd emisji 
3) położenie 
4) wielkośd powierzchni 
5) wysokośd punktu emisji 

28. Wymieo główne zagrożenia dla środowiska wynikające z funkcjonowania instalacji biologicznego przetwarzania odpadów (3) 
1) Zakażenie organizmami chorobotwórczymi 
2) Emisja pyłów i substancji lotnych do atmosfery 
3) Przenikanie ścieków do gruntów i wód 

29. Wymieo metody minimalizacji ryzyka zanieczyszczenia środowiska wodnego mogące wystąpid podczas prowadzenia procesu w 
instalacjach do biologicznego przetwarzania odpadów (4) 
1) Właściwa lokalizacja i zabezpieczenie terenu instalacji 
2) Zastosowanie odpowiednich rozwiązao budowlanych i technologicznych 
3) Prowadzenie procesów w optymalnych warunkach 
4) Unikanie przeciążenia instalacji 

30. Według zachowania w układzie oddechowym pyły dzielimy na: 
a) frakcję wdychaną, tchawiczną, respilabilną 
b) pył zawieszony, pył opadający 
c) pył gruby, średni, drobny 
d) żadna z wymienionych nie jest poprawna 

31. Przedstaw 3 zadania Rady ds. Monitoringu Żywności i Żywienia 
1) Przygotowywanie perspektywicznych kierunków badao monitoringowych 
2) przygotowywanie okresowych planów badao monitoringowych 
3) opiniowanie wykonanych badao monitoringowych 

32. Co to jest HACCP? 
HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point System) System Analizy Zagrożeo i Krytycznych punktów Kontroli - to 
postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeostwa żywności poprzez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeo z punktu 
widzenia jakości zdrowotnej żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeo podczas przebiegu wszystkich etapów procesu 
produkcyjnego i obrotu żywnością; system ten ma również na celu określenie metod ograniczania zagrożeo oraz ustalenie działao 
naprawczych. 
HACCP to system identyfikujący, oceniający i kontrolujący zagrożenia istotne  dla bezpieczeostwa żywności.  

33. Podaj 4 przyczyny zanieczyszczeo żywności 
1) Skażenie środowiska naturalnego 
2) Nieprzestrzeganie zasad higieny 
3) Nieprzestrzeganie terminów przydatności do spożycia 
4) Niewłaściwe przechowywanie i konserwacja produktów produkcji 

34. Podaj przykłady środowiskowych i technologicznych źródeł chemicznych zanieczyszczeo żywności (8) 
Środowiskowe: 
1) środki czystości 
2) leki 
3) substancje z opakowao i produkcji 
Technologiczne: 
4) środki ochrony roślin 
5) nawozy sztuczne 
6) metale ciężkie 
7) WWA 
8) pierwiastki promieniotwórcze 

35. Co to są szczawiany? Podaj po 3 przykłady produktów wysoko- i niskoszczawianowych 
Organiczne związki chemiczne, sole i estry kwasu szczawiowego 
Wysokoszczawianowe: kakao, kawa, czereśnie, szpinak, truskawki 
Niskoszczawianowe: woda, jajka, miód, grzyby, ryż 

36. Wyjaśnij pojęcie „hałas” 
Dźwięk oddziaływujący w sposób szkodliwy lub uciążliwy na organizm 

37. Wyjaśnij pojęcie „częstotliwośd akustyczna” 
Częstotliwośd słyszalna, mieszcząca się w zakresie od 16Hz do 20 000 Hz.  

38. Zaznacz na rysunku przedział częstotliwości infradźwięków, dźwięków słyszalnych i ultradźwięków 
 

Infra – mniej niż 20 Hz 

 

Słyszalne – 20 – 20 000 Hz 
Ultra – powyżej 20 000 Hz 

39. Wymieo główne czynniki wpływające na klimat akustyczny ośrodka (3) 
1) stopieo nasycenia danego środowiska urządzeniami i pojazdami 
2) układu urbanistycznego cechującego lokalne środowisko 
3) rozplanowanie osiedli mieszkaniowych, terenów zieleni, komunikacji, obiektów handlowo-usługowych, zakładów produkcji 

40. Wyjaśnij pojęcie „mapa akustyczna” 
Mapa hałasu, pokazuje klimat akustyczny tereny, opracowywana na podstawie pomiarów hałasu drogowego, tramwajowego, 
kolejowego, lotniczego, przemysłowego. Sporządzana w celu oceny narażenia na hałas