background image

 

 brzmienie od 2009-08-01 

 

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach b

ę

d

ą

cych ofiarami 

represji wojennych i okresu powojennego

 

z dnia 24 stycznia 1991 r. (Dz.U.  Nr 17, poz. 75) 

tekst jednolity z dnia 14 listopada 1997 r. (Dz.U. Nr 142, poz. 950) 

tekst jednolity z dnia 30 marca 2002 r. (Dz.U. Nr 42, poz. 371) 

Sejm  Rzeczypospolitej  Polskiej  uznaje  szczególne  zasługi  dla  Polski  tych  wszystkich  obywateli  polskich, 
którzy  walczyli  o  suwerenno

ść

  i  niepodległo

ść

  Ojczyzny,  nie  szcz

ę

dz

ą

Ŝ

ycia  i  zdrowia  na  polach  walki 

zbrojnej  -  w  formacjach  Wojska  Polskiego,  armii  sojuszniczych,  a  tak

Ŝ

e  w  podziemnych  organizacjach 

niepodległo

ś

ciowych i w działalno

ś

ci cywilnej - z nara

Ŝ

eniem na represje. 

 Sejm stwierdza, 

Ŝ

e władze III Rzeszy Niemieckiej, ówczesne władze Zwi

ą

zku Socjalistycznych Republik 

Radzieckich  i  komunistyczny  aparat  represji  w  Polsce  s

ą

  winni  cierpie

ń

  zadanych  wielu  obywatelom 

Pa

ń

stwa Polskiego  ze wzgl

ę

dów narodowo

ś

ciowych, politycznych i religijnych. Spowodowały one 

ś

mier

ć

 

wielu milionów, a dla wielu stały si

ę

 przyczyn

ą

 trwałej utraty zdrowia. 

 Kombatantom  oraz  ofiarom  represji  nale

Ŝ

ny  jest  gł

ę

boki  szacunek  wszystkich  rodaków  oraz  szczególna 

troska  i  opieka  ze  strony  instytucji  pa

ń

stwowych,  samorz

ą

dów  terytorialnych  i  organizacji  społecznych. 

Daj

ą

c wyraz tym intencjom - uchwala si

ę

, co nast

ę

puje: 

  

  

Rozdział 1. Przepisy ogólne 

 

  

Art.  1.    [Definicja]        1.  Kombatantami  s

ą

  osoby,  które  brały  udział  w  wojnach,  działaniach  zbrojnych  i 

powstaniach  narodowych,  wchodz

ą

c  w  skład  formacji  wojskowych  lub  organizacji  walcz

ą

cych  o 

suwerenno

ść

 i niepodległo

ść

 Rzeczypospolitej Polskiej.  

2. Za działalno

ść

 kombatanck

ą

 uznaje si

ę

:  

1)  pełnienie słu

Ŝ

by wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy 

armiach sojuszniczych podczas działa

ń

 wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez 

Pa

ń

stwo Polskie,  

2)  uczestniczenie w ramach polskich formacji i organizacji wojskowych w I wojnie 

ś

wiatowej, w 

powstaniach narodowych i walkach o odzyskanie lub utrzymanie terytoriów Rzeczypospolitej 
Polskiej,  

3)  pełnienie słu

Ŝ

by w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działaj

ą

cych w 

ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945,  

4)  pełnienie słu

Ŝ

by wojskowej w armiach sojuszniczych, a tak

Ŝ

e w sojuszniczych organizacjach 

ruchu oporu w okresie wojny 1939-1945, z wyj

ą

tkiem formacji Ludowego Komisariatu Spraw 

Wewn

ę

trznych Zwi

ą

zku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) oraz innych specjalnych 

formacji, które prowadziły działalno

ść

 przeciwko ludno

ś

ci polskiej,  

5)  pełnienie słu

Ŝ

by w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach 

niepodległo

ś

ciowych na terytorium Pa

ń

stwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 wrze

ś

nia 

1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Zwi

ą

zku Socjalistycznych 

Republik Radzieckich (ZSRR) do ko

ń

ca 1956 r., je

Ŝ

eli były to formacje lub organizacje stawiaj

ą

ce 

sobie za cel niepodległo

ść

 i suwerenno

ść

 Rzeczypospolitej,  

6)  uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych słu

Ŝ

bach 

pa

ń

stwowych z oddziałami Ukrai

ń

skiej Powsta

ń

czej Armii oraz grupami Wehrwolfu,  

7)  uczestniczenie w tzw. Niszczycielskich Batalionach ("Istriebitielnych Batalionach") na dawnych 

ziemiach polskich w województwach: lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i woły

ń

skim w 

obronie ludno

ś

ci polskiej przed ukrai

ń

skimi nacjonalistami, w latach 1944-1945.  

 

  

Art.  2.    [Działalno

ść

  równorz

ę

dna]    Za  działalno

ść

  równorz

ę

dn

ą

  z  działalno

ś

ci

ą

  kombatanck

ą

  uznaje 

si

ę

:  

1)  pełnienie funkcji cywilnych we władzach powsta

ń

 narodowych oraz w administracji podziemnego 

Pa

ń

stwa Polskiego w okresie wojny 1939-1945, a tak

Ŝ

e w podziemnych niepodległo

ś

ciowych 

background image

organizacjach cywilnych w latach 1945-1956,  

2)  udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenno

ś

ci i niepodległo

ś

ci 

Pa

ń

stwa Polskiego w zmilitaryzowanych słu

Ŝ

bach pa

ń

stwowych,  

3)  prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania 

dzieci i młodzie

Ŝ

y,  

3

1

 dawanie schronienia osobom narodowo

ś

ci 

Ŝ

ydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie 

w latach 1939-1945, ze wzgl

ę

du na ich narodowo

ść

 lub działalno

ść

 na rzecz suwerenno

ś

ci i 

niepodległo

ś

ci Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara 

ś

mierci,  

4)  zaokr

ę

towanie marynarzy polskich w charakterze członków załogi na statku bandery własnej lub 

bandery koalicyjnej, przeznaczonym do działa

ń

 wojennych w okresie wojny 1939-1945,  

5)  uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polsko

ść

 i wolno

ść

 narodow

ą

 

Ś

l

ą

ska, 

Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Gda

ń

ska, Pomorza i Ziemi Kaszubskiej oraz Warmii i Mazur, a 

tak

Ŝ

e innych ziem zagarni

ę

tych przez zaborców,  

6)  czynny udział w zbrojnym wyst

ą

pieniu o wolno

ść

 i suwerenno

ść

 Polski w Poznaniu w czerwcu 

1956 r., który spowodował 

ś

mier

ć

 lub uszczerbek na zdrowiu,  

7)  poniesienie 

ś

mierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powy

Ŝ

ej siedmiu dni w 

grudniu 1970 r. na Wybrze

Ŝ

u wskutek działania wojska lub milicji podczas wyst

ą

pie

ń

 

wolno

ś

ciowych.  

 

  

Art.  3.    [Zaliczanie  okresów]    Do  okresów  działalno

ś

ci  kombatanckiej  lub  równorz

ę

dnej  z  działalno

ś

ci

ą

 

kombatanck

ą

 zalicza si

ę

 równie

Ŝ

 czas przebywania:  

1)  w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarz

ą

dowi do 

Spraw Je

ń

ców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i 

obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. 
MWD ZSRR, spowodowanego działalno

ś

ci

ą

 kombatanck

ą

, o której mowa w art. 1 ust. 2,  

2)  w hitlerowskich wi

ę

zieniach, obozach koncentracyjnych i o

ś

rodkach zagłady oraz w innych 

miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie ró

Ŝ

niły si

ę

 od warunków w obozach 

koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz 
bezpiecze

ń

stwa, a tak

Ŝ

e w wi

ę

zieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych 

koloniach pracy podległych Głównemu Zarz

ą

dowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) 

NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a tak

Ŝ

e w wi

ę

zieniach lub innych miejscach 

odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalno

ś

ci

ą

, o której mowa w art. 1 ust. 2 i 

art. 2.  

 

  

Art.  4.    [Poj

ę

cie  represji]      1.  Przepisy  ustawy  stosuje  si

ę

  równie

Ŝ

  do  osób,  które  podlegały  represjom 

wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy s

ą

 okresy przebywania:  

1)  z przyczyn politycznych, narodowo

ś

ciowych, religijnych i rasowych: a)  w hitlerowskich 

wi

ę

zieniach, obozach koncentracyjnych i o

ś

rodkach zagłady,  

b)  w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie ró

Ŝ

niły si

ę

 od warunków 

w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji 
hitlerowskich władz bezpiecze

ń

stwa,  

c)  w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter 

eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz 
bezpiecze

ń

stwa,  

 
2)  z przyczyn narodowo

ś

ciowych i rasowych w gettach,  

3)  z przyczyn politycznych, religijnych i narodowo

ś

ciowych: a)  w wi

ę

zieniach oraz 

poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu 
Zarz

ą

dowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR,  

b)  na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR,  

 
4)  w wi

ę

zieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w 

latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez s

ą

dy 

powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalno

ść

 

background image

polityczn

ą

 b

ą

d

ź

 religijn

ą

, zwi

ą

zan

ą

 z walk

ą

 o suwerenno

ść

 i niepodległo

ść

.  

 
 2.  Przepisy  ustawy  stosuje  si

ę

  tak

Ŝ

e  do  osób,  które  jako  dzieci  zostały  odebrane  rodzicom  w  celu 

poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.  

  

Art.  5.    [Ustalenia  okresu]      Okresy,  o  których  mowa  w  art.  1  ust.  2  oraz  w  art.  2-4,  ustala  si

ę

  w 

miesi

ą

cach. W  przypadku  braku  danych  do  ustalenia  takiego  okresu,  przyjmuje  si

ę

  okres  w  wymiarze  1 

miesi

ą

ca.  

  

Art.  6.    [Stowarzyszenie  kombatantów]      Ilekro

ć

  w  ustawie  jest  mowa  o  stowarzyszeniach 

kombatanckich,  rozumie  si

ę

  przez  to  stowarzyszenia  lub  zwi

ą

zki  stowarzysze

ń

  działaj

ą

ce  na  podstawie 

prawa o stowarzyszeniach, zrzeszaj

ą

ce kombatantów lub ofiary represji wojennych i okresu powojennego.  

  

Art. 6

1

.  [Dzie

ń

 Weterana]   Dzie

ń

 1 wrze

ś

nia ustanawia si

ę

 Dniem Weterana.  

  

Art. 7.  [Utworzenie urz

ę

du]   1.

[1]

  Urz

ą

d jest centralnym organem administracji rz

ą

dowej.  

 2.  Urz

ą

d  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  podlega  ministrowi  wła

ś

ciwemu  do  spraw 

zabezpieczenia społecznego.  
 3.

[2]

    Urz

ę

dem  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  kieruje  kierownik  tego  urz

ę

du 

powoływany  przez  Prezesa  Rady  Ministrów,  spo

ś

ród  osób  wyłonionych  w  drodze  otwartego  i 

konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra wła

ś

ciwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Prezes 

Rady Ministrów odwołuje kierownika urz

ę

du.  

 4. Prezes Rady Ministrów,  w drodze  rozporz

ą

dzenia, okre

ś

li szczegółowy zakres działania  i organizacj

ę

 

Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.  

5.

[3]

  Stanowisko kierownika Urz

ę

du  do  Spraw Kombatantów  i Osób  Represjonowanych  mo

Ŝ

e  zajmowa

ć

 

osoba, która:  

 1)  posiada tytuł zawodowy magistra lub równorz

ę

dny; 

 2)  jest obywatelem polskim; 
 3)  korzysta z pełni praw publicznych; 
 4)  nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umy

ś

lne przest

ę

pstwo lub umy

ś

lne przest

ę

pstwo 

skarbowe; 

 5)  posiada kompetencje kierownicze; 
 6)  posiada co najmniej 6-letni sta

Ŝ

 pracy, w tym co najmniej 3-letni sta

Ŝ

 pracy na stanowisku 

kierowniczym; 

 7)  posiada wykształcenie i wiedz

ę

 z zakresu spraw nale

Ŝą

cych do wła

ś

ciwo

ś

ci Urz

ę

du do Spraw 

Kombatantów i Osób Represjonowanych. 

 
6.

[4]

    Informacj

ę

  o  naborze  na  stanowisko  kierownika  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób 

Represjonowanych  ogłasza  si

ę

  przez  umieszczenie  ogłoszenia  w  miejscu  powszechnie  dost

ę

pnym  w 

siedzibie  urz

ę

du  oraz  w  Biuletynie  Informacji  Publicznej  Kancelarii  Prezesa  Rady  Ministrów.  Ogłoszenie 

powinno zawiera

ć

:  

 1)  nazw

ę

 i adres urz

ę

du; 

 2)  okre

ś

lenie stanowiska; 

 3)  wymagania zwi

ą

zane ze stanowiskiem wynikaj

ą

ce z przepisów prawa; 

 4)  zakres zada

ń

 wykonywanych na stanowisku; 

 5)  wskazanie wymaganych dokumentów; 
 6)  termin i miejsce składania dokumentów; 
 7)  informacj

ę

 o metodach i technikach naboru. 

 
 7.

[5]

    Termin,  o  którym  mowa  w  ust.  6  pkt  6,  nie  mo

Ŝ

e  by

ć

  krótszy  ni

Ŝ

  10  dni  od  dnia  opublikowania 

ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.  
 8.

[6]

    Nabór  na  stanowisko  kierownika  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych 

przeprowadza  zespół,  powołany  przez  ministra  wła

ś

ciwego  do  spraw  zabezpieczenia  społecznego, 

licz

ą

cy  co  najmniej  3  osoby,  których  wiedza  i  do

ś

wiadczenie  daj

ą

  r

ę

kojmi

ę

  wyłonienia  najlepszych 

kandydatów.  W  toku  naboru  ocenia  si

ę

  do

ś

wiadczenie  zawodowe  kandydata,  wiedz

ę

  niezb

ę

dn

ą

  do 

wykonywania zada

ń

 na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze.  

background image

 9.

[7]

    Ocena  wiedzy  i  kompetencji  kierowniczych,  o  których  mowa  w  ust.  8,  mo

Ŝ

e  by

ć

  dokonana  na 

zlecenie  zespołu  przez  osob

ę

  nieb

ę

d

ą

c

ą

  członkiem  zespołu,  która  posiada  odpowiednie  kwalifikacje  do 

dokonania tej oceny.  
 10.

[8]

    Członek  zespołu  oraz  osoba,  o  której  mowa  w  ust.  9,  maj

ą

  obowi

ą

zek  zachowania  w  tajemnicy 

informacji dotycz

ą

cych osób ubiegaj

ą

cych si

ę

 o stanowisko, uzyskanych w trakcie naboru.  

 11.

[9]

    W  toku  naboru  zespół  wyłania  nie  wi

ę

cej  ni

Ŝ

  3  kandydatów,  których  przedstawia  ministrowi 

wła

ś

ciwemu do spraw zabezpieczenia społecznego.  

 
12.

[10]

  Z przeprowadzonego naboru zespół sporz

ą

dza protokół zawieraj

ą

cy:  

 1)  nazw

ę

 i adres urz

ę

du; 

 2)  okre

ś

lenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczb

ę

 kandydatów; 

 3)  imiona, nazwiska i adresy nie wi

ę

cej ni

Ŝ

 3 najlepszych kandydatów uszeregowanych według 

poziomu spełniania przez nich wymaga

ń

 okre

ś

lonych w ogłoszeniu o naborze; 

 4)  informacj

ę

 o zastosowanych metodach i technikach naboru; 

 5)  uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata; 
 6)  skład zespołu. 

 
13.

[11]

    Wynik  naboru  ogłasza  si

ę

  niezwłocznie  przez  umieszczenie  informacji  w  Biuletynie  Informacji 

Publicznej  urz

ę

du  i  Biuletynie  Informacji  Publicznej  Kancelarii  Prezesa  Rady  Ministrów.  Informacja  o 

wyniku naboru zawiera:  

 1)  nazw

ę

 i adres urz

ę

du; 

 2)  okre

ś

lenie stanowiska, na które był prowadzony nabór; 

 3)  imiona, nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania w rozumieniu 

przepisów Kodeksu cywilnego albo informacj

ę

 o niewyłonieniu kandydata. 

 
 14.

[12]

  Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ogłoszenia o 

naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpłatne.  

  

Art.  7

1

.    [Rada  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych]      Przy  Kierowniku  Urz

ę

du  do 

Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  działa  Rada  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób 
Represjonowanych,  zwana  dalej  "Rad

ą

",  jako  organ  opiniodawczo-doradczy  w  sprawach  obj

ę

tych 

działaniem Urz

ę

du.  

  

Art. 7

2

.  [Skład Rady]    1. W skład Rady wchodzi od 12 do 15 członków.  

 2.  Członkowie  Rady  s

ą

  powoływani  spo

ś

ród  kombatantów  i  osób  represjonowanych  i  odwoływani  przez 

Kierownika Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.  

 3. Członkowie Rady pełni

ą

 swoj

ą

 funkcj

ę

 społecznie.  

 4.  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  okre

ś

li,  w  drodze  zarz

ą

dzenia, 

organizacj

ę

 i tryb pracy Rady.  

  

Art. 7

3

.  [Realizacja zada

ń

 1. Do zada

ń

  z zakresu administracji rz

ą

dowej realizowanych przez powiaty 

nale

Ŝ

y:  
1)  realizacja dla kombatantów i osób represjonowanych zada

ń

 w zakresie opieki zdrowotnej i usług 

opieku

ń

czych,  

2)  organizacja na terenie powiatu obchodu rocznic w celu upami

ę

tnienia walki o niepodległo

ść

 

Polski oraz uczczenia pami

ę

ci ofiar wojny i okresu powojennego,  

3)  

ś

wiadczenie pomocy w przygotowywaniu udokumentowanych wniosków o przyznanie w drodze 

wyj

ą

tku emerytur i rent,  

4)  analiza sytuacji 

Ŝ

yciowej kombatantów i osób represjonowanych oraz podejmowanie w tym 

zakresie stosownych inicjatyw.  

 

 2.

[13]

    Zadaniem  z  zakresu  administracji  rz

ą

dowej  realizowanym  przez  samorz

ą

d  województwa  jest 

wykonywanie działa

ń

 zmierzaj

ą

cych do integracji 

ś

rodowisk kombatanckich i koordynacji ich działa

ń

 

 3.

[14]

    Samorz

ą

d  powiatowy  oraz  samorz

ą

d  województwa  współdziałaj

ą

  przy  realizacji  zada

ń

,  o  których 

mowa  w  ust.  1  i  2,  z  organizacjami  społecznymi  oraz  stowarzyszeniami  kombatantów  i  osób 
represjonowanych. 

 

background image

 4.

[15]

    Do  realizacji  zada

ń

,  o  których  mowa  w  ust.  2  i  3,  zarz

ą

d  województwa  mo

Ŝ

e  w  porozumieniu  z 

Kierownikiem Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powoła

ć

 pełnomocnika. 

 

  

Art.  8.    [Kompetencje]      1.  Prezes  Rady  Ministrów,  na  wniosek  Kierownika  Urz

ę

du  do  Spraw 

Kombatantów i Osób Represjonowanych, okre

ś

li, w drodze rozporz

ą

dzenia:  

1)  po zasi

ę

gni

ę

ciu opinii Prezesa Instytutu Pami

ę

ci Narodowej - Komisji 

Ś

cigania Zbrodni przeciwko 

Narodowi Polskiemu oraz ministra wła

ś

ciwego do spraw obrony narodowej i ministra wła

ś

ciwego 

do spraw wewn

ę

trznych - formacje i organizacje, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 2 

pkt 1,  

2)  po zasi

ę

gni

ę

ciu opinii Prezesa Instytutu Pami

ę

ci Narodowej - Komisji 

Ś

cigania Zbrodni przeciwko 

Narodowi Polskiemu - miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie ró

Ŝ

niły si

ę

 od 

warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji 
hitlerowskich władz bezpiecze

ń

stwa, a tak

Ŝ

e wi

ę

zienia i obozy NKWD lub b

ę

d

ą

ce pod nadzorem 

NKWD, w których były osadzone osoby narodowo

ś

ci polskiej lub obywatele polscy innych 

narodowo

ś

ci, oraz obozy, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w 

pkt 3.  

 
2. Na wniosek osoby zainteresowanej:  

1)  prezes s

ą

du okr

ę

gowego, z zastrze

Ŝ

eniem pkt 2 lit. a), potwierdza okoliczno

ść

, o której mowa w 

art. 4 ust. 1 pkt 4,  

2)  Prezes Instytutu Pami

ę

ci Narodowej - Komisji 

Ś

cigania Zbrodni przeciwko Narodowi 

Polskiemu potwierdza okoliczno

ść

, o której mowa: a)  w art. 4 ust. 1 pkt 4, w przypadku 

osadzenia bez wyroku w wiezi

ę

niu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski,  

b)  w art. 4 ust. 2.  

 

 

   

Rozdział 2. Uprawnienia pracownicze 

 

  

Art. 9.  [Zaliczanie do okresu zatrudnienia]   1. Okresy, o których mowa w art. 1 ust. 2 oraz w art. 2, 3 i 
4  ust.  1,  zalicza  si

ę

  do  okresów  zatrudnienia,  od  których  zale

Ŝ

y  przyznanie  lub  wysoko

ść

 

ś

wiadcze

ń

 

przysługuj

ą

cych pracownikom od pracodawcy.  

 2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej

[16]

  w porozumieniu z Kierownikiem Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i 

Osób  Represjonowanych,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  okre

ś

la  szczegółowe  zasady  i  tryb  zaliczania 

okresów, o których mowa w ust. 1, do okresu zatrudnienia.  

  

Art.  10.    [Zwi

ę

kszenie  urlopu]      Kombatantom  i  osobom,  o  których  mowa  w  art.  2  i  4,  zwanym  dalej 

"innymi  osobami  uprawnionymi",  pozostaj

ą

cym  w  zatrudnieniu,  zwi

ę

ksza  si

ę

  przysługuj

ą

cy  im  urlop 

wypoczynkowy  o  10 dni  roboczych. Zwi

ę

kszenie to nie  przysługuje,  je

Ŝ

eli osoby  te  korzystaj

ą

 z  urlopu o 

wymiarze przekraczaj

ą

cym 26 dni roboczych w ci

ą

gu roku.  

  

Art.  11.    [Ochrona  stosunku  pracy]      1.  Rozwi

ą

zanie  stosunku  pracy  z  kombatantem  lub  inn

ą

  osob

ą

 

uprawnion

ą

  w  okresie  2  lat  przed  osi

ą

gni

ę

ciem  wieku  uprawniaj

ą

cego  do  wcze

ś

niejszego  przej

ś

cia  na 

emerytur

ę

, o którym mowa w art. 14, mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 po uprzednim uzyskaniu zgody starosty.  

 2. Przepis ust. 1 nie  dotyczy  osób  zajmuj

ą

cych  kierownicze stanowiska obsadzane  w  drodze powołania 

oraz  osób,  które  spełniaj

ą

  warunki  wymagane  do  uzyskania  emerytury,  a  tak

Ŝ

e  rozwi

ą

zania  stosunku 

pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.  

  

Rozdział 3. Uprawnienia emerytalne

 

  

Art.  12.    [Uprawnienia  szczególne]   

[17]

      1. 

[18]

  Kombatantom  b

ę

d

ą

cym  inwalidami  wojennymi  lub 

wojskowymi  przysługuj

ą

 

ś

wiadczenia  pieni

ęŜ

ne  i  inne  uprawnienia  przewidziane  w  przepisach  ustawy  z 

dnia 29 maja 1974 r. o  zaopatrzeniu inwalidów  wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2002 r. 
Nr 9, poz. 87 i Nr 181, poz. 1515).  
 1a.

[19]

    Członkom  rodzin  pozostałym  po  kombatantach  b

ę

d

ą

cych  inwalidami  wojennymi  lub  wojskowymi 

przysługuj

ą

 

ś

wiadczenia pieni

ęŜ

ne i inne uprawnienia przewidziane  w przepisach ustawy, o której  mowa 

background image

w ust. 1, z wył

ą

czeniem uprawnienia okre

ś

lonego w art. 23b tej ustawy.  

2. 

[20]

 

Ś

wiadczenia pieni

ęŜ

ne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 

1, z wył

ą

czeniem uprawnienia okre

ś

lonego w art. 23b tej ustawy, przysługuj

ą

 na zasadach okre

ś

lonych w 

tych przepisach równie

Ŝ

:  

1)  osobom, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów

[21]

  wskutek inwalidztwa

[21]

  

pozostaj

ą

cego w zwi

ą

zku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1,  

2)  członkom rodzin pozostałym po osobach pobieraj

ą

cych w chwili 

ś

mierci rent

ę

 z tytułu 

inwalidztwa

[21]

 , o którym mowa w pkt 1.  

 
 3. Za inwalidztwo

[21]

  pozostaj

ą

ce w zwi

ą

zku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 

1,  uwa

Ŝ

a  si

ę

  inwalidztwo

[21]

    b

ę

d

ą

ce  nast

ę

pstwem  zranie

ń

,  kontuzji  b

ą

d

ź

  innych  obra

Ŝ

e

ń

  lub  chorób 

powstałych w zwi

ą

zku z tym pobytem.  

 4. Zwi

ą

zek zranie

ń

, kontuzji b

ą

d

ź

 innych obra

Ŝ

e

ń

 lub chorób z pobytem w miejscach, o których mowa w 

art.  3  i  art.  4  ust.  1,  a  tak

Ŝ

e  zwi

ą

zek  inwalidztwa

[21]

    z  takim  pobytem  ustala  komisja  lekarska  do  spraw 

inwalidztwa i zatrudnienia

[22]

 .  

 5.

[23]

    Dokumentem  potwierdzaj

ą

cym  prawo  do  korzystania  z  uprawnie

ń

,  o  których  mowa  w  ust.  1,  jest 

legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy.  
 6. 

[24]

  Legitymacja  osoby  represjonowanej,  o  której  mowa  w  ust.  5,  podlega  z  dniem 

ś

mierci  osoby 

represjonowanej anulowaniu przez organ rentowy.  
 7. 

[25]

  Minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  zabezpieczenia  społecznego  okre

ś

li,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  tryb 

wydawania  i  anulowania  legitymacji  osoby  represjonowanej,  dokumenty  wymagane  do  wydania 
legitymacji  osoby  represjonowanej  oraz  wzór  legitymacji  osoby  represjonowanej,  kieruj

ą

c  si

ę

 

konieczno

ś

ci

ą

 

zapewnienia 

sprawno

ś

ci 

post

ę

powania 

przy 

wydawaniu 

legitymacji 

osób 

represjonowanych.  
 

   

Art.  13.    [Zaliczanie  okresów]      Okresy,  o  których  mowa  w  art.  1  ust.  2  oraz  w  art.  2-4,  zalicza  si

ę

  w 

wymiarze  podwójnym  do  okresu,  od  którego  zale

Ŝ

y  przyznanie  emerytury  lub  renty  -  na  zasadach 

okre

ś

lonych  w  ustawie  o  rewaloryzacji  emerytur  i  rent,  o  zasadach  ustalania  emerytur  i  rent  oraz  o 

zmianie niektórych ustaw

[26]

 .  

  

Art.  14.    [Wcze

ś

niejsza  emerytura]      1.  Kombatanci  i  inne  osoby  uprawnione  mog

ą

,  na  swój  wniosek, 

przej

ść

  na  emerytur

ę

  po  osi

ą

gni

ę

ciu  55  lat  przez  kobiet

ę

  i  60  lat  przez  m

ęŜ

czyzn

ę

,  je

Ŝ

eli  maj

ą

  okres 

zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury.  
 2.  Przepis  ust.  1  stosuje  si

ę

  odpowiednio  do  kombatantów  i  innych  osób  uprawnionych,  nabywaj

ą

cych 

prawo do emerytury z innych tytułów ni

Ŝ

 zatrudnienie.  

 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si

ę

 do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.  

  

Art.  15.    [Dodatek  kombatancki]        1.

[27]

    Kombatantom  i  innym  osobom  uprawnionym,  pobieraj

ą

cym 

emerytur

ę

 lub rent

ę

 albo uposa

Ŝ

enie w stanie spoczynku b

ą

d

ź

 uposa

Ŝ

enie rodzinne, przysługuje dodatek, 

zwany dalej "dodatkiem kombatanckim", w wysoko

ś

ci 144,25 zł miesi

ę

cznie.  

 2.  Dodatek,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  przysługuje  obok  emerytury  lub  renty  i  nie  jest  uwzgl

ę

dniany  przy 

ustalaniu  wska

ź

nika  indywidualnego  wymiaru 

ś

wiadczenia,  okre

ś

lonego  w  przepisach  o  zaopatrzeniu 

emerytalnym pracowników i ich rodzin

[26]

 .  

 3. W razie zbiegu prawa do kilku 

ś

wiadcze

ń

 o charakterze emerytalno-rentowym, przysługuje tylko jeden 

dodatek kombatancki, o którym mowa w ust. 1.  
 3

1

. W razie zbiegu prawa  do uposa

Ŝ

enia w stanie spoczynku albo uposa

Ŝ

enia rodzinnego z prawem do 

ś

wiadcze

ń

 o charakterze emerytalnym lub rentowym, ust. 3 stosuje si

ę

 odpowiednio.  

 4. Osobie uprawnionej jednocze

ś

nie do dodatku kombatanckiego i dodatku z tytułu tajnego nauczania na 

podstawie  odr

ę

bnych  przepisów  przysługuje  tylko  jeden  z  tych  dodatków  -  wy

Ŝ

szy  lub  wybrany  przez 

zainteresowanego.  
 5.

[28]

    Kwota  dodatku  kombatanckiego,  o  której  mowa  w  ust.  1,  ulega  podwy

Ŝ

szeniu  przy  zastosowaniu 

wska

ź

nika waloryzacji emerytur i rent - od miesi

ą

ca, w którym jest przeprowadzona waloryzacja.  

 6.  Prezes  Zakładu  Ubezpiecze

ń

  Społecznych  ogłasza  w  formie  komunikatu  w  Dzienniku  Urz

ę

dowym 

Rzeczypospolitej  Polskiej  "Monitor  Polski"  co  najmniej  na  12  dni  roboczych  przed  najbli

Ŝ

szym  terminem 

waloryzacji nale

Ŝ

n

ą

 od tego terminu kwot

ę

 dodatku kombatanckiego.  

background image

 7. W 2002 r. dodatek kombatancki nie podlega waloryzacji.  

   

Art.  16.    [Uprawnienia  szczególne]    1.  Kombatantom  i  innym  osobom  uprawnionym,  które  nie  maj

ą

 

prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych 
oraz  ich  rodzin  lub  na  podstawie  innych  przepisów,  je

Ŝ

eli  nie  maj

ą

  niezb

ę

dnych 

ś

rodków  utrzymania, 

mo

Ŝ

e by

ć

 przyznana w drodze wyj

ą

tku:  

1)  emerytura, je

Ŝ

eli osi

ą

gn

ę

li wiek: 55 lat kobieta i 60 lat m

ęŜ

czyzna,  

2)  renta inwalidzka

[29]

 , je

Ŝ

eli zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów

[21]

 .  

 
 2.  Przepis  ust.  1  stosuje  si

ę

  odpowiednio  do  członków  rodzin  pozostałych  po  kombatantach  i  innych 

osobach uprawnionych, je

Ŝ

eli spełniaj

ą

 warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.  

 3.  Emerytury  i  renty,  o  których  mowa  w  ust.  1  i  2,  przyznaje  si

ę

  odpowiednio  w  wysoko

ś

ci  najni

Ŝ

szej 

emerytury, renty inwalidzkiej

[29]

  lub renty rodzinnej, okre

ś

lonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym 

pracowników i ich rodzin

[26]

 .  

 4.  Do  emerytur  i  rent,  o  których  mowa  w  ust.  1  i  2,  przysługuj

ą

  dodatki:  piel

ę

gnacyjny  oraz  do  rent 

rodzinnych  -  dodatek  dla  sierot  zupełnych,  na  zasadach  i  w  wysoko

ś

ci  przewidzianych  w  przepisach  

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

[26]

 , a tak

Ŝ

e dodatek kombatancki.  

 5. W razie 

ś

mierci osoby, o której mowa w ust. 1 i 2, przysługuje zasiłek pogrzebowy.  

 6. 

Ś

wiadczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, przyznaje Prezes Zakładu Ubezpiecze

ń

 Społecznych.  

 

  

Art. 17.  [Odesłanie]   1. Do ustalania wysoko

ś

ci 

ś

wiadcze

ń

, o których mowa w art. 15 i 16, oraz w innych 

sprawach  nieokre

ś

lonych  w  ustawie  maj

ą

  zastosowanie  odpowiednio  przepisy  o  zaopatrzeniu 

emerytalnym pracowników i ich rodzin

[26]

 .  

 2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej

[30]

  w porozumieniu z Kierownikiem Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i 

Osób  Represjonowanych  okre

ś

la,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  tryb  post

ę

powania  w  sprawach,  o  których 

mowa w art. 15 i 16.  

   

Rozdział 4. Ochrona zdrowia, pomoc socjalna i inne uprawnienia

 

  

Art.  18.    [Opieka  zdrowotna  i  socjalna]     

[31]

  Kombatanci  i  inne  osoby  uprawnione  korzystaj

ą

  z 

pierwsze

ń

stwa do 

ś

rodowiskowej opieki socjalnej w miejscu zamieszkania, w uzyskaniu miejsc w domach 

pomocy społecznej, w szczególno

ś

ci w domach przeznaczonych dla kombatantów.  

  

Art. 19.  [Dora

ź

na pomoc]   1. Kombatantom i innym osobom uprawnionym znajduj

ą

cym si

ę

 w trudnych 

warunkach materialnych oraz w zwi

ą

zku z zaistnieniem zdarze

ń

 losowych - mo

Ŝ

e by

ć

 przyznana dora

ź

na 

lub okresowa pomoc pieni

ęŜ

na. Pomoc taka mo

Ŝ

e by

ć

 równie

Ŝ

 przyznana na cz

ęś

ciowe pokrycie kosztów 

zakupu  wózka  inwalidzkiego,  sprz

ę

tu  rehabilitacyjnego,  dostosowanie  pomieszcze

ń

  mieszkalnych  do 

rodzaju  inwalidztwa,  opłacanie  pomocy  piel

ę

gnacyjnej,  a  w  stosunku  do  niewidomych  oraz  ci

ęŜ

ko 

poszkodowanych inwalidów - kosztów zakupu innego, ułatwiaj

ą

cego prac

ę

 i 

Ŝ

ycie, sprz

ę

tu pomocniczego.  

 2.  Dla  pokrycia  kosztów  pomocy  piel

ę

gnacyjnej,  o  której  mowa  w  ust.  1,  pomoc  finansow

ą

  w  pierwszej 

kolejno

ś

ci  przyznaje  si

ę

  kombatantom  lub  innym  osobom  uprawnionym,  wymagaj

ą

cym  takiej  pomocy, 

którzy przekroczyli 70 lat 

Ŝ

ycia.  

 2a. Uprawnienia, o których mowa  w  ust. 1 i 2, przysługuj

ą

 równie

Ŝ

  wdowom lub  wdowcom - emerytom, 

rencistom lub inwalidom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.  
 3.  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  dokonuje  podziału 

ś

rodków  na 

pomoc pieni

ęŜ

n

ą

, o której mowa w ust. 1, 2 i 2a.  

 4.  Pomoc,  o  której  mowa  w  ust.  1,  jest  zadaniem  zleconym  gminie.  Pomoc  t

ę

  przyznaje  i  udziela  jej 

kierownik  o

ś

rodka  pomocy  społecznej  działaj

ą

cy  z  upowa

Ŝ

nienia  rady  gminy.  W  przypadkach  osób 

pobieraj

ą

cych  rent

ę

  inwalidy  wojennego  pomoc  t

ę

  przyznaj

ą

  i  udzielaj

ą

  jej  -  Zwi

ą

zek  Inwalidów 

Wojennych RP i Zwi

ą

zek Ociemniałych 

ś

ołnierzy RP.  

 4a. Do post

ę

powania  w sprawie pomocy,  o której mowa w ust. 1, maj

ą

 zastosowanie  przepisy Kodeksu 

post

ę

powania administracyjnego.  

 5.  Minister  Pracy  i  Polityki  Socjalnej

[30]

    okre

ś

li,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  kryteria,  formy  i  tryb 

przyznawania i udzielania pomocy, o której mowa w art. 19.  
 6.

[32]

    W  szczególnie  uzasadnionych  przypadkach  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób 

background image

Represjonowanych na wniosek kombatanta, innej osoby uprawnionej lub osoby, o której mowa w ust. 2a, 
mo

Ŝ

e przyzna

ć

 pomoc pieni

ęŜ

n

ą

 na innych warunkach ni

Ŝ

 okre

ś

lone w rozporz

ą

dzeniu, o którym mowa w 

ust. 5.  
 7.

[33]

   Do wniosku o przyznanie pomocy pieni

ęŜ

nej  w trybie okre

ś

lonym  w ust. 6 doł

ą

cza si

ę

 stanowisko 

kierownika o

ś

rodka pomocy społecznej wła

ś

ciwego ze wzgl

ę

du na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, 

zwanego dalej ,,kierownikiem''.  
 8.

[34]

    Stanowisko  kierownika  powinno  zawiera

ć

  informacje  o  sytuacji  rodzinnej,  materialnej  oraz  o 

pomocy  udzielanej  wnioskodawcy  przez  o

ś

rodek  pomocy  społecznej,  a  tak

Ŝ

e  opini

ę

  co  do  zasadno

ś

ci 

przyznania pomocy pieni

ęŜ

nej.  

 9.

[35]

  W przypadku zło

Ŝ

enia wniosku bez stanowiska, Kierownik Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób 

Represjonowanych wyst

ę

puje do kierownika o jego przesłanie.  

 10.

[36]

  Kierownik jest zobowi

ą

zany przekaza

ć

 stanowisko Kierownikowi Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i 

Osób Represjonowanych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyst

ą

pienia.  

 11.

[37]

    O  przyznaniu  pomocy  pieni

ęŜ

nej  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób 

Represjonowanych informuje kierownika.  
 12.

[38]

    Przepisów  ust.  7-11  nie  stosuje  si

ę

  do  wniosków  składanych  przez  osoby  zamieszkałe  poza 

granicami Rzeczypospolitej Polskiej.  
 

   

Art. 20.  [Ulgi i zni

Ŝ

ki]    1. 

[39]

 Kombatantom i innym osobom uprawnionym przysługuje ulga taryfowa w 

wysoko

ś

ci 50% przy przejazdach 

ś

rodkami komunikacji miejskiej.  

2. 

[40]

  Kombatantom  i  innym  osobom  uprawnionym  -  emerytom,  rencistom  i  inwalidom  oraz  osobom 

pobieraj

ą

cym uposa

Ŝ

enie w stanie spoczynku lub uposa

Ŝ

enie rodzinne, poza uprawnieniami okre

ś

lonymi 

w ust. 1, przysługuje:  

1)  ulga w wysoko

ś

ci 37% w komunikacji krajowej przy przejazdach 

ś

rodkami publicznego 

transportu zbiorowego kolejowego w: a)  1 i 2 klasie poci

ą

gów osobowych i pospiesznych 

i autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej - na podstawie biletów 
jednorazowych,  

b)  2 klasie poci

ą

gów innych ni

Ŝ

 osobowe i pospieszne - na podstawie biletów 

jednorazowych,  

 
2)  dodatek kompensacyjny w wysoko

ś

ci 15% dodatku kombatanckiego, o którym mowa w art. 15,  

3)  ryczałt energetyczny w wysoko

ś

ci 50% taryfowych opłat za korzystanie z energii elektrycznej, 

gazowej i cieplnej na cele domowe, obliczony na podstawie norm ilo

ś

ciowych ustalonych przez 

Kierownika Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z uwzgl

ę

dnieniem pkt 4,  

4)  (uchylono)  

 
 2a. 

[41]

  Osoba  uprawniona  do  ulgowego  przejazdu,  o  której  mowa  w  ust.  2  pkt  1  lit.  b),  korzystaj

ą

ca  z 

przejazdu  w  klasie  1,  zobowi

ą

zana  jest  do  uiszczenia  dopłaty  w  wysoko

ś

ci  stanowi

ą

cej  ró

Ŝ

nic

ę

  mi

ę

dzy 

nale

Ŝ

no

ś

ci

ą

 za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a nale

Ŝ

no

ś

ci

ą

 za pełnopłatny przejazd w klasie 2.  

 3.  Uprawnienia,  o  których  mowa  w  ust.  2,  przysługuj

ą

  równie

Ŝ

  wdowom  lub  wdowcom  -  emerytom  i 

rencistom  oraz  osobom  pobieraj

ą

cym  uposa

Ŝ

enie  w  stanie  spoczynku  lub  uposa

Ŝ

enie  rodzinne 

pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.  
 3a. 

[42]

  W  przypadku  zbiegu  prawa  do  wi

ę

cej  ni

Ŝ

  jednego 

ś

wiadczenia  emerytalnego  lub  rentowego 

przysługuje jeden dodatek kompensacyjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 2.  
 3b.

[43]

    W  przypadku  zbiegu  prawa  do  wi

ę

cej  ni

Ŝ

  jednego 

ś

wiadczenia  emerytalnego  lub  rentowego 

przysługuje jeden ryczałt energetyczny, o którym mowa w ust. 2 pkt 3.  
 4. 

[44]

   (skre

ś

lony) 

 5. 

[44]

   (skre

ś

lony) 

 5a.  Minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  transportu  okre

ś

li,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  rodzaje  dokumentów 

po

ś

wiadczaj

ą

cych uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 1.  

 6.

[45]

    Wła

ś

ciwe  organy  administracji  rz

ą

dowej  oraz  organy  jednostek  samorz

ą

du  terytorialnego  i  ich 

zwi

ą

zków okre

ś

laj

ą

 szczegółowe zasady stosowania ulg i uprawnie

ń

, o których mowa w ust. 1-3.  

   

Art.  20

1

.    [Dodatki  kombatanckie]      1.  Kombatantom  i  innym  osobom  uprawnionym,  które  ł

ą

cznie 

spełniaj

ą

 nast

ę

puj

ą

ce warunki:  

background image

1)  nie posiadaj

ą

 prawa do 

Ŝ

adnych 

ś

wiadcze

ń

 rentowych lub emerytalnych ani prawa do 

uposa

Ŝ

enia w stanie spoczynku albo uposa

Ŝ

enia rodzinnego,  

2)  nie osi

ą

gaj

ą

 dochodów z tytułu pracy, pozarolniczej działalno

ś

ci gospodarczej podlegaj

ą

cej 

ubezpieczeniu społecznemu lub z tytułu rolniczej działalno

ś

ci gospodarczej podlegaj

ą

cej 

obowi

ą

zkowemu ubezpieczeniu rolników,  

3)  osi

ą

gn

ę

ły wiek 55 lat kobiety i 60 lat m

ęŜ

czy

ź

ni,  

 
przysługuje 

ś

wiadczenie w wysoko

ś

ci dodatku kombatanckiego, o którym mowa w art. 15 ust. 1. 

  2. Osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuj

ą

 tak

Ŝ

e uprawnienia okre

ś

lone w art. 20 ust. 2.  

 3.  Rada  Ministrów  okre

ś

li,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  tryb  post

ę

powania  przy  przyznawaniu,  wypłacaniu 

oraz finansowaniu 

ś

wiadcze

ń

, o których mowa w ust. 1 i 2.  

  

Art.  20

2

.    [Odznaczenia]        1.  Uznaje  si

ę

  zasługi  osób,  które  z  nara

Ŝ

eniem 

Ŝ

ycia,  zdrowia  lub  wolno

ś

ci 

ukrywały  i  ratowały  osoby 

ś

cigane  przez  okupacyjne  władze  niemieckie  lub  sowieckie,  a  tak

Ŝ

e  przez 

polskie  władze  okresu  powojennego  do  1956  r.  z  powodu  ich  działalno

ś

ci  na  rzecz  suwerenno

ś

ci  i 

niepodległo

ś

ci  Polski  oraz  z  przyczyn  narodowo

ś

ciowych,  religijnych  i  rasowych. W  dowód  uznania  tych 

zasług  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  wyst

ę

puje,  w  szczególnie 

uzasadnionych przypadkach, z wnioskiem do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie odznacze

ń

 

przewidzianych w ustawie  z dnia 16 pa

ź

dziernika 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. Nr 90, poz. 

450, z 1999 r. Nr 101, poz. 1177 i z 2000 r. Nr 62, poz. 718).  
 
 2.  Za  osoby  spełniaj

ą

ce  warunki,  o  których  mowa  w  ust.  1,  uznaje  si

ę

  zwłaszcza  obywateli  polskich 

odznaczonych  medalem  "Sprawiedliwy  W

ś

ród  Narodów 

Ś

wiata"  przez  Instytut  Yad  Vashem  w 

Jerozolimie.  
 3.  Do  osób,  o  których  mowa  w  ust.  1  i  2,  nie  stosuje  si

ę

  przepisów  o 

ś

wiadczeniach  przewidzianych  w 

rozdziałach 2, 3 i 4.  

  

Rozdział 5. Zasady orzekania o uprawnieniach

 

  

Art.  21.    [Przyznawanie  uprawnie

ń

]      1.  Uprawnienia  okre

ś

lone  w  ustawie  przysługuj

ą

  osobie,  która 

uzyska decyzj

ę

 potwierdzaj

ą

c

ą

 działalno

ść

 wymienion

ą

 w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa 

w  art.  4,  posiada  obywatelstwo  polskie  lub  posiadała  je  w  okresie  działalno

ś

ci  kombatanckiej  b

ą

d

ź

  w 

okresie podlegania represjom, z zastrze

Ŝ

eniem ust. 2.  

2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przysługuj

ą

 osobie, która:  

1)  w okresie wojny 1939-1945 kolaborowała z hitlerowskim okupantem,  
2)  przymusowo pełniła słu

Ŝ

b

ę

 w armii niemieckiej lub dobrowolnie zadeklarowała odst

ę

pstwo od 

narodowo

ś

ci polskiej, je

Ŝ

eli potem do ko

ń

ca wojny nie brała udziału w walce o niepodległo

ść

 

Polski,  

2

1

 kolaborowała z radzieckimi władzami okupacyjnymi w latach 1939-1941,  

3)  w okresie od wrze

ś

nia 1939 r. do ko

ń

ca 1956 r. słu

Ŝ

yła w NKWD albo w innych organach represji 

ZSRR działaj

ą

cych przeciwko Narodowi i Pa

ń

stwu Polskiemu,  

4)  w latach 1944-1956: a)  pełniła słu

Ŝ

b

ę

 lub funkcj

ę

 i była zatrudniona w strukturach 

Urz

ę

dów Bezpiecze

ń

stwa, Słu

Ŝ

by Bezpiecze

ń

stwa i Informacji Wojskowej, a tak

Ŝ

nadzoruj

ą

cych je komórkach jednostek zwierzchnich zwi

ą

zanych ze stosowaniem represji 

wobec osób działaj

ą

cych na rzecz suwerenno

ś

ci i niepodległo

ś

ci Rzeczypospolitej 

Polskiej,  

b)  była zatrudniona, pełniła słu

Ŝ

b

ę

 lub funkcj

ę

 w jednostkach organizacyjnych lub 

na stanowiskach zwi

ą

zanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych 

lub skazanych za działalno

ść

 podj

ę

t

ą

 na rzecz suwerenno

ś

ci i niepodległo

ś

ci 

Rzeczypospolitej Polskiej:  w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej,  

 w s

ą

downictwie powszechnym lub wojskowym,  

 w słu

Ŝ

bie wi

ę

ziennej,  

 
c)  była zatrudniona, pełniła słu

Ŝ

b

ę

 lub funkcj

ę

 w aparacie bezpiecze

ń

stwa publicznego poza 

strukturami Urz

ę

dów Bezpiecze

ń

stwa, Słu

Ŝ

by Bezpiecze

ń

stwa lub Informacji Wojskowej, 

je

Ŝ

eli podczas i w zwi

ą

zku z t

ą

 działalno

ś

ci

ą

 wykonywała zadania 

ś

ledcze i operacyjne 

background image

zwi

ą

zane bezpo

ś

rednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działaj

ą

cych na rzecz 

suwerenno

ś

ci i niepodległo

ś

ci Rzeczypospolitej Polskiej,  

d)  była funkcjonariuszem organów b

ą

d

ź

 jednostek organizacyjnych Polskiej Partii 

Robotniczej lub Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do których wła

ś

ciwo

ś

ci 

rzeczowej - terenowej i centralnej - nale

Ŝ

ał nadzór nad instytucjami, o których mowa w lit. 

a) i b), b

ą

d

ź

 nad zadaniami, o których mowa w lit. c),  

 
5)  uchybiła godno

ś

ci obywatela polskiego, wykorzystuj

ą

c władz

ę

 otrzyman

ą

 od instytucji 

stosuj

ą

cych represje do ciemi

ęŜ

enia współwi

ęź

niów,  

6)  uchybiła godno

ś

ci obywatela polskiego, donosz

ą

c władzom komunistycznym o 

Ŝ

ołnierzach 

podziemia, legionistach, organizacjach podziemnych, partyzanckich i tych wszystkich, których 
obejmuj

ą

 art. 2 i 4,  

7)  dopu

ś

ciła si

ę

 zabójstwa lub innej zbrodni wobec osób cywilnych w okresie do 31 grudnia 1956 r. 

w zwi

ą

zku z działalno

ś

ci

ą

 uznan

ą

 za działalno

ść

 kombatanck

ą

 lub równorz

ę

dn

ą

 w rozumieniu 

ustawy, za co została skazana prawomocnym wyrokiem s

ą

du.  

 
3. Nie stosuje si

ę

 przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób:  

1)  które przedło

Ŝą

 dowody, 

Ŝ

e do wymienionych słu

Ŝ

b i organów zostały skierowane przez 

organizacje niepodległo

ś

ciowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im 

pomocy,  

2)  (skre

ś

lony)  

 
 4.  (skre

ś

lony) 

  

Art.  22.  [Organy]     1. O spełnieniu  warunków, o których  mowa  w art. 21, orzeka  Kierownik Urz

ę

du do 

Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  lub  osoby  przez  niego  upowa

Ŝ

nione,  na  podstawie 

udokumentowanego  wniosku  zainteresowanej  osoby  oraz  rekomendacji  stowarzyszenia  wła

ś

ciwego  dla 

okre

ś

lonego rodzaju działalno

ś

ci kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela si

ę

 bez wzgl

ę

du na to, 

czy  osoba  ubiegaj

ą

ca  si

ę

  o  uprawnienia  zgłosi  zamiar  wst

ą

pienia  do  stowarzyszenia.  Na  podstawie 

decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnie

ń

 okre

ś

lonych w ustawie Urz

ą

d do Spraw Kombatantów i 

Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie za

ś

wiadczenie.  

 2. W trybie,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  wydawane  s

ą

  za

ś

wiadczenia  potwierdzaj

ą

ce  uprawnienia  osób,  o 

których  mowa  w  art.  20  ust.  3,  z  tym 

Ŝ

e  w  przypadku  gdy  zmarły  mał

Ŝ

onek  (mał

Ŝ

onka)  posiadał 

potwierdzone uprawnienia, rekomendacja nie jest wymagana.  
 3. 

[46]

   (utracił moc) 

 4. Wnioski o przyznanie uprawnie

ń

 z tytułów okre

ś

lonych  w art. 1 ust. 2 pkt 7 i w art. 2 pkt  7  mog

ą

 by

ć

 

kierowane w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1999 r.  

  

Rozdział 6. 

Ź

ródła i sposób finansowania niektórych 

ś

wiadcze

ń

 

 

  
 

Art. 23.   

[47]

  (uchylony) 

  

Art. 23a.  [

Ź

ródła finansowania wydatków]  

[48]

 1. Wydatki na:  

 1)  pomoc pieni

ęŜ

n

ą

, o której mowa w art. 19, wraz z kosztami jej obsługi, które mog

ą

 wynosi

ć

 do 

5% warto

ś

ci tej pomocy, 

 2)  upami

ę

tnianie i popularyzowanie historii walk o Odrodzenie Polski i represji wojennych oraz 

okresu powojennego, w tym na działalno

ść

 dokumentacyjn

ą

 i wydawnicz

ą

 3)  finansowanie kosztów zada

ń

 administracyjnych i opieku

ń

czych, wykonywanych na rzecz 

ś

rodowiska kombatanckiego, zlecanych organizacjom pozarz

ą

dowym przez Urz

ą

d do Spraw 

Kombatantów i Osób Represjonowanych 

- s

ą

 realizowane ze 

ś

rodków bud

Ŝ

etu pa

ń

stwa.  

 2. 

Ś

rodki przeznaczone na pomoc realizowan

ą

 przez kierownika o

ś

rodka pomocy społecznej, Kierownik 

Urz

ę

du  do  Spraw  Kombatantów  i  Osób  Represjonowanych  przekazuje  na  rachunki  bud

Ŝ

etów  gmin. 

Pierwsza rata jest przekazywana do dnia 15 lutego ka

Ŝ

dego roku.  

 3. 

Ś

rodki na upami

ę

tnianie i popularyzowanie historii walk o Odrodzenie Polski i represji wojennych oraz 

background image

okresu  powojennego,  przez  działalno

ść

  dokumentacyjn

ą

  i  wydawnicz

ą

,  mog

ą

  otrzymywa

ć

  tak

Ŝ

e,  na 

podstawie  umów  zawartych  z  dysponentem  cz

ęś

ci  bud

Ŝ

etowej  -  Kierownikiem  Urz

ę

du  do  Spraw 

Kombatantów i Osób Represjonowanych - podmioty inne ni

Ŝ

 okre

ś

lone w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 

kwietnia  2003  r.  o  działalno

ś

ci  po

Ŝ

ytku  publicznego  i  o  wolontariacie  (Dz.U.  Nr  96,  poz.  873,  z  pó

ź

n. 

zm.

[49]

 ).  

 4.  Do  wyłaniania  podmiotów,  o  których  mowa  w  ust.  3,  stosuje  si

ę

  odpowiednio  przepisy  działu  II 

rozdziału 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalno

ś

ci po

Ŝ

ytku publicznego i o wolontariacie.  

  

Art. 24.  [Podmioty finansuj

ą

ce]  

[50]

   1. 

Ś

wiadczenia pieni

ęŜ

ne przewidziane dla kombatantów i innych 

osób uprawnionych oraz pozostałych po nich członków rodzin, a tak

Ŝ

e dodatek kompensacyjny okre

ś

lony 

w  art.  20  ust.  2  pkt  2  i  ust.  3  oraz  ryczałt  energetyczny  okre

ś

lony  w  art.  20  ust.  2  pkt  3  i  ust.  3  s

ą

 

wypłacane  przez  wła

ś

ciwe  organy  rentowe  ze 

ś

rodków  b

ę

d

ą

cych  w  dyspozycji  tych  organów  i 

finansowane z bud

Ŝ

etu pa

ń

stwa. 

Ś

wiadczenia te oraz dodatek kompensacyjny i ryczałt energetyczny wraz 

z  odsetkami  za  opó

ź

nienie  w  ustaleniu  prawa  do  nich  lub  ich  wypłaty  oraz  koszty  obsługi  podlegaj

ą

 

refundacji  na  rzecz  Funduszu  Ubezpiecze

ń

  Społecznych  oraz  Funduszu  Emerytalno-Rentowego  Kasy 

Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dotacji bud

Ŝ

etu pa

ń

stwa.  

 2. 

Ś

wiadczenia,  dodatek  kompensacyjny  oraz  ryczałt  energetyczny,  o  których  mowa  w  ust.  1, 

przysługuj

ą

ce  osobom  otrzymuj

ą

cym  uposa

Ŝ

enie  w  stanie  spoczynku  albo  uposa

Ŝ

enie  rodzinne 

wypłacaj

ą

  ze 

ś

rodków  bud

Ŝ

etu  pa

ń

stwa  jednostki  wypłacaj

ą

ce  te  uposa

Ŝ

enia.  Je

Ŝ

eli  jednak  osoby  te  s

ą

 

uprawnione  tak

Ŝ

e  do  pobierania 

ś

wiadczenia  o  charakterze  rentowym, 

ś

wiadczenia,  o  których  mowa  w 

ust. 1, wypłaca wła

ś

ciwy organ rentowy.  

  

Rozdział 7. Przepisy przej

ś

ciowe i ko

ń

cowe

 

  

Art.  25.    [Uprawnienia  dotychczasowe]      1.  Osoby,  które  uzyskały  uprawnienia  kombatanckie  na 
podstawie dotychczasowych przepisów, zachowuj

ą

 te uprawnienia, z zastrze

Ŝ

eniem ust. 2.  

2. Pozbawia si

ę

 uprawnie

ń

 kombatanckich osoby:  

1)  wymienione w art. 21 w ust. 2: a)  w pkt 1, 3 i 4, z zastrze

Ŝ

eniem art. 21 ust. 3,  

b)  w pkt 2, 2

1

, 5 i 6, je

Ŝ

eli w wyniku post

ę

powania weryfikacyjnego wykazano im czyny, o 

których mowa w tych przepisach,  

 
2)  które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wył

ą

cznie z 

tytułu działalno

ś

ci w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i 

utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów ni

Ŝ

 wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. 

Uprawnienia te zachowuj

ą

 jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w 

latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów okre

ś

lonych w ustawie, oraz 

Ŝ

ołnierze z poboru, którzy pełnili słu

Ŝ

b

ę

 wojskow

ą

 w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 

r. do 30 czerwca 1947 r.  

 
 3.  Uprawnienia  uzyskane  od  Zwi

ą

zku  Bojowników  o  Wolno

ść

  i  Demokracj

ę

  i  Zwi

ą

zku  Kombatantów 

Rzeczypospolitej Polskiej po 31 grudnia 1988 r. podlegaj

ą

 weryfikacji.  

 4.  Decyzje  w  sprawie  pozbawienia  uprawnie

ń

  kombatanckich  podejmuje  Kierownik  Urz

ę

du  do  Spraw 

Kombatantów i Osób Represjonowanych.  
 5.  Decyzje,  o  których  mowa  w  ust.  4,  wydawane  s

ą

  z  urz

ę

du  lub  na  wniosek  stowarzysze

ń

 

kombatanckich  albo  Ministrów  Sprawiedliwo

ś

ci,  Obrony  Narodowej  lub  Spraw  Wewn

ę

trznych  i 

Administracji

[51]

 , a tak

Ŝ

e w wyniku weryfikacji.  

 6.  Szczegółowe  zasady  i  tryb  post

ę

powania  w  sprawach  dotycz

ą

cych  pozbawienia  i  przywrócenia 

uprawnie

ń

 kombatanckich  w stosunku do osób, o których mowa  w  ust. 2,  oraz  zasady  przeprowadzania 

weryfikacji okre

ś

li w drodze rozporz

ą

dzenia Prezes Rady Ministrów.  

 

   

Art. 26.  [Osoby  pozbawione uprawnie

ń

 Osoby, o których mowa w art. 25, pozbawione  prawomocn

ą

 

decyzj

ą

  uprawnie

ń

  kombatanckich  trac

ą

  uprawnienia  wynikaj

ą

ce  z  ustawy,  z  wyj

ą

tkiem  uprawnie

ń

,  o 

których mowa  w  art. 12

[17]

 , z tym 

Ŝ

e  osobom, które w  dniu  wej

ś

cia  w 

Ŝ

ycie  ustawy  pobierały  emerytury, 

renty inwalidzkie lub renty rodzinne, zamiast tych 

ś

wiadcze

ń

 przyznaje si

ę

:  

1)  

ś

wiadczenia na zasadach ogólnych, okre

ś

lonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym 

background image

pracowników i ich rodzin

[26]

  lub w innych przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym,  

2)  

ś

wiadczenia w kwocie najni

Ŝ

szej, je

Ŝ

eli nie spełniaj

ą

 warunków do przyznania 

ś

wiadcze

ń

, o 

których mowa w pkt 1; przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

[26]

  stosuje 

si

ę

 odpowiednio.  

 

  

Art.  27.    [Za

ś

wiadczenia;  legitymacje]      Za

ś

wiadczenia  i  legitymacje  o  uprawnieniach  kombatanckich, 

wystawione  na  podstawie  dotychczasowych  przepisów,  do  czasu  wydania  nowych  za

ś

wiadcze

ń

 

zachowuj

ą

 moc, chyba 

Ŝ

e została wydana decyzja o pozbawieniu uprawnie

ń

.  

  

Art. 28.   

[52]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art. 29.   

[52]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art. 30.  [Ordery;  odznaczenia]  1. Wnioski o nadanie odznacze

ń

 upami

ę

tniaj

ą

cych udział w walkach o 

niepodległo

ść

  i  suwerenno

ść

  Rzeczypospolitej  Polskiej  przedstawia  Prezydentowi  Rzeczypospolitej 

Polskiej, z własnej inicjatywy lub na wniosek stowarzysze

ń

 kombatanckich:  

1)  Minister Obrony Narodowej - w stosunku do osób, o których mowa w art. 1,  
2)  Kierownik Urz

ę

du do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - w stosunku do osób, o 

których mowa w art. 2 i 4  

- na zasadach okre

ś

lonych w obowi

ą

zuj

ą

cych przepisach.  

 2. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnie

ń

 Ministra Spraw Zagranicznych

[53]

  do przedstawiania wniosków o 

nadawanie tych odznacze

ń

.  

 3. Przepisy dotycz

ą

ce post

ę

powania w sprawach nadawania odznacze

ń

, niepozostaj

ą

ce w sprzeczno

ś

ci 

z ust. 1 i 2, stosuje si

ę

 odpowiednio.  

  

Art. 31.   

[52]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art. 32.   

[52]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art.  33.    [Derogacja]      Traci  moc  ustawa  z  dnia  26  maja  1982  r.  o  szczególnych  uprawnieniach 
kombatantów (Dz.U. Nr 16, poz. 122 i Nr 40, poz. 269, z 1986 r. Nr 42, poz. 202 oraz z 1987 r. Nr 14, poz. 
84 i Nr 33, poz. 180).  

  

Art. 34.  [Wej

ś

cie w 

Ŝ

ycie]   Ustawa wchodzi w 

Ŝ

ycie z dniem 1 stycznia 1991 r.