TfV-

////

http://rcin.org.pl

http://rcin.org.pl

G

  Ł  o   S

LUDU  IZRAELSKIEGO.

| N S T Y J ' U T

8AT?AXł 

liti

-

r a c k i c h

 

p a n

B   1  B   1 ,  I  O   T   B   K J k

00-33U  v; irs. s 

A-e, 

ul.  Nowy  Świ«f  77 

l e i  

26

-

68-63

Cena Złotych  2.  gro:  15.

http://rcin.org.pl

http://rcin.org.pl

1

 

Bss. mcrnwoOT iii,

G

Ł

O

S

Site  zpioro^ -'.  u

"•h

LUDU  IZRAELSKIEGO

D o prawdziwych Chrześcian  Pol­

skich,  przeciw fałszywym  ich  Por 
lirykom,  z  okazyi  Proiektów  ku 
zgubie  tegóż  Ludu rozrzuconych 

między  Srany  Seymui|ce  w  VVar- 

szawie.  Przez  Rabbi  Moses  Ben- 
Abrahmn  Duchownego  Synagogi 
Ł .......R.  Ery  Chrześciańskiey 1818.

C H R Z E S C I A N l I i !

. 

, 1

 azbyt  widoczne  nasze  prawa  do  VV»zego  szacun- 

ku,  abyśmy  się  czuli  winnemi  w  tonach  żebraczych 

w zyw ać  W aszey  litości. 

Jesteśmy  Ludem,  który, 

p uściw szy   na  bok  p o lity czn e  stosunki  może  śmia*
lo   i  poufale  zaproteitować  się  w  uszy  całego  Św iata, 
ż e  iezeli  nie  chcecie  pogladać  w  nim  na  braci,  te d y  
musicie  przyznać  mu  honor  O y c ó w .   Tak  ie st,  dwoia* 
ki  niewzruszony  dowód  zapewnia  t^n  chlubny  dla 

nas  t y t u L   C z y t a y c ie   D ziele  istnieiących  Narodów, 
u yrzycie  że  w szystkie  poprzedzamy,  iak  naystarcj 

V   ich  rzędzie. 

R ozbierzcie  D rze w o   genealogiczne

1  ’

http://rcin.org.pl

2gałeziami  W aszego  Testam entu,  znaydziecie  w  nas 

korzenie^ 

T e n   wzgląd  ostatni  upoważnia 

do 

w ysłowienia  prawdy  dosyć  za szczytn ey   w  oczach 

rozumu,  aby  się  zn iey   Ród  Izraelski  należycie  po> 
pysznił:  z e   nie  t y lk o   winniście  mu,  ile  Chrześcianie, 

poczsjtek  ł  istnienie,  ale  nawet  podziś  dzień  w ięcey 
Wam  na  ie g o ,  niż  ierau  na  W asz e y   exystencyi  z a ­

l e ż y ,  

M y  bez  W as  w  naszych  religiynych  stosun« 

Jcaęh  obywamy  się  do  tych  czas;  i  mówiąc  po  r^e• 
ielnem u,  prędzeybyśmy  sobie  zaszkodzili  niżeli  do­
pom ogli  chc^c  dzielić  z  Wami  obronę  izraelskiego 
Zakonu*  bo  go  zniesionym  bydź  twierdzicie:  L e cz 

W y   bez  sukkursu  naszey  Historyi  praw  i  P roroków  

w   każdey  godzinie  przegracie  W aszą  sprawę.  Pra­

w ie  podobnie  jak  gdybybm  p o w ie d z ia ł,  ź e   fundament 
m oże  stać  bez  budowy,  ale  budowa  bez  fundamen­
tu  wali  się 

1

  zapada,  Ztąd  p o s z ł o ,   iż  N a y w y ż s z y  

W«sz  K a p łan ,-któ ry   zna  lepiey  nad  innych  istotna 

fiwoiey  od  naszey  R e lig i  z a w is ło ś ć ,  i  mile  na  nas  po> 
gląd a,  i  żyw i  w  samey  S t o lic y   C hrześciań stw a,  ia- 

k o   nic2będnie  potrzebnych  świadków ,  gdzie  chodzi
o  przytw ierd zenie  naypierwszych  Zasad  nowozakon** 

nego  K ościoła.

Takie 

nasze  prawa  do  waszego  szacunku 

Frzezacni  Chrześcianie* 

Tefh  czasem  będąc  iuż  od 

t y l u   wieków  oswoieiii  z  pogarda  którą  nas  dotykacie 
z   iedney,  a  z   drugiey  strony dobrze  wyperswadowani, 
ź e   ta  pogarda  nie  przesądu  głów  ziemskich,  ale  Nie« 
bieskiey  zem sty   w łaściw ym   iest  o w a c e m ,  kwitnie­
m y  Was  z   grzeczności  za  którą  przemawiałą  t y t u ł y  
starszeństwa  i  nayważnieyszych  usług  w  religiynytn 

p«rządku:  o  samę  t y l k o   bezwzględny  Sprawiedli­
w o ść w   charakterze  l u d z i ,  tem  samym  W aszych  b li- 
ź n y c h ,  wołamy.  O to   nasz  g ło s,  pozwolicie  mu  i  h- 
cha  i  rozumu.

)C  4  X

http://rcin.org.pl

X   6  )C

Bóg  Abraham a,  B óg  Izaaka»  B ó g   Jskoba,  któ­

remu  razem  pr/ykleka  i  bile  czołem  w szy stko   co 
nosi  cechę  rozumnego  stw orzen ia;  ten  mówię  W iel­
k i ,   Przed wieczny,  i  Jeden  prawdziwy  B ó g   Fundator 

przyrodzenia,  w y łą c z y w s z y   z  massy  zepsutego  ro­

du  ludzkiego  dopiero  wspomnionych  Patryarchów 

n a s z y c h ,   u czy n ił  z   niemi  zm o w ę ,  zawarł  przymie­
r z e ,   i  przysiągł  pa  własne  Imie  swoie,  że  ich  na* 
sienie  maiiące  sif^rozplemić  as  podobieństwo  gwiazd 

Firmamentu,  będzie  iego  wybranym  i  nad  w szy stkie  
L u d y   umiłowanym  Narodem, 

D o trz ym ał  s ło w a ,  i 

p rzy tw ie rd z ił  le  niepospolitym  cudem  Wszechmocny 

2

arządca  praw  N a t u r y ,   gd y   z  iedney  zgrzybiałby 

w  niepłodności  N iewiasty  przez  Abrahama  wydawszy 

Izaaka,  a  przez  te g o   Jakoba,  dwunastu  Synami  osta­

tniego  zaludnił  całą  ziemską  powierzchnią.

W ierny  swoiemu  Bogu  Lud  Izraelski  w  pierwo­

tnym  pokoleniu, 

i  gzczególnieyszemi  przyiaźnych 

sobie  Niebios,  aż  do'zazdrości  resztui^cych  Ziemia- 

nów  poszczycany  w z glę d a m i,  rozmaite  w cza sa ch  

następnych  przebiegał  szczęscia  i  nieszczęścia  kole« 
i e ,   raz  upadając,  drugi  raz  się  podnosząc,  w  mia* 
re  iak  gwałcił  lub  dopełniał  zawartego  przez  chwa­
lebnych 

Naddziadów  ze  Stw órcą  Wszechmogącym 

przym ierza.  Takie  kdlele  to  w  dłuższych ,  to  w  okrą- 
gleyszych   peryodach  c i| g n e ły   się  dopóty^  aż  prze­
ciążona  nakoniec  N a y w y ższa   Sprawiedliwość  iakąsiś 

nadzwyczaynę  złością  niewdzięcznego  swych  dobro- 

dzieystw   Narodu,  zadała  mu  cios  dotkliwszy  nad 

Wszystkie  które  gO  dotykały  w  przeszłościach  ,  gdy 
w  iedney  chwili  odepchnięty  od  berła  i  O łt a r z a , 
w y z u ty   z  odwiecznego  dziedzictw a^  wygnany  z a  

granice  cudami  i  krwią  oknpioney  O y c z y z n y ,.   r o z ­

proszony  na  w szy stkie  S\^iata  K rainy,  a  w s z ę ­
dzie 

w z ga rd z o n y , 

w szędzie 

zn ien aw id zon y.

http://rcin.org.pl

wszędeie  prześladowany,  iarzmiony,  clem ifzony  i 
arbitra! nem i  haruczami  gnębiony: 

to  zsiś  nie  lat 

kilkadziesiąt  iak  przedtym  w  Egypskiey  albo  Baby- 

lohskićy  niewoli,  le cz   blisko  dwadzieścia  wieków 
dźwigając  bezprzestanną  gniewu  B o żego   z e m s tę »  po 
całym  ziemiowodnyra  Okręgu  obnosi  do  dzisieysze- 
g o   momentu 

nay widzialiii^ysze 

niezgięt^y 

iego 

Sprawiedliwości  dowody.

W  tym  nowyru  stanie  ukaranych  za  grzechy 

występnych  Synów  Starego  Izraela,  naytwardszym 
stawił  się  dla  nich  pierw szy  peryod  ucierpienia. 
Padli  oni  ze  szczy tu   swoiey  Niepodległości  wprost 
pod  żelazne  berło  owych  Rzymskich 

Despotów, 

k tó rzy   nie  przestając  na  barbarzyńskim  iarzmieniu 
•wszystkich  wolnych  N a r o d ó w ,  wydźierali  im  zara­
zem  O y c z y s t ą   bądź  zabobonną »  badź  prawdziwą  Re» 

J ig ią ,  i  naygwałtownieyszemi  środkami  do  swoich 

przymuszali  Bałwanów.  Ta  zaś  okropna  pogańskich 
zagorzeiców   mania  naywięcey  dokuczała  Czcicielom 

Jedynego  B o g a ,  iakiemi  byli  Ż y d zi  i  krzewiący  s i ę ’

•  obok  ich  Chrześcianie.  Ktoby  chciiił  obrachować  sa­

me  krwawe  O fia ry,  które  w  tym  do  trzech  wieków 

ciągnącym  się  prześladowaniu  kosztowały  obiema 
przerzeczon ym   W'vznamom,  niechay  ie  nie  na  krocie 

lecz  na  roilijony  układa,  a  zgodzi  się  z  Historyą.

S k r u sz y ł  się  ^akoniec,  trącony  palcem  Bożym , 

okrutny  Kolos  bałwochwalikiey  potęgi,  i  p r z ^ z e d ł  
Suiat 

pod  panowanie  Chiześciańskich 

Monarchów. 

A le   Lud  Izrae  ski  nacechowany  z  Nieba  iakimsiś 
nadzwyczaynym  piętnem  niechfcci  i  pogardy  w   oczach 
w szystkich  współśmierte’ ników,  cięgnąc  swoię  nie­
wolą  i  zwyczayne  potłukanie  z  iednego  do  drugiego 

siedliskay  t y le   ty lk o   uzyskał  na  tey  odmianie  Pano­

wania!,  ze  z łaski  istotnego  iego  Starozakonney  z  No- 
wozakonną  Religią  zw iązku ,  przynaymniey  w  w zglę­

K  6  X

http://rcin.org.pl

dzie  osobistego  bezpieczeństwa,  w oln ieyszym   mię­
d z y   Chrześcianami  zaczął  dychać  powietrzem.  Nie 

chcąc  jednak  podchlebiać;  powiem  w  prostéy  szcze­
rości  ,  ze  przed  kilku  set  lat  grzeszyli  niektórzy 

kraiów  Chrześciańskich  X iąźę ta   przeciw   sw ey  E- 
w an ge lii,  kiedy  bądź  z  przesadzon e/  gorliwości

o  zbawienie  dusz  naszych  gwałtem  zmuszali  do  swéy 
W i a r y ,   bądź  z  okazyi  dopełnionego  przez  naszych 
Oyców  nad  ich  Messyaszem  morderstwa  wyganinli 
za  granice  nędzarzów. 

Ewangelia  wyciąga  dobro* 

w oln ey  ofiary,  a  Prawodawca  Chrześciański  Messyasz, 
rozkazaw szy  kochać  bliźniego  bez  wyiątku  naygłó- 

w n ieyszego  nieprzyiaciela  miarką  własney  miłością 
wszak,  świadectwem  te y ź e   Ewangelii,  bardzo  iiabo- 
znie  modlił  się  za  swoich  krzyżowników.

Dzięki  Niebiosom!  iuź  pr

2

em ineły  te  c z a s y . 

C hw y ciw szy   się  zdrow szey  uwagi,  i  umiarkowawszy, 

zapędy  religiynéy  swéy  gorliwości  Nayszanowniéysze 

Rządy  Chrześciańskich  N a ro d ó w ,  za rzu ciły  naresz­

c ie   wiarowe  prześladowanie  Ludu  dosyć  surowo  ka­

ranego  od  Boga,  i  kontentuiąc  się  zyskami  w y c i s ­
kanych  z  niego  arbitralnych  haraczów,  prawie  bra­

terskim  pogiądały  nań  okiem. 

Mógłbym  tu  o d w o ­

łać  się 

do  przykładów 

całey  Europy;  lecz  sama 

Polska,  one  niegdy 

tak 

w ie lk ie , 

tak  ś w ie tn e , 

tak  potężne,  i  przy tym  tak  gorliwe  o  W iarę  swoicłi 

Przodków 

K rólestw o,  w  nieprzeliczonym  mnóstwie 

naykorzystniéyszyctí  na  stronę  starozakonnego  Ple­
mienia  p r z y w ile ió w ,  służy  za  nadwystarczaiące  mo' 
ley  prawdzie  świadectw o. 

N i e c h  

rozczyta  się  w  ie­

go  Dziełach  i  Konstytucyinych  Foliałach,  kto  żąda  bliż­

szego  przekonania;  ia  tém  czasem  proszę  rozwiązać 

gadkę,  którą  nam  czasowe  okoliczności  nad  wszel* 

kie  spodziewanie  zadały:

Dopoki  Polacy  byli  pełni  Religii,  szcrcścia , 

chluby  i  reputacyi  w  oczach  całe g o   Świata,  trakto-

)t  7  X

http://rcin.org.pl

K i   X

L u d   Izraelski  iak  n a fe iy   swych  bliźnich;  a  gdy 

Cl  sami  P o la c y ,  zapewne  przen iew ierzyw szy  się 
swoienia  Bogu»  i  w sk u t e k   iego  zemsty  utraciwszy 
c a łe   p o lity c zn e   iestestwo,  prawie  na  podobieństwo 

te g o ź   nieszczęśliwego  LijL^u  wzgardzeni,  wyśmiani, 

i 

9

.Ż  do  imienia  O j c z y z n y   obdarci  zdawnieyszego 

znaczenia,  tak d alece,  że  t y s ią c e   czulszych  na  honor 

n ie   mog^c  zcierpić  stanu  niewolniczéy  sromoty, 

w  Afrykańskie  i  Amerykańskie  zapędzali  się  strefy , 

dla  uchylenia  oczom  widoku  poniżenia  chańby  swa« 
le g o   niegdy  nayswietniéysze^o  Narodu:  G d y  mówię^ 

przed  kilka  lat  tak  twardo  ukarani  Polacy,  dziwnym 
iakiemsiś  cudem  niezgłębionych  wyroków  Opatrzno-, 

¿ c i ,   znaleźli  nowego  C y R U S A   ( i a k   sami  wy?na* 

ivaii|^  w  osobie  Rossyiskiego Cesarza  A L E X A N D R A ,  

k t ó r y   t k n i ę t y ,   nie  powiem  wspaniałomyślnym,  lecz 

«heroicznym  dla  swoich  z  nieprzyiacioł  niewolników, 

politowania  uczuciem,  'wziął  ich  w  opiekę,  udarował 

wolnością,  p rzy w ró cił  im ie,  t r o n ,   prawodawstwo^
1  polityczne  w  rzędzie  Ludów  E u ro p ejsk ich   zn acze­

nie:  A l i ć ,   o   Nieba!  co  za  okropne  w  rodzaiu  mo­
ralności  ziawisko!  Z   pośrodka  tych  ¿wieżo  wskrze­

szonych,  i  pierw szy  raz  do  Świątyni  Prawodawczey 

Zgromadzonych  P o la k ó w ,  daią  się  sły szeć  barbarzyń* 
skie  prolek ta,  które  naylitościwszego  dla  siebie  i 

W spółrodaków, krótką niewolą  uciśnionych  C JR U SA y 

zamyśla]^  dla  Izraelskiego  Narodu  tyle  wieków   iuż 

jęczącego  pod  Boskiéy  i  ludzkich  rąk  ciężarem ,,  na 

okrutnego  A n tyo cha  lub  Nabuchodonozora  przestroić, 

A h !   to  straszliwa  w ro źb a ,  to   znak  kamiennéy  twar­

dości  i  n a yw yzsaéy  demoralizacyi  serc  ludzkich,  ludz- 
kiego  pozbawionych  uczucia!  Słusznie  więc  przydam, 
iż  rzeczo n e  proiekta  są  płodem  g łó w   nieznaiących 
się  na  D u szy   A L E X A N D R A ,   i  grubym  przeciw 

iego  Honorowi  bluznierstwem.

http://rcin.org.pl

X  9  X

Powtarzam, 

co  wyrzekłem :  Pisemko  jednego

2  Polaków  P ro jek tan tó w   stara  się  A L E X A N D R A   na 
Antyocha,  a  przypisek  drugiego  ehce  go  na  Nabu- 
chodoąozora  p rze stro ić . 

A le  

nim 

wyke/^  się 

dowody,  poprzedzam  znayuroczystszą  protestacyą, 
z e   chowaiac 

winny  dla  w szystkich  prawdziwych 

Chrześcian  Polskich  szacunek,  z  samemi  ty lk o   fał- 
ftzywemi  ich  braćmi  Politykami,  *i  spr^^ysięgfemi  ró­
wnie  Ewangelicznego  lak  izraelsk iego  Boga  nieprzy- 

iaciołaini  zapoczynam  rozprawę. 

Ą

Jest  to  gatunek  fudzi,  iak ich co  do  niezboźności 

zaledwo,  a  t o  do  obludnicz^y  chytrości  cale  nieznany 

p rze s z łe  wieki. Jest to bractwo  naywydystylow auszych  ' 
j  naysnbtelnieyszych  oszustów,  któr*y  poświęciwszy 
gęby  i  piór*  miodopłynnym  pąnegirykom  c z ys te y   R e li­

gii  rozumnćy  C n o t y ,   oświeconóy  Moralności,  nieogra- 

niczoney  L u d o lu b c zo śc i,  wszystkę  z ło ś ć ,  ¿ó łć,  tru ­
ciznę  zdrayczych 

Sw oich 

zamiarów  tak  ścisłym   u- 

mieią  pieczętować  sekretem ,  i  tak  gruba  zw ierz­

chnych 

pobudek,  p r e te x tó w ,  kolorów  upozorniać 

aakłoną,  ze  g*dyby  otwarta  praktyka  nie  wyiaśniała 
Machiawelskiey  ich 

przewrotności, 

żaden 

rozum 

c z ło w ie cz y   nie  dosięgnąłby  teoryi, 

W y ra z n ie y   po­

wiem,  iest  to  taiemnicza  banda  zdraycćw  ludzkiego 

rodu, 

która  dziś  zarzuciw szy  nazbyt  spospolitowa- 

ne  Massonów»  Illuminatów, 

Jakobinów 

nazwiska,  • 

pod  inask|  chlubnego  F i l o z o f ó w ,   Mędrców,  Litejra- 
tó w   i  Pofitykow   imienia  podszywa  swe  zbrodniar- 
fikie  kabały.  Już  szarlatańska  ty c h   czarnych  duchów 

szkoła  wiele  millionów  niebacznych  śmiertelników 
zagarnęła  w  swe  sidła, 

T e y   szkole  wszystkie  s t r u ­

mienie  niezboźności,  z e p s u c ia ,  i  zgorszenia,  które  * 

dziś  tak  widocznie  zalewaią  Świat  cały,  winny  na. 
turalne  swe 

źródła. 

Z t e y  

szkoły 

w y p łyn ę ły   i 

W  czasie  W arszawskiego  Seymu  pełnieysze  słości

http://rcin.org.pl

niz  zdrowego  rozsądku  przeciw  Ludowi  Żydowskie­

mu  proiekta.

„   Trzeba  u cyw ilizo w ać  Żydów :  odmienić  im 

¡j  ięzy k  y  suknią  i  ed u kacyą;  tą  sztuką  przetvi'orzemy 
„   ich   orginalny  Charakter,  c z y li  sposób  myślenia, 

„   a  zwolna  upadnie  cała  przegroda,  która  do  ty ch  

cza»  dzieliła  ich  od  Chrześcian,  i  zrobią  się  na« 

„   koniec  Ludem  godnym  powszechnego  szacunku „   tak 
ieden  z  Polskich  G enerałów  osądził  po  francuzku.

( a )   Trzeba  tych  takich  o w ak ich   wygnać  z  kraiu 

„   ich  narodzenia,  i  zapędzić  na  granice  W ie lk ie j 
,,  Tarłan^i^f  ta\  dekretował  po  polsku  Adjutant  i 

tłóm ac

2

  Generała,  ^b^  Niechże  tu  decyduie,  któź- 

kolwiek  ch o rb y  t y lk o   powierzchu  obeznany  z  Świę­
t y   L udu  Iz r a e lf k ie g o   Historyą»  c z y   pierwszy  pro* 

l e k t   nie  iest  rzetelną  kopią  A n ty o c h o w e y ,  drugi 
praw dziw ym   małpowaniem  Nabuchodonorozowey  nad 

Żydami  tyranii? 

z

Napróżno  rozwodziłbym   się   z  dyskursem  dla 

ty ch ,  którzy  czytaią  Biblią;  bo  każdemu  wiadoma, 
co  za  szkaradną  m yśl  z^łwi^zał  diabeł  w  tercu  one- 
go  Straszydła  imieniem  A n tÿiochu s,  którego  pod- 

ch leh cy   Epiphaxiesem  ( s ł a w n y m ) ,   a  rzetelni  Dzie- 
iopisowie  pogańscy  Epimanesern  ( sz a le ń c e m ),  nazy- 

waią:  W   tego  xno'wi^  sławnego  szaleńca  niezhoinym  
sercu  z a w ią z a ł  diabeł  myśl  swiętokracką  Wydarcia 

Żydom 

B o sk o -

M o y że szo w e y   R e lig ii,  i  przekształce­

nia  ich  rodow itego  na  G r e c k i ,  lu d zi  pod  ow  czas 

bałwochwalców,  charakter,  W   tak  złośliw ym   zapę­

dzie  sp u sto szyw szy   i  sprofanowawszy  K ościół  tey że 
R e l i g i i ,   z a c z ą ł  c h ytry   Polityk  t o   obietnicami,  to  

groźbam i,  t o   nakoniec  mękami  do  swoich  zwycza-

a p e r ç u   sur  les  Juifs  de  Pologne.

Sposób  na  Ż y d ó w ,  czyli  środki  niezawodne  zrom 

hienia  z nich  lu d zi  Uczciwych.

X 

X  ^

http://rcin.org.pl

iów,  praw,  obrządków,  ifz y k a ,  stroin,  kroiu  G rec­
kiego  Naród  ui«rzmiony  przeciągać. 

1

  gdyby  iva- 

lecznj  równie  iak  gorliwi  o  Zakon  Machabeyczyko- 

w ie  nie  byli  zapobiegli  z ie m u ,  nie  masz  wątpienia, 

ze  przynayinniey  następne  pokolenie  Ż y d o w s k ie   ( p o  

w  prowadzeniu  mianowicie  G^mna^y.ów  czy li  Szkół  i 
L y c e o w   Greckich  ,  do  których,  świadectwem  Fisma 
napychano  m f o d z ie ż )  

byłoby 

zapomniało  Bogd 

swych  O y ców   zbratawszy  się  z  Pogany.

Pomierzaiąc  plan  przerzeczonego  króla  Despo­

t y ,   z  dzisieyszych  Filozofów  przez  Generała  o g ło ­

szonym  proiektem,  przy  istotnie  iednakich  środkach 

i  nawet  iednakini  bezpośrednim  zamiarze  wydarcia 

Żydom  W iary  Św iętego  ich  Testam entu’,  w  saaiyni 
tylk o   głównym  przedmiocie,  czyli  ostatnim  celu  bez- 
boźnjczych  zamachów,  tę  upatruię  różnicę;  że  pier­

w szy   na  bałwochwalców,  drudzy  na  Naturalistów,  De- 
istów,  lub Ateistów  usiłuii^  przt-tworzyć  Boga  M o jż e ­
szowego  Wyznawców.  Tam  ten  iak  egoista  szukał unJ- 
formu  poddanych;  ci  •  iak  Kosmopolitowie  całego 
Świata  zaięci  interessem,  chcąc  wszystkie  Ludy  na 
iednych  ugruntować  zasadach,  starają  się  niemniey 

dowcipnie  iak  pracowicie  w szy stkie bez  braku  po  libe­
ralnemu  oświecić, wszystkie  z ciemnoty  przesądów  re« 
ligiynych  wydzwignąć,  wszystkim  naturalną  równość, 
wolność  i  niepodjegłość,  iak  przeciw  Niebieskim  tak 
ziemskim  Bostwom  naysknteczniey  zapewnić.

Już  od  dawności  stękaią  Chrześciańskie  W y ­

znania  na  fatalne  wnioski,  któremi  przysłu żyła  się 
dla  nich  ta  piekielna  Świata  N o w eg o   Fundatorów, 
c z y   Starego Reformatorów,  Mistrzów  i  Oswiecicielów 

dogmatyka. 

L e c z   ani  Moyżeszowa  Synagoga  może 

taić  przed  sobą,  iak  tęgO  iey  dopiekaią  promienie  . 
t e y   diabelskiey  pochodni. 

N igd y   niepraktykowana 

liczba  zuchwalców,  bluźnierców,  wyuzdańców  po­
krytych  dzisiay  płaszczykiem  Żydow skiego  imienia, 

^

j

i

X 

X

http://rcin.org.pl

równie  iak  O d s t ^ c ó w   przenoszących -  pod  barwę 
Chczaściańslc|  niedowiarstwo,  zepsucie  i  zgorszenie 
w   spekulacyi  naymarnieyszych  korzyści,  nazbyt  ia- 
śnie  dowodzi,  c o   ¿a  straszliwe  ze  strony,  choćby 

samego  Izraelskiego  Z a ko n u ,  dzisieysi  fałszyw i  Fi­
lozofowie,  a rzeczywiści  burzyciele  wiary  i  Moralno­

ści,  zarabiaią  przeklęctwa»

Jeżeli  mię  kto  zapyta,  iakienry  kanałami  do* 

c h o d z iły   ty ch   zepsutych  i  zbisurmanionych  Żydów 

le k c ye   nowo  fiło zo w sk ie y   O św iaty;  Odpowiem  bez 
zaiąknienia,  ż e   pospo licie  czerpali  ie  z  tego  samego 
zródla,  którego  upowszechnienie  m iędzy  Polskiemi 

Izraelitami  dekretuie  w  swyift  proiekcie  Generał, 

C zy ta n ie   książek,  d z i e łe k ,pisemkov.’  niedowierczemi 

zasadami,  bluźnierstwami  i  sofizmami  c z yli  szalbier- 
skiemi  wykrętami  napchanych  w  obcym  Żydow skie­

mu  Narodowi  ięzyku:  o t o   ie st  naypewnieysza  dro» 

ga  do  pozbycia  R e li g i i  

i  C n o ty ;  a  na  nieszczęście 

przydać  n ależy,  że   dzisiay  z  wielką  trudnością  pad­
nie  cóś  lepszego  przed  oczy. 

N lech ayże  teraz  do­

ty ch c z a so w y   ięzyk  Żydowski  poytlzie  na  odstawkę 
dla  Mędrców  iak  Łaciński  i  G recki,  stosownie  do  ' 
myśli  Projektanta  (

1

*  Tangue  hebraïque  serait  regardée 

conrnie  langue  s a v a n t e ) ,  a  Polski  z  czytaniem  i  pi­

saniem  w  Szkołach  Narodowych  nabyty  stanie  sie 
dla  każdego  Izraelity  nieuchronnym,  warunkiem,  do­

piero  Ś w ia t  obiiczy,  co  za   cudne  postępy  Edukacyi 
wieku  ¿robi  w   Żydach  Oświata!  Dowodem Odstepco-/ 
w i e ,   których  Mechesami  mianuią>  iak  tęgie  z  g ło w  

Ż y d o w s k ic h   umie  Filozofia  fabrykować  subiekt* 

J eżeli  i eden  p'rzechrzta  Holenderski  Spinoza  potra­
fił  w szystkich  pogańskich  i  Chrześeiańskich  Geniu­

szów  przepisać  w  Ateizmie,  czemużby  nasi  P o lscy  

w   Dèizmie,  Sceptycyzmie,  Materyalizmie  nie  w yści- 

gneli  E x'C hrześcian  rodaków?  M oże  n a w et  nie  skła-

. 

) (  

X

http://rcin.org.pl

)C  »3 

X

mię»  gdy  powiem,  z e   się  iuż  d z i i   tak  d zie je ,  bo 

opró-cz  niektórych  literackich  produkcyóyi/,  przema­
wia  za  mną  głos  publiczney  opinii.  Wracani  do 

przedsięwzięcia.

Tak  wiele  dokuczyła  Moyżeszowemu  Zakono­

wi  garztka  Izraelitów  zapędzona  z  wfasn^y  ochoty 
w   literaturę  i  lekturę  obcych  swoiemu  N arodowi Ję­
zyków;  a  czegó ż  się  spodziewać  lub  nie  spodziewać, 

gdyby  cała  massa  zmuszona  p o w a g i  Rządowego  roz­
kazu  chwycifa  się  ty ch   kontrabandów?  ( r z e k łe m , 
ani  na  pół-kroku  zacofnę  się  od  słow a,  ż e   d zisiey- 

sza  lektura  Europeyskich  ię z y k ó w ,   ile  pospolicie 
aliti-religiynemi  maxymami  zatruta,  znaczy  kontra» 

band  prawem  Boskim  dla  Religianta  w y k l ę t y ) ,   Krót* 

ko  m ówiąc,  zrobiłoby  się  daleko  g o rże y   z   Zydow« 
skim,  niżeli  do  ty c h   czas  z  Chrześciańskim  Kościo* 
łem;  bo  ten  ostatni  przynaym niey  w  klasie  niepi- 
siemnych  i  n ieczytaln ych   p rostaczków   znayduie  ia- 

kążkolw iek  pociechę  . . . .   •

Każde  dziecko  Żydow skie  ma  u czy ć  się  c z y ta ć  

i  pisać  po  polsku  w  F u b lic z n e y   Szkole  albo  Szkółce 
k ra io w e y ,  stosownie  do  terminów  pręiektu:  Niechay- 
z e   takie  dziecko  trafi  na  k s ią ż k ę   z  k tó re y   się  da 
i»ryczytać  powszechna  d zisieyszych   Filozofów   opinia, 

i e   M oyżesz  zwodziciel,  że  Prorocy  fan tastyk o w ie, 

że  c ały   zbiór  Starozakonnego 

Kodexu 

lucjizkiey 

polityki  owocem. 

N iech  daley  *ap^dzone  w  lata, 

gdzie  z tczy n aią   nti  stronę  ro zp u sty   przemawiać  na­
m iętn ości,  dopadnie  t o ż   d zie ck o   generalni¿yszego 
Filozofii  Traktatu,'  k t ó ry  "go  nauczy  iż  Niebo,  pie­
k ł o ,  dusza,  przykazania  i   g rż e c b y   są  zabytkami 
m^ieków  barbarzyńskiey  ciemnoty;  nie  można  wątpić 

na  mome/it,  że  praw ie  do  myśli  Generała,  dzisiey- 
sz y   Charakter Ż y d o w sk ie g o  Narodu  istotnie  się  prze­
tw o rzy   w zło źq 0 y ia   2  tak  oświeconey  młodzieży  na*

http://rcin.org.pl

stępnyin  pokoleniu. 

U y r z y   Świat  nowych  Izraeli^ 

tów  cale  podcbnych  w  Obserwie  praw  Starego  T esta ­
mentu,  iakiemi  widzi  w yznawców  Ewangelii  eduko-. 

w an ych  na  terażnieysze  fasony.  T y l e   będą  trzyma­

li  iedni,  ile  d r u d z y ,o wartości  swey  Wiary;  zarówno 
ci  z  tamtemi  będą  biuznili  Obiawienie,  i  zgodnemi  g ł o ­
sami  całe  Nabożeiistwo  Swych  O yców   za  fanatyzm 

okrzykną.

^ 

T e y   tak  fataln ey  ostateczności,  pomimo  bez 

przykładnie  upowszechnione w>eku  dzisieyszego zgor­

szenia,  nie  może  nigdy  spodziewać  się  Lud  Izrael­

s k i ,   dopóki  iego  massa  stoi  przy 

swoim  rodowi­

tym  ięzyk u . 

T e n   ię zyk ,  ile  dzielący  powszechny 

wzgardę  s^^ych  w laścicielów ,  nie  przechodzi  nigdzie 
iedno  przez  dziedziczne  ich  prassy*.  Nad  temi  pras- 
sami  czuwa  nayskrupulatniey 

religiyna 

Cenzura, 

Jako  w ięc  niepodobna  aby  pism  rzeczonego  języka 

\dosięgła  dzisieyszych  bezbożników  dogmatyka,  tak 

równie  niepodobna,  żeby  mas  a  bogoboynego  Ludu 

w yłączn ym   t y c h   samych  pism  odczytowaniem   za- 

ięta  mogła  naciągnąc  ‘niedowierczey  zarazy.

Prawda,  że   takich  Czytelników ,  i  gorszącemi 

przykładami,  i  bluźnierskiemi  mowami  może  ścigać 

pokusa;  łecz  ta  pokusa  psui<ic  czasami  serce,  nie 
przewróci 

umysłu,  iak  robią  pisma  wysmażonemi 

sofizmami  i  m etodycznym  prawd  religiynych  w y s z y ­

dzeniem  nadziane. 

K ogo  nie  wiąże  tw ierd zen ie, 

niech  p rzypatrzy  się  Klassie Chrześci^nskich  Prostacz­
ków:  Wszak  tę  ze  wszystkich  stron  iuż  od  dawno* 

ści  szturmuie  przerzeczona  pokusa,  a  przecie  do dziś 
dnia,  pomimo  nieiakie  rozwolnienie  moralnego  ry ­
g o r u ,   trzym*  się  swego  Boga,  i  przyimuie  w  szcze- 
rości  co  iey  ze  strony  Nieba  podaie  do  w ierzenia 
Religia. 

N ie  wiele  ią  to   porusza,  choć  widzi  Sta­

ny  edukowątie  depcące  Ewangelią  i  Kościelną  Powa«

X   «4  X

http://rcin.org.pl

)C  js  X

g ę  ani  zachwiewa  się  ie y   W ia ra,  choć  s ł y s z y   na 

publicznych  placach,  przez  zgraie  swych  Zw^olen- 
nikÓM'  całym   gardłem  krzyczącą  Filozofią:  że  Niebo, 

piekło.  Post,  Msza,  Spowiedź,  Modlitwa  i  t,  d.  zna­

czą  X ięże  w y m y s ły . 

Nie  mogę  i^dnak  w ierzyć  aby* 

ta  szczęśliw a  klassa  oparła  się  wymienióney  pokur> 

*ie,  gdyby  ią  z  iedney  strony,  iak  słychać,  wczy^ 

teiną  i  p is ie m n ą T a z d r iig ie y   gd yby   iey  Oświecicie- 
le  równie  skutecznych  iak  Jakobini  francuzkim  wie­
śniakom  przed  Rewolucy^,  dostarczali  sofizmów.

N i e   przestaiąc  Polski  Generał  na  wydarciu 

Żydom  O y cz y s te g o   i ę z y k a ,  ie s z c z e   ich  i  z e   sukni 
odziera,  i  brodę  im  odbiera,  i  od  sądownictwa  od p y ­

cha,  i  aź  do  świętych  zw ią zk ó w   Małżeńskich  rozcią­

ga  swoię  polityczną  in trygę,  w  celu  Zaprowadzenia 

iak  nayformalnieyszey  w  ich cAara^ier  odmiany,  Już- 

bym  też  tu  powiedział,  że  ani  pod  Faraonem  nie 
traktowano  Sy n ów   Izraelskich  tak  tw ard o ,  gd yby  

się  nie  tłóm aczył  ten  wspaniały  Bochatyr,  iż  w szy­

stko  czyni  z  dobrego  seręa  dla M oyżeszow ego  Żako* 
nu;  pragnąc  ugodnić,  uszlachcić,  i  Obywatelskiemi 

poszczycić  iego  miłych  Professów. 

Nie  zawadzi  po 

prawdzie  czasem  odw ażyć  coś  dla  honoru;  ale  ten 
którym  nas  czestuie  Pan  G en eral,  byłby  zanazbyt 
drogi.  Odmiana  Charakteru  człowieka,  iest  to  moral­
ne  przekształcenie 

duszy,  serca,  rozumu,  woli  i 

sposobów  myślenia. 

Idzie  zatym'»  że  Izraelita  od- 

mieniaiący  sw ó y   d o tych czato w y   Charakter^  musi^tł- 
by  wyzuć  się  ze  w szy stkiego  

czem  b y ł,  a  zacząć  ^ 

bydź  czem  nie  b y ł   w   obyczaynym   porządkui  Cho- 
w ay   nas  B oże  tak  grubego  s z a le ń s tw a !  Ani  się  niech 

nie  pyszni  Projektant,  iakoby  on  dopiero  pierw szy 

Ludowi  Polsko-Izraelskiemu  t y t u ł y  

Obywatelskie 

przedawał  za  tę  cenę;  bo  iuż  w yprzedził  go  przed 

rokiem  z  ta k|  Ofiarą  sławny  Mędrzec  W arszawski

http://rcin.org.pl

X  

X-

A fitor  Pisemka 

O  znaczeniu  W ladzrf  Duchowneif 

obqk  Swieckieif. 

T e n   Szanowny  F i l o z o f   g l ^ n i ą c  

A it y k u l   Konstytucyi  odsądzalący  Zydó.w  od  C y w i l ­

n eg o   znaczenia  i  Obywatelskich  honorów,  taką  kła­

dzie  uwagę:  )IVIoinQby.  tu  tót^łączenie  od  powszechne^ 

y o   praw idła  zrobić^  np,  zc  to  ograniczenie  wuzywu'- 

mu  praw   C^wiLn^ch  Z^da,  ściąga  się  t^Lko  do  tego, 
któr^  fózroznidnie  się  od  Chrzescian  ma  za  obowią» 

'zek   R elig ii  i  Sumienia,  Podnieśmy  trocha  choć  do­

sy ć   przezroczystą  zasłonę  t^y  brzemiennćy  Senten* 
c y i ,   a  ręką  namacamy  iey  wniosek. 

Samego  ty lk o  

Z y d a   maiącego  za  obowiązek  R elig ii  i  Sumienia  roz« 

rózniać  się  od  Chrzescian w yłącza  Polska  Konstytucya 
od  u czestnictw a  praw  C y w i ln y c h   i  O bywatelskich 

'   zaszczytó w ;  więc  każdy  Z y d   ani 

ze  stro n y   reli- 

g iy n y c h   przepisów  ,  ani  ze  strony  sumiennego  u- 
czucia  nie  uznalący  takiego  obowiązku'.  Albo  iaśn iey  
każdy  Z y d   w ypersw adow any,  że   mu  na  iedno  w y i- 

dzie  w ierzyć  po  C h r z e icia ń s k u   lub  po  Żydowsku» 

święcić  Niedzile  lub 

Szabasy,  zieić*  kiełbusę  lub 

k o sz o r,  słowem Z y d   Indyiferentysta,  liberalista,  nie­

dowiarek, 

c z y li  '  po  dzisieyszemu 

F ilo z o f ;  k a żd y  

ch cę  mówić  Z y d   w  taki  k szta łt  u ło ż o n y ,  ma  prawo 
do  wszystkich  C y w iln y c h   p rzyw ileiów   i  tytułów  

Polskiego  Obywatela, 

Otóż  to  ż y w y   obraz  odmia­

ny  Charakteru  dusz  Izraelskich  do  którey  celuie 

w  swym  proiekcie 

Generał. 

Z aręcza  on  prawda 

wszelki 

w zgląd ,  uszanowanie  i  czynny  protekcyą 

Moyżeszowemu  Wyznaniu: 

A le 

takiemi  komplemen­

tami  nazbyt  szczodrze  szafu if  P o lity c y   dzisieysi» 

aby  komu  u czy n iły   wrażenie.  Musiałby  Lud  Izrael- 

^ i   bardzo  ślepo  uw ierzyć  ich  obietnicom  ¿ciąi»aiij- 

cym  się  do  uszanowania  i  protekcyi  Starozakonntfy» 
k ied y  widzi  oczamt 

iak 

s zarp ią,  depc^,  bluźnią 

i 

przećladuią 

swoię  Nowozakoana  Religi^^ 

którą 

z 

p i m

si

http://rcin.org.pl

81  macierzyiislcjch  wyssali.  — ►

  Koniec  Więc  końców: 

Niechay  zna  Pan  G enerał, ze  ten  lud  przestaiąc  na 

d^isieyszym  losie,  żadnemi  korzyściami  nie  da  fcię  u* 
łudzić  do  odmiany  swoiego  Charakteru,  i  gotów  ra. 
czey  ulegnąć  okrutney  iego  Adjutanta  sentencyi,  . 
ni/ełi  Boga  M oyźeszow ego,  Boga  swych  O y có w   dla 

jnfuii\ch  ty tu łó w   wolności  i  równości  Polsko«Obywa> 

teUkiey  o

4

>tapić,

Kozpisali  się  Proiektanci  w  »wokh  o  temper«^ 

niencie  serc  Ludu  Żydow skiego  opiniach. 

Jeden, 

uuii-rzył,  ¿e.  te  serca,  będi^c  przecięź  ludzkiejni^ 

dadzą  się  przynaymniey  uczuciami  honoru  porussyć 

do  w  zgardy  religiyno-zabobonnych  przesądów»  od 
których  żadne  prześladowanie  nie-.mogło  oderwać 

ich  do  tych   czas. 

Drugi  zdesperowawszy  p  lekar­

stwie  na  zastarzałą  ślepotę  te g o   Ludu  tak  uporczy­
wie  przywiązanego  do  odwiecznych  narowów,  osą.- 
d/.ił,  żeby  iako  nićgodny  dobrodzieystw  Św iatła, 

którym  dzisieysza  Edukacya 

obiaśnia  H o ry zo n ty 

Europeyskich  Narodów»  rozprasz^aiąc  ciemności  pa> 
nuiącego  niegdy  starego  fan aty zm u ,  a  wprowadza­

jąc  now ą,  c z y s t ą ,   naturalną,  oryginalną 

R e lig ią  

z  odpowiadaiącą  iey  przedziwną  Moralnością;  osą* 

dził  mówię  i  dekretował,  żeby  go  gdzieś  na  koniec 

Świata  pod  ciemną  gwiazdę  zagnano.  A le   nie  dosyć 
je sz c z e :  Chcąc  ten  Jegomość  ze  w szystkich  s ił swe­

go  buynego  geniusza  p r z y ło ż y ć   się  do  exekucyi 

dekretu,  przepisał  M a rszru ty ,  z a ł o ż y ł   M agazyny, 

obrachował  E t a p y ,  pozamawiał  k w a t e r y ,  słowem 

tak  dokładne  ku  D e p o rt a c y i 

biednych 

Izraelitów  

porobił  d isp o zycy e ,  że  każd ey  go d zin y  można  ich 

ruszyć  w  pochód.

Już  napomknąłem  w y ż e y ,   że  ci  Izraelitow ie 

dziękuiąc  Generałowi  z a   iego  zbytkuiącą  grzeczność, 
gotow i  iticzey  «ciągnąc  na  siebie  okrutnego  Adju-

%

X   *?  X

http://rcin.org.pl

tanta  sentencyą. 

Nie  “mogę  iednak  ^rzenriłczyć, 

¿e  mię  potężnie  zastanawia  tak  barbarzyńka  w  Po­

lityku   wieku  dziewiętnastego  Filofie  nieczufość.  Pa­

dłem  w  zachwycenie  i  ledwo  nic  struchlałem^  gdy 

odc^ytuiąc  iego  Pisemko  dosi^giiąłem  przerzeczoney 
sentencyi.  A   c

6

ż  iuS  przebóg!  odeizwałem  się  w  du­

c h u ,   co  się  dziś  d z ie le ,  i  na  co  się  zabiera  w  tak 

strasznych  Świata  politycznego  i  iego  głów  rewo- 

lucyach}  Gdżiei^^się  podziała  on^a  ludolubcza  Filo- 
zoiia  ,  która  nie  dawbb  pod  sztandar  I ndyfłe ren ty z- 

mtt!^’ (^rownego  dla  w szystkich  JReligiów  szacunku ) 

zgromadzała  narody?  W co   się  dbrociły  one  huczne 

Waszych  Kostnopolltów  deklamacyiś,  gdzie  redukuiąc 
ciiłą  powszechnbść  Śmiertelników  na  familią  iedne- 

gO  niby  naybliź&zego  Rodzeństwa,  krzyczeli,  zaklinali 

i  pp-przysięgWli  w  jmie  Sw ietey  N a tn r y ,  żebyśmy  dla 
dzikiego  Hottentota  tym   samym  oddychali  uczuciem, 

k t ó re   się  bratu  rodzonemu  należy?  Ah!  t y   brzyd­
k ie   s traszy d ło !  t y   iakiś  p r z e d - L e c h o w y   Sarm ato, 

przydałem  w  cięźfciey  serca  g o r y c z y ,   t y   nie  jesteś 
n a sz e y   daty  F ilo z o f!  Ciebie  nie»  dósięgł/naymnieyszy 

promyk'  tegoczesn ey  O ś w ia t y t   P rzez  ciebie  odzywa 
się  nie  instynkt  natu ry,  nie  g ło s   ludzkości,  l e c z '  
duch  ’Wandalskiego  brutalstwa, 

l 'i e s z c z e   smiesz 

grać  rolę  mędrca! 

i 

isszcze   nie w styd zisz  się  aspi­

rować  do  honoru  tw e g o   wieku  p o lity k a !  t o   albo 
raptus 

przesilonego  rozumu,  albo  sekret  moralne­

g o   zia w is k a .^ .. 

' 

^

W   taki  en tu zyazm   zap ęd ziły   mię  pierwsze  mo- 

menta,  nadspodzianym  przeciw  Ludowi  Izraelskiemu 
Adjutiinta  dekretem  zrewoltowanego  u m ysłu :  AJe 

■wnet  moie  zachwycenie  r o z p ro sz y ła   reflexya.  P r z y ­

pomniałem  so b ie ,  że  z  istotnych  zasad  p o lity c zn e go  

dzisićyszych  Filozofów 

systemu  wypada 

zawsze 

sto<

3

owna'do 

okoliczności

,   opiniów 

odmiana. 

Kiedy

X  >8  X  '

http://rcin.org.pl

X  »9

im  trzeba  przychlebić  sie  N iebu,  t o   biy  zabiy  nft 

plekto;  gdy  zaś  przeciwnie  wypadnie  z  interessu 

odezwać  sie  za  piekłem,  wnet  z  Olbrzymami  sztur> 
jnuią  do  Orym pu,  i  gotowi  wysadzić  go  minami.  ‘ 
Przypatrzmy  się  tym  ludziom,  iak  oni  się  ładnie 

wdzięczą  do  Boga  N atury,  Boga  dobrego,  słodkie- 
go,  miłosiernego.  Boga  napełniaiącego  ziemię  da* 

j 

róiv  przyro(^zooych  skarbami.  Boga  przyświecające­

go  swym  Niebieskim  kagańcem  równie  złym   iak  i 

dobrym;  a  niechże  pokaże  się  ten  sam  Bóg  ile  spra­
wiedliwy  mściciel  występku  i  wynadgrodziciel  cnoty 

w  assystencyi  swoich  Św iętych  proroków,  natych­

miast  przed  nim  niby  diabli  pierzchaiąc  bluźnią  i 

potwarzaią  iego  niedostępny  Majestat.  Czemuż?  bo 
okliczność  odmieniła  interess,  a  odmiana  interessu 

przetworzyła  opinią.  T o   samo  tłómacżenie  i  onych 
wszystkich  p rzew ro tó w ,  które  w  materyi  m iło śći 

bliźniego  mógłby  kto  bądź  za  ziawiska,  bądź  za  skut­

ki  mózgów  naruszonych  p o czy ta ć.  N ie ,  ńie  tak  się 
inai'^  rzeczy:  Nasi  Filozofowie  znaią  dobrze  swą 

L o g ik ę ,  i  skrupulatnie  pilnuią  konsekwencyi.  Kocha­

ła  oni  bliźniego,  i  bardzo  serdecznie,  i  bez  wyiątku» 
bez  granic  go  kochaią,  gdy  przyidzie  burzyć  despo- 

tysmy  i  fanatysmy  wiarowe  lub  cyw ilne,  dla  wpro­

wadzenia  na  mieysce  pierwszych  synkretysmu  c z y ­
li  pobratania,  tym   samym  zagubienia  wszystkich  R e- 

lig ió w ,  a  na  mieysce  drugich  Kosmopoltyzmu  c z y ­
li  zniesienia  wszystkich  Rządów  i  Konstytucyów  ludz­

kich,  Ach!  yu  ten  czas,  co  to  za  miodopłynni  ludo- 

lubcyl  co  za  gorliwi  Apostołow ie  zgody,  pokoiu  i 

jednośći  sw ych   braci  śmiertelników!  W  ten  czas  Mu­

zułmana  z  Chrześcianinem,  iak  równie  Św iętych,  na 

iednym  wózku  przesyłają  do  Nieba;  w   ten  czas  nay- 

polerown/eyszemu  Europeyczykow i  z  dzikim  Indya* 

ninem  nakształt  rodzonych  dzieci  sciskać  i  całować

http://rcin.org.pl

)C.  *■>  )C

się 

A l e   niech-no  która  ż  ty ch   tak  serdeczni«

kochanych  śmiertelników  klassa  o prze  się,  lub  nie 

odpowie  w yioklm   ich  zamiarom,  wnet  w  podobi&ń* 

stw ie  drppieżnych  ty g r y s ó w   rzucą  się  na  nię,  gotp- 
wJ  s k r u s z y ć,  z e t r z y ć   i  zn iw eczy ć  w  momencie.

T y s i ą c   praktyk  t e y   prawdy  przedstawiła  Świa­

tu  jedna  francuzka  R ew oiucy ia;  lecz  co  dotyczę 

klasśę  Izraelitó w ,  nie  trzeba  nam  szuk,ać  żadnych 
zagranicznych  przykładów.  Pam iętne,  wiem  dobrze,. 

C zyteln ik o w i,  rownite  iak 

catéy  kraiowéy  Publi­

c z n o ś c i ,   one  zwięzłe  i  gładkomówne  Apologię  z  któ­

remi  przed  k ilka  lat  na  stronę  Ludu  Izraelskiego 

popisowali  się  nasi  Polscy  M ę d r c o w ie ,  chcąc  niby 
podzwignąć  iego  honor,  i  zasłonić  go  przeciw   u- 

'  powszechnionćy  swych  Kodaków  pogardzie. 

Jaz 

X  łaski  ty c h   Apologistów  ani  puł  karata  nie  w a ź y t 
Chrześcianin  nad  Z y d a ;  iuź  Rabin  S y n a g o g i,  nie 

powiem  Plebanowi  ^  ale 

Biskupowi  Katolickiemu 

równał  się  w  ich  szacunku. 

Lubo  nie  trudno  b yło 

zgad nąć,  że  tę  transcendentalną  grzeczność  dykto­

w a ł   duch  O św iaty  w  zamiarze  osłabienia  religiyne- 
go  fanatyzmu  czyli  przywiązania  do  W iary  iak  z  té y  
tak  z   owćy  strony  ,  dla  załatwienia  panuiącęmu  ü lo - 
zofizmowi  do  ser«  ob o ię tn y ch   p r zy s tę p u ;  prZyięli 

ją  jednak  nie  bez  wdzięczności  Starozakonni  W y ­
znawcy  ,  obiecuiąc  sobie  coś  pociesznego  w  p r z y ­

szłości  pod  p rotekcy ą  tak  czułych  i  silnych  Opie^ 

kunów. 

A lić   o t o ,   patrzaymy 

do  c z e g o  

dzisiay 

p rzy sz ło   tym   biednym  W yz n a w c o m ,  z a t o   źe   nie  u- 
niieli  odpowiedzieć  Świętemu  zamiarowi  swych  Pro­
tektorów. 

Idą  nieszczęśliwi!  idą  do  pustych  ste­

pów  między  w ilkó w ,  sobolów  i  niedzwiedzi,  potę­

pieni  okrutnym  jednego  z e   swoich  niedawno  Apo- 

lo g is to w   i  Adwokatów  dekretem , 

na 

wieczne  2;  Pol­

skich 

Kraiów 

wygnanie!!! 

Ah! 

Jaśnie 

- 

Waleczny

http://rcin.org.pl

X  ai 

X

A d ju ta n cje ,  przypomniy  sobie  p r z e c ię ,  ż e   ies*teś 

Filozofem»  W e yrzy i  w  księgę  praw  brata  równego 

i  wolnego  C złow ieka,  a  przymierz  tw ó y   Wandalski 
Ordynans  do  iey  filantropicznych  p rzep isó w ,  c z y  
nie  mosiszże  powstydzić  się  za  tak  twardą  nieczu- 

ł o ś ć ?   Bydź  może  wreszcie»  i e   ciebie 

bardziey 

os^obijsty  n i i   filozoficzny  interess  powiódł  do  t e y  
barbijrzyńskiey  decyzyi. 

M ogło  się  n.  p.  edarzyć, 

(ialc  dosyć  gęsta  p raktyk a  między,  dzisieyszemi  . 

M ę d r c a m i ) ,   iż  zbankrutowała  k ie s z e ń ,  a podług  u- 
tartego  p r zy s ło w ia ;  Kied^  bieda. ^  to  do  Z i^ d a .,,^  
Zyd  n’e  chciał  dać  na  p a m i ę ć . , , ,   i  ztąd  zemsta  na  - 

w s z y s t k i c h . . . .  

Jeżeli  ta k ?  

O h  móy  t y   drogi 

Łaskawco!  ia  Rabi  Moses  Ben-Abraham  zaręczam 

na  p o c zc iw o ść ,  odmień  twóy  d e k re t,  weźmiesz  d o ­
bre  rebochem.

Już  dotknąłem  sekretnych  pobudek,  które  re- 

woltuią  serca  dzisieyszych  Oswiecicieii  c z y l i   Budo- 

wników 

nowego  Św iata  przeciw   .Starozakonijsmu 

Ludowi. 

Jeżeli  kto  wątpi  o  ich  rz e cz y w is to ś c i, 

niech  zgłębi  sens  własnego  Proiektantów  wyznania. 

Z^dzi  (mówi  G en erał,  i  powtarza  A d j u t a n t )   skla- 
daią po  caly-m  Stulecie  Naród  oddzieln y;  rządzeni 

praw am i,  k tó re,  iak  pow iadaią,  maią  od  samego 

Boga  nadane i  poddaiący^  si^  t^lko  powierxchowni& 

Władzy,  tych  kraióiu  gdzie  m ięszkaią,  zachowali 

po  w szystkie  wieki  tego  sa m eg o   Żydowskiego  ducha, 

i  stawiaią  nieprzełam,ane  trudności  każdemu  Rządo- 

Ąiii,  któryby  znich  chciał  zrobić co  innego iak  Żydów, 

O to ż 

pretensye! 

Zed rzy im y   maskę,,  a  doyrzemy 

istotnego  ich  sensu.

Bardzobyśmy  zkrzy w d zili  naszych  Polityków , 

gdj/byśray  sądzić  c h c ie li,  iż  zarzucaiąc  Żydom  t w o ­

rzenie  jednego  oddzielnego  w  całym   Święcie  Naro­
du,  biorą 

iednoś«  c o d o   C y w iln y c h   względów.

http://rcin.org.pl

:>c  “  oc.

W  takowym 

razie  musielibyśmy  poczytać  ty ch   Icli- 

mościów  za  ciem nych 

idyotów  ,  albo  formalnych 

^  kłam ców ;  bo  widzi  kto  ma  o c z y ,   źe  Z y d   rodzony 

w 

Polszczę  iest  rzeczywistym   Polakiem,  równie  iak 

w 

Niemczech  Niemcem,  we  W łoszech  Włochem,  we 

Francyii  Francuzem. 

Jeżeli  zaś  rzeczona  iedność  i 

oddzielność  narodowości  ma  n ależy ć'do  reiigiynycłi 
2wiązków , 

i 

ściągać  potępienie  na  Ż y d ó w ,  tedy 

pod  ciosem  dzisiéyszych  M ę d rc ó w ,  razem  z  Ż y d o w ­

ską  Wiara Chrześciańska  upadnie. 

Chrześcianie  po­

dobn ie,  i  leszcze  bardziey  niż  Ż y d z i ,,  rozciągaiąc 
się  jpo 

w szystk ich   E u r o p e y s k ic h ,  A z ya ty ck ich , 

A frykańskich 

i 

Amerykańskich  krain ach ,  wszak  ró­

w n ie 

iak  ci  Jączą  się  w  jeden  w ę z e ł  w ia r o w y ,  i 

w 

skutku  teg o   w ęzła  formuią  oddzielną  massę  L u ­

d u ,  różną  od  inszych  całego  Świata  L u d ó w ,  ożyli 

ieden  Kościół  Boga  troistego  w  Osobach,  W yzn aw ­

ców  E w a n g elii, 

i 

Obserwantów  przykazań  Nowego 

T estam entu: 

Skoro  więc  na  jednych  ma 

padać 

potępienie 

w 

Trybunale  naszych 

Polskich 

Po­

l it y k ó w ,  gdzież  znaleść  '  A d w o k a ta ,  któryby  dla 

drugich  wyżebrał  miłosierdzie?  Podobno  w  tym  na­
d z ie ja,  że  też  i  PP.  Sędziowie  piszą  się  C h rze ści­
anami?  A le   czczość  téy  nadziei  wyjaśnia  bezpośre­
dnie  następny  punkt  uroioney  do  Narodu  Żydow ­

skiego 

p re te n syl:  rządzeni  prawami  które,  iak 

p ow iad aią,  maią  od  samego  Boga  nadane;  tak.pi­

szą  jc h   prześladowcy;  proszę 

otaxowaó  w yrazy. 

S łó w k a   nawiasowe,  iak  pow iadaia,  c z y   m aia,  albo 

mieć  mog^  naymnieyszy  związek  z  Chrześciańskim 

językiem ?  S ą  one  niby  u k ry ty m ,  lecz  nazbyt  prze­

zro czy stym  bluznjerstwem  Boskiego  Obiawienia,  aby 

nie  doyrzeć  w  nich  ducha  zatrutego  dzisieyszą  Dei- 
stow ską  dogmatyką.  ^ Chrześclanin  uznając  Boga 

M oyżeszow ego  za  W spółistotnego  B o g ^   swolego

http://rcin.org.pl

T estam en tu ,  jednaką  W iarą  do  starozakonney  Bi­

blii  iak  do  Ewangelii  p r z y le g a ;  tym  samym  z  obo­

wiązku  Religii prawa  Żydowskie  trzyma  za  Boskie  pra­

wa,  fiie  na  relacyi  Z j d ó w   ,  lecz  na powadze  Boskiego 
Obilwienia  oparty. 

Trzeci  punkt  pretensyi  niewiem 

jakby  przykliić  do  zdrowego  rojzsądku. 

Ż y d zi  pod­

legają 

t^lko  powierzchnie  lVładz^  tych kraiów gdzie 

m ip z k a ią i  A   cz e g ó ż  

więce^y  trzeba?  Albo  czego 

więcey  może  Zwierzchność  ludzka  po  rozumnemu 
wyciągać  z  poddanego ?  Sam  ty lk o   Stwórca  mocen 
zaglądać  w  serca,  i m a   wyłączne  prawo  rozsądzać 
wewnętrzne  ich  u c z u c i a ;  ludzka 

Jurysdykcya  zna- 

tu ry   swoiey  Klubi  się  do  powierzchnych  czynów, 
stosownie  do  onego  Teologów  i  Prawników  Chrze- 

ścianskich  p r z y s ło w ia ;  E cclesia  de  internis  non  ju *  
dicat. 

Bardzo  smiesznym  pokazałby  się  Rz|d,  gdy­

by  do  praW  o podatkach,  cłach ,  rekwizycyach  ł ą ­

c z y ł   warunek  aby  dawano  ie  z  ochotą  bez  groźby 
I p r z y n u k i :   jeszcze,  śm ieszn iejszy  P o lit y k ,  k ie d y  
takiego  cheroizmu  śmie  z  Żydów   przeciążonych  ha­
raczami  wymagać. 

Niechay  pierw  obrachuie  listę 

swych  braci  P a t r y o t ó w ,  którzyby  nie  m ruczeli, 
gd y  Rząd  pod  e x e k u c yą ,  choć  proporcyonaihą  na­

ł o ż y   na  nich  ta x ę . 

Z e   nakoniec  iednego^  p o   wszt^^ 

stkie  wieki  Żydowskiego  Bucha  trzymaią  się  Izrael- 
s c y   S y n o w ie ,  ani  do  tych  czas  żadney  sile  świa- 
tow ey  dali  się  przerobić  na  nie-Zydów ,  ta   ich  nia- 

zgięta  w  R e ligii  O yców   stateczność ,  iak  z  iedney 
strony  vt'oczach  rozumu  zasługuie  pochw ałę,  tak 
zdrugiey  otwarcie  zawstydza  i  potępia  w szy stkich  
dzisieyszych 

bałamutów  c z yli 

Filofów  odstępców 

Chrześciańskich,  niestatek. 

Znać,  że  charakter  ich. 

dusz  musi  bardzo  bydź  p o d ły ,  "kiedy  w  nich  nik­

czemny  interes  namiętności  w jfeey   dokazał  przeciw

X   *>3  X

http://rcin.org.pl

Bogu  Ewangelicznem u,  niż  w  Żydowskich  przeciw 

lyioyżeszowemu  naysrgższe 

prześladowania  przez 

t y le   wieków  mogły  sprawić  do  tych  cżas,

A le   nie  dosyć  mieli  przewrotni  politycy  na 

sofistycznych  swoiéy  przeciw  Ludowi  Jzraelsk  emu 

nienawiści  pretextach. 

Udała  się  ich  niepolitycz­

n a ,  iż  tak  r z e k ę ,  zażartość  aż  do  nayczarnieyszćy 
kalumnii,  chcąc  ten  Lud  bogoboyny  w  publicznéy 

'  polsk iego  Chrześciaństwa  opinii  na  swych  rodzo­

nych  braci  Massonów,  Illuminatów,  Jakobinów  prze­

stroić. 

Kładę  te x t  té y   z ło ś liw c y   potwarzy  :  Zale- 

ią c   od  Naczelników  nikomu  nieznanych^  u sztuko-- 
wani  w  porządne 

k o r p o r a cje , 

miewa\ący.  tayne 

sch a dzki,  prowadzeni  ręką  niewidzialną  ^  wszystko 

poswięcaiący.  dla intetessów  Zydowstwa,  nie przywią^ 

zani  do  żadnego  k r a iu ,  niemaiący 

O yczyzn y,  » 

nieznaiąc^  co  iest 

iey  obrona^  ¿Lydzi  byli  zawsze 

nitbezpiecznemi  we  w zględzie  politycznym y  ip ie r u  si 

p rzed   nieprzyiacielem>  do  korzystania ' x  nieszczęść 

kratowych,

Ktożkolwiek  ma  ludzkich  r z e c z y   wiadomość, 

kto  c z y t a ł   dzieie  swego  w ie k u ,  kto  r o z p a tr z y ł  się 
w  Historyi  bractw  taiemniczych  Manesa  i  Weish-łup- 
t a ,   kto  p rzeyrzał 

K o n s ty tu cy a ,  a k t a ,   r e g e s tr a , 

korrespondencyeich  nayprzewielebnićyszych, przewie­

lebnych 

1

  wielebnych  professé w ,  możeli  bydź  dosyć 

¿iemnym,  aby  nie  doyrzał  w  osnowie  słów   p r z y to ­
czonych  żywemi  koloranii  malowanego  obrazu  ty c h  
•ław n ych  

ludzkiego  pokolenia 

zd rayców ? 

A h! 

czarne  duchy!  i  do  takićyże  bezczelności  mogła 

was  doprowadzić  wściekła  przeciw  Ludowi  niewin­
nemu  za w zię to ść,  że  nań  własne 

wasze  całemu 

Światu  znane  kryminały  wkładacie!  A   kogoż  t o ' i n ­
szego  mogą  znaczyć  owi  nikomu 'n ie  znani  naczeU 

nicy.,  których  tn  chcecie  pokryć  Płaszczykiem   Z y -

)C  «4  X

http://rcin.org.pl

dow skiego  imienia,  ieżełi  nie  waszych  Mistrzów^ 

H e rsz tó w ,  Dowódców  W  podziemnych  lochach  ukła­
dających  f  i  wrównie 

niedostępnych  ciemnościach 

rozwiiai^cych  swoie  zdradzieckie  plan y?  która  to 
uporządkowana  p niewidzialną  ręka prowadzona  korpo­
ra cja   odbywa  tayne  schadzki,  ieżełi  nie  wasza  w  loźo- 
wyt h  utaio;ia  zagrzebiach,  i  pieczęcią  poprzysiężonego 

sekretu  zatwierdzai^ca  taiemnice  swoich  buntowni­

czych 

zamiarów?  która 

to  

ant!-cyw iln a  banda 

wszystko  poświęcaiąca  swym  interessom  nieprzywit* 

X L i i e  

się  do  żadnego  k r a in ,  nie  ma  Oyczyznu  i 

nie  zna  co  znaczy  ietf  obrona,  ieżeli  nie  waiza 
szumni  Kosm opolitowie,  O bywatele  całego  ziemio- 
wodnego  okręgu?  wy  sami  poświęcacie  wszystkie  si­

ł y   talentu;  w y  gofcowiście 

odważyć 

nie  ty lk o  

wszystkie  prywatne  pocaciwych  współrodaków  ma» 

iątki  ,  ale  też  i  skarbu  publicznego  zapasy  na  do 
pięcie  waszego  g^łównego  interessu,  którym  iest  re­
forma  c z y li  nowa  organizacya  ludzkiego  rodu  oczy­
szczonego  z  przesądów,  wsparta  na świętych  równo­
ści  i  wolności  zasadach. 

W y   Z

9

.tym  niem acie,  lec2 

szukacie  Oyczyzny\  w y   nie  wiążecie  serca  do  ża­

dnego  szczególnego  K r a lu ,  ale  ,p  wszystkich  zara­
d zacie;  w y   nie  m yślicie  o  Obronie  ale  o  zrewolto­

waniu  i  przekształceniu  waszych 

braci  Rodaków. 

Ani  mi  prawcie  iakobym  wielomówstwem  narabiał; 
bo  oprócz  tego,  że  maiąc  pod  oczami  wasz  Kodex^ 

w yczytuię  w  nim  ducha;  oprócz  że  wasi 

panegiry- 

s to w ie ,  mówcy  lo żo w i,  i  Jakubińscy  krzykacze  da­

leko  wlęc^y  wygadali  przed  Światem,  same  dziele 
świeżo  -  pamiętney  re w o lu cy i,  która  z  centralnego 
punktu  waszey  podziemney  fakcyi  w  podobieństwie 
Wolkana,  nie  ty lk o   na  E uropę,  ale  na  w szystkie 

części 

Świata  wyrzygnęła  śwe 

l a w y ;   t e   mówię 

okropne  dzieie  s|  niewzriuiaojTOW  i  nigdy  niezatar

X

  *5 

X

http://rcin.org.pl

)C  ^6  X

tym  świadectwem  waszych  zdrayczych  zapędów.  One 

pokazuią  coście  z r o b ili,  one  wyiaśniaią  na  coście 

się  uwzięli >  czego  myśliliście  dokać  zaufani  w  po­

tędze 

waszych  zgraiów  lożow ych. 

Przestańcież 

więc  Zarzucać  Ż y d o m ,  iakoby  w  -politycznym  wzgU-' 
dzie  byl^i  niebezpiecznemi  dla  Chrześciańskich  Naro­
d ó w ,  bo  w y  we  w szystkich  względach  głównych 
całego  pokolenia  ludzkiego  nieprzyiacioł  znaczycie. 

Chcecie  temu  pokoleniu  wydrzeć  R eligia  ,  chcecie 

przekształcić  iego  m o r ^ n o ś ć ,  chcecie  ^ zniweczyć 
cyw iln e  K o n s ty tu cy e ,  chcecie  obalić  Rządy^  ch ce­
c i e ,   słowem,  ludzi  na  bydlęta  p rzetw o rzy ć,—   Z ę ­
by  się  aż  do  lite ry   na  was  samych  odbiły  rzucone 
p r se z   was  na  Zakon'  Izraelski  p o t w a r z y ,  jeszcze  i 

^  tego  nie  przemilczę:  że  w y   \estekc\Q  naypieriusi  do 

korzystania  z  nieszczęść  które  ściągaią  na  O y czy zn ę  

w asze  tajemnicze  kabały. 

Wy 

w  ten  czas  przybra­

w s z y   minę o gn istych   patryotów  i  w ystąpiw szy  na  czo­
ł o  ,  robicie  się  M aratam i,  Robespierrami,  Dantona­
m i,  Karrierami,  chcę  mówić  despotami,  ciemiężycie- 
l a m i, 

krwawożercami  biednych-  Rodaków  njeodpo- 

wiadaięcych  interessom  w aszéy  piekielney  fakcyi. 
W y   pod  hasłem  ratunku  O y c z y z n y ,  a  w rzeczy   sa- 
m éy 

dla  napchania  własnych  ,  kie sze n i,  rabuiecie 

luaiętnych. 

W y   pod  pretextem  karania  zdrayców , 

a  w  istocie  dla  wprowadzenia  równości  mordujecie 
magliatów. 

W y   pod  kolorem  ścigania  fanatyzmu, 

a  w szczerey  prawdzie  dla  wytępienia  Religii,  gnębi- 

cię  Duchowieństwo,  odzieracie  O łtarze  i  p ustoszy­
cie  K o ś c io ły . 

Z   teg o   w szystkiego  iakiż  wypadnie 

wniosek?  O t o ,   iezeli  ^ydzi  w s k u t e k   waszego  pro- 
ie k tu   maią  bydż  deportowani  na  granice  T a r t a r y i, 
te d y   was  c a ły   Świat  dobrze  myślących  ludzi  p o ­

winien  wyguać  aż  za  ziemskie  bieguny.

http://rcin.org.pl

T y   Boże  Izraela^.  Boże  Sprawiedliwy  Oddaw­

co !  zetnścićy  się  krzywdy  twych  W iernych,  i  razem 
tw o iey  własney  zniewagi  nad 

tym  bezboznićzym 

plem eniem '  Nijedosyć  mai^  zuchwali  świętokradcy, 

że  dla  upoważnienia  w  oczach  światowych  s w y c h   pie­
kielnych  taiemnic,  w  tw oie  Nayświetsze  i  naystra« 

s  liwsze  Imie  ^EHOfFAHiprzybrzW   swoiego  Dejstow- 

sifiego  bałwana,  ieszcze  i  całą  ochydę  zbrodni  któ­
rą  za  poduizczeniem  tegoż  bałwana,  dopełniaia 

w   sekrecie  swych  iaskiniów,  chcą  przelać  na  twych 

W y z n a w c ó w  

i  c z c ic ie ló w !  Zarzucają  nam  niezna­

nych  Naczelników:  a  w szakże  t y   sam  Stwórco  je­

steś  Naczelnikiem  naszym ,  k t ó re g o   oni  bluźnią 

Ś w ię ty   i  cudowny  Testam ent,  zowiąc  go  gfowy  lu- 
dzkiey  wymysłem!  Wymawiaią  nam  sekretne  schadz­
k i :   prawdziwe  głu chy!  kiedy  nie  s ły s z ą ,   że  ria 
t y c h   schadzkach  całym  gardłem  wołamy  do  Ciebie
0  miłosierdzie  i  wybawienie  nas  z  mocy  podobnych 
im  pr^eśiadowcow. 

G a d a ią ,  że  prowadzeni  iakąsiś 

niewidzialną 

ręką  wszystko  poświącamy  dla naszych 

interessów;  brzydkie  ślep a k i!  kiedy  nie  mogą  dóy- 
rzeć  twego  W szechmocnego  ramienia,  które  z  ie­
dney  strony  iuż  t y le   wieków  tak  otwarcie  ^  chło- 
szcząc  nasze  przestępstwa ,  trzym a  nas  zdrugiey  nie- 
poruszonemi  w  Religii  Oyców  ,  i  dokazuie  iz  ^  te y  
Religii  poświęcamy 

wszystkie  ziemskie  k o rz y śc i, 

jakiebyśmy  łatwo  uzyskali  z  odstępstwa. 

Dla  c ie ­

bie  więc  prześladuiąc  tw ó y   L u d ,   Ciebie  w  nim 
prześladuią  Boże  Zastępów!  iłpomniey  się  za  siebie....

Wiem,  że  mi  nie  zgani  Cnotliwy  ^hrześcianin 

ta kiego  uniesienia,  bo  widzi,  s ł y s z y ,   doświadcza  iz 

iego  B ó g   E w a n g e lic z n y   ze  strony  tych  niedowiar­

ków  podobne  wswoijch  wiernych  Czcicielach  krzy w d y
1  zniewagi  odnosi. 

W yzn a w a ią   ci  obłudnicy  C h r y ­

s tu sa ,  i  nawet  go  Bogiem  tytułuiąc  c zasam i,  sa-

X   “>7  X

http://rcin.org.pl

dzaią  obok  swoiego  ś le p e g o ,  głu ch e g o , 

njemego 

filozofskiego  bałwana,  nakształt  Arki  Testamentu 
obok  Filistyńskiego  Dagona ;  A le  iego  Obiawienia 

nazywają  baykami I  iego  Obrządki  zabobonami,  ie­

go  Ministrów  i  prostowiernych  Religiantów  podo­

bnie  iak  nas  uciskai^,  gn ęb ią,  prześladuią  pod  inaie- 

niena  fanatyków  ,  bigotów  i  ciemnych  zagorzalców, 
U  nich  prawdziwy  Chrześci»nin  nie  może  nigdy  bydź 
dobrym  P a t r y o t ą ,  bO  zamyślony  o  Nielyeskiey  O y - 
c z y z n ie  ;  nie  może  bydż  determinowanym  Rycerzem,, 

bo  p rze z  obawę  piekła  chroni  się  nagłey  śmierci  ; 

nie  może  piastować  żadnego  publicznego  znaczenia, 
boby  ie  p rze z  Ewangeliczną  pokorę  i  prostotę  upo­

dlił.  Trzeba  więc  równie  w  Chrześcianinie  iak  w  Ż y ­

dzie  przeformować 

Charakter^  zrobić  go  bratem 

N a tu ralistą,  ż e b y   się  kwalifikował  na  C zło w iek a 
do  r z e c z y . . . . .

Rozbierzmy  dalsze  P ro ie k ta n tó w   do  Ludu  Ż y ­

dowskiego  pretenfiye.  Z^dxi  polscy  ( m ó w i  G en e­
r a ł   karta  3 3 . ^   dependuią  od  Naywÿisxego  N aczel­

nika  rexyduiacego  w  A x y i  zwanego  X iqzçcicm   nie- 
too^i'^  któremu  bądx p o lity k a ,  bądź  prawo przepisało 
ieb y   bexprxestannie  woiazowai  p o   Sw iecie. 

Choćby­

śmy  przypuścili  tę  p o w ie ś ć ,  nie 

w iele  na  n ié y  

z ysk ałb y   nasz  Bocfiatyr,  Odpowiedzielibyśmy  k r ó t­

k o ,   ż e   te ż   i  Całego  Świata  K atolicy  dependuią  od 
iednego  N a y w y ż sa e g o   Biskupa 

rezyduiącego  we 

W ł o s z e c h ;   p r z e c ię ż   im  t e g o   nikt  rozumny  nie 
agani.  Nięchay  nam  kto  dow iedzie,  źe  mamy  zkim 

zagranicznym  podobne  anti - religiyne  lub  anti  -  cy* 
wilne  zw iązki  iak  bracia  Budownicy  Nowego  Świa­

ta  z N a y w y ż s z y m   Mistrzem  i  Areopagiem  swoiéy  pod- 
ziemney  f a k c y i ,  dopiero  nas  zagadnął. 

Tém   cza­

s e m ,  daruie  P.  G e n e r a ł,  gd y   iego  relacyą  po­

czytam   za  baieczn^. 

Nie  mamy  auten tycznieyszćy

)C  s*  X

http://rcin.org.pl

wiadomości  o  Azyatyckira  X ią ię ę iu  

Zydowskiey 

niewoli  t  iak  z  ręki  Rabbi  Beniamina  ludelensa  ^ 

k t ó r y   w  X II.  wieku  zw ied ziw szy  Wschodnie  k ra ie , 

taki  o  stanie  swoich  tamecznych  braęi  podaie  nam 

Pamiętnik  : 

W   iVliescie  nazwanym  fiagdat  (  N o w y  

„   B a b y lo n )   mieszkały  około  l o o o .   Ż y d ó w . . . .   Za» 

„   cnieyszym  nad  w szystkich   iest  Daniel  Syn Hhasdai, 
,,  k t ó r y   od  Dawida  pochodzi. 

T e g o   mianuią  Z y -  

dzi  P a n   nafx  i  Głowa  niewoli. 

N awet  Izmaeli* 

„   to w ie   (  Mahumetani)  z o w ią   go  Sindna  B e n -D a - 

w id ,  to  iest  Pan  nasz  Syn  Dawidów,  i  używa 

wielkiey  powagi  nad  zgromadzeniami  (Synagoga* 

„   mi  )  Izraelitów  p o d ległych   panowaniu  A n % ir-A l- 

yy  monim  Izm aelskiego  Kalify.  T e n   Kalifa  rozrzij- 
^  dził  dekretem  ztw ierd zo nym   tw ą  pieczęcią  ,  że- 

„   b y   i  Izmaełskie  lud^,  ile  ich  znayduie  się  wgra- 

nicach  iego  Pań stw a,  pow staw ały  z   uszanowaniem 

^  przed  pomienionym  Naczelnikiem  niewoli,  i  pod 

karą  l o o   plag  onego  pozdrawiały. 

G d y   iedzie 

„   Sidna  B en -D a w id   składać  homagium  Kalifie^  oto- 
„   czony  świtą  t w e y   Izraelskićy  k a w a le r y i,  p o ^ z e -  

^  dza  woźny  wołaiąc  temi  S ło w y ;  G otujcie  drogę

Panu  Synowi  Dawidowemu  iak  p rzy n a leży ............

„   Mh  ten  Xi^że  niewoli  publiczne  D o m y , 

„   O gro d y  i  Sady  w   Baby łonie,  ma  przytym   dosyć 

Folwarków  które  po  Antęcessorach  dziedziczy. 
Ma  nadto  swoie  sklepy,  handlowe  i  2  Jarmarków 

„   bierze  roczne  daniny  „   ( c )   N iechże  wyciśnie  ze 

słów  tego  Pamiętnika  C z y t e l n i k ,  i ż   pomieniony 

X iqze  Izraelski  niewoli  zarządzaiący  Synagogami 

podległem!  panowaniu  A m ir-A ltn on im   Mozułman- 

skiego  K alify  rozciąga  swą  J u rysdykcyą  do  Polski, 

i d o   niey  odprawuie  w o ia ż e ,  ted y   albo  za w ierzy

X  

X

( c )   Itinerarii  Benidm lni  T u d eh n sis  p a g . 

65

»

http://rcin.org.pl

naszego-. Generała  relacyi  ,  albo  mu  poradzi  ¿eby 

dla  przekonania  Publiczności  o  prawdzie,  kazał  s w e ­

mu  Pułkowi  tego  bezpaszportowego  Woiażera  aresz- 
toWfić  w  granicach. 

^

Na  te y   samey  karcie  dokłada  pochwalony  Bo- 

h a t y r ,  źe  Polscy 

Rabinowie  wymuszają  klatwainj 

zwanemi 

ChereiU f  Chamatha, 

ze  swoich

X   30  X

( * )  

Jeżeli  o b u rza ią  

C z y te ln ik a  

n ie s p r a w ie d liw e  

d w ó c h  W arajziaw skich  W o la k ó w   na  j)leinle  Izra ­

e lsk ie   p o c i s k i , 

m oże  sig  iias'niiac  z  j)u s lo ty  

jn a łp u ią c e g o   za  n iem i  ia k ie g o ś  K i^ akow skit^ o 
P is a r k a ,  k t ó r y   ( iak   c z y ta m   w   G a ze cie  K o r r e -  
sp on d en ta  p o d   ty tu łe m   R o zm a ito ś c i 

16 .)

r o z g n ie w a w s z y   się  na  ied n§  z  w y n u e n lo n )  cli 
k lą t e w   Ż y d o w s k i c h ,  i  p r z y b r a w s z y   m liię  Pi*a- 
w o d a w c y   sw e 'y   n o w e y   K z e c z y p o s])o ]ile y   ,  sta ­
n o w i  i  d ć k r e tu ie   rn ó w lą c  i 

^ n o si  si^  przaki^- 

ctwo  ta k   zw ane  C h h 'e

7

n. 

A   v/  p r z y p is k n   d o ­

k ła d a :  Jiżef/y  od   la t 

4

o.  D uchow ieństw u  nanza- 

g o   K o ś c io ła   za p rzeczo n o   ie y   w t-adzy,  sp rze ­

cznością^  h y ło h y   d o p u sc za ć   ¿ej  w  ohcytn  w yzn a­
niu. 

N ie c h ż e   t u ,   ie ż e li  'm o ż e ,  rozsij.dny  C z y ­

te ln ik   u tr z y m a   si§  od  śm iech u . 

C z ło w ie k ;  gra- 

i ą c y   r o lę   m g d r c a ,  p o lit y k a .  F ilo z o fa ,  a n ie   ^yle 

sam   co  g a d a . . .  

C h c e   n ib y   c y w iliz o w a ć   Ż y ­

d ó w   b ez  naruszani«  W ia r y   ich   T e o la m e n iu , 
a  obala  tg  W ia rę   w y d zie ra iij.c  ie'y  M in istro m  

w ła d z ę  

iak o   isto tn ą   p o w o ła n iu ,  la k   p r z e z  

■wszystkie 

w ie k i 

p r a k t y k o w a n ą , 

i  n ie z b ę ­

d n ie  p o tr z e b n ą   do  u trz y m a n ia   d u sz  p o w ie r z o ­
n y c h   w   i*eli^'iyney  c a ł o ś c i !  N ie   w i e m ,  ia k b y  

so b ie  p o r a d z ił  te n   p o c ie s z n y   F H o zo f,  g d y b y   go 

z ro b io n o   p a s tu c h a  /  a zak azan o   u zy w iió   b icza  
na  n iesfo rn e  b y d lę ta ?

N ie   u m ie ią c   r o z w ią z a ć   o p a rte g o   na  D z ie ia c h  

C h r z e ś c ia ń s k ic h  

p r z y p is k o w e g o   a r g u m e n tu , 

k tó r y m   p r e te n d o w a n y   K ra k o w 's k i  P r a w o d a w ­

ca  stara  się  u s p r a w ie d liw ić   s w ó y   sm ie s zn y  
p r a e c iw   k lą t w ie   Ż y d o w s k ie y   deki^et,  udałem

http://rcin.org.pl

X   SI  )C

/¡S

i

'

wiernych  składali,  które  w cią g n ą w sz y   cło  generał* 

n ey  K a s s y ,  sukkursui^  niemi  w  nagłey  potrzebie 

t o   Litew skich,  to  Poznańskich  ,  to   lVurszawskich, 
swych  b raci,  i  od  nich  wzaiemny  w  podobym  ra­
zie  odbieraią  ratunek. 

Sposób  zaś  wymuszania  iest 

t a k i;  Nakazuią  P o s t,  ,w  skutku  którego  gdy  każde­

mu  Gospodarzowi  dzienny  wydatek  stołowy  pozo­
stałe  w  kieszeni,  winien  go  poświęcić  na  Jałmużnę.

sig  do  X ig d * a   K a to lic k ie g o   z   za p y tan ie m  i  c z y

S

r a w d a ,  ze  od 

4

o.  la t  za p r zeczo n a   "Waszemu 

•u ch o w ie ń stw u  

w ła d z a   w y r z u c a n ia   k o z łó w  

lu b   o w ie c   z a p a r sz a ły c h   z  O w c z a r n i ?  —   A h ! 
p r z y ia c ie lu ,  r z e lił  o b ru s zo n y   P le b a n ,  m ó ź e ili 
w ie r z y ć   ta k   o tw a rte m u   s z a lb ie r s tw u   d z ls ie y - 

s z y c h   g r y z m o la r z y !  A   w s z a k z e   oni  s a m i,  raz 

ile   n ie d o w ia r k o w ie ,  d ru g i  ra z  ile  b ra cia   M iila- 
r z e   l e ź ą j j o   d ziś  d nia  ia k   zg n iłe   c z ło n k i  odcig- 

c i  od  ciała K o ś c ie ln e g o  w  s k u t k u 'r z u c o n y c h   na 

sieb ie  A n atem o  w . 

W s z a k   n aw ^ t  o w e g o   p rze d  

k ilk a   la t  tak   g ro źn e g o   całem u   Ś w ia tu   L ib e ra li­

s tó w   N a c z e ln ik a ,  k t ó r y   p o d   im len iém   C h rze - 
śc ia ń sk ie g o   C esarza   b u r z y ł  C h r y s tu s o w ą   lle li-  

g i a ,   nie  w a c h a ł  się  P iffs  nasz  V II.  u d e rz y ć   ty m  
d u c h o w n y m   p io r u n e m ...  G d y b y   K r a k o w s k i 
P is a re k   c h c ia ł  u ż y ć   r z e t e ln o ś c i,  fu iał  nam   p o ­

w ie d z ie ć   ze  w   k a ż d y m   w ię k u   C h i'ze scia n sk im  
zn a le źli  sig  n a tu r a lis to w ie ,  k t ó r z y   ż a r to w a li 
ia k   z  B o g a ,  ta k   z  d an ego   p r z e z e ń  

w ła d z y  

K o a c ie ln e 'y   m ie c z a ;  ale  w ie k   d z is ie y s z y   p e łe n  
ta k ic h   ś w ift o k r a c k ic h   z u c h w a lc ó w . 

C i  t f d z y  

d u c h o w ie   śm ieią  si§  z   k a r y   p i e k ł a ;  m ie liz b y  
a p re n d o w a ć   k o ś c ie ln ą ?

W y s łu c h a w s z y   *te'y  o d p o \^ led zi,  p o c z ą łe m  

za iić  sig  na  p r z e r z e c z o n é g o   F ilo z o fa ,  ze  w  d a l­

sz y m   c ią g u   s w e g o   pisem ka'  (R ozm ait:  N r o   i8.) 
n ie  t y lk o   p r z y g a n ił  D u c h o w n y m   Iz r a e ls k im , 

i z   daw aią  ślu b y   rozw ody,  s w y m   w i e r n y m ,  ale 

te ż   i  b e z c ze ln ie   z a r z u c ił,  ia k o b y   w   n ich   w m a ­

w i a li ,  że  co  oni  ^wiazą  luh  rozw iążą  na  aięmi,

http://rcin.org.pl

; 

X   »»  X

T«n  krok  Polskich  R abinów ,  iak  w  reTigiynym  tak 
równie  i  w  politycznym  względzie  zdaie  się  zasłu- 

gować  pochwałę. 

R eligia  w ięcey  niżeli  ze  Syna- 

g o g i,  bo  z  królestwa  Niebieskiego  wyklina  one 
kamienne  serca  ,  których 

widok  nędzy  bliźniego 

nie  m ię k cz y   do  litością  a  p o lity k a  Rządowa  nie 

t y lk o   n*  podzwignienie  upadłey  g m in y ,  ale  też  na 

budowanie  honorowych  pomników  to   Kopernikom,

to

hędzie  n a   N ieb ie  utrzym a n ym .  ,Co  do  p ie r w s z e ­
g o ,   r z e k łe m ,  c z y n i  Iz ra e lsk i  D u c h o w n y ,  do 
c z e g o   g o   ( p o d o b n ie   ia k   m in is lr ó w   k a źd e e o  
w y z n a n ia )  u p o w a ż n ia  R e lig ia   le c z   d ru g i  p u n k t 
a n i K o d e x o w i ,   ani  ig z y k o w i  Z y d o w s k ie m a   nie 
zn a n y . —  H a !  ha!  ha!  z a w o ła   X i ą d z ,   ie sz c z e   ty  
ie ste ś  ża k iem   w s z k o le   n a s z y c h   filu L ó w I  T e n  

d r u g i  p u n k t  z n a c z y   iig u r g ,  n ib y   na  p o z ó r   do 
S ta ro za k o n n e g o   p r z y m ie r z o n ij,  le c z   w   sanie'y 

r * é c z y   w p r o s t   c e lu ią c ą   d o  D u c h o w ie ń s tw a   no- 

w o z a k o n n e g o   W y zn a n ia .  T e m u   to   D u c h o w iq ń - 

s tw u   c h c ą c   oni  w y d r z e ć   J u r y s d y k c j ą   w   nia- 
t è r y i   ie d n e g o   ^ p o m ię d zy   sied m i  S a k ra m e n tó w  

( M a łie ń s tw ii ) ,  a  za r tu ią c   z* p rzy \v ile iu   k tó r y m  
eeln ie  do  t e g o ż   S a k ram en tu   B ó g   E w a n g e lic z n y  

p o s z c z y c ił  go   w  w y r a z a c h   :  C o   zw iązecie  i  r o z ­

wiążecie  i  t.  d.,  b io r ą   te   w y r a z y   za  sk o m p o n o ­

w a n e   p r z e z   Ż y d o w s k ic h   R a b in ó w . 

P o p is a ł 

sig  tu   K r a k o w s k i  P o l i t y k   na  ż y w e   p o d o b ie ń ­
s t w o   one^o  lisa  w b a y c e ,   k t ó r y  m aiąc c o s 'p r z e ­
c iw k o   N ie d ź w ie d z io w i,  a  n ie  sm ie ią c  z   nim  
w a l c z y ć ,   o b raca  si§  w   ie g o   p rzy to m n o s 'c i  do 

n ie w in n e g o   z a ią c a ,  i  w y g a d u ie   m u ,  ła ie ,  b u r ­

c z y ,   o d g r a ż a ,  za  to   w   cze'm   u r a z ił  g o   N ie ­
d ź w ie d ź . 

T u   z   b o ia ź n ią   i  d rże n ie m   proLestuie 

sig  z a ią c ,  i e   a n i  p o m y s 'lił. . .   A lić   c h y t r y   lis 

p o m r u g n ą w s z y   n an   o k ie m ,  s z e p c e   p r z e z   zę b y ; 
N ic   nie  u w a ź a y ,  bo  ia  c i  t y lk o   ù k   g a d a łe m , 

ż e b y m   p r z e g r y z ł   N ie d ś w ie d z ia . . .»

http://rcin.org.pl

3C  S3  X

to   Kościuszkom  i  t.  d.  po  całym  kraiu  apoważnm- 

i a c a  

k o l e k t y :   co  \łiększa  nawet 

i  

na  lożowe  koa- 

tr>bucye  wielebnych  Jakobinów  wyprowadzaiących 
niillimiy  za  granicę  ku  poparciu  interessów  swey 

S e k t y ,   patrzaiąca  przez  szp ary;  ta  mówię  P o lity ­

ka  miałażby  za  z łe   poczytać  Ż y d o m ,  gdy  z  uymą 
wlusney  gębie  ratuią  w  niedostatku  swoich  braci 
krąiowych”, 

i a k i e m i  

t y l i '   do  t y c h   czas  wraz  z 

L i -  

tewskiemi  i  Warszawskiemi  Poznańscy,  ile  odbiera- 

iący  od  nich  w  podobnych  wydarzeniach  wzaiemność?

Jeszcze  obadwa  Proiektanci  krzyczą  na  Pol­

skich  Z y d o w ,  że  wbrew  Konstytucyom  kraiowym 

t y le   razy  m ź  ponawianym  na  Seym ach ,  bawiąc  się 

szynkiem  mianowicie  gorzałki  ,  rozpaiaią  pospol- 

s t w o ,  niszczą 

ie  ,  i  wnim  degradaią  moralność.. 

G dyby  ci  Ichmościowie  chcieli  bydź  sprawiedliwe- 
ttii  Sędziam i,  należałoby  im  pierw  rozpatrzyć  się  

w  terminach  rzeczon ych  K o n s ty tu cy ó w ,  a w yc zy ta ­

liby  ,  źe  nie  'd o   Ż y d ó w   szyn ku iących,  ale  do  wła­

ścicieli  szynkowniów  adresowali  ie  kraiowi  Prawo* 
dawcy. 

N ie  wiem  iakim  sumieniem -  mógłby  Gene­

rał  albo  iegę  A djutant  winować  ubogiego  z o łd ą ta , 

za  to ,  źe   Podofficer  w iyl  g o   do  zakazaney 

lobi» 

w yższym   Ordynansem  czyn n o ści. 

Prawie  podobna 

niesprawiedliwość  sro ży ć  się  przeciw  Żydom,  ze  na- 

złość  kraiowym  Prawom  dzierżawią  Propinacye,  i 

chcieć  za  to  przetw arzać  w  nich  charakter,  albo 

ich  wyganiać  do  T a r t a r y ł  ,

1

iied y  się  te  prawa  do 

Dziedziców  i  Zatządzicieli  mieyscowych  b e z p o ś r ^  

dnie  ściągaią. 

Niech  odpowiada  W ła ś cic ie l  lub  Po* 

ses&or.  Szlachcic  albo  Mieszczanin  czemu  gwałcą 

dawne  Urządzenia  Seym owe,  nie  ty lk o   przypuszcza- 

i ą c ,  ale  w zyw aiąc  i  namaWlaiąc  Zyda  do  w y s z y n ­

ku  swych  trunków >  a  w yk aże  się  sekret  ich  bezsu- 
tnienney  chciwości  i   zdzierczego  łakomstwa.— .ęh rze -

http://rcin.org.pl

X  34'  X

) 

- 

,

scianîn  nie  podeymuie  się  t é y   usługi  b^zpłatiiię, 

bo  p rzy   swoim  sposobie  życia 

musiałby  umrzeć 

z   głodu. 

Przeciwnie  Z y d   ubogi  przyuczony  do  nay- 

w yż s z e y   skromności»  i  nieledwo  wiatręm  ż y iij c y , 

iak  poświadcza  Generał  (to u jo u rs  sobre«  v ir a n t  do 
rien 3  ,  m aiący  p rzytym   wrodzony  talent  do  handlo­
w y c h  

obrotów, 

^kontentuiaîîy 

sie  choć 

gro­

szowym  procentem,  byle  przychodził  c z ę s t o ;   ten 

ntiów^ę  taki  Z yd   ułudzony  stosowny  posadą  do  swo­
ich  zarobkowych  w id o k ó w ,  nie  tylk o  odstępnie 

w łaścicielowi  trunków  rocznego  myta,  które  szyn- 

karz  Chrześclanin  w  nadgrodę  swoich  usług  pobie­
r a ł ,   ale  też 

« « ^ k u ią c  

biedfny 

sw ó y 

kapitalik 

W nadzielę  imaginaryinych  z  przyszłego  Handlu  z y ­
s k ó w , 

kładzie 

summę 

iaką  m ógło  w ytargow ać 

z   njt-go  lichwiarskie  właściciela  sumienie  ,  i  kupuie 

za*^nię  kontrakt  patentułący  go  na  Pańskiego  Auster- 
n i k a ,  G o ścin n ego , 

albo  Karcz/narza. 

T u   nowy 

'  Karczma-rz  rbzw iązaw szy  kilka  z ło t y c h   pozostałych 

w   ki«sz«ni,  c z ę ś c ią   na  chleb  dla  siebie  i  familii,  c z ę ­
ścią  na  a rt y k u ły   kon^umpcyine  mogące 

póyść  za 

"W v z s z y   grosz  w  szynkowni  ,  bądź  dla  m ieyscowych, 

badz  dla  podróżnych  gości  ;  udaie  się  daley  do 

przekupowania  sku rek ,  zaczyna  handlować  ślepemi 
llculawemi  szk ap am i,  aż  w reszcie,  i  rzeznikiem  zo- 

stai«. 

Jakążkolwiek  z  tych   ¡  podobnych  przemy­

s łó w   ciągnie  dla  siebie  k o rzy ść,  przekonywa  go  ie- 

l^ n a k   kaUcuJacya,  iż  nie  dokaże  s ztu k i,  aby  się  i  w y­

ż y  wił  i  zebrał  sarninę  którą  utopił  w kassie  swegó 

pana  łakom cy. 

C ó ż   w ięc  robi ?  Chwyta  się  oszu* 

Icańskich  sposobów;  Jednym  fałszuie  trunki,  dru­

gim  leie  na  w i a r ę ,  inszych  za  g o to w e   w ik t u a ł y , 

Icasze,  -Diąki^  g r o c h y ,  i a i a , R u r y ,   gęsi,  m a s ła ,  sery 
I  t .   d.  grzecznie  i  ochotnie  częs^tuie, 

A le   piiącym 

H»  b ó fg   przypisuie  drucie  t y l e   na  ścianie,  tym  zn i

http://rcin.org.pl

k t ó rz y   płac|  w  artyknł«ch  ży w n o ści,  iakjeray  by­
wają  pospolicie  k o b ie ty ,  rachuie  za  g ro s z ,  co  »yar- 

t o   tr z y   lub  c z t e r y ,   i  tak  niszcząc  lud  w iey s ki  (^ła­
tw ością  nabycia  trunku  wciagniony  da  nalogu  pi- 

i a ń s t w a ) ,   stawia  się  nakoniec  w  możności  a^loźeni« 

iego  Panu  w yd zierczego  podatku. 

Ani  nawet  po­

c z y t a   sobie  za  skiupuł takich  dróg  oszuk ań stw a;  b» 
cżuigc  z  iedney  strony,  ze  go  zdari  Pan  łak o m ieć, 

a  widjęąc  z  drugiey,  że   zniszczony  chłopek  po\dzie 
z   miechem  do  D w o r u ,   bierze  w  swoiey  perswazyi 

chłopską  stodołę  iakby  za  pański  szpiklerz. 

N ie 

Ż y d ó w   w ięc, 

ale  ich 

bezsumiennych  zdzierców  

winni  ścigać  p o l i t y c y ,  chcąc  zaradzić  o  lusię  bie- 

dney  klassy  wieśniaków  gubiącey  sję  trunkami.  G d y ­
by  Chrześcianinowi  z  równemi  warunkami,  narzucono 
szynkownią ,  pewno  przy  swoim  kosztownieyszym  ż y ­
ciu,  a  mnieyszym  obrocie  daleko  gorzey  nad  Z y d a 
zaszargałby  sumienie,  chcąc  uniknąć  bankructwa.

Podobna  odpowiedź  usprawiedliwi  Żydów   prze­

ciw  zarzutom  Projektantów  :  źe  chciwi  na  pieniądze^ 

i  odpychała  Chrżt-śclan  od  handlowych  zarobków. 

Mówiąc  po  rzetelnemu  ,  ż y d o w sk a   na  pieniądze  chci­
wość  »lodzi  się  z  chciwośc-i  Chrześciańskiey  w y t f -  

żoney  na  dzielenie  się  ich  pienięźnemi  z y s k a m i. 
Ani  tu  podobieństwo  do  re p lik i,  gdy  iasn»  O czyw i­
stość  skazuie, źe  im  większenii  podatkami  iak  ze  strony 
Rz^d;u  tak  ze  strony  gruntowych  Właścicieli  obarczeni 
są  Z j d z i ,   tym   w ięk szey  naturalnie  ku  zgromadzeniu 
grosza  muszą  chwytać  się  troskliw ości.  T a   uci^żliwa^ 
kondycya  ponieważ  nie  wiąże  Chrześcianina,  idzi«za^ 
tym  iż  go  Z y d   w  zabiegach  zarobkowych  wyśęiga. 
Ile  że  ten  Z y d   w y ż s z o ś ć   swego  zarobku  winien  po 

w ielkiey  c z ę ś c i ,   iak  się 

iuż  n^mieniło,  biednemu 

opędzaniu  ży c ia  ^  k ió te g o   nieznosiłby  Chrześciania.

)C  35  X

http://rcin.org.pl

X   s«>  X

L e c z   za  c o   Z y d z l  ,  polabiw szy  p r ó żn ia c tw o , 

nie  chcą  uiiać  się  do  rolnictwa?  pytai|  bardzo  cie< 

•Icawie  Generał  z  Adjutantern.  Niechayże  będą  grze­

czni  2  cierpliwością  posłuchać  odpowiedzi. 

Zarzu­

cać  Ludowi  Żydow skiem u  gust  próżniackiego  życia, 

.j«st  to   albo  nieznać  go  z b lis k a ,  albo  kłamać  w  brew 

przekonaniu.  Kto  sobie  ż y c z y   o  pracowitości  lzrae> 

l i t y   przeświadczyć  się  naocznie,  niech  się  przypa­
t r z y   sieJząceinu  na  rzemieślniczym  warsztacie  ,  a  u- 

Zna,  że  trzeba  daleko  sznkać  Chrześcianina  któryby 

mo  wyrównał  w  cierpliwości. 

Jeżeli  zaś  IłUpieckie 

i  handlarskie  z a b ie g i,  któremi  bardziey  głowa  i  no­

gi  niżeli  rece  za ięte  ,  maią  znaczyć  próżniactwo, 

cale  nie  poymuję,  iakby  się  sami Projektanci  w raz  ze 

wszystkiemi  w y ż s z y c h   klass  ziemianami  mogli 

wy­

biegać  od  zarzutu. 

Tem   czase m ,  odpowiadaiąc 

w p ro st  na  zagadkę  Jchmościów  dotyczącą  rolnictwo:

•  fiOpponuię  n ayprzód ,  że   nie  będą  dosyć  bezrosą- 

•dnemi,  aby  Żydów  sztu k am i,  rzemiosłami  lub  ku- 

,picctwem  z a ie ty c h   c h cie li  osadzać  na  pustkowiach 

i  zaprzęgać  do  p łu g a ;  bo  p rzez  to  skrywdziliby 
Publiczność  i  Skarbowy  interess. 

Idzie  z a t y m ,  że 

między  aame  .ty lk o   ubogie  i  bezfunduszowe  familie 
trzebaby  d z ie lić   grunta, 

ranieysza  o  to :  A l e   zkąd 

budowle?  zkęd  sprzężaie ?  zkąd  rolnicze  narzędzia ? 

zkąd  z a sie w y?   zkąd  ż y c ia   przedźniwowego  zapasy? 

z a r a d z i ł   o t y m   w sz y s tk im   dla  swoich  niemieckich 

kolonistów  K z ą d   .Pruski;  niech  nasi  P o lity c y   podo- 
bną  zapomożkę  ofiaruią  dla  Ż y d ó w ,   ręczę,  że  ich 
z łatw ością  u ży ią   do  rolnictwa.  A le   ci  Panowie  mo- 
żeby  ich  chcieli  u ży ć  do  swoich  zacięgów ,  tłuk ó w , 

,  darmochów,  i  polskim  obyczaiem  poganiać  p r z y   .ro­

bocie  batami. 

Ah!  na  taki  warunek  nig^y  hieprzy- 

stanie  I z r a e lita ,  bo  on  dobrze  pamiętny^  ż e   iego

http://rcin.org.pl

niegdy  Oycowie  przed  jłodobnemi  traktamentan»' 
opośród  ciemnéy  nocy  uciekali  z  E g y p t u . . . .

Wspomniawszy  nareszcie  zacny  Generał  w.  swym 

francuzkim  i?isemku  parę  p r z y k ła d ó w ,  ( ie d e n   pod 

Zygmuntem  i .   drugi  pod  Michałem^ Wisniowieckim> 
zdrayczego  Polskich  Żydów  z  Rządem  Tureckim  p o ­

rozumień ia,_i  obrachowawszy  dzisieysze  ich  rozpie- 
m ie n ie ,  bardzo  się  lęka,  żeby  w  c zasie ,  gdy  liczba 
Z y d o w s k ie y   ludności  w  troynasób  przeniesie  C hrze- 
ściansk^  nic  przetw orzyła  się  szlachetna  i  cnotliwa  . 

Folska  w  jBum eyską  krainę  (^kart:  3 9 ) ,   i  od  tych  
słów  rozpoczyna  swóy  proiekt  dążący  do  przeisto» 

czen'iü  charekte.ru  dusz  Izjráelskich,  o  którym   po­
wiedziało  się  w y ż é y .

C o   do  wymienionych  przykładów  Żydow skiego 

z  Turkami  przeciw  Rządowi  kraiowema  spiknienia, 

te  nazbyt  lakonicznie  d o t k n ię t e ,  aby  ie  rozsądny 
Czytelnik  mógł  poszczycić  kredytem. 

Niby  t o   Z y ­

gmunt  I .  miał  o  tym  przedmiocie  natrfcić  w  liście 
do  P iotra  K m i t y . . .   przecięż  ani  Kmita  ani  Choiń* 
ski  obadwa  p o lscy   Kanclerze  nie  zostaw ili  w  swych 
Pamiętnikach  żadnego  o nim  dostatecznego  dowodu , 

iak  sam  A u to r  wyznaie. 

T y l e   t y lk o   mieli  przebą- 

knęć  do  kogoś  przerzeczeni  K a n c le r z e ,  ź e   Ż y d z i 
bronili  się  lepiêy pieniędzm i  n iżli  piórem,  ( i l s   disent 
seulement  qu’ils  se  sont  mieux  def'endus  avec  léuir 
argent  qu’avec  leur  plume]l.  A ie   Ł^kiż  ztąd  wnio­

sek?  W ięc  albo  K a n c le r z e ,  a fto   sam  Panuiący  Mo­
narcha  dali  sie  zdraycom  sw éy  O y c z y z n y   przekupić  . 
do  sekretu  »  zamiast  zp u b llk o w ać  »  osądzić  i  ukarać 

îch  zbfodni^ ?  Niech  taka  w ia r a ,   stosownie  do  ła<* 
emskiej;©  p r z y s ło w ia >  zostanie 

p r z y   szanownyu» 

A utorze, 

,

Nie  lepiéy  oparta  relaoya  dru giego  p rzykłada, 

litóry  się  miał  pod  panowaniem  Wiśniowieckie^o  wy-*

)C  S7  )c

http://rcin.org.pl

X  3»  )C

d a rz yć . 

C a fy   fundament  z  iakiegoś  L istu  datowane* 

g o   i8 .  Kwietnia  r.  1 6 7 2 .  przez  Szumowsjiiego  Ko­
niuszego  Koronnego;  iecz  adresowanego 

nie^łiiida 

do  kad  ani  do  k o g o . , . ,   gdzie -  bardzo  za li  się  ua 

Ż y d ó w   wtey  materyi, 

( L t t t r e s   remplies  de  plain- 

tes  a  c e   sujet  )   ,  Czemuż  tu znowu  t f n   zacny  Pisarz 
przepomnral:  dotknie  sposobu  i  szczegółów  napom- 

knietego  przez  siebie  Żydow skiego  zdradziectwa? 

Czemu  takich  kryminalistów  nie  z a sk arż y ł  przed 

JKróleiu  i  Narodem ?  Czemu  ani  o  Processie, 

ani

o   D ekrecie  w  te y   spławie  puł  słówka  nie  Wspomi­
na  H istorya?  Podobno  i  tego  Jegomości  zparalizo- 

w a ło   Ż yd o w skie  z ł o t o ?   więc  nie  warcien  iest  wiary; 
w ię c   listowne  iego  świadectwo  niech  póydzie  mię­
d z y   bflykr. 

Dziwowałbym   się  naszemu  Generało* 

w i ,   iż  śmiai  ztalc 

bezzasadnym,  pomimo-  swaię 

w ie fk o ść ,  za^rzutenT  przeciw  Żydom  w yieźdzać,  g d y ­

bym  nie  wied ział  z  p r a k ty k i,  źe  n  dzisieyszych  F i ­

lozofów   prawie  powszechna  mo

4

a  na  powietrzu  opie­

r a ć   swe  budowy.

W ię k s ze   wrażenie  mógłby  w  ićlm  sprawić  iego 

p a try o ty c z n y   alarm,  zasadzony  z  iedney  strony  na 

a k tu ałn e y  

Narodu  P olsko-  Żydow skiego  ludności, 

a   z   drngrey  na  rachubie  p rzy szły ch  

teg ó ź  Narodu 

tak  płod nego  pokoleń, 

Motti^c  po  rzetelnemu  ma 

z a   sobf  polityka  naszego  G eneiała  włuśnie  te  same 
r a e y e   stanu,  któęe  niegdy  Króla  Egypskiego  Faraona
3  iego  Ministrów  potężnie  u d erzyły  w  głow ę. 

Ba­

c z ą c   ten  przezorny  Monarcha  Lud  Izraelski  znacznie 
ro zplem io n y   w  swych  k raiach,  z a c

7

v^ł  oglądać  się 

na 

p r z y s z ło ś ć ,  i  p rzeięty   boiaźnią  żeby  snać  ten 

Ł u d   wędrowny  ro zm n o żyw szy  *ię 

bard ziey,  nie 

z w ią z a ł  się  za  czasem   ż   zagranicznym  nieprzyia- 
cle le m   dla  wyłamania  »ię  »  poałnszeństwa  kraiowe- 

mu  B:2ad&wi >  z w o łu ie   K a d ę ,   ai  k ió se y   deliberacyuir

http://rcin.org.pl

wypada  ^  aby  przez 

ucisjiienie  Ż y d ó w   zapobicdz 

dalszemu  ich  rozlcrzewieniu. 

Uciskają  w ięc,  dręczą, 

morduią >  biedny  N a r ó d ,  #rocha  gorzey  niż  dzisiay, 

bo  nie  pienięzneini  rekwizycyaoii  y  lecz  niewołni- 

czą  pracą  połączoną  z  batami. 

Ale  gdy  Aa  z ło ś ć   ty - 

rauskiey  zaw zifjto ici,  poczęło  Niel?o  ieszcze  bat* 
dziey  niż  przedcym  rozmnażać  Izraelską  Fanjiliął 

udał  się  Farao  do  inszego'  s.posobu. 

R ozkazał  ha* 

bom  tógypskim  A ku szerk om ,  żeby  każdemu  dziecię­
c iu   Żydowskiemu  płci  m^s,kiey  w  momencie  narodze­
nia  odbierały  życ ie . 

G dyby  ten  Król  D e s p o t a ‘b y t 

doż'yi  naszych  edukowanych  czasó-w ^  pewno >  za­

miast  swoiego  barbarzyńskiego  sposobu,  c h w y c iłb y  

s ię   prołektu  G enerała,  k t ó r y ,   choć  dosyć  twardą» 
daleko  iednak  g ład szą  drogą  do  tegoż  zamierzaiąe 

c e lu ,  stanowi:  żeby  żaden  Z y d   przed  ukbńczonyna^ 
rokiem  ao.  a  żadna  Żydów ka  przed  1 7 ,  niie  w ażyli 

się 

w  M ałżeńkie  w chod zić  zw iązk i  ( k a r t r   4 4.)- 

W ątpić  nie  można»  iż  za  odmianą  tegp   proiektut 
W  p r a w o ,  odtrąciłby  się  nie  feden  tysiąc  z  corocz­

nie  wzrastaiącey  Polskich  Żydów  ludnoici.  Ż y c z y ł ­

bym  iednak  P roiektantow i  zapytać  się  rozumu,  c z y ­

li  Pólityka  zapohiegaiaca  dla  sw y ch   widoków  roz- 

plemieniu  ludzkiegó  p o k o le n ia ,  »ie  stawa  w  prze- 
czności  zprawem  Boga  N a t u r y ?   Tak  zdaie  aię  prze* 
mawiiić  w  rażone  przez  tegoż  Boga  duszy  rozununey 
czucie  ;  a  Bóg  obiawienia  otwąrciey  tłomaczy  si^ 
w  tym  w zględ zie  ,  kiedy  w  księdze  Rodzaie  formal­
nie  zapowiada:  R ośniecie y  i  rozm nażajcie  sif^  i  na­
p ełn ia jcie  Ziem ię. 

Jeżeli  P.  Generał^  ile  Filozof» 

n ie   chce  znać  Biblii  za  słowo  Boże  ,  niechże  ie y  
|)rzynaymniey  z a w ie r z y   iako  naypierwszey  i  nayda- 

w n le ysze y   w  świecie  H is t o r y i,  a  naczyta  sie  d® 
d rz ą cz k i,  iak  okropnemi  plagami  ka ra ło   N ieba  u«

X ,  39  X

http://rcin.org.pl

p o r c z y w ą   Faraona  na  zredukowanie  ludności  familii 

Iz ia e l s k ie y i  z a w z ię to ś ć .

Z r e s z t ą ,  miałby  sobie  wyperswadować  Bocha- 

ty r  Fatryota  niepotrzebną  boiazń  o  odmian^  imienia 
s w é y   O y c z y z n y   w ^ rzyp ad ku   przew^g-i  p o l s k o - Ż y ­

dow skiego  plem ienia;  bo  lubo  nie  byłoby  dziś  ża ­
dnym  cudem^ńa  ś w ie c ie ,  chociażby  Polska  ,  która 
nie  ^awno  i  Pniską  i  A ustryacką  ,  i  Fiancuzką  i  Sa- 

/  s k o - W a r s z a w s k ą  

ziemią  b y w a ła ,  nabyła  kiedyś 

Jduméj^skiey  n azw isk a,  Q*')  z  tym  w szy stkim ,  p rzy - 

haymniéy  ze  stron y   Żydów   nie  zabiera  się  na  to  , 
g d y ż   oni  do  Palestyny  ziemi  swoich  Oyców  wzdy- 
chaiąc,  wierzą  s ta te c zn ie , 

że  ią 

kiedyż  te J y ż   > 

|>rędzey  lub  późnićy  odzyskają.

T ak  i e s t ,   w i e r z e m y ,  i  oświadczamy  całemu 

Ś w ia tu ,  że  przyjdzie  czas  kiedy  nas  biednych  w y ­
gnańców,  i  rozproszonych  tu łaczów   wyd zwignie  Bóg 
Izraelski  z d z is ié y s z é y   opłakatiey  niewoli. 

T o   ż y ­

we  zaufanie  wmawia]^  w  nas  p r z y k ł a d y ,  whiawia  i 

szczególn jey sza  nad  nami  tego ż  boga  Opieka.  Już 
kilkokrotnie  ściągały  grzech y   przestępnych  O y ców  
naszych  podobny  zemstę  Niebios  na  swoie  pokolenia; 

a  pl-zecię  zawsze  kończyła  się  ta  z e m s ta ,  zawsze 

H ebrayczykow ie  ucierpiawszy  w  stosunku  przewinie­

nia  ,  wracali  do  posessyi  O y c z y z n y ,  P r a w ,  P r z y - 

-tirileiów  i  dawnego  znaczenia:  za  c ó ż  więc  m ieliby

X   40  Dc

( * )  

G d y b y   A tito r   fra n c itz k ie g o   P is e m k a   b y ł   tr o c h a  

i e p i e y   o b e zn a ł  sig  i   G e o g ra fią ,  n ie  b y ł b y   n lffd y  

s w y m   C z y te ln ik o m   J d u m ei  za  O y c z y z n g   S y -  

^ n ó w   I z ra e ls k ic h   udaAvał.  T a   O y c z y z n a '  n a z y ­

w a   si^  J u d e a   lu b   P a lesfy n a y   w z g lg d e m   k to - 
re 'y   Jdume.a 

b y ła   z a g ra n ic z n ą   p r z e z   P o g a n  

E z a n lt ó w   z a m ie sz k a łą   k ra in ą .  Jakim ze  t e d y  

p r a w e m   m p zn a b y  ,P o l.sk g , 

w   p r z y p a d k u   ie'y 

Kagarnlem a  p r z e z   Z y d ó w >   Jdurneą  m ia n o w a ć ?

http://rcin.org.pl

dżis  rozpnczać ?  Prawda  iż  aictnalna  niewola  daleko 
diuźsza  niżeli  wszystkie  p rzeszłe  w  iednę  summę  ze­

brane;  ale  to  ty lk o   iest  skazowką»  że  też  i  zbro­

dnia  która  ią  z  ręki  B o ż e y   ś c ią g n ę ła ,  musiała  sum­

m ę   dawnych  kryminałów  p rze w y ższy ć. 

Ztćm  Wszy­

stkim  przyzna-ffl^^  bez  z a t a r g i ,  któżkolwiek  na  do­
czesne  wypadki  okiem  religiynym  pogl^da  ,  ż e   o- 

bok  d z is ie y s z e y   tak  przedłużoney  Boga  Izraelsk ie­
g o   nad  swoim  Ludem  zem sty  ,  wykazuie  się  prze­
dziwna  i  niezgłębiona  nad  iego  losem   Naywyżsizey 
Opatrzności  Opieka.

Stancje 

tu  F ilo zo fo w ie  w ie k u ,   stańcie  w y 

szumni 

Mędrcowie, 

i  Mistrzowie 

D eisto w skiey 

Oświaty, 

k tó rz y  

w szystkie 

nadzw yczayne  w y ­

padki 

przypisu iąc 

Naturze 

i  ślepey 

fatalności 

igrzy sk o m ,  nie  znacie  żadnego  Cudu  fizycznego  pod 
słońcem  ;  stańcie  i  w ytłom aczcje  mi  z  zrodeł  wasze­

go  naturalnego  rozumu  iedno  szczególne  porządku 

rhoralrtego  ziawisko. 

W ytłom aczcie  m ó w ię ,  co  t o  

za  s e k r e t,  źe  Naród 

Izraelski  po  ty lu   wiekach 

istnienia,  przy  swoich  pierwotnych  praw ach,  z w y ­
czajach,  Obserwach  i  Nabożeńst\^ie  stoi  niewzru­
szony  do  dziś  dnia;  k ie d y   przeciwnie  w s z y s t k ie , 

ile  przed  i  po  nim  L«d ów   wymienia  nam  H isto rya, 
odstąpiwszy  sposobu  myślenia  i  f y c ia   swych  Nad­
dziad ów ,  z n i k ł y ,   z g i n ę ł y ,   z n i w e c z a ł y ,   nie  zosta­
w ił y   nawet  po  sobie  śladu  p rze zszłe y   b y t n o ś c i,  ani 

umielibyśmy  nazwiić  ich  po  im ie n iu ,  gdybyśmy  nio 
u cz y li  się  c z y t a ć ?   Puśćmy  starych  E g y p c y a n ,  Fe» 
n i c y i c z y k ó w ,   Mezopotamczyków  ,  Chananeyczyków  , 
Jebuzeyczyków ,  Heteyozyków,  F ereze yczyk ów ,  Pili» 

s t y h ó w ,  Idumeyczyków  i  t.  d.  niech  data  ostate­

cznego  rozproszenia  rze czo n e go   Narodu  będzie  E po­

ką  rozpoczynaiącą  listę  obok 

niego  istniących  ,  a 

przecię  dzisieyszemu  Św iatu  cale  nieznanych  L u -

X   41  X

1

http://rcin.org.pl

X   4»  X

dó^. 

Z a p ytam y   w ie c   naszych  M ędrców,  gdzie  po« 

dzieli  się 

R zym scy  Poganie?  gdzie  one  sławne 

Gofchów  ,  O s tr o g ó th ó w ,  W issygothów   ,  Wandalów, 

A la n ó w ,  Jadzwingów»  i  tym  podobne  niezliczonfe 
rodziny,  któr.ych  barbaźyństwa  pamiątki  ieszcze  do 

tych  czas  niezatarte  w  Europie ?  W szy stko   to  ceas 
pocl^łonął,  w sz y s tk o   z m ien iły,  p rze ro b iły ,  przei-

I  s t o c z y ł y   lata:  ani  ich  cyw iln ych  formów,  a\ix  reli- 

gyin y c h   zabobonów,  a«i  m$iralnych  dziwactw  nie 

masz  zna^u  na  ziemi. 

Coż  więc  za  se k re t,  pytam 

pow tóre,  że  plemię  Izraels

4

cie  iedno  z  naystarszych, 

bo  blisko  sięgaiące.potopu  ,  po  geoeralney  w sp ó łcze­
snych  i  następnych  odmianie,  same  iedno  tak  wier­

nie >  tak  stateczn ie ,  tak  niewzruszenie  stoi  do  dziś 
dnia  p f z y   wszystkich  dogmatycznych  i  obyczaynych 
swoich  Przodków  podaniach?  J eszcze 

nawet  i  t o  

bez  podchle.bstwa  dołożę  iź  p rzefzeczo n e  plemie  da­

le k o   dziś  statecznieysze  w  R eligi  i  dojpełnianiu  praw 

M o y żesżo w eg o   Kodexu  nad  swoich  niegdy  O yców   , 
k t ó rz y   raz  poraź  cu d zych   B ogów  

i  bałw ochwai- 

skich  c h w y ta li  się  obrządków. 

N ie   masz  na  tę  

zagadkę  w  ludzkiey  głow ie  rozumu  i  ([*)  musi  za-

( * )  

T u   r a d   n ie  ra d  m iis z f  za c o fn ą c   s ło w o ,  i  w y z n a ć  

P a b lic z .n o ^ c i,  źe  p o   u k o ń c z e n iu   n io ie g o   r ę k o -  

p ism a   zn a la zł 

się 

rbzu?n 

g ło w ie in i  wył^ey

 

p o - 

chwaloneg^o  K r a k o w s k ie g o   P is a r z a ,  k t ó r y   z m i- 
n ą   z w y e za y n i^   d z is ie y s z y m   F ilo z o f o m ,  tło m a - 
cz^ c  p o  n a tu ra ln em u   n asze  m o ra ln e   c u d o ,  ¿m ia­

ło   i  b e ^ ^ ie czn ie   z a tw ie r d z a   (R o zm a lt:  N r o   18), 

źe 

,zdazeni&L  ta k  zadziwiaiącego  p rzy czy n ą   iest 

dzielność 

i  m ądrość 

^loyzeszowego  praw a, 

fV ie lk i  ten  Praw odaw ca

 

( m ó w i  o n   d a le y )  

tym. 

«¿g 

od  innych^ r ó ż n i,  ze  za   B zą dce  swoiego

  JLi«-

u  sam ego p o sta n o w iw szy   B o g a ,   tein  rnocniey 

ig  za p ew n ił  w  swoie^  T e o k r a c y i  o  L uduposłing-

http://rcin.org.pl

X

  4^ 

X

tym   nasz  F ilo z o f   naturalista  p ow tórzyć  onę  sła­

wną  Egvpskich  Czarowników  piosneczkę;  Tu  palec 

T^-aywijiższego!  Ten  to   wszechmocny^  palec  w yłą­

c z y w s z y   z  massy  lutłzkie«o  rodu  samą  iednę  Izraei-

az&ihtwie. 

TVszjv»łliie  inne  N a r o d y ,p o s łu s z n e  

są   pra w om   n a da n y m   p r z e z   lu d z i;   Ż y d z i,  zad 
B o g a   u z n a ią z a   P raw odaw cę,  i  wierzą  iz  w sp ra ­
wach  swoich  sa m em u  B o g u   są  p o s łu s z n i  luh  nie* 

p o s łu s z n i. 

I  n iz e y ;   P r z e jń s y   tiwoie  r o zcią g n ą ­

w szy  M o y ze sz  az  do  dom ow ych  ohyczaiów  ;  p o ­
m ieszaw szy  zręczn ie  cywilne  i  a d n iin isfra cy in e 

z  religyin ein ipra w a m i,  L u d o w i swemu d a ł ks& tałt 

odrębny  i  ied n o sfa y n y . 

T ’a   ied n osia y n ośc  i  od - 

r^ hnuść,  p^ zy  religiyne'y  hu  w szystkim   innym  
f^~yznaniom  nienawiści,  c a łą te g o   Kodeocu  ( k t ó ­
rem u  B o skie  n a d a ł  p ię tn o )   s'tanowi  siłq .

K i o   n ie  zna  c h a ra k te r u   m n ie m a n y ch   nasizego 

w ie k u   M ę d r c ó w ,  n le c h a y   ąo   w y c ^ y t u ie   z  t e y  
g łn p ie y   ła ta n in y   K r a k o w s k ie g o   Soinsty. 

P r z y -  

p iśn ie   on  M o y z e s z o w i  z   îed n e'y  s tr o n y   ia k ą s ii 
n a d z w y c z a jn ą   mćjdros'ć  w  u k ła d zie   S ta ro za k o n - 
n e g o   K o d e x u ,  a  z d r u g ie y   r o b i  g o   p o d o b n y m  

so b ie  s z a lb ie r z e m , 

o b łu d n ik ie m , 

o s z u s te m , 

k ie d y   rïam  b â i e ,  ze  te n   P r a w o d a w c a   p o s ta n o ­
w ił  B o g a   B z ą d c ą   sw oiego  L u d u ,  zam iast  p o - 

w ie d / ,ie ć ,  iak   u c z y   H is to r y ą  

1

  w ia r a ;  że  ie g o  

w e z w a ł  i  p o s ta n o w ił  B ó g   R e d a k to re m   p r a w a   i 
N a m ie stn ik ie m   K zą d u   s w o ie g o . 

C h c ia ł  tu  nasz 

fig la r n y   p o lit y k   p o k a z a ć   się  g rz e c z n ie 'y s zy a i' 

n a d   s w o ic h   b ra ci  b r u t a ló w ,  k t ó r z y   w y g a d u ią c  

€0  m aią  w   s e r c u ,  b lu z^ a ią   b ez  ^ceremonii:  że 
M oyże sz,  o sz u k a ł  le k k o w ie r n y c h   Ż y d ó w ,   ze  im  
k o n c e p ta   sw oirey  g ł o w y   za  B o sk ie   O b ia w ie n ia , 
a  s k u tk i s e k r e tn y c h   s ił  N a tu r y   za C u d a   W s z e c h -  

m o c n o ś c i  u d a w a ł. 

A le   b a rd zo   n ie sk ła d n e   t o n y  

t é y   o b łu d n ie że 'y   g r z e c z n o ś c i,  k ie d y   z n lch   b e z ­

p o śre d n io   te sam e  w  y p ły w a i ą   b lu źn ie rs tw a .  Je- 

¿ e li  M o y ż e s z   p o s ta n o w ił  B o g a   B z ą d c ą   sw oiego 

L u d u  i   w i§ c   t y le   k ła m s tw   p o p e łn ił,  ile   n a p isa ł 

«10w   w   H is to r y i^   g d z ie   o p o w ia d a   si^ oie  t e

http://rcin.org.pl

ski  familią,,  tak  ią  u t w i e r d z i ł ,   u m o cn ił,  ugrunto­

w ał  i  tak  tęgi  nadał  charakter,  ź e   ani  ciężar  w ie­

k ó w ,  ani  siła  r e w o lu c y ó w ,  ani  żadna  potęga  nay- 

gwattowtiieyszych  burzów  prześladowani«,  nędzy.

5C  44  )c

s t r o n y   B o s k ie y   w e z w a n ie ,  n o m in a c y ą   na  W o ­
d za   z r ą e ls k ic h   P o k o le ń ,  O rd y n a n se   k t o r e z   u.st 

N a y w y z s z e g o   o d b ie r a ł,  i   ra p o rta   k tó r e  m u  cią.- 
g le   sk ład ał. 

J eżeli  M o y ź e s z   Kodeocow i  S ta ro - 

za k o n n e m u   sam   n a d a ł  B o s k ie   p i ę t n o ;  w i f c  
w s z y s t k ie   c u d a ,  którem ir  p o d łu g   le^o  ś w ia d e c ­
t w a ,   te n   K o d e x   p r z y t w ie r d z a ły   i p ie c z ę t o w a ły  

IN leb io sa, 

z n a c z e ły   w ie r u tn e   s z a r la t a ń s t w o ; 

w i ę c   za ty m   p o d   o b ła d n ic z y m   K r a k o w s k ie g o  
P o lit y k a   p ió r e m ,  b g d zie  M o y ź e s z   te'm  sa n iym  
s z a lb ie r z e m ,  o s z u s te m ,  z w o d z ic ie le m ,   k tó r y m  
g o   r o b ią   ie g o   b ra c ia   ś w ię to k r a d c y   b ru ta le . 
P o s łu c h a y m y   d a le y   ia k   n ie d o rz e c z n ie   b r e d z i 

te n   p r z e s ilo n y   P o l i t y k ,   g d y   ch cą p   w y k a z a ć  
c h a r a k t e iy s t y k ę  r o z r ó ż n ia ią c ą R z ą d  Ż y d o w s k ie ­
g o   N a r o d u   o d   R z ą d u   in s z y c h   L u d ó w ,   k ła d zie  
ia k   .g d y b y   n ie o d z o w n ą   m a x y m g ,  i e   sa m i  ty l­
k o   Ż y d z i  u zn a ią   B o g a   z a   Praw odaw cy',  i  wie­
r z ą   iz  w sp raw a ch  swoich  iem u  s ą p o s łu s z n i  luh 
n ie p o słu sz n i. 

A h !  t y   n ik c z e m n y   g r y z m o lą r z u , 

ia k ź e ś   śm iał  z ta k   d z ik ą   p r o p o z y c y ą   na  p u b li- 
k g   w y ie z d z a c  ?  Z a p y t a y   P o g a n in a   i  M u z u łm a ­

n a  w   c z y im   im ie n iu   r o z k a z m ą   ic h   R z ą d y ;  n a u ­

c z ą   c i f ,   źe w   N a m ie s tn ic z y m   J o w is z a   lu h   B o g a  

X i g z y c o w e g o ,  k t ó r z y   p rze z,  u sta  t y c h   I^ ządów  
w y g a d u ią   s w e   p r a w a .  D o jp ie ro ź  g d y b y ś   m ia ł 
c o k o lw ie k   w y o b r a ż e n ia   C h r z e ś c ia ń s k ie g o   Z a ­
k o n u ,  k tó r e g o   n a z y w a s Ł   się  P r o fe s s e m ,  ia k - 

ż e b y ś   się z ,a w s ty d z ił  w y c z y t a w s z y   z   ie g o   p r z e ­

p i s ó w  ,   i ż   R z ą d c a   L u d u   ,  c h o ć b y   n a y n ie z b o - 
z n ie 'y s z y   w  s o liie ,  m a  to   sam e  p r a w o   d o p o s łu ­
s z e ń s tw a   p o d d a n y c h   k t ó r ę  m ia ł M o y ż e s z  »  i k t o  
g o   s łu c h a .  B o g a   s łu c h a ,  k to   m u ¿ię o p ie ra .  B o -  ' 
»kiem u  si^ rozrzą dzeniu.  o p ie r a ...   T r z e b a   b y d ź  

n a z b y t  c ie m n y m ,  a b y   n ie z n a ć ,  iż   R z ą d   lu d z k i 

z   is t o tn e y   k o n ie c z n o ś c i  zasad za  sig  na  B o sk im .

http://rcin.org.pl

ucisków   z i e m i k k h ,  nie  p rze ła m ią   ie y   s t a t k u ,  g d zie 
ch odzi  o odm ianę  w iary  ,  i  w z ię te g o  z  rąk O yc o w sk ic h  

zakonu.

N a zy w a lą   praw da  C h rze ścia n ie   tak i  statek   u- 

porem   z a c z ą w s z y   od  E p oki  p r z y iś c ia   sw o ie g o   M es- 

syasźiy^skaral  Bóg  I z ra e ls k ie   plem .e  d zis ie y s z ą   nie*

K t o   c z y t a ł  H ls t o r y ą ,  c h ę tn ie   p o ś w ia d c z y ,  Se 

od  p o c z ą tk u   w i e k ó w   n ie  widzi^M  Ś w iat*a n i  F a ­

m i li i ,  ani  N a r o d u ,  k t ó r y c h   R z ą d a m i,  nie  k ie - 

roW*ałaby  B o sk a   p r a w d z iw a   lu b   zabobonn a  R e ­
lig ia  :  A   k to   m a  r o z u m ,  m u si  m i  p r z y z n a ć , 

źe  lu d   r z ą d z o n y   b e z   R e l i g i i ,   p r z y k a z a ń   i  c z c i 

ia k o ź k o lw ie k   w y o b r a ż o n e g o   N a y w y ź s z e g o   Je­

s t e s t w a ,  s ta łb y   śię  g o r s z y m   n ad   w s z y s t k ie   d z i­
k ic h   z w ie r z ó w   g ro m a d y . 

N ie c h ż e   iu ż   w ię c  

p rze sta n ie   baiać  n asz  filo z o fs k i  F a n t a s ty k ,  ia- 
k o b y   M o y ź e s z   p o m ie s z a ł  zręczn ie  cywilne  i 

a d jn in istra cy in e  z  religiynem i  p r a w a m i,  k ie d y  

nam   n ayia.śn ieysza  o c z y w is to ś ć   sk azń ie,,  że  te 
p r a w a   w   k a ż d y m   n a ro d zie   m igsza  n a tu ra ln a  i
1  n iezb ęd n a  k o n ie c z n o ś ć .

Ł a t w ie y b y m   p o d a r o w a ł  tem u   F a n ta s ty k o  w  

1 

one  relig iy n ą   k u   w szystkim   innym   P V y z n a jiio m  
nienaw iść,  k tó r ą   w y c z y t u i6   w  p r z e p is a c h   M o y ­
ż e s z o w e g o   K o d e x u ,   g d y b y   ią   u m ia ł  p o  r o z u m ­

n em u   t ło m a c z y ć .  P r a w d a   i e s t ,  P r z y ia c ie lu *  

( m ię d z y   w s z y s tk le m i  k ła m s tw a m i  i  p o t  .varza- 
m i ,  ia k ie   w y b lu z g a łe ś   p r z e c iw   n a sze m u   Ś w ię ­
te m u   z a k o n o w i,  p r z y n a y m n ie 'y   ied n e  s łó w k o , 
c h o ć   w z łe 'y   i n t e n c y i,  n a p isa łe ś r z e t e ln e } ;   p r a ­
w d a   że  B ó g   IzraelsK i  z a le c ił  s w o ie m u   w y u r a -  
nem u   L u d o w i  d la   w s z y s t k ic h   w y z n a ń   ó w c z a - 

sow ych^   n ie n a w iść  j  ale  p rz e p o m n ia łe s  d o ło ż y ć , 

i ż   te   w s z y s t k ie   w y z n a n ia   kłariiaiąc  się   n ie m y m  
l)a łw a n o m , / m ia ły   d ia b łó w   za  B o g ó w .  Ja  ie- 

s z c z e   w i§ ce 'y  p o w ie m :   nasi  n ie d o w ia n k o w ie  
d z is ie y s i  z d a w a ią   sig,  tro c h a   2,nosnie'yszenH  nad 
b a łw o c h w a lc ó w ;  a  p r z e c ig   b io rą c  r z e c z   p o d łu g  
rozram u  w  s p a r te g o   r e lig iy n y m   u c z u c ie m ,  nie

X

  45  X

http://rcin.org.pl

)C 

4 6  

X

w o i ą ,   i  razem  on^  grubą  ślepotą  którą  go  niegdy 

z a gra żał  wpanniętney  d o 'l2 a ia s M   odezw ie:  Zaślep 

s^rce  ludu  teg o ,  a  uszy  iego  obcia z,  i  oczy^  iego 

zamkniy  ^  aby  snać  nie  doyrzal  oczami  sioem i,  i 

uszam i  me  d o siy sza l,  a  serctm   swym  nie  zrozum iałf

m ia łb y m   ani  za  p o ć z c iw e g o   I z r a e lit ę ,  ani  za 
tv"iernego  C lir z e ś c ia n in a ,  ani  za  p r a w d z iw e g o  
K n z u h n a n a ,  k t o b y   się  w s ir z y m a ł  od  n ie c h ę c i 
d la   ich   z iic h w a lc z e y   p r z e c iw   B o g u   o b ia w io n e - 
n e m u   re b e ilii. 

Jeżeli  m i  n a p o m k n ie sz  to le ran - 

c y ą ;  p o w ie m   ze  w s e r c n   c n O lliw y ili  n ie p o d o ­
bna  to le r a n c y a   d la  zb ro d n i.  Je^źli  p r z y p o m n is z  
p r a w “©  b r a te r s k ie g o   k u   b liźn ie m u   a ffc k tu   ;  r z e ­

k n ę ,   źe  k ó c h a ią e   b liźn ie g o   ż y c z ę   m u  d o b r z e ,
i  p r z e to   m u szę  b r z y d z ić   się  lego   zło śc ią .  W t y m  
rn ie y sc u   p r z y c h o d z i  m i  na p a m ię ć p o cie szn a   de- 

te r m in a c y a   ied n eg o   z   C h r z e s c ia ń s k ić h   z e la n tó w . 

JNie  u w i e r z y s z ,  o d e z w a ł  się  do  m n ie ,  la k   s e r ­

d e c z n ie   m le  o b ch o d zi  lo s  d u s z n y   t y c h   nasz^^ch 

iiie s z o z ę iiliw y c h   o d s t ę p c ó w ,  u  k t ó r y c ł i ,  

iak  

w  ie sz ,  za n ic  B ib lia,  za n ic   JNiebo  i  p ie k ło .  P r z y ­

się g a m   B o g u !  g d y b y m   b y ł  d o s y ć   m o c n y ,  a w i e ­

d zia ł)  ź/3  im   p o m o g ę   do  z b a w ie n ia ,  kazałb ym , 

b e z   o d w ło k i  k a żd e m u   z nich^ Soo.  b a tó w   w y l i ­

c z y ć .  

T u   w id z ą c   m if  r o z ś m ie s z o n e g o ,  c ó ź   c i 

s ię   d z ie ie !  z a w o ła :  w s z a k   c z u ł y   O y c ie c   c h ło - 
s z c z e   w y s tę p n e  d z ie c ie   p r z e z   zbaw^ienną  p o b u d - 

I c ę ;w s z a k d o b r y  L e k a r z  p r z e z  t r o s k liw o ś ć  o z d r o ­
w i e   p a c y e n ta   p a l i ,  k a li c z y ,  i  o d cin a   m u  c z ło n ­
k i.  I v r ó t k o 'm ó w ia c ,  w in ie n e m   k o c łia ć   w  b ra c ie  
c z ło w ie k u   c o  lesi/B o sk ieg o ,  wini-enem  w n im  nie* 

n a w id z ić   co   d ia b e ls k ie g o ;  ta k   z a k o ń c z y ł  m ó y  
¿ e la n t.

N ie c h a y ź e   te ra z   za c o fn ie   s w ą   u w a g f   C z y t e l­

n ik   d o  óne'y  g łó jy n e y   p r z y c z y n y ,   p r z e z   k t ó r ą  
cud©  t r w a ło ś c i  Ż y d o w s k ie g o   z a k o n u   m ia ł  nam  

K r a k o w s k i  P o l i t y k   p o   n a tu ra ln em u   w y i o ź y ć ,  

a   ła t w o   o ta x u ie   d z ik o ś ć   im p r e z y   fanfarona.

http://rcin.org.pl

X   4?  X

i   nawrócił  się, 

( d )   Ale  niechby  tak  b y ł o   (_o  czem 

nas  iednak  nazbyt  tiudno  przekonać ,  ifcżliśmy  w y ­
rokiem  S tw ó rcy   na  ślepotę  s k a z a n i ^ ;   ted y  p rzy ­

naymniey  SŁ tego  względu^  że  stoięc  w iern ie  p rzy  
iednym 

w  istocie 

praw d ziw yw   i  przedwiecznym 

Bogu,  który  się  obiawił  A braham ow i,  Izaakowi» 

Jakobowi  i  M o y że s z o w i,  nie  chcemy  znać  aadnego 
ani  zpogańąkich ,  ani  z  filozowskich  bałwanów,  pe­

wno  nam  nikt  rozumny  nie  zarzuci  uporu  łub  śle­

poty, 

Z   r e s z t a »  wszak  wierzy  i  C hrześcianie,  ż e  

zakon  Żydowski  musi  trwać 

az

  do  samego  schyłku 

Ś w i a t a ,   gdzie  wszystek  Iz r a e l,  iak  twierdzi  jch 
A p o s t o ł ,   będzie  .zbawiony  ( e )   fec  iest:  ma  uznać 

Chrźeściańskiego  Messyasza  za  swego. 

Idzie  z a ­

t y m ,   iż  w  każdym  w zględzie  nasza  nieprzełamana 
w   R eligii'M o y żeszo w ó y   stateo«ność  iest  dziełem  Nay- 
wyższego. 

A   więc  woiuie  z  Bogiem ,  któźkolwiefc 

bądź  po  g rze c zn e m u ,  bądź  po  tyrańsku  ;  bądź  po 

Generalsku 

przez  odmianę  charakteru,  bądź  po 

Adjutancku  przez  deportacyą  kusj  się  o   zgubę  t e y  
R eligii. 

Począw szy  od  F a ra o n a ,  o  iakźe  wielu 

lilonarchów  i  Władców  Świata  przegrywali  tę  woyi- 
n ę t   N iechże  nie  będą  dosyć  pustemi  F ilozofow ie 
dzisieysi 

żeby  sobie  mieli  obiecywać  # y g r a n | , —  

T y   którego  r^iieniem   p o s łu ż yły   się  Nieba  do 

zwrócenia  Połakom  ich  p olity czn ego  istnienia,  iak 
niegdy  C yrusow ym   do  rozwiązania  Izraelitów  z  kny- 
dan  Babylońskióy  niewoli!  T y   Chrześciański  A L E -  

X A N D R Z E   ^  który  tem  większe  nad  Pogańskiego 
do  nieśmierteiney  c h w a ły  u  następnych pokoleń z asłu - 
guiesz  t y t u ł y ,  z e n i e   na  ujarzmianie,  ani  krw i  prze­

lewanie,  lecz  na  same  u szczęśliw ien ie  Ludów  u ży ­

wasz 

daney  sobie  p o tę g i, 

S p o yrz y i  s e   szczytu

( d )   Jsai:  6.  ( e )   Rojm:  i i .

http://rcin.org.pl

rr—r

X   48  X

tw oiego  Maiestatu  na  biedny  stan  Izraelskiego  ple­
mienia^  a  zawstydzając  nadzieie  iego,'zawziętych  nie« 
przyiacioł^  zemściey  się  attentowanéÿ  przez  nich 

zniewagi  twoiego  ubłogosławionego  Imienia.  Schle-’ 

bili  sobie  ci  zło śliw i  n iep rzjn a cicle,  że  przez  swe 

intrygi  wytarguią  z  T w o ié y   nayłagodnićyszćy  D uszy ^ 
zatwierdzenie  tyrańskich  przeciw  Wyznawcom 

vvia- 

ry   M o y że szo w e y   proiektów, 

Ah  !  źartuiemy  z  ich 

i n tr y g ,  gdy  J o s y   nasze  w  tak  dobrych  rękach  z ł o ­

ż y ł a   litościwa  O patrzn ość!  T e   Opatrzność  w y s ła ­

wiać  Imie  A L E X A N D R A   uwielbiać,  i  o  uwiecznie­

nie  drogicli  dni  iego  wołać  do  N ieba,  to  ieist  cp 

m yśli  i  ^erca  nasze  zaymuie.

^6AT. 

Π1 : 

.  ,  H  |

" 6

  I  B   L   I  - A S   P   K   A  

,

•0 -3 3 0   Wftfsz«we,  ui.  N o ^   Swi*t  7.1 

26

-

68-69

 

^

http://rcin.org.pl

http://rcin.org.pl

http://rcin.org.pl