background image

 

Ceramik wyrobów u

ż

ytkowych 

i ozdobnych 

(731402) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Robotnicy przemysłowi i rzemie

ś

lnicy 

background image

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 

Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego pn. „Rozwijanie zbioru 
krajowych 

standardów 

kompetencji 

zawodowych 

wymaganych 

przez 

pracodawców”. Priorytet I PO KL, Działanie 1.1  

 

 

 

Krajowy standard kompetencji zawodowych 
Ceramik wyrobów u

ż

ytkowych 

i ozdobnych (731402) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
© Copyright by Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2013  
 
Kopiowanie i rozpowszechnianie mo

ż

e by

ć

 dokonane za podaniem 

ź

ródła 

 
 
 
 
 
 
ISBN   978-83-7951-000-9 (cało

ść

ISBN  978-83-7951-229-4 (229) 
 
Nakład 1000 egz. 
 
Publikacja bezpłatna 
 

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 
00-697 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 65/79, tel. (22) 237-00-00, fax (22) 237-00-99  
e-mail: sekretariat@crzl.gov.pl    http://www.crzl.gov.pl 

 

 

Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Pa

ń

stwowego Instytutu Badawczego 

26-600 Radom, ul. K. Pułaskiego 6/10, tel. centr. (48) 364-42-41, fax (48) 364-47-65 
e-mail: instytut@itee.radom.pl      http://www.itee.radom.pl 

 

background image

 

 

Spis tre

ś

ci 

1.  Dane identyfikacyjne zawodu ................................................... 

4 

1.1.  Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................ 

1.2.  Notka metodologiczna i autorzy....................................... 

2.  Opis zawodu ............................................................................... 

6 

2.1.  Synteza zawodu .............................................................. 

2.2.  Opis  pracy  i  sposobu  jej  wykonywania,  obszary  wyst

ę

-

powania zawodu  ............................................................. 

2.3.  

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny  i  narz

ę

dzia 

pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy)  ............................ 

2.4.  Wymagania  psychofizyczne,  zdrowotne,  w  tym  prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu  ......................... 

2.5.  Wykształcenie  i  uprawnienia  niezb

ę

dne  do  podj

ę

cia 

pracy w zawodzie............................................................. 

2.6.  Mo

ż

liwo

ś

ci  rozwoju  zawodowego,  potwierdzania/wali-

dacji kompetencji ............................................................. 

2.7.  Zadania zawodowe .......................................................... 

2.8.  Wykaz kompetencji zawodowych .................................... 

2.9.  Relacje  mi

ę

dzy  kompetencjami  zawodowymi  a  pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK .......................................... 

3.  Opis kompetencji zawodowych ................................................  10 

3.1.  Sporz

ą

dzanie tworzyw do produkcji ceramiki Kz1 ..........  10 

3.2.  Wytwarzanie wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych Kz2  .....  11 

3.3.  Kompetencje społeczne KzS  ..........................................  13 

4.  Profil kompetencji kluczowych  ................................................  14  

5.  Słownik  .......................................................................................  15 

 
 

 

background image

1. Dane identyfikacyjne zawodu 

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu 

w klasyfikacjach 

Według  Klasyfikacji  zawodów  i  specjalno

ś

ci  na  potrzeby  rynku  pracy 

(KZiS 2010): 

731402 Ceramik wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych 

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

ś

lnicy (w Mi

ę

dzy-

narodowej  Klasyfikacji  Standardów  Edukacyjnych  ISCED  2011  –  po-
ziom 4).  

Grupa  elementarna  7314  –  Ceramicy  i  pokrewni  (w  Mi

ę

dzynarodo-

wym  Standardzie  Klasyfikacji  Zawodów  ISCO-08  odpowiada  grupie 
7314 Potters and related workers). 

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ś

ci (PKD 2007): 

Sekcja  C.  Przetwórstwo  przemysłowe,  Dział  23.  Produkcja  wyro-
bów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych, Grupa 
23.4. Produkcja pozostałych wyrobów z porcelany i ceramiki. 

1.2. Notka metodologiczna i autorzy 

Opis  standardu  kompetencji  zawodowych  wykonano  na  podstawie: 
analizy 

ź

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

ę

dzynarodowe) oraz 

głównie  wyników  bada

ń

  analitycznych  na  16  stanowiskach  pracy  w  13 

przedsi

ę

biorstwach (

ś

rednie – 1, małe − 3, mikro − 9, w tym produkcyjne 

– 8, produkcyjno-handlowe – 1, usługowe – 1, inne – 3), przeprowadzo-
nych w lutym i marcu 2013 r. 

Zespół Ekspercki: 

  Joanna Kowalska-Wolszczak – Pracownia Ceramiki i R

ę

kodzieła 

Artystycznego  „

Ż

ywioły  ziemi”  Joanna  Kowalska-Wolszczak 

w Lublinie, 

  Anna  Wybierzy

ń

ska  –  Warsztaty  Terapii  Zaj

ę

ciowej  Fundacji 

„Mi

ę

dzy Nami” w Kr

ęż

nicy Jarej, 

  Dominika  Karczewska  –  Pracownia  Ceramiki  Artystycznej  w  Ło-

dzi, 

  Andrzej 

Ż

elasko  –  Łódzkie  Centrum  Doskonalenia  Nauczycieli 

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi. 

 
 

background image

Ewaluatorzy: 

  Monika  D

ą

browska-Picewicz  –  Pracownia  Ceramiki  Artystycznej 

w K

ę

tach, 

  Alicja  Katarzyna  Kupiec  –  Wydział  Artystyczny  UMCS,  Instytut 

Sztuk Pi

ę

knych, Zakład Rze

ź

by i Ceramiki w Lublinie. 

Recenzenci: 

  Joanna Filipek-Pawelec – Pracownia Ceramiki Terapii Zaj

ę

ciowej 

Polskiego  Stowarzyszenia  na  Rzecz  Osób  z  Upo

ś

ledzeniem 

Umysłowym Koło w 

Ś

widniku, 

  Ryszard Wi

ę

ckowski – Akademia Sztuk Pi

ę

knych we Wrocławiu. 

Komisja Bran

ż

owa (zatwierdzaj

ą

ca): 

  Leokadia 

Ś

widerska-Trebel  (przewodnicz

ą

ca)  −  Ogólnopolska 

Komisja  Rzemiosł  Artystycznych  Zwi

ą

zku  Rzemiosła  Polskiego 

w Warszawie, 

  Krystyna Stachera – Izba Rzemie

ś

lnicza w Opolu, 

  Wanda Stawarz – Cech Rzemiosł Ró

ż

nych w Prudniku, 

  Jan  Lipi

ń

ski  −  Region  Ziemia  Łódzka  NSZZ  „Solidarno

ść

”  w  Ło-

dzi. 

Data zatwierdzenia: 

  08.10.2013 r. 

background image

2. Opis zawodu 

2.1. Synteza zawodu 

Ceramik  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych  wytwarza  ceramiczne 

wyroby u

ż

ytkowe i ozdobne.  

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, 

obszary wyst

ę

powania zawodu 

Ceramik wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych jest zawodem o charak-

terze  wytwórczym. Wykonuje  wyroby  u

ż

ytkowe  i  ozdobne  z porcelany, 

porcelitu, fajansu, kamionki, terakoty, majoliki. Ceramicy s

ą

 zatrudniani 

w małych pracowniach artystycznych i zakładach rzemie

ś

lniczych oraz 

w du

ż

ych  zakładach  produkcyjnych.  O  zadaniach  i  czynno

ś

ciach  cera-

mika  decyduje  poziom  technologiczno-organizacyjny  i  profil  technolo-
giczny produkcji. Ceramik wyrobów u

ż

ytkowych i artystycznych przygo-

towuje  surowce  i  masy,  formuje  wyroby  ceramiczne  (r

ę

cznie  lub  ma-

szynowo), suszy i wypala wyroby w piecach; obsługuje maszyny i urz

ą

-

dzenia.  Do  jego  zada

ń

  nale

ż

y  szkliwienie  i zdobienie  wyrobów  cera-

micznych,  wykonywanie podstawowych form gipsowych jedno- i  wielo-
elementowych,  przestrzeganie  norm  jako

ś

ciowych  i ocena  jako

ś

ciowa 

wytworzonych wyrobów. 

2.3. 

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny 

i narz

ę

dzia pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy) 

Miejscem pracy ceramika wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych s

ą

 pra-

cownie  rzemie

ś

lniczo-artystyczne  i  du

ż

e  zakłady  wytwarzaj

ą

ce  szeroki 

asortyment  ceramiki  u

ż

ytkowej  i  ozdobnej.  Praca  w  du

ż

ych  zakładach 

produkcyjnych  zaliczana  jest  do  kategorii  prac  ci

ęż

kich,  odbywaj

ą

cych 

si

ę

  w  uci

ąż

liwych  warunkach  (ró

ż

nice  temperatur,  hałas,  pył,  pozycja 

stoj

ą

ca).  Praca  ceramika  ma  przewa

ż

nie  charakter  indywidualny,  jed-

nak  zale

ż

nie  od  wielko

ś

ci  zakładu,  rodzaju  jego  produkcji  i struktury, 

mo

ż

e  on  równie

ż

  pracowa

ć

  w  wi

ę

kszych  zespołach,  wtedy  jego  praca 

jest  nadzorowana  i oceniana  przez  bezpo

ś

redniego  przeło

ż

onego. 

Niektóre  procesy  zwi

ą

zane  z  u

ż

ytkowaniem  narz

ę

dzi,  maszyn  i  urz

ą

-

dze

ń

 mog

ą

 powodowa

ć

 zagro

ż

enie dla zdrowia, m.in. poparzenia (kon-

takt  z  energi

ą

  ciepln

ą

  i elektryczn

ą

,  chemikaliami).  Mo

ż

liwe  jest  tak

ż

wyst

ą

pienie  chorób  górnych  dróg  oddechowych  (zapylenie  w miejscu 

pracy)  oraz  choroby  stawów.  Z tego  wzgl

ę

du  szczególnie  wa

ż

ne  jest 

planowanie  i organizowanie  procesów  technologicznych  zgodnie 
z zachowaniem  zasad  i  przepisów  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  ergonomii 

i ochrony 

ś

rodowiska. 

background image

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, 

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu 

Ceramik  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych  powinien  mie

ć

  sprawny 

zmysł dotyku i cechowa

ć

 si

ę

 ogóln

ą

 dobr

ą

 sprawno

ś

ci

ą

 fizyczn

ą

. Pod-

stawowym  wymogiem  do  podj

ę

cia  pracy  s

ą

  zdolno

ś

ci  manualne  i  pla-

styczne,  dokładno

ść

,  staranno

ść

,  cierpliwo

ść

  oraz  umiej

ę

tno

ść

  efek-

tywnej  pracy  w  zespole.  Na niektórych  etapach  wytwarzania  wyrobów 
ceramicznych  niezb

ę

dna  jest  tak

ż

e  wytrzymało

ść

  fizyczna.  Osoby  nie-

pełnosprawne  z  lekkim  upo

ś

ledzeniem  umysłowym,  osoby  głuchonie-

me  oraz  z niedowładem  ko

ń

czyn  dolnych  mog

ą

  pracowa

ć

  na  wybra-

nych  etapach  produkcji.  Przeciwwskazaniem  do  pracy  w  zawodzie  ce-
ramika  s

ą

  choroby  mi

ęś

niowo-ruchowe  (np.  dysfunkcja  ko

ń

czyn  gór-

nych  uniemo

ż

liwiaj

ą

ca  wykonywanie  czynno

ś

ci  manualnych),  choroby 

układu oddechowego oraz skłonno

ść

 do alergii skórnych. 

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

ę

dne do podj

ę

cia 

pracy w zawodzie  

Zawód  ceramika  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych  mog

ą

  wykony-

wa

ć

  absolwenci  szkół 

ś

rednich  artystycznych  o profilu  plastycznym. 

Mo

ż

liwe jest równie

ż

 szkolenie praktyczne (przyuczenie) na stanowisku 

pracy  i  zdobywanie  do

ś

wiadczenia  w  trakcie  pracy.  Zatrudnienie  na 

stanowiskach  robotniczych  w  zakładach  rzemie

ś

lniczych  i du

ż

ych  za-

kładach  produkcyjnych  znajduj

ą

  ceramicy,  którzy  uzyskali  niezb

ę

dne 

kompetencje na drodze kształcenia rzemie

ś

lniczego. Istnieje mo

ż

liwo

ść

 

prowadzenia  własnego  zakładu  ceramicznego  w  ramach  działalno

ś

ci 

gospodarczej. 

2.6. Mo

ż

liwo

ś

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/ 

/walidacji kompetencji 

Istnieje mo

ż

liwo

ść

 zdobycia nowych lub podwy

ż

szenia posiadanych 

kompetencji  zawodowych  w wyniku  uko

ń

czenia  kwalifikacyjnego  kursu 

zawodowego  w  kwalifikacjach:  np.  A.2.  Przygotowywanie  surowców 
i mas  ceramicznych;  A.3.  Formowanie,  suszenie  i  wypalanie  półfabry-
katów  ceramicznych;  A.51.  Organizacja  i  prowadzenie  procesów  wy-
twarzania  wyrobów  ceramicznych,  uj

ę

tych  w  podstawie  programowej 

kształcenia w zawodzie 311921 Technik technologii ceramicznej. Kom-
petencje  zawodowe  ceramik  wyrobów  u

ż

ytkowych  i ozdobnych  mo

ż

potwierdzi

ć

,  zdaj

ą

c  egzamin  czeladniczy  lub  mistrzowski  w  organizacji 

rzemie

ś

lniczej.  Mo

ż

e  te

ż

  przyst

ą

pi

ć

  do  egzaminu  przeprowadzanego 

przez komisj

ę

 okr

ę

gow

ą

 i otrzyma

ć

 

ś

wiadectwo potwierdzaj

ą

ce kwalifi-

background image

kacje.  Istnieje  równie

ż

  mo

ż

liwo

ść

  kontynuacji  nauki  na  studiach  wy

ż

-

szych  artystycznych.  Po  uzupełnieniu  niezb

ę

dnych  kompetencji  cera-

mik wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych mo

ż

e podj

ąć

 prac

ę

 w zawodach: 

818115 Operator urz

ą

dze

ń

 przemysłu ceramicznego lub 311921 Tech-

nik technologii ceramicznej. 

2.7. Zadania zawodowe 

Z1. 

Przygotowywanie  surowców  i  mas  ceramicznych  (niezb

ę

dne 

kompetencje: Kz1, KzS). 

Z2. 

Przygotowywanie  surowców  do  zdobienia  ceramiki  (niezb

ę

dne 

kompetencje: Kz1, KzS). 

Z3. 

Formowanie  wyrobów  metodami  r

ę

cznymi  lub  mechanicznymi 

zgodnie  z  projektem  lub  opisem  (niezb

ę

dne  kompetencje:  Kz2, 

KzS). 

Z4. 

Wykonywanie  podstawowych  form  gipsowych  jedno-  i  wieloele-
mentowych (niezb

ę

dne kompetencje: Kz2, KzS). 

Z5. 

Suszenie  i  wypalanie  wyrobów  (niezb

ę

dne  kompetencje:  Kz2, 

KzS). 

Z6. 

Szkliwienie  i  zdobienie  wyrobów  ceramicznych  (niezb

ę

dne  kom-

petencje: Kz2, KzS). 

Z7. 

Organizowanie  stanowiska  pracy  zgodnie  z  zasadami  i  przepi-
sami  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  ergonomii  i ochrony 

ś

rodowiska  (nie-

zb

ę

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS). 

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych 

Kz1 – Sporz

ą

dzanie  tworzyw  do  produkcji  ceramiki  (potrzebne  do  wy-

konywania zada

ń

: Z1, Z2, Z7). 

Kz2 – Wytwarzanie  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych  (potrzebne  do 

wykonywania zada

ń

: Z3, Z4, Z5, Z6, Z7). 

KzS – Kompetencje  społeczne  (potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

Z1÷Z7). 

2.9. Relacje mi

ę

dzy kompetencjami zawodowymi 

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK 

Kompetencje  zawodowe  potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

  w  za-

wodzie  sugeruje  si

ę

  wykorzysta

ć

  do  opisu  kwalifikacji  na  poziomie  4 

wła

ś

ciwym dla wykształcenia 

ś

redniego w Europejskiej i Polskiej Ramie 

Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania zawo-
du  w  Klasyfikacji  zawodów  i specjalno

ś

ci  (grupa  wielka  7  i  jej  odpo-

wiednik w ISCED 2011). 

background image

Osoba  wykonuj

ą

ca  zawód  ceramika  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdob-

nych: 
1)  w  zakresie  wiedzy:  zna  nazwy,  poj

ę

cia  i  terminologi

ę

  stosowan

ą

 

w ceramice  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych;  zna  i  rozumie 

w szerszym  zakresie  fakty,  umiarkowanie  zło

ż

one  poj

ę

cia,  teorie 

i zale

ż

no

ś

ci mi

ę

dzy nimi; zna i rozumie podstawowe uwarunkowania 

prowadzonej działalno

ś

ci w bran

ż

y ceramicznej; 

2)  w  zakresie  umiej

ę

tno

ś

ci:  wykonuje  niezbyt  zło

ż

one  zadania  doty-

cz

ą

ce  formowania  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdobnych  z  ceramiki, 

w cz

ęś

ci bez instrukcji, cz

ę

sto  w  zmiennych  warunkach; rozwi

ą

zuje 

niezbyt  proste,  w pewnej  cz

ęś

ci  nietypowe  problemy  przy  wytwa-

rzaniu wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych z ceramiki, uczy si

ę

 samo-

dzielnie  w zorganizowanej  formie;  potrafi  odbiera

ć

  zło

ż

one  wypo-

wiedzi,  tworzy

ć

  niezbyt  zło

ż

one  wypowiedzi  dotycz

ą

ce  szerokiego 

zakresu  zagadnie

ń

 dotycz

ą

cych bran

ż

y ceramicznej, odbiera

ć

  i for-

mułowa

ć

 proste wypowiedzi w j

ę

zyku obcym. 

background image

10 

3. Opis kompetencji zawodowych 

Opis  kompetencji  dotyczy  tylko  kompetencji  zawodowych  zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy. 

Wykonanie  zada

ń

  zawodowych  Z1,  Z2,  Z7  wymaga  posiadania 

kompetencji zawodowej Kz1. 

3.1. Sporz

ą

dzanie tworzyw do produkcji ceramiki Kz1 

Wiedza –  zna nazwy,  umiarkowa-
nie  zło

ż

one  poj

ę

cia  i  terminologi

ę

 

stosowan

ą

  w  ceramice  wyrobów 

u

ż

ytkowych  i  ozdobnych,  zna 

i rozumie  w szerszym  zakresie 
fakty,  zasady,  procesy,  poj

ę

cia 

ogólne,  teorie  i zale

ż

no

ś

ci  mi

ę

dzy 

nimi  zwi

ą

zane  ze  sporz

ą

dzaniem 

tworzyw  do  produkcji  ceramiki, 
w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady  i  przepisy  BHP,  ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i ochrony 

ś

rodowiska  w zakresie  sporz

ą

-

dzania  tworzyw  do  produkcji 
ceramiki; 

 

rodzaje ceramicznych wyrobów 
u

ż

ytkowych i ozdobnych; 

 

podstawy  materiałoznawstwa 
ceramicznego; 

 

technologi

ę

  wytwarzania  i  sto-

sowania  materiałów  zdobni-
czych; 

 

narz

ę

dzia,  urz

ą

dzenia,  maszy-

ny  i  sprz

ę

t  stosowane  w  przy-

gotowaniu  materiałów  cera-
micznych i zdobieniu. 

 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  uczy  si

ę

  samo-

dzielnie  w zorganizowanej  formie, 
wykonuje niezbyt zło

ż

one zadania 

w cz

ęś

ci  bez  instrukcji,  cz

ę

sto 

w zmiennych  warunkach,  rozwi

ą

-

zuje  niezbyt  proste,  w  pewnej 
cz

ęś

ci  nietypowe  problemy  pod-

czas  sporz

ą

dzania  tworzyw  do 

produkcji  ceramiki,  w  szczególno-

ś

ci potrafi: 

 

organizowa

ć

  stanowisko  pracy 

zgodnie  z zasadami  i  przepi-
sami  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  er-

gonomii  i ochrony 

ś

rodowiska 

podczas sporz

ą

dzania tworzyw 

do produkcji ceramiki; 

 

stosowa

ć

 

ś

rodki  ochrony  oso-

bistej  w czasie  przygotowania 
i sporz

ą

dzania tworzyw do pro-

dukcji ceramiki; 

 

dobiera

ć

  sposób  zagospoda-

rowania  odpadów  wytwarza-
nych na stanowisku pracy; 

 

klasyfikowa

ć

  wyroby  ceramicz-

ne  w zale

ż

no

ś

ci  od  ich  zasto-

sowania; 

 

rozró

ż

nia

ć

  surowce  do  wytwa-

rzania  mas,  szkliw  i farb  cera-
micznych; 

 

ustala

ć

  zasady  przechowywa-

nia surowców; 

 

rozró

ż

nia

ć

  rodzaje  mas  cera-

micznych i ich przeznaczenie; 

background image

11 

 

rozró

ż

nia

ć

  wła

ś

ciwo

ś

ci  mas 

ceramicznych; 

 

rozpoznawa

ć

 farby ceramiczne 

(podszkliwne i naszkliwne); 

 

przygotowywa

ć

 

masy 

cera-

miczne; 

 

przygotowywa

ć

  materiały  zdo-

bnicze zgodnie z ich receptur

ą

 

rozró

ż

nia

ć

  g

ę

sto

ść

  i  proporcje 

u

ż

ywanych składników; 

 

dobiera

ć

  narz

ę

dzia  do  przygo-

towania 

mas 

ceramicznych 

i zdobie

ń

 

dobiera

ć

 piec do rodzaju wypa-

lanej ceramiki. 

Wykonanie  zada

ń

  zawodowych  Z3,  Z4,  Z5,  Z6,  Z7  wymaga  posia-

dania kompetencji zawodowej Kz2. 

3.2. Wytwarzanie wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych Kz2 

Wiedza –  zna nazwy,  umiarkowa-
nie  zło

ż

one  poj

ę

cia  i  terminologi

ę

 

stosowan

ą

  w  ceramice  wyrobów 

u

ż

ytkowych i ozdobnych,  zna i ro-

zumie  w szerszym  zakresie  fakty, 
teorie,  zasady,  procesy,  poj

ę

cia 

ogólne  i zale

ż

no

ś

ci  mi

ę

dzy  nimi 

zwi

ą

zane  z  wytwarzaniem  wyro-

bów  u

ż

ytkowych  i ozdobnych,  zna 

i rozumie  podstawowe  uwarunko-
wania  prowadzonej  działalno

ś

ci, 

w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady i przepisy BHP, ochrony 
ppo

ż

.,  ergonomii  i ochrony 

ś

ro-

dowiska  niezb

ę

dne  podczas 

wytwarzania  ceramicznych  wy-
robów u

ż

ytkowych i ozdobnych; 

 

narz

ę

dzia,  urz

ą

dzenia,  maszy-

ny i sprz

ę

t stosowane w proce-

sie  formowania  i zdobienia  wy-
robów; 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  wykonuje  niezbyt 

zło

ż

one  zadania  w cz

ęś

ci  bez 

instrukcji, cz

ę

sto w zmiennych wa-

runkach,  rozwi

ą

zuje  niezbyt  pro-

ste,  w  pewnej  cz

ęś

ci  nietypowe 

problemy  podczas  wytwarzania 
wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych, 

w szczególno

ś

ci potrafi: 

 

przestrzega

ć

  zasad  i  przepi-

sów  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  er-

gonomii  i ochrony 

ś

rodowiska 

podczas 

wytwarzania 

cera-

micznych wyrobów u

ż

ytkowych 

i ozdobnych; 

 

stosowa

ć

 

ś

rodki  ochrony  oso-

bistej  podczas  wytwarzania 
wyrobów;  

 

dobiera

ć

  narz

ę

dzia  i  urz

ą

dze-

nia  odpowiednio  do  wykony-
wanego wyrobu; 

 

rozró

ż

nia

ć

  surowce  i  materiały 

do wykonywania form; 

background image

12 

 

techniki  modelowania  w  cera-
mice; 

 

surowce  i  materiały  do  wyko-
nywania form; 

 

rodzaje  mas  do  wykonywania 
wyrobu ceramicznego; 

 

technologi

ę

  wykonywania  form 

gipsowych  jedno-  i  wieloele-
mentowych; 

 

techniki  formowania  wyrobów 
u

ż

ytkowych i ozdobnych; 

 

techniki zdobienia; 

 

metody szkliwienia; 

 

technologi

ę

  suszenia  i  wypala-

nia wyrobów; 

 

metody  oceny  jako

ś

ci  wykony-

wanych wyrobów. 

 

 

dobiera

ć

  rodzaje  mas  do  wy-

konywanego wyrobu; 

 

przygotowywa

ć

  masy  do  for-

mowania  (wymieszanie  surow-
ców, odpowietrzenie masy itd.); 

 

przygotowywa

ć

  gips  do  wyko-

nania form gipsowych; 

 

wykonywa

ć

 

formy 

gipsowe 

jedno- i wieloelementowe; 

 

formowa

ć

  wyroby  u

ż

ytkowe 

i ozdobne 

przez 

odciskanie 

w formach gipsowych; 

 

formowa

ć

  wyroby  u

ż

ytkowe 

i ozdobne  na  toczku  r

ę

cznie 

lub mechanicznie; 

 

formowa

ć

  wyroby  u

ż

ytkowe 

i ozdobne przez modelowanie; 

 

formowa

ć

  wyroby  u

ż

ytkowe 

i ozdobne przez odlewanie; 

 

formowa

ć

 

wyroby 

u

ż

ytkowe 

i ozdobne przez formowanie me-
chaniczne albo automatyczne; 

 

dobiera

ć

  techniki  i  sposoby 

nanoszenia zdobie

ń

 

zdobi

ć

 

wyroby 

u

ż

ytkowe 

i ozdobne  ró

ż

nymi  metodami 

i technikami 

(farbami 

pod-

szkliwnymi, naszkliwnymi);  

 

szkliwi

ć

 

wyroby 

(szkliwami 

transparentnymi  i  kryj

ą

cymi) 

przez  zanurzanie,  polewanie, 
p

ę

dzlowanie, natryskiwanie; 

 

dobiera

ć

  parametry  procesu 

suszenia  zale

ż

nie  od  rodzaju 

wyrobów; 

 

dobiera

ć

  parametry  procesu 

wypalania  zale

ż

nie  od  rodzaju 

wyrobów; 

 

kontrolowa

ć

  jako

ść

  wykonanych 

wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdob-

nych  w oparciu  o  dokumentacj

ę

 

i obowi

ą

zuj

ą

ce normy. 

background image

13 

Wykonanie  wszystkich  zidentyfikowanych  w  standardzie  zada

ń

 

zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS. 

3.3. Kompetencje społeczne KzS: 

  ponosi  odpowiedzialno

ść

  za  sporz

ą

dzanie  tworzyw  do  produkcji 

ceramiki oraz wytwarzanie wyrobów u

ż

ytkowych i ozdobnych, 

  pracuje cz

ęś

ciowo samodzielnie i podejmuje współprac

ę

 w zorgani-

zowanych warunkach pracy podczas sporz

ą

dzania tworzyw do pro-

dukcji  ceramiki  i  wytwarzania  ceramicznych  wyrobów  u

ż

ytkowych 

i ozdobnych, 

  ocenia  wpływ  swoich  działa

ń

  realizowanych  w  ramach  współpracy 

zespołowej  w pracowni ceramiki podczas sporz

ą

dzania tworzyw do 

produkcji  ceramiki  oraz  wytwarzania  wyrobów  u

ż

ytkowych  i  ozdob-

nych i ponosi odpowiedzialno

ść

 za ich skutki, 

  dostosowuje  zachowanie  do  zmian  w 

ś

rodowisku  pracy  pracowni 

ceramicznej. 

 

background image

14 

4. Profil kompetencji kluczowych  

Ocen

ę

 wa

ż

no

ś

ci kompetencji kluczowych dla zawodu ceramika wy-

robów u

ż

ytkowych i ozdobnych przedstawia rys. 1. 

Wykaz  kompetencji  kluczowych  opracowano  na  podstawie  wykazu 

stosowanego  w  Mi

ę

dzynarodowym  Badaniu  Kompetencji  Osób  Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD). 

 
 

1

2

3

4

5

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

 

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 731402 Ceramik wyrobów 

u

ż

ytkowych i ozdobnych 

 

background image

15 

5. Słownik 

Zawód 

  zbiór  zada

ń

  (zespół  czynno

ś

ci)  wyodr

ę

bnionych  w  wyniku  społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami 
przez poszczególne osoby i wymagaj

ą

cych odpowiednich kwalifikacji 

i  kompetencji  (wiedzy,  umiej

ę

tno

ś

ci  oraz  kompetencji  społecznych) 

zdobytych  w  wyniku  kształcenia  lub  praktyki.  Wykonywanie  zawodu 
stanowi 

ź

ródło dochodów. 

Specjalno

ść

 

  jest  wynikiem  podziału  pracy  w  ramach  zawodu,  zawiera  cz

ęść

 

czynno

ś

ci  o podobnym  charakterze  (zwi

ą

zanych  z  wykonywan

ą

 

funkcj

ą

  lub  przedmiotem  pracy)  wymagaj

ą

cych  pogł

ę

bionej  lub  do-

datkowej  wiedzy  i  umiej

ę

tno

ś

ci  zdobytych  w  wyniku  dodatkowego 

szkolenia lub praktyki. 

Zadanie  
zawodowe 

  logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o  wyra

ź

nie okre-

ś

lonym  pocz

ą

tku  i  ko

ń

cu,  wyodr

ę

bniony  ze  wzgl

ę

du  na  rodzaj  lub 

sposób  wykonywania  czynno

ś

ci  zawodowych  powi

ą

zanych  jednym 

celem, ko

ń

cz

ą

cy si

ę

 produktem, usług

ą

 lub decyzj

ą

.  

Kompetencje 
zawodowe 

  wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

ć

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

ą

 trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompetencji społecznych. 

Wiedza 

  zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie 

uczenia si

ę

, odnosz

ą

cych si

ę

 do dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno-

ś

ci zawodowej. 

Umiej

ę

tno

ś

ci 

  zdolno

ść

  wykonywania  zada

ń

  i  rozwi

ą

zywania  problemów  wła

ś

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno

ś

ci zawodowej. 

Kompetencje 
społeczne 

  zdolno

ść

 autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w 

ż

yciu 

zawodowym  i  społecznym  oraz  kształtowania  własnego  rozwoju, 
z uwzgl

ę

dnieniem kontekstu etycznego.  

Kompetencje 
kluczowe 

  wiedza,  umiej

ę

tno

ś

ci  i  postawy  odpowiednie  do  sytuacji,  niezb

ę

dne 

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, 
integracji społecznej i zatrudnienia. 

Standard 
kompetencji 
zawodowych 

  norma opisuj

ą

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania 

zada

ń

  zawodowych  wchodz

ą

cych  w  skład  zawodu,  akceptowana 

przez  przedstawicieli  organizacji  zawodowych  i  bran

ż

owych,  praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych. 

Kwalifikacja  
 

  zestaw efektów uczenia si

ę

 (zasób wiedzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompe-

tencji  społecznych),  których  osi

ą

gni

ę

cie  zostało  formalnie  potwier-

dzone przez uprawnion

ą

 instytucj

ę

.  

Europejska 
Rama  
Kwalifikacji  

  przyj

ę

ta  w  Unii  Europejskiej  struktura  i  opis  poziomów  kwalifikacji, 

umo

ż

liwiaj

ą

cy  porównywanie  kwalifikacji  uzyskiwanych  w  ró

ż

nych 

krajach.  W  Europejskiej  Ramie  Kwalifikacji  wyró

ż

niono  8  poziomów 

kwalifikacji  opisywanych  za  pomoc

ą

  efektów  uczenia  si

ę

;  stanowi

ą

 

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji. 

Polska Rama 
Kwalifikacji 

  opis  hierarchii  poziomów  kwalifikacji  wpisywanych  do  zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce. 

Krajowy 
System 
Kwalifikacji 

  ogół  rozwi

ą

za

ń

  słu

żą

cych  ustanawianiu  i  nadawaniu  kwalifikacji 

(potwierdzaniu efektów uczenia si

ę

) oraz zapewnianiu ich jako

ś

ci.