background image

1

ZARZĄDZANIE
STRATEGICZNE 
FIRMĄ 

(2)

Janusz Bąk

KONCEPCJA ZSF

background image

2

3

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Decyzje strategiczne

DŁUGI OKRES

Kierunek dla organizacji

ZAKRES

Portfel aktywności organizacji

PRZEWAGA

Zdobywanie pozycji w 

stosunku do konkurencji

OTOCZENIE

Kieruje decyzje na zmiany 

zewnętrzne

UMIEJĘTNOŚCI

Buduje zasoby i kompetencje

WARTOŚCI

Zaspokaja oczekiwania 

interesariuszy

4

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Decyzje strategiczne

ZŁOŻONOŚĆ

Ze swojej natury

NIEPEWNOŚĆ

Permanentny stan

OPERACYJNOŚĆ

Wpływają na bieżące działania

INTEGRACJA

Podejście wewnątrz i na 

zewnątrz

ZMIANA

Wymagają i generują zmianę

background image

3

5

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Definicja

Istota strategii, to 

dokonywanie mądrych 

wyborów odnośnie tego 

gdzie i jak konkurować

6

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Definicja

Strategia – od greckiego „strate – gos”

stratos – armia
agein – przywództwo

Atrybuty stratega:

wiedza i umiejętności
talenty polityczne
pragmatyzm

background image

4

7

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Definicja

Alfred Chandler

„…

wybór długookresowych celów i zamiarów przedsiębiorstwa 

i adaptacja kierunku działania oraz alokacja zasobów 
koniecznych do osiągnięcia tych zamiarów”

Michael Porter

„…strategia konkurencyjna dotyczy bycia innym. Oznacza to 
rozmyślny wybór różnego zestawu działań aby dostarczyć 

unikalny zestaw wartości

Henry Mintzberg

„…wzór w strumieniu decyzji (…) 

długookresowy kierunek 

organizacji”

A.D. Chandler, Strategy and Structure: Chapters in the History of American Enterprise, MIT Press, 1963, p. 13

M.E. Porter, ‘What is strategy?’, Harvard Business Review, 1996, November–December, p. 60

H. Mintzberg, Tracking Strategy: Toward a General Theory, Oxford University Press, 2007, p. 3

8

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Definicja strategii

Strategia to ciąg kierowniczych decyzji i działań, 
orientowanych celami, które dopasowują umiejętności 
organizacji i zasoby z szansami i zagrożeniami w otoczeniu 
i determinują wyniki organizacji w długim okresie

Kompleksowy plan osiągania celów długookresowych 
organizacji

Definicja zarządzania strategicznego

Zarządzanie procesem analizy sytuacji, formułowania 
strategii, implementacji i oceny

Definicja

background image

5

9

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Cztery charakterystyki zarz. strategicznego

INTERDYSCYPLINARNOŚĆ

Koncentruje się na całej organizacji, a nie 

jakiejkolwiek funkcjonalnej części

KONCENTRACJA 

ZEWNĘTRZNA

Interakcja organizacji z otoczeniem: 

Gospodarka

Konkurencja

Demografia

PROAKTYWNOŚĆ

Przyszłościowa orientacja organizacji obejmująca:

Decyzje – Planowanie – Produkty - Rynki

KONCENTRACJA 

WEWNĘTRZNA

Rozumienie zasobów i zdolności, które 

organizacja posiada, ale również nie posiada

10

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Szanse 

dla 

organizacji

Zasoby 

i umiejętności 

organizacji

Szanse 

w otoczeniu

Dopasowanie strategiczne

background image

6

12

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Podstawowe działania w procesie ZSF

ANALIZA 

SYTUACJI

FORMUŁOWANIE 

STRATEGII

OCENA 

STRATEGII

IMPLEMENTACJA 

STRATEGII

13

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Zarządzanie strategiczne w akcji

ANALIZA SYTUACJI

FORMUŁOWANIE 

STRATEGII

OCENA STRATEGII

IMPLEMENTACJA 

STRATEGII

Wiedza o aktualnej 

sytuacji firmy

Podejmowanie 

decyzji odnośnie 
wyboru strategii

Kontrola, ocena i 

zmiana strategii

Wdrażanie strategii 

w życie

Kontekst

Analiza otoczenia

Analiza 

organizacji

Korporacyjna

Międzynarodowa

Funkcjonalna i 

konkurencyjna

background image

7

PLANOWANIE 
STRATEGICZNE

15

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Różnica w poziomie niepewności

Niepewność jest determinowana złożonością i 
zmiennością otoczenia

Redukcja niepewności wymaga informacji

Poziom niepewności determinuje ilość i rodzaj 
potrzebnych informacji

Informacja pozyskiwana jest w drodze analizy 
sytuacji/otoczenia

Organizacja – system otwarty

OTOCZENIE 

JAKO ŹRÓDŁO INFORMACJI

OTOCZENIE 

JAKO ŹRÓDŁO ZASOBÓW

background image

8

16

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Otoczenie jest źródłem rzadkich i wartościowych 
zasobów

Organizacja zależy od otoczenia poprzez jego 
zasoby

Zasoby są poszukiwane przez konkurujące 
podmioty

Organizacja – system otwarty

OTOCZENIE 

JAKO ŹRÓDŁO INFORMACJI

OTOCZENIE 

JAKO ŹRÓDŁO ZASOBÓW

17

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Strategia

OTOCZENIE

Informacje

Zasoby

Popyt

ORGANIZACJA

Cele i wartości

Zasoby i 

umiejętności

Struktura, 

systemy, style

STRATEGIA

background image

9

18

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Luki

Posiadana pozycja 

strategiczna

Posiadane 

informacje

Pożądana pozycja 

strategiczna

Pożądane 

informacje

Luka 

informacyjna

Luka 

strategiczna 

Dopasowanie strategiczne

Redukcja luki

19

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Planowanie

definiowanie celów organizacji

ustalanie sposobów ich osiągania

rozwijanie zestawów planów w celu integracji i koordynacji działań

Planowanie związane jest zarówno z wynikiem 

(co ma być zrobione)

jak i sposobem osiągnięcia wyniku 

(jak ma być zrobione)

Planowanie 

formalne

Planowanie 

nieformalne

Planowanie

background image

10

20

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Cele planowanie

WSKAZYWANIE KIERUNKU

Dokąd zmierzamy

REDUKCJA NIEPEWNOŚCI

Zaplanowane zadania

MINIMALIZACJA STRAT I 

REDUNDANCJI

Jasność, jednoznaczność, 

hierarchia

STANDARDY KONTROLI

Formalizacja oceny

21

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Planowanie może implikować brak elastyczności

(usztywnienie organizacji poprzez plany w 
warunkach zmiennego otoczenia)

Plany nie mogą być tworzone dla dynamicznego 
otoczenia

(niezbędna elastyczność w warunkach

zmiennego 

otoczenia nie może być zawarta w planach)

Plany formalne nie mogą zastąpić kreatywności i intuicji

(mechaniczna analiza może redukować wizję do 
pewnego rodzaju programowanej rutyny)

Krytyka planowania

background image

11

22

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Planowanie koncentruje uwagę menedżerów na 
dzisiejszej konkurencji, a nie jutrzejszym przetrwaniu

(plany koncentrują się na eksploatacji istniejących 
szans biznesowych i przeszkadzają menedżerom w 
poszukiwaniu i wdrażaniu  nowych)

Planowanie formalne wzmacnia sukces, co prowadzić 
może do niepowodzenia

(sukces może stać się porażką w niepewnym 
otoczeniu)

Krytyka planoawania

23

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Powinny być zdefiniowane pod kątem wyników, a nie działań (efekt 
końcowy, nie środek)

Dobrze zaprojektowane cele

Powinny być wymierne i łatwe do zmierzenia (poziom i sposób 
pomiaru)

Powinny mieć jasno zakreślony horyzont czasowy (czas na realizację)

Powinny być wyzwaniem (zbyt niskie)

Powinny być zapisane (koncentracja, definicja, wizualizacja)

Powinny być osiągalne (zbyt wysokie)

Powinny być komunikowane wszystkim pracownikom (lokowanie na tej 
samej „mapie”)

Charakterystyka celów

background image

12

24

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

S M A R T

Charakterystyka celów

S

– Specific/Significant –

konkretne

M

– Measurable/Meaningful –

mierzalne

A

– Attainable/Action-oriented –

osiągalne

R

– Relevant/Rewarding –

realne

T

– Time-bound/Trackable -

terminowe

25

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Plan kierunkowy 

Elastyczne plany zawierające ogólne wytyczne

„Z miejsca A do miejsca B” (orientacja na wynik)

Plan szczegółowy

Plany zawierające konkretne wytyczne, nie pozostawiające miejsca na  
błędna interpretację

„Co, kiedy, ile, gdzie, przez kogo” (orientacja na proces)

Rodzaje planów

background image

13

26

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Rodzaje planów

TAKTYCZNE

STRATEGICZNE

OPERACYJNE

HORYZONT 

CZASOWY

1 – 2  lat

3 - 5 lat

12 miesięcy

KOMPLEKSOWOŚĆ

Specyficzne - domeny

Wysoka - ogólne

Niska - jednostki

WPŁYW

Konkretne SJB

Ogromny +/- -

potencjalny sukces lub 

porażka

Departament lub 

komórka

WSPÓŁZALEŻNOŚĆ

Umiarkowana – zasoby i 

umiejętności SJB

Wysoka – zasoby i 

umiejętności – wew. i 

zew.

Niska – powiązanie z 

planami wyższego rzędu

27

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Charakterystyka planów strategicznych

Odnoszą się do całej organizacji

Pozycjonują organizacje w 

otoczeniu

Kierunkują wysiłki w stronę celów

Baza planów taktycznych

Ogólne cele organizacji

Kierunkowe

background image

14

28

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

MISJA

Cele

Przesłanki

Wartości

Kierunki

Cele strategiczne

Cele taktyczne

Cele operacyjne

Plany strategiczne

Plany taktyczne

Plany operacyjne

Kaskada celów/planów

Miernik realizacji

Miernik realizacji

Miernik realizacji

29

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Kaskadowość planowania

background image

15

30

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Identyfikacja 

misji, 

celów 

i strategii

Analiza 

otoczenia 

organizacji

Analiza 

zasobów 

organizacji

Identyfikacja 

szans i 

zagrożeń

Identyfikacja 

mocnych i 

słabych stron

Formułowanie 

strategii

Ocena 

wyników

Wdrażanie 

strategii

Analiza strategiczna

Proces zarządzania strategicznego

31

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Zestaw wartości akcentujący specyficzną rolę danej 
organizacji na rzecz otoczenia, tym samym 
uzasadniających istnienie danej jednostki.

Misja wyraża cel i sens istnienia organizacji
Misja jest ukonkretnieniem pomysłu na 
przedsiębiorstwo. 
Misja tworzy osobowość organizacji. 

Zwięzłość

Elastyczność

Oryginalność

Krok 1 - Misja

background image

16

32

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Klienci

Produkty

Rynki

Technologie

Wzrost

Filozofia

Samoświadomość

Wizerunek

Pracownicy

Kim są nasi klienci ?

Jakie są nasze główne produkty ?

Gdzie geograficznie konkurujemy?

Jaką technologie stosujemy?

Czy zobowiązujemy się dbać o rozwój ?

Jakie są nasze wartości, przekonania ?

Jakie jest źródło naszej przewagi konk. ?

Jak wrażliwi jesteśmy na innych ?

Jak traktujemy pracowników ?

Krok 1 - Misja

33

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

ANALIZA SWOT

S

W

O

T

Silne strony 

Strengths

Słabe strony 

Weaknesses

Szanse

Opportunities

Zagrożenia

Threats

+

-

Organizacja

Otoczenie

Analiza wnętrza i otoczenia organizacji w celu identyfikacji niszy 

strategicznej, którą organizacja może  wykorzystać

Krok 2 – Analiza strategiczna

background image

17

34

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Pozytywne trendy w otoczeniu

Szanse

Negatywne trendy w otoczeniu

Zagrożenia

Unikalne zasoby i/lub działania w których organizacja jest 
dobra

Silne strony

Potrzebne zasoby których organizacja nie posiada i/lub 
działania w których organizacja nie jest dobra

Słabe strony

Krok 2 – Analiza strategiczna

35

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Zestaw procesów składających się na towrzenie lub 
określanie strategii organizacji; koncentruje się na 
treści strategii

Formułowanie strategii

Metody stosowane do operacjonalizacji lub realizacji 
strategii w organizacji; koncentruje się na procesach, 
dzieki którym strategie są wprowadzane w życie

Wdrażanie strategii

Proces kontroli pozwalajacy ocenić efektywność 
wdrożonej strategii; koncentruje się na wynikach

Ocena wyników

Krok 3, 4, 5

background image

18

36

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Zapewnienie energii naszym 
klientom w oparciu o najlepsze 
praktyki gwarantujące wzrost 
wartości firmy

Case study

Misja

37

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Misja

Misja TAURON Polska Energia S.A. opiera się o poniższe główne elementy:

wzrost wartości: koncentracja na działaniach zapewniających tworzenie 
wartości dla akcjonariuszy,

orientacja na klienta: koncentracja na działaniach mających na celu 
identyfikację i wypełnianie potrzeb klientów przy uwzględnieniu realizacji celu 
tworzenia wartości,

najlepsze praktyki: stosowanie najbardziej skutecznych i efektywnych działań 
firm energetycznych w zakresie m.in.: procesów biznesowych, poprawy 
efektywności, bezpieczeństwa energetycznego, ochrony środowiska, jakości 
świadczonych usług, rozwoju kapitału ludzkiego, prowadzenia dialogu 
społecznego

background image

19

38

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Należeć do grupy wiodących 

firm energetycznych w 

regionie.

Case study

Wizja

39

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Wizja TAURON Polska Energia S.A. opiera się o poniższe główne 
elementy:

wiodący podmiot: podmiot osiągający ambitne cele wzrostu wartości 
poprzez przyrost przychodów i marży EBIT, znajdujący się 
w czołówce firm swojej branży,

firmy energetyczne: podmioty działające w całym łańcuchu tworzenia 
wartości w obszarze energii elektrycznej i ciepła,

region: Polska oraz inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej.

Case study

Wizja

background image

20

40

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Ciągły wzrost wartości 

zapewniający bezpieczny 
zwrot z zainwestowanego 
kapitału dla akcjonariuszy. 

Case study

Nadrzędny cel strategiczny

41

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Wartość będzie mierzona przy wykorzystaniu wskaźników przyrostu 
sprzedaży i marży EBIT.

Strategia zakłada znaczące inwestycje w podstawowych obszarach 
działalności Grupy. 

Planowane jest do 2012 roku rozpoczęcie budowy jednostek 
wytwórczych ponad 3 000 MW, co pozwoli na redukcję kosztów 
operacyjnych poprzez podniesienie produkcji energii elektrycznej oraz 
obniżenie poziomu emisji CO2. 

W latach 2013 – 2020 nacisk zostanie położony na wzrost i rozwój 
działalności Grupy.

Case study

Nadrzędny cel strategiczny

background image

21

42

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Główne cele strategiczne

koncentracja na zyskownym wzroście w obszarach 
działalności podstawowej

wzrost poziomu wydobycia węgla oraz produkcji i 
sprzedaży energii elektrycznej i ciepła,

rozwój obrotu hurtowego, 

utrzymanie bazy klientów w obszarze sprzedaży, 

ograniczenie działalności niepodstawowej celem 
finansowania rozwoju przedsięwzięć podstawowych,

43

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Główne cele strategiczne

poprawa efektywności

redukcja kosztów operacyjnych,

optymalizacja kierunków i nakładów inwestycyjnych,

poprawa wykorzystania aktywów,

wykorzystanie synergii integracyjnych, 

optymalizacja wyniku finansowego,

background image

22

44

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Główne cele strategiczne

integracja zarządzania wszystkimi elementami łańcucha 
wartości

zdefiniowanie i wdrożenie zasad nadzoru właścicielskiego,

centralizacja decyzyjności,

decentralizacja działań operacyjnych,

wdrożenie optymalnego modelu finansowania inwestycji,

45

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Główne cele strategiczne

rozwój kapitału ludzkiego

uruchomienie programu zarządzania talentami,

intensyfikacja współpracy z uczelniami,

współpraca z pracownikami naukowymi, 

efektywny system motywacyjny

zarządzanie przez cele,

promowanie zarządzania wiedzą w Grupie,

background image

23

46

Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego na potrzeby grupy: PK/WFMiI/2013_14/IS/1_semestr_SUM 

Case study

Główne cele strategiczne

rozwój działalności na atrakcyjnych rynkach w Polsce i 
zagranicą

ekspansja w innych regionach Polski, 

wykorzystanie możliwości wzrostu oferowanych przez 
rynek energetyczny w Europie Środkowo-Wschodniej, 

monitorowanie rynków i potencjalnych celów do przejęć i 
akwizycji, 

otwarcie zagranicznych biur handlowych.