Wstêp

Wstęp

Gminy (w tym także miasta) ze względu na zaistniałą sytuację zmuszone zostały do

weryfikacji swoich celów i sposobów ich realizacji. Dotyczy to zarówno produktu przez nie
oferowanego jak sposobu informowania społeczeństwa o jego istnieniu.

Ustawa o samorządzie terytorialnym wyposażyła gminy w wiele instrumentów

ekonomiczno-rynkowych, którymi gmina może oddziaływać na podmioty otoczenia. W ten

sposób uzyskały one bardzo dużą samodzielność w podejmowaniu decyzji, ale także, co za tym
idzie – odpowiedzialność. Odpowiedzialność za poziom życia w gminie, za dostęp do edukacji i

jej jakość. Odpowiedzialność za rozwój inwestycji na terenie gminy, za poziom bezrobocia, itp.

Wiele z wyżej wymienionych czynników często zależy od zasobów jakimi dysponuje

gmina. Jak się jednak coraz częściej okazuje, w obecnej sytuacji nie wystarczy już mieć jakiś

„towar”. Należy jeszcze wiedzieć jak go sprzedać, jak poinformować potencjalnego klienta
o jego istnieniu, jak wzbudzić w nim potrzebę, którą możemy zaspokoić. Ponadto, co zrobić, aby

klient nie zaspokoił swojej potrzeby (np. skorzystania z usługi turystycznej) u konkurenta?

W roku 1999, gdy Sopot uzyskał statut uzdrowiska, pojawiły się nowe możliwości, nowe

wyzwania, nowy (z prawnego punktu widzenia) produkt.

Powstaje więc pytanie, jak powiadomić społeczeństwo o tym fakcie? Jak sprawić, że ludzie

zechcą przyjeżdżać, wypoczywać właśnie tu, a nie do jednego z innych nadmorskich kurortów?

Jak sprawić, aby mieszkańcy byli dumni, że mieszkają właśnie w tym miejscu? Na te pytania
próbuje odpowiedzieć niniejsza praca.

Celem tej pracy jest więc identyfikacja i analiza mocnych i słabych stron miasta,

a następnie dobór najbardziej optymalnego dla niego planu działań promocyjnych.

Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiono problem

marketingu terytorialnego, a w szczególności promocji na tak nietypowym rynku, jakim jest

miasto.

Rozdział drugi, to próba identyfikacji miasta. Przedstawiono tu m.in. historię miasta,

walory geograficzne, przyrodnicze i kulturowe. Rozdział ten pozwala bliżej poznać Sopot.

W rozdziale trzecim znajduje się m.in. analiza SWOT dla Sopotu, która jest punktem

wyjścia do zaprojektowania dla niego planu działań promocyjnych.

Rozdział czwarty, to swego rodzaju projekt działań promocyjnych, które mają na celu

zmianę, bądź uzupełnienie (o aspekt uzdrowiskowy) obecnego wizerunku miasta.
Pracę zakończono wnioskami.

Rozdział I

Działania promocyjne samorządów lokalnych

1 Gmina i miasto – definicje

Według Ustawy o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990 roku

„Gmina to ogół

mieszkańców tworzących z mocy prawa wspólnotę samorządową, zlokalizowaną na
określonym terytorium”.

Każda gmina musi wykonywać zadania. Zadania te, to pewnego

rodzaju produkty, które gmina oferuje swoim mieszkańcom, inwestorom, turystom i innym
osobom. Należą do nich między innymi: pomoc społeczna, ochrona zdrowia, szkolnictwo

podstawowe itp. Możemy podzielić je na zadania zlecone i zadania własne (obowiązkowe
i fakultatywne).

W literaturze można spotkać także inne definicje gminy, m.in. mówiącą, „że gmina to

kompleksowy układ obejmujący powiązane ze sobą komponenty. Należą do nich:

Ludność (stali mieszkańcy oraz przebywający czasowo na jej terenie, np. turyści, osoby

dojeżdżające do pracy z innych gmin),

Gospodarka i jej zasoby rzeczowe, kapitałowe (finansowe), materialne i niematerialne
Środowisko naturalne

Systemy zarządzania (wraz z systemem informacji)”

Gmina działa w pewnym otoczeniu (wewnętrznym i zewnętrznym). Powiązania te przedstawia

poniższy schemat (Rys 1).

Powyższe spojrzenie na problem zdefiniowania gminy jest już bardzo podobne, do tego,

jakie stosuje się w przypadku wszystkich organizacji. Mówi się tu bowiem o zasobach organizacji
oraz o otoczeniu, w jakim ona funkcjonuje.

Ustawa o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990 r., Dz. U. 1990, nr 16, poz.95

Analiza strategiczne gminy dla potrzeb wyboru strategii rozwoju, pr. zb. pod red. T. Żabińskiej, Akademia

Ekonomiczna, Katowice 1997, s. 5, 6, 9.

Rysunek 1. Gmina jako układ składający się z komponentów

Infrastruktura

społeczna

Gospodarka

w gminie

Środowisko

naturalne

Ludność

Otoczenie

zewnętrzne

Otoczenie

wewnętrzne

System

zarządzania

gminą

Źródło: T. Żabińska (red.) Analiza strategiczna gminy dla potrzeb wyboru strategii rozwoju, Akademia
Ekonomiczna, Katowice 1997, s. 28.

Gminy możemy podzielić na gminy wiejskie, gminy miejskie i gminy wiejsko-miejskie. Z

pojęciem gminy miejskiej nierozerwalnie wiąże się pojęcie miasta.

Pod pojęciem miasta rozumie się najczęściej „skupisko ludności, wykonującej nierolniczą

działalność gospodarczą oraz przestrzeń intensywnie zabudowaną”

Za miasto uznaje się także „jednostki osadnicze, które mają specjalny statut miejski

czyli nadane prawa miejskie, przy czym nadanie praw miejskich ma często podłoże historyczne

bądź społeczno-gospodarcze. Według statystycznego punktu widzenia miasto musi mieć
określoną liczbę ludności. Można przy określaniu miasta przyjąć również kryterium funkcjonalne,

wówczas miastem będzie każda jednostka osadnicza, w której przeważa zatrudnienie w innych
działach gospodarki niż rolnictwo. Kryterium fizjonomiczne wymaga zaś, aby miasto posiadało

odpowiednią gęstość zaludnienia, odpowiedni rodzaj i charakter zabudowy”

R. Domański., Podstawy planowania przestrzennego, PWN, Poznań-Warszawa1989, s. 42

W. Maik, Podstawy geografii miast, skrypt, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1992, s.75

2 Strategia gminy (miasta)

Jeżeli decydujemy się traktować gminę jako układ powiązanych ze sobą komponentów, to zasadne

staje się rozpatrzenie dla niej także pojęcia strategii.

Ogólnie rzecz biorąc strategią możemy nazwać:

sposób osiągnięcia celu

działania prowadzące do osiągnięcia celu
zestaw reguł i zasad postępowania w dłuższym okresie czasu

Mówiąc o strategii bądź planie strategicznym w przypadku gminy (miasta) mamy na

myśli „całościową koncepcję polegającą na wyborze długoterminowych celów rozwoju

(strategicznych), celów pośrednich (głównych i szczegółowych) oraz metod ich osiągania.
Strategia powinna odpowiadać na pytanie: gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy (wizja), jakie są nasze

cele i priorytety, w jakim sposób chcemy je osiągnąć”.

3 Marketingowe zarządzanie gminą (miastem)

W każdej organizacji, bez względu na to, czy jest to firma komercyjna, czy organizacja non-

profit, prawdziwe jest stwierdzenie zaproponowane przez J. Mullinsa. Mówi on, że „podstawą

każdej organizacji są interakcje i wysiłki LUDZI, aby osiągnąć CELE, ukierunkowane
i koordynowane przez STRUKTURĘ, kierowane, kontrolowane poprzez ZARZĄDZANIE

W organizacjach, w których wyznacznikiem do podejmowania decyzji i działań są potrzeby

klientów mówi się o zarządzaniu marketingowym.

Marketing może być definiowany w różny sposób. W literaturze spotykamy się miedzy

innymi z następującymi stwierdzeniami:

Na marketing składają się wszystkie te działania, za pomocą których przedsiębiorstwo

przystosowuje się do swojego otoczenia – w sposób twórczy i zyskowny (Ray Corey)

Zadaniem marketingu jest przekształcenie potrzeb społecznych w możliwości osiągania zysku

(Anonimowe)

Marketing jest procesem społecznym i zarządczym, dzięki któremu konkretne osoby

i grupy otrzymują to, czego potrzebują i pragną osiągać poprzez tworzenie, oferowanie i wymianę

posiadających wartość produktów(Philip Kotler).

M. Benio, J. Bober, J. Hausner (red) i inni, Programowanie rozwoju reginalnego. Poradnik dla samorządów województwa,

Kraków 1999; [w:] Sopot Plan Strategiczny Miasta, Wydział Strategii rozwoju Urząd Miasta Sopotu

L. J. Mullins „Management and Organizational Behavior, Pitman (1996), s.70 [w:] D. Bartkowska-Nowak, J. Nowak, J.

Webb, Zarządzanie w gminie – podręcznik doskonalenia umięjętnoiści kierowniczych, Warszawa 1998, s. 38

Ph. Kotler, Marketing. Analiza, Planowanie, Wdrażanie, Kontrola, Felberg SJA Warszawa 1999; s.6

3.1 Marketing terytorialny – pojęcie i istota

Biorąc pod uwagę powyższe definicje zauważamy, że marketing w wielu przypadkach

postrzegany jest jako proces zarządzania, który ekonomicznie i skutecznie rozpoznaje, przewiduje

i zaspokaja potrzeby oraz pragnienia klientów. W świetle takiego określenia marketing
terytorialny można zdefiniować jako rynkową koncepcję zarządzania jednostką

osadniczą – jako zarządzanie zmierzające do zaspokojenia potrzeb i pragnień mieszkańców oraz
„gości” przez wcześniejsze ich rozpoznanie i przewidywanie zmian, a jednocześnie oparte na

racjonalnym wykorzystaniu całokształtu posiadanych zasobów.

Przedstawiając różne, możliwe sposoby definicyjnego ujęcia marketingu terytorialnego

wskazano na pięć aspektów marketingu miasta (gminy):
Aspekt filozoficzny – wskazuje on, że problemy, życzenia i potrzeby odbiorców (klientów)
powinny być uwzględniane na pierwszym planie odpowiednio do hasła „ frontem do klienta –
bliżej klienta”
Aspekt informacyjny – zgodnie z nim zaspokojenie potrzeb mieszkańców i potencjalnych
klientów jest uwarunkowane posiadaniem informacji na temat ich potrzeb, problemów, wymagań

i zachowań. Dlatego podstawową cechą skutecznego marketingu terytorialnego jest
systematyczne badanie i analiza oczekiwań oraz życzeń docelowych grup klientów.
Aspekt strategiczno–operacyjny – oznacza, że osiągnięcie oczekiwanych (pożądanych) reakcji
ze strony „rynków” wymaga opracowania długofalowego planu działania oraz wykorzystania

wszystkich możliwych instrumentów „marketing – mix”
Aspekt różnicowania dzia ań – mówi o tym, że marketing terytorialny wymaga zastosowania
zasady zróżnicowanego traktowania „klientów” jednostki osadniczej. Dotyczy to sposobu
myślenia w kategoriach grup docelowych występujących w obrębie i poza miastem, czyli osób

oraz instytucji „wewnętrznych” i „zewnętrznych” będących adresatami działań.
Aspekt koordynacji i planowania – mówi o potrzebie działania określonego nie tylko
potrzebami pojedynczych grup docelowych, ale przede wszystkim skoordynowanego planu.

3.2 Marketing-mix w gminie

Z pojęciem marketingu wiąże się pojęcie marketingu-mix. „Marketing mix jest zbiorem

narzędzi marketingowych, które przedsiębiorstwo stosuje w celu realizacji zamierzonych celów
marketingowych na docelowym rynku działania”.

Taką definicję przedstawił w swojej książce

A. Szromnik, Marketing terytorialny – koncepcja ogólna i doświadczenie praktyczne; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa

pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s. 44 - 45

P. Kotler, Marketing Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola; Felberg SJ, Warszawa 1999, s. 89.

Philip Kotler i jest ona obecnie uznawana za klasyczną koncepcję marketingu mix. Obrazuje

to poniższy schemat.

Rysunek 2. „Cztery P” Marketing mix

Marketing

mix

Rynek docelowy

Cena

Produkt

Promocja

Dystrybucja

Źródło: Ph. Kotler, Marketing, wyd. cyt., s. 90.

Gdzie:
Produkt - jest podstawowym narzędziem marketing-mix, który stanowi faktyczną ofertę rynkową

przedsiębiorstwa, obejmującą jakość, wzór, parametry techniczne, markę (nazwę
handlową),opakowanie i gwarancję.

Każdy produkt ma tzw. cykl życia. Cykl życia produktu składa się z czterech faz: wprowadzenia
produktu na rynek, rozwoju sprzedaży, dojrzałości, starzenia się i spadku. Biorąc pod uwagę fazę

życia, w jakiej znajduję się w obecnej chwili dany produkt, ustalamy miedzy innymi jakie elementy
promotion-mix wykorzystamy dla promocji naszego produktu, lub jaką cenę ustalimy na produkt

i jakie kanały dystrybucji zastosujemy.
Cena – jest to suma pieniędzy, jaką klient musi zapłacić za towar. W skład tego narzędzia

marketing mix wchodzą także rabaty, zniżki, ulgi, warunki kredytu czy okresy płatności. Cena
produktu zawsze powinna być proporcjonalna do postrzeganej wartości oferty, ponieważ

w przeciwnym przypadku nabywca wybierze produkty konkurentów.
Dystrybucja – to kolejny bardzo ważny instrument oddziaływania przedsiębiorstwa na rynek.

Obejmuje ona różne rodzaje czynności, jakie podejmuje się, aby uczynić produkt łatwo
dostępnym, a następnie skoordynować ich działalność tak, aby produkty i serwis mogły być

efektywnie dostarczone na rynek docelowy. Bierzemy tu pod uwagę: kanały dystrybucji, zasięg
terytorialny, oferowany asortyment, zapasy i transport.

Promocja – obejmuje wszystkie te czynności, które informują klienta o cechach produktu,

a także przekonują go i motywują do jego zakupu. Możemy tu wykorzystać: promocję

sprzedaży, reklamę, sprzedaż osobistą, Public Relations oraz marketing bezpośredni

Wraz z rozwojem marketingu pojawiają się nowe koncepcje marketingu mix.

W zależności od sytuacji w jakiej ma on być wykorzystany mówi się, że marketing mix składa się

z pięciu elementów, siedmiu (w przypadku usług – oprócz produktu, promocji, dystrybucji i ceny
mówi ona także o procesie, miejscu i ludziach), a nawet ośmiu czy dwunastu (koncepcja

„Puzzle”

W literaturze spotykamy także koncepcję marketingu mix oznaczoną symbolem „4C”,

która jest zmodyfikowaną interpretacją tradycyjnego ujęcia opartego na schemacie „4P”.
Jest to ujęcie wyrażające punkt widzenia klienta, a nie producenta.

Przedstawia je rysunek 3.

Rysunek 3. Transformacja „Cztery P” na „Cztery C”

Koncepcja „4P” Koncepcja „4C”

Potrzeby (customer value)

Wygoda nabycia (convenience)

Koszt nabycia (cost)

Komunikacja (communication)

Cena (price)

Produkt (product)

Dystrybucja (place)

Promocja (promotion)

Źródło: A. Szromnik w pracy Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing
Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.80

Jeszcze inaczej sytuacja ma się w przypadku miasta. Należy tu zauważyć, że miasto jest

rynkiem, a zarazem produktem i w dodatku bardzo nietypowym. Dlatego też elementy marketing
mix wyglądają tu inaczej niż w przypadku firmy komercyjnej. W następujący sposób przedstawił

to A. Szromnik

(Rys.4):

Opracowanie własne na podstawie: P. Kotler, Marketing wyd. cyt., s. 90.

Koncepcję „Puzzle” za Grabow, Hollbach-Gromig przedstawia A. Szromnik w pracy Marketing terytorialny-koncepcja

ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN
Warszawa 2002.

Według tej koncepcji do elementów składowych marketingu jednostki osadniczej należy zaliczyć: miasto jako całość, Słabe mocne strony
oraz analizę wizerunku, szerokie spektrum tematyczne, współpracę wielu aktorów, główne cele i kierunki działania, organizację

administracji, polepszanie „produktu i orientację usługową, opracowywanie projektów, reklamę, różnorodne grupy docelowe, realizację i
kontrolę projektów, komunikację.

A. Szromnik; Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa

pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.80

A. Szromnik; Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa

pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.82

Rysunek 4. Terytorialny marketing mix

Źródło: A. Szromnik, Marketing terytorialny – koncepcja ogólna i doświadczenie praktyczne; Marketing
terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s.82.

Segmenty

Grupy docelowe

Reklama

Promocja

dodatkowa

Public

Relations

Publicity

Dobra i Usługi

Urządzenia

Imprezy, Atmosfera

System komunikacyjny

Łączność, Telekomunikacja,

Kanały przepływu dóbr i usług

Ceny

Opłaty

Taryfy

Subwencje

Podatki

Ulgi

Darowizny

PRODUKT / PODAŻ

C
E
N
A

A
R
U
N
K

R
A
K

U
N

K
A
C

DYSTRYBUCJA

GOSPODARKA

ŚRODOWISKO

S
P

C
H
N

O
G

Także i charakterystyka poszczególnych narzędzi marketing mix w przypadku miasta

będzie wyglądać trochę inaczej, niż w przypadku firmy komercyjnej. Te różnice i cechy wspólne

pokrótce opisane zostały poniżej.

PRODUKT

Jak wcześniej wspomniano, gmina (miasto) jest wytwórcą „produktu” rozumianego

jako: „usługi bytowe i produkty konsumpcyjne sprzedawane na rynku lokalnym, usługi publiczne
(administracyjne), usługi podmiotów typu non-profit finansowane z budżetu gminy (oświata,

kultura, ochrona zdrowia, wypoczynek, sport), a znajdujące się w sferze zarządzania
samorządowego”

Jest to produkt złożony, bowiem obejmuje również kształtowanie warunków życia

ludności przebywającej na terenie gminy na stałe lub tylko okresowo oraz warunków działania

przedsiębiorstw i organizacji non-profit.

Należy tu też wspomnieć, że rynek miast i ich produktów jest ułomny. Ułomność tego

rynku jest jego obiektywną cechą i wynika przede wszystkim z niedoskonałości przepływu
informacji i małej liczby zawieranych transakcji, nietypowego charakteru transakcji kupna-

sprzedaży miasta, przejawiającego się w rozerwaniu związku między poniesionymi kosztami
promocji, a ich zwrotem. Produkt (dobra, wartości miejskie), jako przedmiot marketingu

miejskiego, cechuje się małą podatnością na zmiany. Im większe miasto, tym produkt jest bardziej
złożony, im miasto mniejsze tym będzie prostsza strukturalnie oferta

. Ponad to, miasto jako

produkt można rozpatrywać w dwojaki sposób: miasto jako megaprodukt i miasto jako zbiór
produktów (subproduktów) miejskich. Przedstawiono to na Rysunku nr 5 oraz w Tabela 1.

Produkty oferowane przez miasto mogą być tworzone przez:

podmioty prywatne działające w mieście

podmioty publiczne

Ponadto w przypadku miasta (gminy) zawsze powstają produkty uboczne związane

z każda działalnością podejmowaną w mieście (gminie). Noszą one nazwę efektów
zewnętrznych i mogą one podnosić lub obniżać ofertę rozwojową miasta. Odnosi się to także

do wszystkich użytkowników miasta, którzy przyczyniają się do powstawania produktów
miejskich.

Publiczny charakter efektów zewnętrznych sprawia, że nie mogą one być przedmiotem

normalnych transakcji rynkowych. Podobnie Miasto, jako produkt, nie może zostać sprzedane na

wyłączność jednego właściciela, jak to jest w przypadku dóbr prywatnych.

Jak więc wynika z powyższych informacji, produkt miejski jest bardzo trudno

jednoznacznie zdefiniować i ustalić, kto jest odpowiedzialny za jego jakość.

B. Gajdzik, Urząd miejski w Bytomiu, Orientacja marketingowa gminy, Marketing i Rynek, 2/98

Źródło: T. Markowski, Marketing miasta; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza

Markowieskiego; PAN Warszawa 2002, s. 111

Rysunek 5. Produkt miejski

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: T. Markowski, Marketing miasta; Marketing terytorialny; Praca
zbiorowa pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s. 111 - 118

MEGAPRODUKT SUBPRODUKTY

MIEJSKIE

Megaprodukt tworzą następujące elementy:

image miasta,

lokalny klimat kulturowy

klimat przedsiębiorczości

zdolność do samoorganizacji

zdolność do tworzenia sieciowych

powiązań między różnymi podmiotami

system komunikacyjny

jakość zagospodarowania

Subprodukty miejskie należy

traktować jako produkty

komplementarne (złożone)

MIASTO

Podzbiór produktów

miejskich

Megaprodukt

Tabela 1 Subprodukty miejskie (terytorialne)

Typ produktu

Przykłady

Produkt turystyczny

placówki turystyczne, hotele, gastronomia, walory środowiskowe,
zabytki, tradycje, atmosfera

Produkt inwestycyjny

maszyny i urządzenia, lokale, linie technologiczne, całe obiekty, działki,
grunty rolnicze, siła robocza, technologia

Produkt mieszkaniowy

mieszkania, domy, domki, działki (prywatne, spółdzielcze, społeczne i
komunalne)

Produkt socjalny

stałe i sezonowe miejsca pracy

produkt handlowo -
usługowy

usługi komercyjne

Produkt oświatowo -
kulturalny

edukacja, kultura

Produkt targowo -
wystawienniczy

Produkt rekreacyjno -
sportowy

imprezy sportowe, turnieje, rajdy, usługi

Produkt publiczny

usługi publiczne, administracyjne, komunikacyjne, zdrowotne)

Źródło: M. Marks, Typy działań promocyjnych podejmowanych w gminach; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa
pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s. 209

CENA

Ceną w przypadku miasta będą między innymi koszty, jakie musi ponieść klient, aby

zaspokoić swoje potrzeby. W przypadku inwestora będzie to poziom podatków lokalnych
w gminie, czy ceny nieruchomości. Turyści będą zwracać uwagę na poziom cen miejsc

hotelowych w danym miejscu, czy poziom cen na usługi gastronomiczne. Mieszkańców
i potencjalnych mieszkańców interesować będzie poziom cen mieszkań, poziom cen detalicznych

itp.

DYSTRYBUCJA

„Dystrybucja wartości miejskich wiąże się nierozerwalnie z rozmieszczeniem działalności

w przestrzeni, jak i z dostępnością wewnętrzną i zewnętrzną miasta”.

. Z jednej strony będzie to

fizyczna dostępność miasta, czyli połączenia kolejowe, samochodowe i lotnicze z miastem.
Z drugiej zaś, będzie to łatwość dotarcia do informacji na temat miasta, a także możliwość

szybkiego i efektywnego załatwienia sprawy (np. w przypadku inwestora, bądź mieszkańca
miasta).

LUDZIE

Ludzie w przypadku miasta są bardzo ważnym elementem marketing-mix. Głównie ze

względu na to, że w tym miejscu najczęściej mamy odczynienia ze świadczeniem usług. To
oznacza, że proces wytwarzania usługi i jej konsumpcja zachodzą jednocześnie. Ludzie w tym

wypadku są odpowiedzialni za jakość wykonywanej czynności usługowej, za zadowolenie klienta
itp.

Możemy do tej grupy zaliczyć zarówno pracowników urzędów, którzy są odpowiedzialni

za kontakty z potencjalnymi inwestorami czy mieszkańcami miasta, ale także mieszkańców

miasta, którzy są odpowiedzialni za klimat w mieście, gościnność i mogą być czynnikiem, który
będzie zachęcać lub odstraszać potencjalnych turystów.

PROCES

Ten element marketing-mix obejmuje kwestie związane z dobrym i efektywnym

funkcjonowaniem organizacji. Podobnie jak w przypadku ludzi jest on bardzo ważnym
wyznacznikiem tego, czy jakość usługi będzie na najwyższym poziomie. Możemy tu zaliczyć

m. in. sposoby przekazywania informacji, systemy zamówień, wydajność pracy.

T. Markowski, Marketing miasta; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Markowskiego;

PAN Warszawa 2002, s. 119

OTOCZENIE

Jak wcześniej już wspomniano, w przypadku usługi mamy do czynienia z jednoczesnym

wytwarzaniem i konsumpcją dobra. Nie ma możliwości wcześniejszego sprawdzenia,
„wypróbowania” produktu. Nabywca ponosi bardzo duże ryzyko kupując daną usługę. Dlatego,

aby przybliżyć klientowi cechy charakterystyczne produktu, jego zalety, dba się o otoczenie
fizyczne, w którym odbywa się transakcja kupna-sprzedaży. Bardzo często na przykład w biurach

podróży pokazuje się zdjęcia i filmy z wycieczek, które biuro już wcześniej organizowało. W
restauracjach tworzy się odpowiedni klimat po przez przemyślany wystrój wnętrz, itp.

W przypadku miasta otoczenie to zadbane budynki, zieleń, Urząd Miasta(budynek) i wiele innych
różnych cech.

PROMOCJA

„Promocja, czyli propagowanie dóbr miejskich na rynku zewnętrznym, polega na

tworzeniu pozytywnego, przyciągającego klientów obrazu miasta. Polega na ukazywaniu

walorów lokalizacyjnych i reklamowaniu innych zalet wobec potencjalnych przedsiębiorstw
i ludności spoza terenu miasta, ale zainteresowanych rozpoczęciem działalności bądź

zamieszkaniem na jego terenie.

Mówiąc o promocji gminy (miasta) musimy też pamiętać

o promocji wewnętrznej, której odbiorcami są mieszkańcy gminy (miasta) oraz organizacje

i firmy, które prowadzą działalność na jej terenie. Działania te powinny prowadzić do takiego
stanu, kiedy mieszkańcy (firmy) będą dumni z faktu, że mieszkają (działają) na terenie danej

gminy (miasta).

Tak więc, pojęcie promocji nierozerwalnie wiąże się z pojęciem komunikacji.

Komunikacja może być rozpatrywana między innymi w następujących płaszczyznach:

„Komunikacja jako transmisja informacji

Komunikacja jako oddziaływanie na ludzi
Komunikacja jako łączenie

Komunikacja jako interakcja – na przykład negocjacje handlowe
Komunikacja jako wymiana

Komunikacja jako składnik procesu społecznego”

W każdym jednak przypadku zawsze mamy do czynienia z procesem przekazywania

informacji (treści symbolicznych) pomiędzy przedsiębiorstwem (lub inną organizacją) które jest
nadawcą a jego otoczeniem (odbiorcą) poprzez określony kanał i środki komunikowania.

T. Topczewska, Promocja rozwoju gospodarczego gminy. IGPIK Warszawa 1996, s.217

J. W. Wiktor Promocja System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, PWN Warszawa 2001, s. 11

Proces ten obejmuje podstawowych elementów:

„Uczestników komunikacji : nadawcę i odbiorcę,

Przekaz (komunikat)
Kanał transmisji przekazu

Szumy (zakłócenia)
Sprzężenie zwrotne”

Proces komunikacji przedstawia poniższy schemat:

Rysunek 6 Elementy procesu komunikacji marketingowej

Źródło: P. Kotler, Marketing wyd. cyt., s. 547

KANAŁ

NADAWCA

KODOWANIE

ODKODO-

WANIE

ODBIORCA

PRZEKAZ

ZAKŁÓCENIA

Instrumenty promocji

Promocja, chociaż jest częścią marketing-mix, sama też tworzy kompozycję, którą określamy

mianem promotion-mix. Kompozycja ta, to zespół środków o zróżnicowanych funkcjach

i strukturze wewnętrznej. Tworzą ją przede wszystkim:

reklama

marketing bezpośredni
promocja sprzedaży

Public Relations
sprzedaż osobista

Jedne z w/w narzędzi mogą służyć do zainteresowania nabywców oferowanymi przez
przedsiębiorstwo produktami, inne będą wzmacniać skłonność do zakupu tego a nie innego

P. Kotler, Marketing wyd. cyt., s. 547

produktu, inne zaś będą zachęcać do stałego i powtarzalnego korzystania z danego dobra

Należy też pamiętać, że wszystkie w/w instrumenty promocyjnej kompozycji wzajemnie się

uzupełniają, a nie wykluczają

. Projektowanie działań promocyjnych jest, więc pewnego rodzaju

sztuką wyboru między poszczególnymi elementami promotion-mix.

Poniżej pokrótce przedstawione zostały w/w narzędzia.

REKLAMA

Bardzo często jest ona podstawową formą komunikowania się organizacji z rynkiem. Reklamę

definiujemy jako „masową, odpłatną i bezosobową formę prezentowania oferty sprzedaży”

Reklama może pełnić różne funkcje. Najważniejsze z nich i najczęściej wskazywane to funkcja:

informacyjna (reklama ma informować, na przykład o wprowadzeniu na rynek nowego

produktu, kreować potrzeby odbiorców)

perswazyjna (reklama ma nakłaniać do zakupu tego produktu a nie innego)
przypominająca (reklama ma przypominać o istnieniu danego produktu, o jego zaletach

itp.).

Aby wypełnić wyżej wymienione funkcje, reklama musi oddziaływać na odbiorcę.

W literaturze spotykamy następujące modele zachowań odbiorcy do którego skierowano przekaz
reklamowy.

SLB

– zatrzymaj się, spójrz, kup

AIDA

– (jest to najbardziej znany model) – zwrócenie uwagi, wzbudzenie zainteresowania, chęć

zakupu, działanie

AIDCAS

– zwrócenie uwagi, wzbudzenie zainteresowania, życzenie, przekazania, działanie,

satysfakcja;

DIPDA

– definicja potrzeby, identyfikacja możliwości jej zaspokojenia, ocena alternatyw zakupu,

akceptacja, chęć posiadania, zakup;

DAGMAR

– nieświadomość, świadomość, zrozumienie, przekonanie, działanie.

Tak więc oddziaływanie reklamy na odbiorcę jest skomplikowanym procesem i w każdym
wypadku może on wyglądać trochę inaczej.

Reklama różni się od pozostałych elementów promotion-mix, a wpływają na to przede

wszystkim takie jej cechy jak:

publiczna prezentacja przekazu reklamowego

L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing. Punkt Zwrotny nowoczesnej firmy, PWE, Warszawa 1998, s.

462-464

Taką definicję podaje Amerykańskie Stowarzyszenie Marketingu. W literaturze spotykamy jednak i inne. Zawsze

jednak powtarza się cecha bezosobowości przekazu i odpłatności te narzędzia.

przenikliwość (można ją wielokrotnie powtarzać, konsument ma możliwość

porównywania naszej reklamy z reklamami konkurentów)

wzmocniona siła przekazu (w reklamie możemy zastosować wiele środków takich jak

kolor, dźwięk, ruch itp. w jednym momencie.)

bezosobowość przekazu reklamowego, jego jednostronność.

Reklama jako działalność informacyjna i nakłaniająca odbiorcę do pewnego zachowania,

wykorzystuje różne środki reklamowe. Do najważniejszych z nich zaliczamy: telewizję, prasę,
(gazety codzienne, czasopisma) , radio, kino, reklamę pocztową (listy reklamowe, ulotki, karty

pocztowe, koperty, katalogi, itp.). Ważnym i często wykorzystywanym środkiem reklamy są także
plakaty i ogłoszenia (reklama zewnętrzna)

a także reklama internetowa.

Poniżej zestawiono te środki reklamy wraz z ich cechami charakterystycznymi.

Tabela 2 Rodzaje reklamy, cechy charakterystyczne

Rodzaj reklamy

Zalety

Wady

Reklama telewizyjna

Stosowana jest najczęściej przy

reklamowaniu dóbr codziennego

zakupu, np. żywności, chemii

gospodarczej, a także, gdy

producent chce zademonstrować

sposób działania danego produktu

Przykłady:

o Plansza reklamowa

o Migawka

o Film reklamowy

o Dociera do widowni masowej

o Poprzez łączenie obrazu, ruchu,

kolorów, dźwięku istnieje duże

prawdopodobieństwo, że reklama

wzbudzi zainteresowanie i utrzyma

uwagę odbiorcy

o Silnie działa na emocje odbiorcy

o Stosunkowo wysoka wiarygodność

przekazu

o Wysokie koszty związane z

produkcją filmów reklamowych

o Wysokie koszty emisji filmu

reklamowego

o Mała selektywność widowni

o Natłok reklam telewizyjnych

(może ona zostać niezauważona)

– powstaje tzw. szum

informacyjny

o Ulotność tej reklamy

o Emisję należy planować dużo

wcześniej

Reklama w prasie codziennej

Wykorzystuje się ją najczęściej do

promowania domów towarowych,

sklepów, lokalnych firm usługowych

a także w przypadku wprowadzania

na rynek nowego produktu.

Przykłady:

o Ogłoszenie

o Wkładka reklamowa

o Artykuł reklamowy

o Uważana jest za wiarygodną

o Trwałość tej reklamy

o Stwarza klimat do przekazywania

pilnych informacji

o Reklamę można w gazecie

codziennej umieścić stosunkowo

późno

o Nie jest to bardzo droga reklama

o Jest czytana średnio przez

zaledwie pół godziny

o Bardzo duża ilość reklam zostaje

niezauważona

o Trudno za jej pośrednictwem

dotrzeć do niektórych grup

docelowych, np. do młodzieży

o Niezbyt dobra jakość tych reklam

pod względem kolorystyki, jakości

druku (np. zdjęcia), itp.

J. Kall, Reklama, PWE, Warszawa 1998, s.88-89.

Rodzaj reklamy

Zalety

Wady

Reklama w czasopismach

Najczęściej reklamuje się w nich

branżę samochodową, kosmetyki,

żywność, odzież, obuwie, sprzęt

biurowy i komputerowy

Przykłady:

o Ogłoszenie

o Wkładka reklamowa

o Artykuł reklamowy

o Uważana jest za najbardziej

wiarygodną reklamę, nie tak bardzo

denerwującą i przesadną jak

reklama emitowana w telewizji

o Bardzo dobra jakość zdjęć

kolorowych

o Czasopisma bardzo często są

przechowywane przez bardzo długi

czas, więc czytelnik ma szansę

zetknąć się z reklamą w nich

zamieszczoną kilkukrotnie

o Możemy dotrzeć do konkretnych

odbiorców

o Prestiż czasopisma przechodzi na

reklamę,

o Reklamy bardzo często są czytane

równie uważnie jak artykuły je

otaczające i traktowane równie

poważnie

o Jest bardzo drogą reklamą

o Należy stosunkowo wcześnie

(kilka miesięcy przed wydaniem)

wykupić miejsce reklamowe

Reklama radiowa

Są bardzo dobrym środkiem do

reklamowania: sieci detalicznych,

lokalnych firm usługowych, sklepów

specjalistycznych

Przykłady:

o Ogłoszenie

o audycja

o Działa na emocje odbiorcy po przez

wykorzystane w niej głosów znanych

osób, muzyki, i innych efektów

dźwiękowych

o Jest stosunkowo tania

o Czas emisji możemy rezerwować

bez większego wyprzedzenia

o Radio towarzyszy słuchaczom

bardzo często przez cały dzień, więc

istnieje duże prawdopodobieństwo,

że odbiorca zetknie się z nią kilka

razy

o Reklama ta jest bardzo ulotna i w

natłoku innych reklam może

zostać nie zauważona

o Słuchacz bardzo często nie

angażuje się w słuchanie radia. W

między czasie jest zajęty czymś

innym, np. prowadzeniem

samochodu, wykonywaniem

czynności domowych itp. Może to

prowadzić do tego, że nie

zauważy on, albo nie zapamięta

przekazu reklamowego

Reklama internetowa

Jest to nowy, ale coraz częściej

stosowany środek reklamowy. Za

pomocą Internetu można

reklamować prawie wszystko.

Przykłady:

o Strona WWW

o Banner

o List e-mailowy

o Słowa kluczowe w
wyszukiwarkach

o Możliwość bardzo dokładnego

sprecyzowania grupy docelowej

o Niskie koszty

o Ogólnoświatowy zasięg

o dostęp do informacji 24 godziny na

dobę i 365 dni w roku

o Elastyczność

o Nadal ograniczona dostępność do

Internetu (ograniczenia

sprzętowe, niedostateczny zasięg

telefonii, wysokie ceny na

świadczenie usługi Internetowej)

o Niska jakość niektórych stron

o Niechęć klientów do płacenia za

dostęp do informacji

o Wirusy komputerowe

o Brak jednolitych cenników na

usługi internetowe

Reklama wystawiennicza

Bardzo ważna forma reklamy w

przypadku usług turystycznych.

o Bardzo często uczestnictwo w

targach wiąże się ze wzrostem

prestiżu firmy (w przypadku bardzo

o Bardzo wysokie koszty

uczestnictwa w takich imprezach

o Przygotowanie się do takich

Opracowanie na podstawie: Dlaczego warto zainwestować i założyć własną witrynę WWW, Web Design&Internet

Marketing,

www.on-line.pl

(październik 2003)

Rodzaj reklamy

Zalety

Wady

Istnieje duże prawdopodobieństwo

zdobycia nowych klientów dla firmy.

Przykłady:

o wystawy

o targi

o giełdy

prestiżowych targów)

o Możliwość wejścia na nowe

segmenty,

o Istnieje możliwość bezpośredniego

kontaktu przedsiębiorstwa z

klientem, możliwość

zaprezentowania oferty, a także

zbieranie informacji z rynku.

imprez wymaga dużego

zaangażowania czasu, itp.

Galanteria upominkowa

Przykłady:

o torby, plecaki, parasole

o odzież

o długopisy

o szklanki, kufle itp.

o Często gadżety reklamowe są

wykorzystywane na co dzień, przez

co klient często spotyka się np. z

logo firmy znajdujące się na

przedmiocie. Po jakimś czasie

zapada ono w pamięć klienta

o Duża trwałość

o Niezbyt duża wartość materialna

przedmiotów, a co za tym idzie także

cena

o Istnieje możliwość posądzenia

firmy o brak gustu, itp.

o Gadżet może zostać wyrzucony

o Obecnie bardzo dużo firm rozdaje

swoim klientom prezenty,

następny, czasami podobny,

może zostać niezauważony

Reklama zewnętrzna

Najczęściej za pomocą tego środka

reklamowane są piwo, napoje

chłodzące, papierosy, słodycze czy

stacje benzynowe.

Przykłady:

o Billboard

o Tablice ogłoszeniowe

o Gabloty uliczne

o Ogłoszenia na ścianach

o witryny

o Szyldy

o Neony

o Plakaty

o Ogłoszenia na środkach

komunikacji miejskiej itp.

o Jest stosunkowo tania

o Dzięki dużym rozmiarom pozwala

wywrzeć n a odbiorcach duże

wrażenie

o Utrwala w świadomości odbiorcy

pewne slogany, opakowania oraz

nazwy marek

o Brak selektywności odbiorcy

przekazu

o Nie możny na nim umieszczać

dużej ilości informacji, informacji

szczegółowych

Reklama pocztowa

Ten rodzaj reklamy ma na celu

sprzedanie konkretnego produktu,

lub utrzymanie kontaktów z klientami

firmy

Przykłady:

o List reklamowy

o Karta reklamowa

o Zaproszenia

o Bardzo wysoka selektywność

przekazu

o elastyczność
Jednakże, aby ta forma reklamy

przyniosła oczekiwany rezultat firma musi

dysponować:

dobrą listą adresową, atrakcyjną ofertę,

dobrą treść listu. Taka przesyłka musi być

estetyczna i atrakcyjna.

o Bardzo wysokie koszty

jednostkowe

o Nieduży procent odpowiedzi

(niewielki zainteresowanie)

Reklama kinowa

Patrz: reklama telewizyjna

Patrz: reklama telewizyjna, jednakże ta

forma reklamy ma znacznie mniejszy

zasięg, niż reklama telewizyjna

Źródło: Opracowanie własne

W zależności od rodzaju produktu, fazy jego życia a także zachowań klientów wybiera się inne
reklamowe środki przekazu.

SPRZEDAŻ OSOBISTA

Kolejnym elementem promotion-mix jest sprzedaż osobista. Czasami możemy spotkać

się także z określeniem aktywizacja sprzedaży, jednak są to pojęcia stosowane zamiennie.

Sprzedaż osobista polega na prezentacji produktu i rozmowie na jego temat w celu

doprowadzenia do zawarcia transakcji. Rozmawiają ze sobą potencjalny nabywca i sprzedawca.
Poza tym, sprzedaż osobista może mieć także na celu zbieranie informacji o potrzebach klientów,

zjednywanie sobie ich poparcia oraz kształtowanie pozytywnego wizerunku firmy. Sprzedaż
osobistą spotykamy na wszystkich szczeblach dystrybucji.

Cechy sprzedaży osobistej to:

Bezpośredni charakter komunikatu

Elastyczność, a co za tym idzie, możliwość szybkiej realizacji i adaptacji polityki

komunikacji do zmieniającej się sytuacji i potrzeb klienta.

Brak zakłóceń w procesie komunikacyjnym
Istnieje natychmiastowe sprzężenie zwrotne, które pozwala na zebranie informacji

z rynku

Należy jednak pamiętać, że sukces w sprzedaży osobistej w głównej mierze zależy od kwalifikacji

i predyspozycji sprzedawcy. Dlatego tak ważny jest dobór odpowiednich osób na stanowiska
związane z obsługą klienta. Sprzedaż osobista jest drogim narzędziem promocji, jednakże bardzo

chętnie stosowanym w przypadku dóbr, przy zakupie których klient musi uzyskać szczegółowe
informacje na ich temat.

PROMOCJA SPRZEDAŻY

Następnym, bardzo chętnie stosowanym obecnie instrumentem promotion-mix jest

Promocja sprzedaży, zwana też promocją uzupełniającą lub promocją dodatkową. Promocja
dodatkowa obejmuje zespół instrumentów, które sprawiają, że wzrasta atrakcyjność zakupu

danego produktu. Tymi instrumentami mogą być m. in.: bezpłatne próbki towarów, kupony,
oferty refundowane, premie, konkursy, loterie, oraz ekspozycje w punkcie sprzedaży.

Cechy charakterystyczne tego narzędzia:

I. Bielski, Podstawy marketingu, TKNOiK, Toruń 1998, s.292-295

I. Bielski, wyd.cyt., s.330-340

Działania te mają charakter krótkotrwały (nie za krótki, aby klient mógł je zauważyć,

nie za długie, aby nie straciły motywacyjnego charakteru).

Należy je odpowiednio rozplanować w czasie.
Wywołuje relatywnie szybkie efekty sprzedażowe

Skłaniają klienta do bezzwłocznego dokonania zakupu (ze względu na ograniczenie

czasowe).

MARKETING BEZPOŚREDNI

Kolejnym elementem promotion-mix jest marketing bezpośredni. Marketing bezpośredni

to „interakcyjny system marketingu, który korzysta z jednego lub więcej mediów reklamowych, by

wywołać określoną odpowiedź oraz/lub transakcje w dowolnym miejscu”.

Marketing

bezpośredni jest wykorzystywany głównie przez firmy, które prowadzą sprzedaż wysyłkową. W

ramach marketingu bezpośredniego spotykamy:

Marketing poczty bezpośredniej (wysyłanie oferty za pomocą poczty)
Telemarketing (sprzedaż produktów następuje w trakcie odbycia rozmowy

telefonicznej)

Marketing telewizyjny bezpośredniej reakcji (emitowanie krótkich filmów, w których

prezentowane są dane produkty oraz podany jest numer telefonu, pod którym można

zamówić dany produkt)

Zakupy elektroniczne (miedzy innymi zakupy przez Internet)
Zakupy z automatu (automaty służą do zamawiania wybranego towaru, wskazania

sposobu dostarczenia i zapłacenia za niego za pomocą karty płatniczej. Klient nie

otrzymuje produktu natychmiast, dlatego nie wolno tego automatu mylić z automatami
do sprzedaży słodyczy czy napojów za gotówkę).

PUBLIC RELATIONS

Wyżej wymienione narzędzia służą głównie zwiększeniu sprzedaży w krótkim czasie, lub

skłonieniu klienta, do tego, aby spróbował naszego produktu. Elementem promotion-mix, który
służy kreowaniu, utrwalaniu i rozszerzaniu społecznego zaufania i pozytywnego wyobrażenia o

organizacji jest Public Relations. Działania Public Relations często są nazywane propagandą
reklamową. Zmierzają one bowiem do kształtowania pożądanych postaw opinii publicznej

poprzez politykę rozgłosu (tzw. publicity) oraz dobrą reputację organizacji.

Definicję tę podaje Amerykańskie Stowarzyszenie Marketingu, Źródło: P.Kotler, Marketing Analiza, Planowanie,

Wdrażanie, Kontrola, Felberg SJA, Warszawa 1999, s. 600.

Na podstawie: P.Kotler, Marketing Analiza, Planowanie, Wdrażanie, Kontrola, Felberg SJA, Warszawa 1999, s.

602-603.

Działania Public Relations skierowane są najczęściej do środowisk, które mogą być

uznawane za liderów opinii publicznej. Mogą być nimi m.in. dziennikarze ( i to głównie z nimi

kojarzy się działania PR), artyści, władze, ludzie ze świata biznesu, sportowcy, itp. następnie w/w
osoby

i grupy przekazują informacje potencjalnym klientom organizacji. Tak więc w przypadku PR
komunikowanie się przedsiębiorstwa z klientami następuje drogą pośrednią.

Mimo to (albo dzięki temu) wiarygodność działań PR jest wyższa niż w przypadku pozostałych
elementów Promotion-mix. Informacje przekazywane i nagłaśniane przez mass media w ramach

propagandy marketingowej odbierane są przez opinię publiczną z większym zaufaniem niż hasła
reklamowe.

Należy jednak pamiętać, że działania z zakresu Public Relations bardzo często łączą się
z wysokimi kosztami ich wdrożenia.

W każdej firmie, kompozycja promotion-mix będzie wyglądać inaczej. Zarówno ze

względu na posiadane środki finansowe, jak i oferowany produkt, kanały dystrybucji czy ceny na

dane produkty. Należy pamiętać, aby wszystkie wyżej omówione elementy były traktowane
łącznie, a także, aby stanowiły harmonijną całość.

I. Bielski, Podstawy marketingu, TKNOiK, Toruń 1998, s.341-342

4. Projektowanie działań promocyjnych organizacji

4.1 Odbiorcy działań promocyjnych w gminie

Należy pamiętać, że wszystkie działania, które podejmuje samorząd w gminie są skierowane

do konkretnych grup społecznych. To one mają zachowywać się w określony sposób i

podejmować określone decyzje. Odbiorcami działań promocyjnych są często zupełnie różne
grupy otoczenia. Najważniejsze z nich w przypadku gminy i miasta to:

Miejscowa ludność
Inwestorzy

Turyści
Zainteresowani kulturą i wypoczynkiem

Siła robocza
Rodziny pochodzące spoza terenu gminy

Środowiska opiniotwórcze

Ze względu na odbiorców działań promocyjnych (wewnętrzni i zewnętrzni) i wybrany typ
produktu (gospodarczy, społeczny i kulturowy) możemy wyróżnić następujące typy promocji

gminy. Przedstawia je poniższa tabela.

Tabela 3 Typologia działań promocyjnych w gminie

Typ adresata

Typ

produktu

wewnętrzny

zewnętrzny

gospodarczy promocja gospodarcza wewnętrzna promocja gospodarcza zewnętrzna

społeczny

promocja społeczna wewnętrzna promocja

społeczna zewnętrzna

kulturowy

promocja kulturowa wewnętrzna

promocja kulturowa zewnętrzna

Źródło: M. Marks, Typy działań promocyjnych podejmowanych w gminach; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa
pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s. 217-227

Każdy typ promocji ma jakieś określone cele. Poniżej zostały one pokrótce opisane.

Promocja gospodarcza wewnętrzna

– polega głównie na pobudzaniu lokalnej społeczności

do przedsiębiorczości, tj. inicjowaniu i wspieraniu zarówno podmiotów już funkcjonujących, jak

i tych, które będą zainteresowane rozwinięciem działalności w przyszłości

Promocja gospodarcza zewnętrzna

– polega na reklamowaniu gminy na zewnątrz, zachęcaniu do

inwestowania na terenie danej gminy.

Promocja społeczna zewnętrzna

– ten typ promocji ma na celu przekazanie dalszemu otoczeniu

gminy informacji na temat poziomu rozwoju społecznego gminy, aby m. in. Pobudzić
zainteresowanie możliwościami osiedlenia się w gminie (na stałe lub czasowo), jej ofertą

oświatową.

Promocja społeczna wewnętrzna

– polega na inicjowaniu i umacnianiu wśród mieszkańców

gminy postaw obywatelskich, identyfikacji z miejscem zamieszkania oraz występującymi na jego
terenie społecznymi problemami.

Promocja kulturowa wewnętrzna

– głównym celem promocji kulturowej wewnętrznej jest

wzmacnianie więzi, tożsamości oraz świadomości kulturowej jej społeczności.

Promocja kulturowa zewnętrzna

– zadaniem tej promocji jest popularyzowanie zasobów

dziedzictwa kulturowego gminy poza jej wewnętrznym otoczeniem. Chodzi tu przede wszystkim

o wzbudzenie zainteresowania gminą i jej ofertą kulturalną. Zwiększenie stopnia znajomości
gminy, jej historii i miejscowych obyczajów. Wykreowanie pozytywnego wizerunku gminy i jej

otoczenia jako ośrodka upowszechniającego rozwój kulturowy w całym kraju.

W powyższych rozważaniach pojawiło się pojęcie wizerunku. Jest ono definiowane

następująco:

„ Wizerunek to twór wielowarstwowy, stanowiący sumę wszystkich spostrzeżeń,

obserwacji, w których dokonujemy projekcji naszego ego. Człowiek rejestruje pewne obiekty,

obrazy, informacje, które potem przetwarza. Jego podświadomość rejestruje pewne obiekty,
obrazy z jakimś mniej lub więcej ostrym wyobrażeniem. W efekcie otrzymujemy coś złożonego z

uczuć, sądów, opinii, postaw, faktów”.

W przypadku gmin (miasta) wizerunek pełni następujące funkcje.

Jest nośnikiem charakteru miasta i ważnym czynnikiem wpływającym na decyzje

wyboru np. miejsca ulokowania inwestycji, miejsca wypoczynku, nauki, zamieszkania itp.

Stanowi pewne uproszczenie rzeczywistości, gdyż informacje docierające do ludzkiej

świadomości są selektywnie oceniane i ograniczane do najbardziej istotnych z

K. Huber, Image, czyli jak być gwiazdą na rynku, Businessman Book, Warszawa 1994, s. 26

indywidualnego punktu widzenia. Często z braku czasu podejmujemy decyzje „na skróty”

kierując się uproszczeniami.

Porządkuje napływające do świadomości informacje w pewną logiczną całość (funkcja

porządkująca).

Pozwala dokonywać subiektywnego różnicowania miast, czy też subproduktów

miejskich, co w przypadku braku należytej ilości informacji potrzebnych do dokonania

wyboru znacznie ułatwia i przyspiesza proces podejmowania decyzji. Pełni on zatem
funkcję orientalną.

Wspomaga proces wyboru przez redukcję (minimalizację) ryzyka oraz steruje

zachowaniami w podejmowaniu decyzji. Dzięki takim uczuciom, jak zaufanie,

wiarygodność – proces podejmowania decyzji (dotyczących np. wyboru miejsca letniego
wypoczynku) ulega uproszczeniu i skrócenia. Wizerunek realizuje zatem kolejne dwie

funkcje: wspomagania decyzji oraz minimalizacja ryzyka.

Oprócz korzyści realnych daje mieszkańcom, turystom i innym użytkownikom

subproduktów miejskich korzyści dodatkowe, takie jak prestiż związany z
uczestniczeniem w organizowanej w mieście ważnej imprezie kulturalnej, spędzeniem

letnich wakacji w znanym nadmorskim kurorcie, itp.

Pozytywny wizerunek przyczynia się do tworzenia ogólnego zaufania do władz

miejskich, jako głównej strony odpowiedzialnej za zapewnienie odpowiedniego poziomu
usług miejskich.

Sprzyja on także kreowaniu pewnego rodzaju przywiązania , głównie przez

mieszkańców i turystów, np. do określonych uliczek w mieście, związanych z miastem

symboli, czy też inny elementów miasta, (np. kawiarenek, zabytkowych wąskich ulic).

Wizerunek możemy podzielić w następujący sposób:

Klasyfikacja wizerunków:

Lustrzany (obcy) – to jak podmiot jest postrzegany przez otoczenie,

Zwykły (własny) – to jak dany podmiot postrzega sam siebie,
Pożądany – jak podmiot chciałby być postrzegany.

Kryterium emocjonalne:

Wizerunek pozytywny (skojarzenia dodatnie)

Wizerunek negatywny (skojarzenia ujemne)

Na podstawie: A. Łuczak, Wizerunek miasta jako element strategii marketingowej; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją

Tadeusza Markowskiego; PAN, s. 187 - 206

Kryterium wyrazistości:

Silny wizerunek (silnie zakorzeniony w umysłach społeczeństwa)

Słaby wizerunek (słabo zakorzeniony w umysłach społeczeństwa)

Kryterium czasowe:

Wizerunek obecny
Wizerunek planowany

Kryterium typu odbiorcy:

Wizerunek wewnętrzny

Wizerunek zewnętrzny

Na wizerunek wpływają następujące elementy:

Zasoby ludzkie
Promotion mix

Wizualne zaprezentowanie się gminy
Produkt

Cena

Jednostkom terytorialnym zależy obecnie na tym, aby ich wizerunek był wyrazisty, a także

aby miasto czy region był spostrzegany pozytywnie (Np. aby dane miasto kojarzyło się
inwestorom jako przyjazne dla nowych inwestycji. zaś Turyści myśleli by o nim, jako

o bezpiecznym i czystym miejscu, gdzie można miło spędzić urlop, itp.). Dlatego coraz częściej
w strategiach rozwoju miasta (gminy) pojawiają się punkty dotyczące tego, jak dane miasto ma

być odbierane w przyszłości (jaki ma być jego wizerunek).

J. Olszewska, Wizerunek jako narzędzie tworzenia przewagi strategicznej gminy, Marketing i Rynek, 11/2000

K. Wójcik, Public Relations od A do Z, t. I, Placet, Warszawa 1997, s. 83

4.2 Etapy

działań promocyjnych

Aby spełnić wszystkie założone cele (zmiana wizerunku miasta, zwiększenie ilości turystów,

zwiększenie inwestycji w mieście, wzrost świadomości mieszkańców na temat działań
podejmowanych przez samorząd, itp.), należy zaprojektować plan działań (strategię) promocji.

Aby działania te były efektywne, należy przejść przez następujące etapy.

Tabela 4 Etapy działań promocyjnych w organizacji

Główne etapy

Podejmowane działania, pytania, które należy sobie zadać

1. Zidentyfikowanie

odbiorców
promocji

Pytamy, kto będzie odbiorcą przekazu promocyjnego (mogą nimi być: potencjalni
nabywcy, pośrednicy, dostawcy, kooperanci, środowiska branżowe, eksperci,
liderzy opinii, władze, konkurencja)

Badamy zachowania klientów i funkcje jakie pełnią poszczególne osoby w
procesie zakupu

2. Określenie celów

promocji

Pytamy o cele promocji, czy mają one być celami ekonomicznymi, np. wzrost
sprzedaży, czy mają informować i nakłaniać do pewnego działania.

o Określamy, czy cele będą długo- czy krótkofalowe

Przykłady takich celów w organizacji mogą być następujące :

o Osiągnięcie pewnego udziału w rynku
o

Poinformowanie klientów o zaletach nowowprowadzanego na rynek produktu

Utrwalenie mocnej pozycji na rynku

o Przedłużenie życia produktu
o Równoważenie działań promocyjnych konkurencji

inne

3. Opracowanie

projektu
przekazu

Ustalamy:
o

co ma zawierać przekaz

W jaki sposób zostanie on zrealizowany

Kto zrealizuje przekaz

Na jakie bariery techniczne i emocjonalne możemy natrafić, jak ich uniknąć

4. Dobór

instrumentów
promocji i kanału
przekazu

Udział form zależy przede wszystkim od rodzaju produktu (np. czy jest to produkt
inwestycyjny, czy konsumpcyjny) oraz miejsca w organizacji dystrybucji. Należy tu wziąć
pod uwagę czynniki związane z :

Produktem (rodzaj, cenę, cykl życia, itp.)

o Nabywcą (ilość, struktura, dochody, płeć, zachowania)

Strategią organizacji (marka towaru, ceny, dystrybucja, personel, budżet)

5. Określenie

budżetu promocji

Kwotę ustalamy wg wybranej metody:
-

Analogia historyczna do poprzedniego roku

o Procentowy

udział w obrotach

Tyle ile konkurencja

o Odpowiedni

udział w reklamie branży

o Metoda

zadaniowa

Tyle, ile można

Ustalamy gdzie i jaką kwotę wydać (czy ma to być reklama prasowa, czy telewizyjna, itp.)

6. Pomiar i ocena

skuteczności
promocji

Wykonujemy ją poprzez zadawanie sobie następujących pytań:

o Gdzie

jesteśmy?

o Dlaczego

tutaj?

o Gdzie

możemy i powinnyśmy być?

Jak tam dotrzeć?

Czy zbliżamy się do celu?

Kontrolować możemy: efekty sprzedażowe (np. dynamika sprzedaży), efekty niemierzalne
(np. znajomość marki, stosunek klientów do firmy, itp.)

Źródło: Opracowanie własne na podstawie J. Kall Reklama, s. 110-111 L. Bielski, Podstawy marketingu, s. 292-295

I. Bielski, Podstawy marketingu, TKNOiK, Toruń 1998, s.292-295

J. Kall, Reklama. PWE, Warszawa 1994, s. 110-111

I. Bielski, wyd. cyt., s.295-297

Rozdział II

Charakterystyka Sopotu

1 Wiadomości ogólne

Fot. 1 Molo w Sopocie

Źródło: Zbiory własne

Sopot jest nadmorskim miastem liczącym około 40 000 mieszkańców, a odwiedzanym

corocznie przez ponad dwa miliony turystów. Zajmuje powierzchnię 17 km kwadratowych.
Przekształcony w epoce renesansu w wieś letniskową gdańskich patrycjuszy, rozwinął się

w wieku XIX . w popularną miejscowość kuracyjną, określaną mianem Riwiery Północy
i światowego

kąpieliska nad Bałtykiem, a po drugiej wojnie światowej – Perły Bałtyku i letniej

stolicy Polski. Obok podstawowych turystyczno – usługowych funkcji pełni dziś rolę zaplecza
mieszkaniowego dla dwóch znacznie większych, sąsiednich miast, a także rolę ośrodka akade-

mickiego, naukowego, kulturalnego i sportowego.

Nazwa Sopot pochodzi od prasłowiań-

skiego określenia szumiącego potoku.

Pozycję jednego z najatrakcyjniejszych ośrodków wypoczynkowo – uzdrowiskowych

w Polsce miasto w dużej mierze zawdzięcza naturalnym i historycznym czynnikom, do których

możemy zaliczyć: walory krajobrazowe, lecznicze właściwości wód i źródeł, modernistyczną
i secesyjną architekturę.

Opracowanie na podstawie: M. Sperski, Sopot Przewodnik, Wydawnictwo BRYZA, Gdańsk, s.7

Opracowanie na podstawie informacji otrzymanych w trakcie rozmowy z Panią Katarzyną Kucz, Rzecznikiem

Prasowym Urzędu Miasta Sopot, Listopad 2002 r.

Informacje statystyczne na temat Sopotu

Powierzchnia miasta – 17,31 km

W tym:

Lasy – 9,06 km

Tereny zurbanizowane – 7,18 km

Użytki rolne i ogródki działkowe – 1,07 km

Parki i zieleńce na terenach zurbanizowanych – 1,91 km

Liczba stałych mieszkańców

(dane w sierpniu 2003r) – 40 360 mieszkańców

Liczba budynków

– 2551

W tym:

Zarejestrowanych jako zabytki – 71

Objętych ochroną konserwatorską – 680

Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych

(na dzień 31.12.1999r) – 5 148

Tabela 5 Miasta Partnerskie Sopotu

Polska:
Zakopane
www.zakopane.pl
www.um.zakopane.pl

Izrael:
Ashkelon
www.ashkelon.muni.il

Dania:
Naestved
www.naeskom.dk

Wielka Brytania:
Southend on Sea
www.southend.gov.uk

Szwecja:
Karlshamn
www.karlshamn.se

Rosja:
Peterhof
www.gov.spb.ru
www.peterhof.org

Niemcy:
Frankenthal (Pfalz)
www.frankenthal.de

Niemcy:
Ratzeburg
www.ratzeburg.de

Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych w UM Sopotu

Warunki atmosferyczne Sopotu

Około 61% obszaru miasta stanowią powierzchnie zielone.

Sieć wodociągowo-kanalizacyjna

obejmuje całe miasto. Sopot ma dobre połączenia drogowe i kolejowe z całym krajem, pro-

mowe ze Skandynawią a lotnicze z całym światem – dzięki portowi lotniczemu

w Gdańsku.

Położenie Sopotu u zbiegu Żuław Wiślanych, wysoczyzny polodowcowej i morza oraz wyso-
ko sięgająca krawędź tej wysoczyzny, stworzyły korzystne warunki klimatyczne. W okresie od

października do lutego wiatry wieją głównie z południa, południowego-zachodu
i zachodu, zaś w trakcie lata z zachodu. Dzięki wysokiej na około 150 m skarpie wysoczyzny

ograniczającej Sopot od zachodu, obszar miasta przez większą część roku jest położony
w cieniu tych wiatrów. Dzieki temu średnia prędkość na wysokości kilku metrów nad pozio-

mem morza nie przekracza 4,9 m/sek.

dr T. Michalski, Przeszłość i przyszłość Sopotu jako Uzdrowiska, Urząd Miasta Sopotu, Sopot, Listopad 2002

Roczny przebieg wilgotności względnej powietrza jest wyrównany. Jej średnia roczna wynosi

79%, co pokrywa się ze średnią dla obszaru Polski.

Sopot leży w zasięgu morsko – kontynentalnego typu opadów atmosferycznych, któ-

rego cechą jest mała roczna amplituda, z maksimum w lipcu oraz przewagą opadów jesien-
nych nad wiosennymi. Osłonięcie od zachodnich i północno – zachodnich wiatrów powoduje,

że suma opadów nie przekracza 600 mm. Średnie roczne zachmurzenie wynosi 6,9, jest zatem
niewiele większe niż dla całej polski.

Średnie zasolenie wody w Zatoce Gdańskiej, przy głowicy mola (z głębokości 0,5 m)

wynosi 7,2‰. Zawartość jodu w powietrzu, na głowicy mola, wynosi średnio 1,13 µg/m

3. 39

Atrakcje turystyczne Sopotu

Sopot swoim gościom oferuje szerokie, piaszczyste plaże, morskie kąpiele, sprzęt do

uprawiania sportów wodnych. Plaża rozciąga się na długości 4,5 km i dla miasta ma znacze-

nie strategiczne, a wiec jest najsilniejszym magnesem przyciągającym turystów. Na plaży tury-
ści znajdą zjeżdżalnie wodne, wiele punktów gastronomicznych a także opiekę Ratowników

WOPR,

Fot. 2- 5 Sopot

Źródło: Zbiory własne

Na plaży, głownie w sezonie letnim, mają miejsce różnego rodzaju imprezy sportowo – rekre-

acyjne, (np. turnieje piłki plażowej - nożnej i siatkowej, występy estradowe, biegi przełajowe
po plaży itp.).

Ponadto turyści w Sopocie mogą spacerować po najdłuższym w basenie Morza Bał-

tyckiego pomoście spacerowym, zwanym Molo Sopockim. Jego długość wynosi 511,5 m

i stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych Trójmiasta. Początek historii mola

T. Nurek, Charakterystyczne cechy klimatu Sopotu, Rocznik Sopocki, 1980 –1981, Towarzystwo przyja-

ciół Sopotu, 1983 [w:] Dr T. Michalski, Przeszłość i przyszłość Sopotu jako uzdrowiska, Urząd Miasta Sopo-
tu, 2002

w Sopocie sięga 1829 roku, kiedy to J.J. Haffner zbudował pomost długości 41 metrów. Do

końca XIX w. molo „wydłużyło się” do 150 m, by w roku 1910 osiągnąć 315 metrów. Obecny
kształt Mola został nadany w 1927 roku z okazji 25–lecia miasta. Od tego czasu w wyglądzie

Mola nastąpiły niewielkie zmiany.

Początkowo molo spełniało funkcję przystani dla jednostek pływających, stopniowo

przekształcając się , w miarę rozwoju uzdrowiska w obiekt rekreacyjny. Należy również pamię-
tać o uzdrowiskowym charakterze mola (stężenie jodu na częściach najdalej wysuniętych

w morze jest dwukrotnie większe niż na lądzie). Molo jest także miejscem wielu wydarzeń
kulturalnych. Wszystko to powoduje, że liczba spacerujących po nim ludzi potrafi sięgnąć 50

tyś. osób dziennie, zaś w ciągu roku przewija się 2 mln osób.

Na głowicy sopockiego Mola znajduje się przystań turystycznej żeglugi pasażerskiej,

z której w okresie od 15 maja do 30 września kursują statki do Gdyni, Gdańska i Helu.

Baza noclegowa Sopotu

Obecnie w Sopocie znajduje się 36 obiektów noclegowych co daje w sumie około

4004 miejsc noclegowych. Powyższe dane obejmują wszystkie miejsca noclegowe w hotelach,
pensjonatach, domach wycieczkowych, ośrodkach wypoczynkowych, domach studenckich,

polach biwakowych, pokojach gościnnych, kwaterach prywatnych. Do dyspozycji turystów
i kuracjuszy jest 10 hoteli, 3 pensjonaty, 21 obiektów oferujących usługi hotelarski oraz 2

campingi.

Zaplecze gastronomiczne

W Sopocie na gości czeka ponad 50 punktów, gdzie można coś zjeść. Turyści i miesz-

kańcy znajdą tu wiele wspaniałych restauracji a także pubów i kawiarni. Każdą z nich charakte-
ryzuje niepowtarzalne wnętrze i menu. Kawiarnie i puby znajdziemy na terenie całego miasta,

także na sopockiej plaży (m.in. Karczma Regionalna

Koliba). Największa ilość pubów znajdu-

je się w okolicach ulicy Monte Cassino – spacerowego centrum Sopotu.

2. Historia miasta Sopot

Poniżej przestawione zostały ważniejsze daty z dziejów Sopotu. W większym lub

mniejszym stopniu miały one wpływ na charakter dzisiejszego miasta.

Trzecie tysiąclecie p.n.e.
Najstarsze znane dziś ślady pobytu człowieka na terenie Sopotu pochodzą właśnie z tego

okresu. Kamienne narzędzia, pochodzące z młodszej epoki kamiennej, znaleziono w drugiej
połowie XX w. w sąsiedztwie ulicy Okrężnej.

VII – II w. p.n.e.
Wykopaliska archeologiczne na terenie Górnego Sopotu w postaci licznych grobów wyposa-

żonych w zdobione urny z przepalonymi szczątkami ludzkimi, wyroby z brązu oraz szklane
i bursztynowe paciorki świadczą, że we wczesnej epoce żelaza na terenie Sopotu zamieszkiwa-

ły plemiona zaliczane do ludów kultury urn twarzowych.
I – IV w. n.e.

Ślady dużego skupiska osadniczego u wylotu Doliny Świemirowskiej, skarb srebrnych denarów
rzymskich znaleziony w pierwszych latach XX w., pozostawiły po sobie plemiona kultury

wielbarskiej, utrzymujące kontakty handlowe z Rzymem.
VIII w. n.e.

W pobliżu Gręzowa, na gruntach ornych należących dziś do Leśnictwa Sopot oraz na terenie
Grodziska, odkryto w drugiej połowie XX w. ślady słowiańskich osad otwartych.

Przełom VIII i IX w.
Na skraju Skarpy Sopockiej zbudowano drewniano – ziemną warownię zabezpieczającą istnie-

nie otwartych osad, licznie powstających w tamtych czasach na terenie dzisiejszego Gdańska
i Gdyni. Wczesnośredniowieczny gród w Sopocie był zamieszkiwany do X w. Zachowały się

po nim ziemne wały , obronna fosa, grodowy majdan oraz wiele archeologicznych wykopalisk.
Około 1186 r.

Książe Pomorski Sambor I wyposażył nowo powstały klasztor cystersów w Oliwie w osady
Stawowo i Gręzowo, leżące w granicach dzisiejszego Sopotu.

1212 – 1214 r.
Książe Mściwój I wyposażył klasztor żukowskich Norbertanek w osadę Świemirowo.

1283r.
Książe Pomorski Mściwój II, w zamian za ziemie utracone pod Gniewem na rzecz Zakonu

Krzyżackiego, przekazał oliwskim cystersom 16 wsi, a wśród nich Sopot i Brodwino

1316 r.

Żukowskie norbertanki, drogą wymiany dóbr, pozbyły się Świermirowa na rzecz cystersów
z Oliwy.

1551r.
Bogaci gdańscy kupcy rozpoczęli proces wydzierżawiania od cystersów z Oliwy gruntów

sopockiej wsi i wznoszenia na nich wystawnych rezydencji wypoczynkowych, zwanych
dworami. W ciągu kilkudziesięciu lat uboga, klasztorna wieś chłopska, zmieniła się w wieś

letniskową gdańskiego patrycjatu. Obok funkcji wypoczynkowych sopockie dwory pełniły
również rolę ośrodków życia towarzyskiego i kulturalnego.

nzagą.

wojną.

orza.

1660 r.

W sopockich dworach stacjonowały państwowe delegacje na rokowania pokojowe w Oliwie,
po zakończeniu wojen ze Szwedami. Dwór w Karlikowie gościł polskiego króla Jana

Kazimierza wraz z żoną Ludwiką Marią Go
1714 r.

Królewski geometra Johannes Casparus Schirschmit sporządza na zamówienie sopockich
posesorów , szczegółowy plan Sopotu i okoli

1734 r.
Podczas wojny sukcesyjnej o koronę polską, pomiędzy zwolennikami Stanisława

Leszczyńskiego i Augusta III, wojska rosyjskie oblegające Gdańsk spaliły (13 maja) wszystkie
sopockie dwory. W kilka lat po pożarze odbudowano jedynie niektóre z nich i w skromniejszej

postaci niż przed
1756 - 1760 r.

Większość sopockich ziem (8 dawnych dworów) przejmujął polski magnat, generał Józef
Przependowski. Na Dworze Francuskim gospodaruje Joachim Deptowski, na Dworze

Duńskim gdańszczanin Gotfryd Dehn, a w Karlikowie – Ludwig Gralatth. Sołtys Henryk
Killer administrował skromną osadą rybacką nad brzegiem m

1772 r.
Po pierwszym rozbiorze Polski Sopot przyłączono do Prus. Administracja pruska sporządziła

szczegółowy spis sopockich mieszkańców i żywego inwentarza. Teren dzisiejszego Sopotu
zamieszkiwało wówczas 301 osób.

1774 r.

Skonfiskowany oliwskim cystersom majątek Stawowe, nabył gdański przedsiębiorca Müller
i zbudował na jego terenie przydrożną oberżę.

1793 r.

Hrabia Kajetan Sierakowski z Waplewa (w pow. sztumskim), kupił od spadkobierców Piotra
Killera grunty dawnego Dworu Sołeckiego i po czterech latach zamienił je z właścicielką

Dworu Francuskiego na zabudowaną parcelę na skraju Skarpy Sopockiej. Na tej parceli zbu-
dował zachowany do dziś klasycystyczny dwór letniskowy oraz założył park.

1804 r.
Dobra Przependowskich przejmujął gdańszczanin Karol Krzysztof Wegner. W centrum wsi

wzniósł kolejny dwór, a obok niego urządził okazały Park Wiejski z siedmioma stawami na
Potoku Środkowym.

1813 r.
Podczas oblężenia Gdańska bronionego przez Francuzów, stacjonowały w Sopocie wojska

kozackie, które dopuściły się grabieży na miejscowej ludności.
1814 r.

Kajetan Sierakowski, sprzedał swą letnią rezydencję gdańskiemu kupcowi i bankierowi Danie-
lowi Gotthelfowi Frantziusowi. We wsi stało wtedy 20 budynków mieszkalnych, w tym 4 bar-

dziej okazałe.
1819 r.

Pierwsze próby uruchomienia kąpieliska morskiego w Sopocie, inspirowane działalnością (od
1808 r.) pobliskiego kąpieliska w Brzeźnie. Karol Krzysztof Wegner, właściciel największego

sopockiego majątku, wzniósł na miejscu dzisiejszego Grand Hotelu skromny, drewniany bu-
dynek kąpielowy z dwiema wannami i kotłem do podgrzewania morskiej wody oraz drewniana

przebieralnię dla kąpiących się w morzu. W następnym roku zakład ten obsłużył 87 kuracju-
szy, a po dwóch dalszych latach – 167. Władze pruskie przystąpiły do modernizacji głównej

drogi prowadzącej przez Sopot z Gdańska do Berlina oraz wzniosły przy tej drodze między-
wyznaniową szkołę.

1823 r.
Jan Jerzy Haffner z Colmaru, były lekarz armii napoleońskiej, osiadły w Gdańsku w 1808 r.,

wzniósł na uzyskanym od pruskiego ministerstwa skarbu nadmorskim terenie, murowany bu-
dynek zakładu ciepłych kąpieli z 6 wannami oraz urządził wokół Królewskie Planty. Przy uj-

ściu potoku Elizy (dziś Potok Haffnera) ustawił drewniane przebieralnie dla pań kąpiących się
w morzu, a przy ujściu Potoku Kuźniczego – podobne przebieralnie dla panów. Wzdłuż Skar-

py Sopockiej, na gruntach należących do dawnego Dworu Francuskiego, Meyerholdowie
urządzają dostępny dla publiczności park, zwany Laskiem. W dawnym Dworze Hiszpańskim

urządzono stację pocztową. Wydano pierwszy przewodnik po sopockim uzdrowisku, z za-
twierdzonym przez władze regulaminem dla kąpieliskowych gości.

Rysunek 7 Jan Jerzy Haffner - portret

Źródło: Sopot Kronika XX wieku, s. 52

1824 r.
Obok Zakładu Kąpielowego powstał pierwszy Dom Zdrojowy.

1826 – 1827 r.
Ukazał się tygodnik Kallisto - gazeta kąpielisk Sopotu i Brzeźna. Zbudowano drewniany po-

most spacerowy o długości 41 m, ustawiony na słupach wbitych w dno zatoki. Sopot liczący
570 stałych mieszkańców, obsłużył w ciągu sezonu 450 kuracjuszy.

1830 r.
Umiera Jan Jerzy Haffner. Jego spadkobiercy rozbudowali dom Zdrojowy o taras wsparty na

12 kolumnach i pokoje gościnne na poddaszu. Gdański geometra Schaper sporządził dokład-
ny plan sopockiej wsi.

1842 r.
Przesunięto na rolkach (o 50 m na południe) murowany budynek Zakładu Kąpielowego, po

czym rozbudowano Dom Zdrojowy o salę teatralną, taras widokowy od strony morza i ko-
lumnowy ganek. Na miejscu dawnych przebieralni wybudowano Łazienki Południowe (dla

pań) oraz Łazienki Północne (dla panów) z pomostami kąpielowymi i drewnianymi osłonami
wprowadzonymi w morze. Wydano dwa obszerne przewodniki turystyczne po Sopocie

Fot. 6 Widok z lotu ptaka na Łazienki Południowe i pomsty kąpielowe

Źródło: Dawny Sopot, s. 93

1843 r.

w Sopocie istniało już 154 domów, zamieszkanych przez 930 stałych mieszkańców. W ciągu
sezonu przebywało w kurorcie 1000 kuracjuszy. Zbliżony do tego stan utrzymywał się przez

dalsze dwudziestopięciolecie.
1870 r.

Nastąpiło uruchomienie linii kolejowej z Gdańska do Koszalina. Zbudowa pierwsze sopockie
kościoły: neogotyckiej kaplicy dla katolików i kościółka protestanckiego w Parku Południo-

wym. Następuje początek intensywnego rozwoju letniskowej osady i przekształcania jej w
modne kąpielisko o charakterze miejskim.

1872 r.
Uruchomiono sieć wodociągową ze zbiornikiem u źródeł Potoku Kuźniczego.

1874 r.
Utworzono urząd gminny w Sopocie. Przyłączono do Sopotu: Karlikowo, Świemirowo i Sta-

wowia. W wyniku tego przyłączenia liczba stałych mieszkańców Sopotu wzrosła z 2139 do
2834. Zbudowano nowy zakład ciepłych kąpieli z 26 wannami i pokojami zabiegowymi. Roz-

budowano Łazieneki. Uruchomiono nowy zespół łazienek damskich przy ujściu Potoku Babi-
dolskiego

1877 r.
Władze gminy kupiły od spadkobierców Haffnera przedsiębiorstwo uzdrowiskowe. Zabudo-

wa Dolnego Sopotu sięgnęła pod Skarpę. Wydano pierwszy przewodnik turystyczny po so-
pockich lasach stanowiących spacerowe zaplecze uzdrowiska.

1880 r.
Zbudowano nowy, drewniany Dom Zdrojowy. Urządzono Skwer Kuracyjny, obramowany od

strony morza galeriami spacerowymi i narożnymi pawilonami. Wydłużeno pomost spacerowey
do 94 m i wyposażono go w prostokątną platformę z przystanią dla statków. Otwarto hotel

Victoria w Górnym Sopocie.
1885 r.

Uruchomiono pierwszą sopocką gazownię.
1887 r.

Sopot liczył już4800 stałych mieszkańców i obsługiwał w ciągu sezonu 5280 kuracjuszy. Za-
budowę stanowiło 573 budynki mieszkalnych, z których 148 stanowiły domy letnie, nieza-

mieszkane w okresie zimowym. Ukazał się kolejny przewodnik turystyczny po Sopocie, autor-
stwa miejscowej pisarki Elisy Püttner.

1894 r.

Przy ulicy Haffnera (dziś Sobieskiego) 35 powstało Sanatorium Bałtyckie.

Fot. 7 Sanatorium Bałtyckie

Źródło: Sopot Kronika XX wieku, s. 49

1897 r.

Budowa hotelu Werminghoffa u zbiegu ulic Morskiej i Południowej. Otwarto pierwsze korty
tenisowe w sąsiedztwie Parku Północnego. Uruchomiono elektrownię. Ukazał się pierwszy

numer Sopockiej Gazetki Kąpielowej, wydawanej trzy razy w tygodniu do 1902 r.
1898 r.

Otwarto pola wyścigów konnych w Karlikowie.
1900 – 1901 r.

Budowa protestanckiego Kościoła Zbawienia (Dziś Katolicki Kościół Garnizonowy) na
Wzgórzu Morskim. Rada gminy wszczęła starania o nadanie praw miejskich Sopotowi. Dekret

cesarski z 8 października 1901 r. uruchomił procedurę przekształcenia administracji w miejskie
struktury. Sopot liczył już 10 000 stałych mieszkańców i obsługiwał w ciągu roku 12 500 kura-

cjuszy.
1902 r.

1 kwietna nastąpiła uroczystość nadania praw miejskich Sopotowi. Powołano burmistrza
i zarząd miasta. Rozpoczęcie budowy kościoła katolickiego p.w. NMP Gwiazdy Morza.

Fot. 8 Kościół p.w. NMP Gwiazdy Morza (stan obecny)

Źródło: Zbiory własne autorki

1904 r.

Otwarto nowy Zakład Wodoleczniczy.
1905 r.

Wydano monografię Chronik der Seebad Zoppot (historia Sopotu), autorstwa gdańskiego
historyka Fritza Schultza.

Fot. 9 Strona tytułowa Kroniki Miasta Sopotu

Źródło: Sopot Kronika XX wieku, s. 28

1907 r.

Budowa Łazienek Południowych
1908 r.

Otwarcie pierwszego toru saneczkowego na stoku Wzgórza Trzech Gracji.
1909 r.

Otwarcie neobarokowego hotelu Metropol przy ulicy Morskiej (dzisiejsza Bohaterów Monte
Casino). Pierwsze przedstawienie w nowo urządzonej Operze Leśnej. Rozbiórka drewnianego

Domu Zdrojowego.
1910 – 1912 r.

Budowa nowego Domu Zdrojowego wyposażonego w salę teatralną, sale dancingowe, restau-
racje, czytelnie, winiarnie, pokoje hotelowe i tarasy widokowe. Wydłużenie mola do 315 m.

otwarcie kolejnych tortów tenisowych i nowej siedziby klubu tenisowego. Budowa nowego
ratusza. Otwarcie strzelnicy mieszczańskiej oraz nowego toru saneczkowego w sąsiedztwie

Opery Leśnej

Fot. 10 Ratusz z 1911 roku Fot. 11 Ratusz dziś

Źródło: Dawny Sopot, s. 12

Źródło: Zbiory własne autorki

1914 r.
Sopot liczył 17 000 mieszkańców stałych i obsłużył 20 100 kąpieliskowych gości. Wybuchła

pierwsza wojna światowa.
1919 r.

W jednej z sal Domu Zdrojowego otwarto sopockie kasyno gry.
1920 r.

Na mocy Traktatu Wersalskiego Sopot wszedł (na prawach powiatu) w skład Wolnego Miasta
Gdańska.

1922 r.
Uruchomiono coroczne Festiwale Wagnerowskie w Operze Leśnej.

1923 r.
Rozbudowano południowe skrzydło Domu Zdrojowego na siedzibę kasyna. Uroczyste ob-

chody setnej rocznicy powstania kąpieliska morskiego w Sopocie. Rozpoczęto budowę Sta-
dionu Stulecia w Dolinie Owczej.

1926 r.
Oddanie do użytku Stadionu Stulecia. Liczba stałych mieszkańców Sopotu przekracza 25 000

i utrzymuje się na tym poziomie aż do 1939 r.
1927 r.

Otwarto monumentalny Hotel Kasyno, zwany dziś Grand Hotelem.

Fot. 12 Grand Hotel w Sopocie

Źródło: Zbiory własne autorki

1928 r.

Rozbudowano molo do dzisiejszych rozmiarów (645 m).
Zamknięto Skwer Kuracyjny półkolistymi kolumnami spacerowymi.

1939 r.

Wybuch drugiej wojny światowej. Zagłada lub wypędzenie ludności żydowskiej i znaczącej
części mieszkańców polskiego pochodzenia.

1945 r.
Wkroczenie wojsk radzieckich do Sopotu (23 marca). Spalano centrum uzdrowiska z Domem

Kuracyjnym, Kasynem Gry, Hotelem Metropol i hotelem Werminghoffa. W całym Sopocie
zniszczono w wyniku działań wojennych 135 budynków (10% zabudowy). Napływ osadników

połączony z wysiedlaniem ludności niemieckiej. Umieszczenie w sopockim ratuszu siedziby
urzędu wojewódzkiego i delegatury rządu do spraw odbudowy Wybrzeża. Powołanie nowego

zarządu miejskiego, utworzenie Filharmonii Bałtyckiej, Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych, Insty-
tutu Muzycznego.

1946 r.
Przeniesienie siedziby urzędu wojewódzkiego do Gdańska

1947 r.
Otwarto Targi Gdańskie w drewnianych pawilonach wzniesionych na części przyziemia daw-

nego domu Zdrojowego.
1948 r.

Pierwszy Festiwal Sztuk Plastycznych w Sopocie.

1950 r.
Sopot liczy 36 700 stałych mieszkańców - 2 200 spośród nich żyło tu również przed wojną.

1952 r.

Uruchomienie elektrycznej kolei miejskiej łączącej Sopot z Gdańskiem, a w roku następnym
również z Gdynią.

1956 r.
Przeniesienie Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych do Gdańska.

1956 r.
Odbył się (pierwszy w Polsce) Międzynarodowy Festiwal Muzyki Jazzowej.

1961 r.
Pierwszy Międzynarodowy Festiwal Piosenki w operze Leśnej.

1971 – 1975 r.
Oddanie do użytku żelbetowych Łazienek Północnych. Wzniesienie kompleksu budynków

sanatoryjno – hotelowych przy ulicy Bitwy pod Płowcami (Sanatorium Helios)
1976 r.

Wydano pierwszy numer Rocznika Sopockiego, stanowiącego do dziś jedno z podstawowych
źródeł wiedzy o dziejach, życiu kulturalnym i współczesnych problemach miasta.

1977 r.
Sopot osiąga największą w swoich dziejach liczbę (54 000) stałych mieszkańców.

1979 r.
Urzędowe uznanie Sopotu za urbanistyczny zespół zabytkowy i poddanie go ochronie pań-

stwowych służb konserwatorskich.
1991 r.

Rozpoczęto wydawanie Tygodnika Sopot, przeobrażonego po dwóch latach w Gazetę Miasta
Sopot, ukazującą się raz w tygodniu.

1995 r.
Rozbudowa Łazienek Południowych i przekształcenie ich w zespół restauracyjno – hotelowy.

1997 r.
Uruchomienie ujęcia leczniczych wód solankowych. Prace związane z ustanowieniem Sopotu

uzdrowiskiem.
19 luty 1999 r

Ukazanie się w Dz. U. Nr 10 poz. 94 informacji o tym, że od dnia 5 lutego 1999 Miasto Sopot
oficjalnie uzyskuje Status Uzdrowiska.

3. Sopot – uzdrowiskiem. Walory lecznicze miasta, sanatoria

Podniesienie czystości atmosfery, plaż i wody morskiej, sprawiły, że w lutym 1999 roku Sopot

uzyskał oficjalnie status uzdrowiska.

Dzięki swojemu położeniu i klimatowi Sopot pełni ważną rolę kąpieliska i uzdrowiska. Po-

czątki działalności uzdrowiskowej zainicjowano budując pierwszy zakład przyrodoleczniczy dok-

tora Haffnera. W zakładzie kuracjusze mogli korzystać z ciepłych i zimnych kąpieli w wodzie
morskiej. Kąpieli zażywano w wannach z porcelany, cyny, miedzi a nawet w wannach drewnia-

nych służących do kąpieli siarczanych. Przez lata przyjeżdżali tu ludzie spragnieni poprawy zdro-
wia i licznych rozrywek, oferowanych przez kurort.

Niezwykłe położenie miasta i liczne oferowane w nim rozrywki sprawiają, że przybywający

do uzdrowiska goście mogą leczyć „duszę i ciało”. Długie spacery brzegiem morza umożliwiają

talassoterapię, natomiast wędrówki po pięknych lasach, porastających otaczającą miasto od za-
chodu, umożliwiają terenoterapię, gdy zaś panuje słoneczna pogoda kuracjusze mogą oddawać się

helioterapii. W mieście możliwa jest także hipoterapia, dzięki stadninom koni. Sopot jest uzdro-
wiskiem unikalnym w skali naszego kraju. Położenie w centrum rozległej i jednej najbardziej po-

pularnych w Polsce aglomeracji, dysponuje znakomitym mikroklimatem i bazą uzdrowiskowo –
sanatoryjną. Specyficzne położenie między gęstymi lasami, a morskim brzegiem powoduje, że

cywilizacyjna plaga zanieczyszczonego powietrza jest tu niemal niezauważalna.

W Sopocie można leczyć się z reumatoidalnego zapalenia stawów, osteoporozy, tarczycy,

schorzeń górnych dróg oddechowych, chorób metabolicznych i neurologicznych oraz otyłości.
Tu także przeprowadza się rehabilitację dzieci z porażeniem mózgowym. Oprócz zdrowego kli-

matu z pomocą chorym przychodzi wydobywana z głębokości ponad 800 metrów solanka sodo-
wo – jodkowo – bromkowa o stężeniu 4,4% i temperaturze 18,5 st. C.

W takim stężeniu solanka może być używana jedynie do kąpieli i inhalacji. Sopocka solanka

dostępna jest dla wszystkich odwiedzających miasto. Chętni mogą zażywać inhalacji ze stężonej

solanki wypływającej z grzybka inhalacyjnego w Parku Południowym. Natomiast rozcieńczoną
wodę mineralną można pić w pijalni tuż obok wejścia do Zakładu Balneologicznego przy molo.

W pobliżu pijalni można nabyć potrzebne do tego celu specjalne kubki z herbem miasta.

„Kąpiele, z uwagi na skład chemiczny oraz stężenie w niej jodków i bromków, można zalecać

głównie w następujących schorzeniach:

reumatoidalnym zapaleniu stawów,

chorobie Bechterewa,
przewlekłych i zwyrodnieniowych chorobach reumatycznych

stanach wymagających zwiększenia odporności
Inhalacje hipo - i izotonicznym roztworem solanki wskazane są w:

przewlekłych nieżytach nosa, gardła i oskrzeli oraz zatok

przewlekłych stanach zapalnych nosa, gardła i krtani oraz zatok przynosowych,

dychawicy oskrzelowej zewnątrzpochodnej o lekkim przebiegu

stanach po zabiegach w obrębie dróg oddechowych,

Przyjeżdżający do miasta kuracjusze mogą wynająć w mieście kwaterę i korzystać z zabiegów

w dowolnie wybranym zakładzie lub pełnego zakresu usług świadczonych przez sopockie sanato-

ria: „Leśniku” i Wojewódzkim Zespole Reumatologicznym, a także w Sanatorium „Helios

Wojewódzki Zespół Reumatologiczny zajmuje się działalnością leczniczą w zakresie;

leczenia i rehabilitacji chorób reumatycznych u dorosłych i u dzieci,
leczenia i profilaktyki osteoporozy

działalności oświatowej - promocji zdrowia

W skład Zakładu wchodzą trzy oddziały leczenia stacjonarnego dla dorosłych na 110 łóżek, od-

działa dziecięcy (30 łóżek), sanatorium dziecięce (38 łóżek). Ponadto Zakład obejmuje także wo-
jewódzką przychodnię reumatologiczną przyjmującą około 15 000 pacjentów ambulatoryjnych w

ciągu roku, ośrodek profilaktyki i leczenia osteoporozy oraz zakład balneologiczny udzielający
około 1000 zabiegów dziennie.

Sanatorium MSW „Helios” posiada 282 łóżka i możliwość wykonywania 400 zabiegów na

jedną zmianę. „Helios” prowadzi działalność leczniczą w następujących sytuacjach:

chorobach układu krążenia, w tym wczesnej rehabilitacji kardiologicznej po zawale mię-

śnia sercowego i zabiegach kardiochirurgicznych

schorzeniach górnych i dolnych dróg oddechowych
schorzeń reumatycznych.

Sanatorium „Leśnik” posiada 150 łóżek i możliwość wykonywania 500 zabiegów na jedną

zmianę w zakresie następujących schorzeń: chorób układu krążenia, schorzeń układu ruchu

i układu oddechowego.

4. Nagrody i wyróżnienia

Miasto Sopot nagradzane było wielokrotnie i w różnych kategoriach. Od kilku lat otrzymuje

tytuł Mistrza Samorządności.
Ponadto w roku 2003 Sopot otrzymało między innymi następujące wyróżnienia:

Sopot miastem zaliczonym do najatrakcyjniejszych nadmorskich kąpielisk

w rankingu Tygodnika POLITYKA Gwiazdki Na Piasku 2003

Koncepcja rozwoju Uzdrowiska Sopot, Załącznik do Uchwały Rady Miasta Nr XVIII/283/00 z dnia 10 X 2000r.

5. Struktura przychodów i wydatków Miasta

Poniżej podana została struktura dochodów i wydatków miasta Sopot oraz źródła ich pocho-
dzenia w roku 2003.

Wykres 1 Przewidywane dochody miasta Sopot w roku 2003

Przewidywane dochody miasta Sopot

w roku 2003

29 359 859,00 zł

8 507 896,00 zł

94 761 138,00 zł

Dotacje
Subwencje
Dochody własne

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Wykres 2. Dochody własne Sopotu

Dochody własne Sopotu

1 900 000,00 zł

3 144 268,00 zł

1 952 920,00 zł

600 000,00 zł

24 350 000,00 zł

6 008 620,00 zł

7 573 330,00 zł

3 500 000,00 zł

13 592 000,00 zł

1 500 000,00 zł

30 640 000,00 zł

Dochody z najmu i dzierżawy gruntów i
nieruchomości

Sprzedaż mienia komunalnego

Zarząd i użytkowanie wieczyste

Wpływy z tytułu przekształ.prawa użyku
wieczystego

Jednostki obsługi gospodarki mieszkaniowej (ROM-
y)

Podatki i opłaty lokalne od osób prawnych

Podatki i opłaty lokalne od osób fizycznych

Udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych

Udziały w podatku dochodowym od osób prawnych

wpływy zopłaty skarbowej

Pozostałe wpływy i dochody własne

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Wykres 3. Wydatki miasta Sopot

Wydatki miasta Sopot

35 000,00 zł

7 703 802,00 zł

26 065 197,00 zł

396 423,00 zł

15 564 304,00 zł

5 803 000,00 zł

14 844 081,00 zł

7 210 811,00 zł

11 856 625,00 zł

1 514 070,00 zł

31 382 298,00 zł

2 292 052,00 zł

2 608 767,00 zł

2 989 322,00 zł

1 100 800,00 zł

14 025 000,00 zł

6 470,00 zł

10,00 zł

Transport i łączność

Sport i turystyka

Gospodarka mieszkaniowa

Działalność usługowa

Administracja publiczna

Urzędy naczelnych organów władzy

Rolnictwo i łowiectwo

Bezpieczeństwo publiczne i
ochrona przeciwpożarowa

Obsługa długu publicznego

Różne rozliczenia

Oświata i wychowanie

Szkolnictwo wyższe

Ochrona zdrowia

Opieka społeczna

Edukacyjna opieka wychowawcza

Gospodarka komunalna i ochrona
środowiska

Kultura i ochrona dziedzictwa
narodowego

Kultura fizyczna i sport

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Z powyższych danych wynika, że największa część dochodów Sopotu stanowią dochody

własne (72%), następną grupą są zaś subwencje (22%). Jeżeli chodzi o strukturę dochodów wła-
snych miasta, to przeważają tu wpływy ze sprzedaży mienia komunalnego(32%), a następnie

wpływy z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych(28%).

Pieniądze, które otrzymuje miasto, są wydatkowane przede wszystkim na oświatę i wy-

chowanie (22%), gospodarkę mieszkaniową (18%), transport i łączność (11%), gospodarkę ko-

munalną i ochronę środowiska (10%), opiekę społeczną (8%).

Budżet miasta Sopot jest budżetem zrównoważonym, jednakże ze względu na trudną sy-

tuację w kraju i fakt, że Sopot jest bogatą gminą, miasto zostało obciążone wysoką opłatą na

rzecz gmin uboższych.

W budżecie przewidziane są wydatki na promocję miasta. Wynoszą one 396 423 zł

i dotyczą głównie promowania turystyki. Wydatki te mają na celu głównie promocję miasta

wśród mieszkańców, turystów i kuracjuszy. Mają służyć wykreowaniu wizerunku Sopotu jako

kurortu
o niesłabnącej przez cały rok atrakcyjności oraz wspomagać wszelkie działania prowadzące do

rozwoju ruchu turystycznego, a także poszerzenie rozszerzenie przepływu informacji o możliwo-
ściach wypoczynkowych, leczniczych i imprezach kulturalno-rozrywkowych odbywających się w

Sopocie.

Wyżej wymieniona kwota ma być przekazana na:

działalność Centrum Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej przy ul. Dworcowej,
dotacje dla organizacji pozarządowych zajmujących się upowszechnianiem turystyki

dotacja dla Stowarzyszenie Turystycznego Sopot na całoroczną obsługę oficjalnych stron

internetowych Urzędu Miasta Sopotu (webmaster)

Oddziału PTTK Sopot (zainstalowanie tablic informacyjnych z siecią sopockich szlaków

spacerowych, wykonanie pełnego rezerwowego stanu drogowskazów oraz organizacje

imprez turystyczno-krajoznawczych, popularyzujących aktywny wypoczynek oraz działa-
nia proekologiczne mieszkańców)

Przedsiębiorstwo Turystyczno-Handlowe Kąpielisko Morskie Sopot (organizacja imprezy

pt. Dni Haffnera- Otwarcie sezonu turystycznego w Sopocie)

Pozostałe wydatki (dotacje dla Studium Fotografii z przeznaczeniem na promocję miasta,

projekty graficzne i wykonanie materiałów zdjęciowych do wykonania materiałów pro-

mocyjnych miasta, zakup materiałów promocyjnych, promocja Sopotu na targach tury-
stycznych itp.).

Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

6. Strategia rozwoju miasta

Celem stworzenia Planu Strategicznego Miasta Sopotu jest określenie metod postępowania i

realizacji działań administracyjno – gospodarczych, mających służyć wszechstronnemu rozwojo-

wi miasta.

Misja Sopotu

Podczas prac nad Strategią Rozwoju Miasta, w których uczestniczyli przedstawiciele róż-

nych grup zawodowych i społecznych Sopotu, powstała misja dla miasta. Brzmi ona następująco:

SOPOT, TO BEZPIECZNE MIASTO UZDROWISKOWE O WYSOKIM

STANDARDZIE USŁUG TURYSTYCZNYCH, RTEKREACYJNYCH, KULTURAL-

NYCH I KONGRESOWYCH

6.1 Główne i szczegółowe cele strategiczne miasta Sopotu

Poniżej podane zostały cele, które w Planie Strategicznym Miasta postawili sobie mieszkańcy

i władze miasta Sopotu. Przedstawione zostały one jako stwierdzenia opisujące miasto.

Tabela 6 Cele strategiczne dla miasta Sopot

Cele główne

Cele szczegółowe

Miasto bezpieczne i życzliwe ludziom, w
którym dba się o życie, zdrowie, majątek
mieszkańców i przyjezdnych

o Wysoki stopień identyfikacji, integracji, samorządności i

przedsiębiorczości mieszkańców

o  Wzrost partycypacji społecznej i doskonalenie jej form
o  Przyjazny urząd miasta
o  Dobre warunki dla rozwoju przedsiębiorczości w mieście

Miasto turystyki, rekreacji i rozrywki przez
cały rok

o Dobrze rozwinięta i wykorzystana baza turystyczna, rekreacyj-

na i rozrywkowa

o Poprawa atrakcyjności turystycznej miasta (centrum, molo, pas

nadmorski, Dom Zdrojowy)

o Zróżnicowana oferta turystyczna, rekreacyjno – sportowa, uzdrowi-

skowa, rozrywkowa i gastronomiczna

o Całoroczna oferta jednodniowego i weekendowego wypoczynku

służąca turystom i mieszkańcom regionu

o 6000 stałych miejsc noclegowych

Miasto ładu przestrzennego, zadbanych
domówi sprawnej infrastruktury technicz-
nej

o Rewitalizacja miasta i efektywne gospodarowanie zasobami

mieszkaniowymi

o  Zachowanie dziedzictwa kulturowego
o  Utrzymanie kameralnego zagospodarowania miasta
o  Efektywne gospodarowanie majątkiem komunalnym
o  Odnowione budynki wraz z ich otoczeniem
o  Zróżnicowana oferta budownictwa mieszkaniowego
o  Zapewnienie niezbędnego zasobu lokali socjalnych zamiennych
o  Racjonalnie ukształtowana i bezpieczna infrastruktura miejska
o  Modernizacja i rozwój sieci wodno – kanalizacyjnych, deszczowo –

melioracyjnych

o  Zmodernizowane źródła energii cieplnej i systemy zasilania
o  Mniejsze zagrożenie pożarowe, chemiczne i gazowe
o  Dobry stan techniczny jezdni i chodników
o  Bezpieczny, efektywny i ekologiczny układ komunikacji w mieście
o  Pełne zintegrowanie komunikacji miejskiej z systemem aglomeracji

Miasto kultury i nauki, miejsce organizo-
wanie kongresów i innych spotkań

o  Sopot krajowym i Europejskim ośrodkiem kultury i nauki
o  Stała i zróżnicowana oferta kulturalna
o  Zróżnicowana, wielofunkcyjna baza lokalowa wykorzystywana  dla

potrzeb kultury i nauki oraz organizacji kongresów

o Co najmniej 60% bazy turystycznej wykorzystanej po sezonie
o Efektywne wykorzystanie kontaktów, współpracy krajowej i zagra-

nicznej w dziedzinie kultury i nauki

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Sopot Plan Strategiczny Miasta, Wydział Strategii Rozwoju Urząd Miasta Sopotu,
Sopot 2002

Powyższe misja i cele, są punktem wyjścia dla wszystkich projektów i działań podejmowanych

przez władze miasta i inne jednostki działające na terenie miasta, (np. dla Zakładu Reumatolo-
gicznego).

Cele główne

Cele szczegółowe

Zdrowe miasto, w którym walory
przyrodniczo-krajobrazowe są
utrzymane i wykorzystane z my-
ślą o rozwoju funkcji uzdrowi-
skowej służącej poprawie warun-
ków pracy i życia mieszkańców

o Utrzymywanie i rozwój funkcji uzdrowiskowej z wykorzystaniem po-

łożenia w Aglomeracji gdańskiej

o Oferowanie usług uzdrowiskowych wykorzystujących złoża wód solanko-

wych, właściwości morza i lasów oraz inne możliwości terapeutyczne

o  Rozbudowa uzdrowiskowej bazy zabiegowej i noclegowej
o  Utrzymanie wartościowych ekosystemów Sopotu i jego otoczenia
o  Zagospodarowane tereny zielone
o  Czystość wód powierzchniowych zgodna z obowiązującymi dla uzdrowisk

normami

o Zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska odpadami
o Poprawa stanu czystości miasta

Miasto bezpieczne i życzliwe
ludziom, w którym dba się o ży-
cie, zdrowie, majątek mieszkań-
ców i przyjezdnych

o  Poprawa obiektywnego i subiektywnego stanu bezpieczeństwa
o  Udoskonalony Zintegrowany System Bezpieczeństwa
o  Rozwinięty system zabezpieczeń przed przestępcami
o  Spadek przestępczości nieletnich
o  Dobrze rozwinięty system infrastruktury społecznej
o  Wysoki poziom usług medycznych i rehabilitacyjnych
o  Wysoki poziom profilaktyki uzależnień
o  Prawidłowo zorganizowany system opieki nad dziećmi, osobami w pode-

szłym wieku, niepełnosprawnymi

o  Skuteczna i efektywna pomoc rodzinie wymagającej wsparcia
o  Zapobieganie bezdomności i ułatwianie wychodzenia z bezdomności
o  Pomoc w usamodzielnianiu życiowym młodzieży wychowującej się poza

rodzinami naturalnymi

o Rozwój ośrodka interwencji kryzysowej
o Zróżnicowana oferta edukacyjna w szkołach umożliwiająca realiza-

cję potrzeb i spełniająca aspiracje młodego pokolenia oraz doro-
słych mieszkańców Sopotu

o Zapewnienie możliwości kształcenia dzieci i młodzieży o specjalnych po-

trzebach edukacyjnych na wszystkich szczeblach edukacji

o Upowszechnienie kształcenia integracyjnego osób niepełnosprawnych
o Bogata oferta edukacyjna w szkołach samorządowych i niepublicznych

Rozdział III

Działania marketingowe miasta

1. Klienci miasta

W przypadku miasta Sopot można mówić o następujących, głównych grupach klientów:

obecni mieszkańcy miasta

potencjalni mieszkańcy miasta
turyści

kuracjusze sopockich sanatoriów
inwestorzy zamieszkujący terytorium miasta

inwestorzy spoza terytorium miasta
inne.

Na potrzeby problemu opisywanego w niniejszej pracy, pod uwagę wzięto tylko wybrane

grupy (mieszkańcy miasta Sopot, inwestorzy, turyści i kuracjusze). Z punktu widzenia promocji
Sopotu jako uzdrowiska, właśnie te grupy będą miały największy wpływ na to, czy działania

przeprowadzone przez władze miasta odniosą zamierzony skutek, czy nie. Należy pamiętać, że w
przypadku innego problemu (np. wybory do władz lokalnych) niektóre z w/w grup klientów nie

będą miały bezpośredniego wpływu na sytuację, a pojawić się mogą inne zainteresowane grupy, o
których w tej pracy nie wspomniano.

Tabela 7 Grupy klientów w Sopocie

Grupy klientów

Decyzje, ich wpływ na sytuację Sopotu jako

uzdrowiska

Obecni mieszkańcy miasta, w tym stwo-
rzone przez nich organizacje non-profit

o Podejmują decyzję o tym, kto będzie sprawował władzę

w mieście

o Zapewniają dochody miastu (udział miasta w podatkach

dochodowych mieszkańców)

o Tworzą „klimat” miasta (mogą być przyjaźni, otwarci, lub

chłodni, traktujący turystów jak „zło konieczne”)

o Dbają o wygląd miasta

Inicjują wydarzenia kulturalne w mieście podnosząc
atrakcyjność turystyczną miasta

Turyści i kuracjusze sopockich sanato-
riów

o Są źródłem zysku dla miasta i jego mieszkańców, oraz

przedsiębiorców działających na terenie miasta

o Zapewniają reklamę miastu, przekazywanie opinii zna-

jomym

Wpływają na klimat miasta, czasami tworzą modę na
bywanie w mieście.

Inwestorzy

o Są odpowiedzialni za poziom usług i towarów oferowa-

nych w mieście

Zapewniają dochody miastu (udział miasta w podatkach
dochodowych od osób prawnych)

o Tworzą nowe miejsca pracy

Źródło: Opracowanie własne

2. Produkt oferowany przez Sopot

Ze względu na tematykę niniejszej pracy pod uwagę wzięto następujące rodzaje produktu ofe-

rowanego przez miasto Sopot.

turystyczny

handlowo – usługowy
sportowo – rekreacyjny

kulturalny
mieszkaniowy

publiczny
inwestycyjny

Produkty te wyodrębnione zostały w oparciu o wcześniej wybrane grupy klientów miasta.

Każdy z produktów może dotyczyć każdego z klientów, jednak w innym zakresie. Na przykład
produkt turystyczny bezpośrednio dotyczy turystów, jednak bardzo chętnie korzystają z niego

także mieszkańcy miasta. Podobna sytuacja może wystąpić w przypadku inwestorów, gdzie mogą
oni występować jednocześnie jako mieszkańcy i inwestorzy.

Ze względu na to, że Sopot to miasto, które posiada status uzdrowiska i dąży do tego, aby

stać się kurortem, bardzo ważne są w tej sytuacji produkty turystyczne, handlowo-usługowe, kul-
turalne i sportowo-rekreacyjne. Aby w/w produkty mogły cechować się wysoką jakością, należy

zapewnić takie warunki, aby produkt inwestycyjny, mieszkaniowy i publiczny, były na wysokim
poziomie. Jak więc widać, wszystkie wyżej wymienione produkty są ze sobą bardziej lub mniej

związane. Należy o tym pamiętać projektując strategię komunikacji marketingowej.

System Jakości ISO 9001

Aby zapewnić jak najlepszą obsługę swoich klientów oferując im najlepszy produkt,

Urząd Miasta Sopotu działa w oparciu o Normy ISO 9001:1994/EN.

W rozumieniu Normy

klientem jest każdy interesant (osoba fizyczna, przedsiębiorstwo komercyjne

bądź inna instytucja) zwracająca się o świadczenie usługi zgodnej z zakresem zadań wykonywanych przez
Urząd. Jest nim również samo miasto Sopot, na rzecz, którego wykonywane są zadania wyznaczone przez obo-

wiązujące prawo.

Wyrób zaś, to usługi świadczone klientom Urzędu, będące w zakresie zadań komórek orga-

nizacyjnych Urzędu objętych systemem jakości.

Księga Jakości Dla Systemu Jakości zgodnie z Normą ISO 9001:1994/EN, s. 11

Wyżej wymieniona Norma ma pomóc w jak najlepszym wypełnianiu następujących zadań

Urzędu. Należą do nich:

współudział w kształtowaniu wizji rozwoju Miasta
projektowanie zgodnego z przyjętymi kierunkami rozwoju budżetu miasta

zapewnienie - w ramach postawionych do dyspozycji zasobów – najlepiej możliwej ob-

sługi Miasta i jego mieszkańców w szczególności po przez:

• optymalne wykorzystania zasobów
• podnoszenie kwalifikacji pracowników i właściwego ich motywowania do podnosze-

nia jakości świadczonych usług

•

poprawienie obsługi klientów poprzez badanie ich potrzeb i odpowiednie korygowa-
nie obowiązujących procedur (m.in. skrócenie czasu obsługi o 7 dni w stosunku do

wymagań ustawy, szkolenia pracowników w zakresie komunikacji społecznej i inne)

Opracowanie na podstawie:

Księga Jakości Dla Systemu Jakości zgodnie z Normą ISO 9001:1994/EN, s.7

3. Oferta promocyjna miasta Sopot

Władze miasta Sopot zdają sobie sprawę z tego, że przepływ informacji jest bardzo ważną

sprawą. Służy on coraz lepszemu zaspokajaniu potrzeb mieszkańców miasta oraz innych osób
znajdujących się na jego terenie. Sposoby komunikowania się z ww. grupami przedstawiono

i omówiono poniżej.

3.1 Sposoby pozyskiwania i przekazywania informacji stosowane

przez władze Miasta

Aby zidentyfikować potrzeby klientów miasta, w Sopocie stosuje się następujące sposoby

zbierania informacji:

przeprowadzanie badań marketingowych (ankiety)

stworzenie Komórki Informacji i Promocji w Urzędzie Miasta Sopotu
spotkania z przedsiębiorcami, mieszkańcami i innymi grupami zainteresowanymi sytuacją

w mieście

działalność Wydziałów

stworzenie E-gminy
utworzenie punktu informacyjnego w Urzędzie

kontakty z mediami ogólnopolskimi i lokalnymi.

Te same kanały mogą też służyć w większym lub mniejszym stopniu przekazywaniu informa-

cji na zewnątrz. Na przykład na stronach E-gminy interesanci mogą mówić o swoich problemach,

a z drugiej strony mogą za jej pośrednictwem uzyskać niezbędne informacje. Podobnie sytuacja
ma się w wypadku spotkań z przedsiębiorcami, czy wizytą interesanta w którymś z Wydziałów.

Ponad to władze miasta do tego aby informować swoich klientów, wykorzystuje tzw. gabloty
ścienne. Umieszczane są w nich plakaty, teksty informacyjne itp.

3.2 Dotychczasowe

działania władz miasta mające na celu promocję

Sopotu

Władze miasta zdają sobie sprawę z tego jak ważna jest w dzisiejszych czasach promocja mia-

sta i jego walorów przyrodniczych, kulturalnych, itp. Szczególnie ważna jest także promocja skie-
rowana do mieszkańców, bowiem to oni decydują tu o wyborze osób sprawujących władzę

w samorządach . Można tu więc mówić też o tzw. marketingu politycznym, promocji polityków
itp. Poniżej podano przykłady tego, jak do tej pory promowano Sopot.

Na kopertach i kartkach pocztowych były one umieszczane w następujący sposób:

Rysunek 15 Koperta przedstawiająca sposób w jaki umieszczane były datowniki Sopockie

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 87

Takie oznakowanie listów przykuwało uwagę osób przez co informowało Polaków

o mieście Sopot i o aktualnych imprezach kulturalnych, sportowych itp. mających w nim miejsce.

Projektowano także znaczki pocztowe związane z miastem. Poniżej został podany przykładowy
znaczek.

Rysunek 16 Znaczek z 1923 roku przedstawiający Sopot z początku wieku wydany z okazji
wystawy filatelistycznej.

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 59

W historii miasta powstało także wiele Roczników Sopockich, przewodników

i książek na temat Sopotu, a także folderów i ulotek o tematyce sportowej, kulturalnej
i uzdrowiskowej. Poniżej podane zostały kopie okładek niektórych z nich.

Rysunek 19 Strony tytułowe książek o Sopocie

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 264

Roczniki i kroniki są obecnie bardzo ważnym źródłem informacji o życiu dawnego Sopo-

tu. Kroniki zawierają spis wydarzeń, jakie miały miejsce w mieście. Znajdziemy w nich wiele ilu-
stracji, zdjęć itp. materiałów.

Roczniki zaś, to swego rodzaju książki, w których po pierwsze znajdują się informacje o wydarze-
niach, które miały miejsce w Sopocie w danym roku (lub w przeciągu kilku lat). Po drugie, Rocz-

niki Sopockie to zbiory esejów na temat ludzi związanych z Sopotem, ważnych miejsc, wydarzeń
i zjawisk społecznych. Na przykład w Roczniku Sopockim z roku 2003 czytelnik znajdzie pracę

pt. „Sopockie sezony teatralne Friedricha Genée.” Lub „Obcokrajowcy patrzą na Sopot”. W
Roczniku Sopockim z lat 1985-1986 znajdujemy tekst pt. „Architektoniczne obiekty kultu religij-

nego w Sopocie”. W Roczniku z 1995 roku znajduje się m. in. esej opisujący Zbyszka Cybulskie-
go, a także inny, mówiący o Żydach żyjących na terenie Sopotu przed II wojną światową.

W Rocznikach poruszane są więc bardzo różne tematy i problemy. Jednakże zawsze dotyczą one
Sopotu i jego spraw, przez co pomagają lepiej poznać miasto jego mieszkańcom , jak i osobom

z zewnątrz.

FOLDERY I ULOTKI

Ze względu na turystyczny charakter miasta Sopot, wydano tu wiele folderów i ulotek,

które zawierają informacje o atrakcjach turystycznych miasta. Powstała miedzy innymi

Mapa

Sopockich Szlaków Spacerowych, Atrakcje Sopot Plan Miasta, Informator Trójmiejski,
czy Kalendarze imprez 2001, 2002, 2003 (ulotki te opracowane zostały w kilku wersjach języ-
kowych, m.in. angielskim, francuskim, niemieckim). Poniżej podane zostały kopie stron tytuło-

wych folderów i ulotek.

DZIAŁALNOŚĆ SOPOCKICH FIRM I ORGANIZACJI NON-PROFIT

Bardzo duży wpływ na spostrzeganie Sopotu mają firmy działające na jego terenie. One

bowiem pośrednio też promują miasto. Poniżej podane zostały kopie logo firm działających na

terenie Sopotu i województwa pomorskiego, ich reklamy oraz plakaty imprez sponsorowanych.

Rysunek 23 Reklama jednego z Sopockich pensjonatów z początku XX wieku.

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 42

Rysunek 24 Logo firm i organizacji działających w Sopocie

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001,

Sopot jest miastem, w którym ma miejsce wiele imprez o ogólnopolskim zasięgu, a często

też ponad krajowym. Jest to okazja, aby zaprezentować charakter miasta i jego walory. W tym

celu wydawane są plakaty, które oprócz imprez promują także miasta. Oto przykłady:

Rysunek 25 Plakaty informujące o imprezach mających miejsce w Sopocie

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001,

Ponad to zwykło się mówić o Sopocie, jako o polskiej stolicy tenisa. Tenis jest sportem,

który jest uprawiany w Sopocie od wielu lat. Co roku odbywają się tu Turnieje Tenisowe PRO-

KOM OPEN. Poniżej podane zostały kopie plakatów reklamujących tę imprezę. Należy zauwa-
żyć, że są one zaprojektowane w taki sposób, aby bezpośrednio kojarzyły się z miejscem, w któ-

rym impreza się odbywa, czyli Sopotem. Na jednym z plakatów molo sopockie zostało prze-
kształcone w rakietę tenisowa, na innym piłka tenisowa jest pewnego rodzaju kulą w której znaj-

duje się widok Sopotu i mola. W końcu plakat z roku 2001 bezpośrednio nawiązuje do herbu
miasta. A mianowicie w herbie (podobnie jak na plakacie) znajduje się mewa trzymająca coś w

łapach. W herbie jest to ryba, w przypadku plakatu jest to piłka tenisowa.

Rysunek 26 Plakaty reklamujące sopocki turniej tenisowy

ORGANIZOWANIE WYDARZEŃ

Wspomniane wcześniej imprezy bardzo często są organizowane we współpracy

z Urzędem Miasta Sopotu. Można tu mówić wtedy o organizowaniu wydarzeń (ang. event),
które mają na celu promocję miasta. Przykładem takiego wydarzenia, były

OBCHODY 100

ROCZNICY NADANIA SOPOTOWI PRAW MIEJSKICH.

W skład Komitetu Honorowego obchodów 100-lecia miasta weszli m.in. Czesław Miłosz

(Honorowy Przewodniczący), Maciej Płażyński (Marszałek Sejmu RO), Lech Wałęsa (Prezydent,
Honorowy Obywatel Miasta Sopotu) Abp Tadeusz Gocłowski (Metropolita Gdański), Donald

Tusk (Wicemarszałek Senatu), Prezydenci Sopotu, Gdańska i Gdyni oraz osobistości ze świata
biznesu, nauki i kultury.

Z tej okazji odbyło się wiele spotkań, koncertów i innych imprez. Powstała witryna

www, która zawierała informacje na ten temat, a także kalendarium w/w wydarzeń (m.in. historia

Sopotu, opis miasta i jego atmosfery sprzed 100 laty).

Na potrzeby tych uroczystości zaprojektowano logo obchodów. Odbyło się to w drodze

konkursu. Poniżej podane zostały projekty znaków graficznych na 100-lecie Sopotu.

Rysunek 27 Projekty znaków graficznych na stulecie miasta Sopot (wersja czarno-biała)

Proj. Robert Klemann

Proj. Grzegorz Protasiuk (I miejsce) Proj. Maria Lepczak (wyróżnienie)

Źródło: Kuryer Sopocki

Z okazji jubileuszu w sopockiej firmie bursztyniarskiej „Helena”, Jana, Hildegardy i Pawła

Podżorskich, zostały wykonane dwa pamiątkowe bursztynowe medaliony (wg projektu Józefa

Golca). Obecnie znajdują się one w Muzeum Sopotu. Zostały tam przekazane jako dar autorów
dla miasta.

Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 257

Rysunek 28 Bursztynowe medaliony i pieczęć wykonane z okazji 100–lecia Sopotu

Źródło: Józef Golec, Sopot Kronika XX wieku, Gdynia 2001, s. 257

Oprócz tego z okazji stulecia miasta Sopotu, gdańska firma ZIAJA Ltd. Zakład Produkcji

Leków wyprodukowała serię kosmetyków do ciała

Sopot Seria Brązująca Relaksująca. Pro-

dukty te można było nabyć w całej Polsce. W skład serii wchodziły Sopot KREM BRĄZUJĄCY
RELAKSUJĄCY, Sopot BALSAM BRĄZUJĄCY RELAKSUJĄCY, Sopot TONIC RELAKSU-

JĄCY, Sopot PŁYN DO KĄPIELI RELAKSUJĄCY. Wszystkie wyżej wymienione produkty na
opakowaniu miały umieszczony szkic sopockiego molo, a kolor opakowania bezpośrednio koja-

rzył się z bursztynem. Poniżej przedstawiony został wzór ulotki (wyglądała ona tak samo jak
opakowanie produktów) SOPOT Serii Brązującej Relaksującej.

Rysunek 29 Ulotka Kosmetyków SOPOT SERIA BRĄZUJĄCA RELAKSUJĄCA

Źródło: Zbiory własne autorki

Z okazji 100-lecia miasta odnowiono też 100 budynków w mieście. Na jednym z nich wy-

korzystano boczną ścianę budynku malując tam ilustracje przedstawiające Sopot 100 lat temu.

(Patrz Fot.13). Wykonanie tej pracy było sponsorowane przez firmy: Kosmetyki AA, HAKI, Fl-
ügger (farby) oraz Fundację FAS.

Fot. 13 Budynek w Sopocie, odnowiony z okazji 100-lecia miasta Sopotu

Źródło: Zbiory własne autorki

W czasie trwania obchodów 100-lecia w mediach ukazywały się informacje na temat ob-

chodów jubileuszu, m.in. w: Czasopiśmie Kuyer Sopocki, Gazecie Wyborczej, Dzienniku Bał-
tyckim, a także w TVP i lokalnych rozgłośniach radiowych. Informacje na temat obchodów po-

jawiały się też w Internecie.

KONFERENCJE

Innym sposobem, wykorzystywanym przez władze w celu promowania miasta, jest orga-

nizowanie

konferencji, seminariów, Dni Sopotu. Miasto organizuje takie spotkania u siebie,

jednakże częściej bierze udział w imprezach organizowanych w innych miastach. Do takich im-

prez można zaliczyć głównie targi turystyczne (Katowice, Poznań)i konferencje. Miasto wzięło
m.in. udział w konferencji pt.

Finansowanie inwestycji i projektów turystycznych ze środ-

ków unijnych, połączonej z V Przeglądem Materia ów Promocyjnych miast. Konferencja

była zorganizowana w Karpaczu. Ponadto Sopot ma zamiar wziąć udział
w spotkaniu organizowanym przez

Polską Organizację Turystyczną na temat Działania na

rzecz rozwoju turystyki morskiej w Polsce. W maju 2004 planowana jest realizacja przedsię-
wzięcia

Estakada Północy. Ma to być impreza promocyjna adresowana do partnerów obszaru

Morza Bałtyckiego. Organizatorami wydarzenia są miasta: Gdańsk, Sopot, Gdynia oraz Urząd
Marszałkowski Województwa Pomorskiego.

Impreza ta ma skupiać się wokół promocji kultury, sztuki, turystyki i gospodarki regionu,

z uwzględnieniem różnorodności Pomorza. W trakcie trzytygodniowego rejsu, żaglowiec Dar

Młodzieży będzie przybijał do portów w Rydze, Tallinie i Sankt Petersburgu. W każdym z portów,
podczas kilkudniowych postojów, będą prezentowane widowiska teatralne, wystawy malarstwa

i fotografii oraz kuchnia regionalna. Folklorystyczne zespoły będą urozmaicać wydarzenie. Im-
prezie będą towarzyszyć prezentacje gospodarcze i turystyczne, ukazujące szerokie spektrum wa-

lorów możliwości regionu pomorskiego. W rejsie udział weźmie 40 osobowa załoga, składająca
się ze znanych osobistości ze świata kultury. W realizacje przedsięwzięcia zaangażowane zostaną

media, a w trakcie rejsu nakręcony zostanie film, który następnie zostanie nadany w Regionalnej
Telewizji Polskiej

W roku 2000 władze Sopotu zorganizowały Dni Sopotu w Sztokholmie. „Celem było

wykreowanie obrazu Sopotu jako „Perły Bałtyku”. Postanowiono to zrobić za pomocą sztuki. Na

trzy dni siedziba Instytutu Polskiego w Sztokholmie zamieniała się w miejsce prezentacji dzieł,
które na co dzień oglądać można w galeriach Sopockich”

Rysunek 30 Rysunek promujący miasto podczas Dni Sopotu w Sztokholmie

Źródło: Kuryer Sopocki, No. 9(12) Sopot, 30.10.2000

Opracowanie na podstawie informacji uzyskanych w Urzędzie Miasta Sopot w lipcu 2003

Katarzyna Kucz, Maciej Rusek, Dni Sopotu w Sztokholmie, Kuryer Sopocki, No. 9(12) Sopot, 30.10.2000

SPONSORING

Kolejnym instrumentem promocji miasta jest

Sponsoring. Miasto m.in. jest sponsorem

Sopockiego Studium Fotografii. Ponadto Prezydent sponsoruje stypendia dla zdolnych studen-
tów lub jest patronem imprez mających miejsce na terenie Województwa Pomorskiego. Przykła-

dem może tu być Organizowany na Politechnice Gdańskiej Konkurs KAROLE.
Z drugiej strony, miasto też może być sponsorowane, a konkretnie imprezy, które organizuje.

Tak było m. in. w przypadku obchodów 100-lecia Nadania Praw Miejskich (Patrz strona 67, Or-
ganizowanie wydarzeń-działania Public Relations).

PRODUKCJA FILMU REKLAMOWEGO

Na potrzeby promocji miasta za granicami kraju, a w szczególności sopockiego mola, na-

kręcony został dziesięciominutowy film. Przedstawia on w skrócie charakter miasta, jego walory

przyrodnicze, kulturowe. Film wyświetlany jest głównie przy okazji targów turystycznych itp.
Poniżej przedstawione zostały wybrane ujęcia z tego filmu.

on nadmorskim kurortem i uzdrowiskiem. W filmie zawarte zostały m. in. Zdjęcia
z najsłynniejszych imprez w Sopocie. Należą do nich wyścigi konne, Turnieje Tenisowe PRO-

KOM OPEN (mowa o nich była w poprzednich punktach pracy) oraz Festiwal Piosenki.

W filmie za pomocą muzyki połączono to co współczesne, z tym co działo się 100 lat

temu. Poza tym, (ze względu na przeznaczenie filmu), zawiera on także dane statystyczne na te-
mat miasta. Cała prezentacja robi dobre wrażenie.

DZIAŁALNOŚC STOWARZYSZENIA TURYSTYCZNEGO SOPOT – CENTRUM
INFORMACJI TURYSTYCZNO UZDROWISKOWEJ

Kolejna forma promocji miasta, to działalność Stowarzyszenia Turystycznego Sopot. Jest

to organizacja, której zadaniem jest promocja miasta. Stowarzyszenie odpowiedzialne jest m.in. za

całoroczną obsługę oficjalnych stron internetowych Urzędu Miasta Sopotu.

W budynku Stowarzyszenia znajduje się także Informacja Turystyczna i Uzdrowiskowa. Jest ona

prowadzona przez Stowarzyszenie Turystyczne Sopot na zlecenie Urzędu Miasta. Można tam
znaleźć informacje o wolnych miejscach noclegowych w Sopocie. Ponadto w wyżej wymienionej

Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej turysta znajdzie:

rezerwacje miejsc noclegowych w Sopocie

informacje o rozkładzie jazdy PKP, PKS, Polskiego Expressu (krajowe przejazdy autoka-

rowe)

informacje o rozkładzie rejsów po Zatoce Gdańskiej, Zalewie Wiślanym oraz promów

pasażerskich

informacje o organizacji i życiu Sopotu i Trójmiasta (układ ulic, adresy ważniejszych in-

stytucji, plaże. Kąpieliska, muzea, obiekty sportowe itp.)

informacje o imprezach kulturalnych, sportowych, turystycznych i rekreacyjnych odbywa-

jących się w Trójmieście

bezpłatne informatory, foldery o Sopocie oraz inne materiały reklamowe członków Sto-

warzyszenia Turystycznego Sopot

informacje o możliwości zakwaterowania w całej Polsce

eGmina

Ten dział obejmuje takie zakładki jak: BIP, Gmina, Spawa, Baza Prawna, Kącik Interesanta

Rysunek 34 Oficjalna strona internetowa Sopotu (eGmina)

Źródło:

www.sopot.pl

Jak wcześniej wspomniano, strona jest platformą internetową, za pomocą której mieszkańcy mia-
sta mogą zapytać urzędnika o sposób załatwienia danej sprawy, mogą pobrać lub/i wydrukować

niezbędne kwestionariusze, itp. To właśnie znajdujemy w tym dziale. Ponad to czytamy tu na
temat eGminy:

„eGmina umożliwi Ci:

- poznanie procedur załatwiania interesujących Cię spraw
- złożenie wniosku przez Internet

- bieżące sprawdzanie stanu obsługi Twojego wniosku
Po co chodzić do Urzędu? – złóż wniosek w wolnym czasie, z domu lub kawiarenki interneto-

wej.”

www.sopot.pl

(listopad 2003)

Turystyka

Tutaj Internauta znajduje działy: Co, gdzie, kiedy, jak?, Turystyka i Uzdrowisko. W nich zaś adresy

i numery telefonów m. in. do: Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej, do hoteli, kwater pry-
watnych, pubów, dyskotek, kin itp. Nie znajdziemy tu jednak żadnych opisów tych miejsc. Warto

tu nadmienić, że w przypadku odsłony Uzdrowisko (patrz Rysunek 6) znajdujemy tylko ustawę na
temat ochrony środowiska. Nie ma tu żadnych informacji na temat walorów Sopotu jako miasta-

uzdrowiska, a takich informacji podświadomie tu się szuka.

Rysunek 35 Oficjalna strona internetowa Sopotu (Turystyka)

Źródło:

www.sopot.pl

Rysunek 36 Oficjalna strona internetowa Sopotu (Uzdrowisko)

Źródło:

www.sopot.pl

Aktualności

Dział ten zawiera informacje o najnowszych postanowieniach samorządu lokalnego. Obejmuje

Publikacje, Pilne komunikaty, Imprezy i Przetargi. Znajdziemy tu informacje o wydarzeniach jakie będą
miały miejsce w Sopocie, a także zestawienie ogłoszeń o przetargach publicznych.

Rysunek 37 Oficjalna strona internetowa Sopotu

Źródło:

www.sopot.pl

Ponad to można tam też znaleźć Uchwały dotyczące miasta i Załączniki do nich. Tu-

ryści znajdą tu adresy i telefony takich miejsc, jak hotele, pensjonaty, restauracje, kluby, kina

itp. W nielicznych wypadkach istnieje możliwość przejścia do strony interesującego nas hote-
lu, czy klubu. Strona robi wrażenie zbioru informacji, bazy danych o mieście. Jest dobrym

źródłem informacji, dla osób, które z miastem są związane. Dla tych, którzy je dobrze znają.
Nie bardzo jednak nadaje się jako swego rodzaju reklama miasta.

Warto tu jeszcze nadmienić, że na stronie przy pomocy dwóch kamer można obejrzeć

niektóre miejsca w Sopocie. I to jest chyba, (oprócz samej obecności miasta w Internecie )

główny sposób na jego wypromowanie.

INFORMACJE W MEDIACH (PRASA-MAGAZYNY, DZIENNIKI OGÓLNOPO-
SKIE; TELEWIZJA)

Niektóre magazyny i poradniki zawierają stronę pod tytułem PODRÓŻE, WEEKEND,

itp. pojawiają się tam informacje o miejscach, które warto odwiedzić. Np. Telewizja TVN nie-
dawno gościła w Sopocie, gdzie odwiedzała i filmowała kluby. Program na temat tej „Wycieczki”

wyemitowany został pod koniec października 2003 r. W magazynie Cosmopolitan, w listopadzie
2003 pojawił się artykuł na temat miejsc, gdzie GORĄCO, ALE INACZEJ można spędzić Noc

Sylwestrową i Nowy Rok. Znalazł się tu Sopot, jako miasto, gdzie znajdziemy „stare, piękne wille,
morza szum, superrybkę w barze Przystań lub doskonałą dziczyznę w restauracji Baola. Zalicz jeszcze sopocki

Aquapark, a szczególnie Świat Sauny. Na ulicy Monte Cassino, wszystkie bary, knajpy i kluby kipią, muzyka
wypełza na ulicę i z ulicy wdziera się do środka (ba na zewnątrz też grają).”

Artykuł, oprócz wyżej przy-

toczonej opinii zawiera także bardzo ważne z punktu widzenia turysty informacje.

A mianowicie znajdujemy tam adres do oficjalnej strony Sopotu (www.sopot.pl), oraz numer

telefonu (/058/-551 26 17) pod którym można otrzymać informacje na temat miasta.

Ponad to Sopot jako miasto promowane jest także w telewizji publicznej. Głównie przy

okazji imprez mających tu miejsce. Bardzo ważny jest tu Festiwal Piosenki, który w Sopocie gości
już od czterdziestu lat. Każdego roku wydarzenie to jest transmitowane przez telewizję Polską

i cieszy się bardzo dużą oglądalnością. W zasadzie obecnie Miasto kojarzy się głównie z Molo
i właśnie z tym spektaklem. Tym właśnie mieszkańcy Sopotu chcą się chwalić.

Fot. 15 Zdjęcie wykonane podczas jednego z koncertów w ramach Festiwalu Piosenki w Sopo-
cie

Źródło:

www.sopot.net.pl

ada-

Maciej Wrześniowski, Zimowe wakacje, Cosmopolitan, Grudzień 2003, str.142

W rankingu miejsc, które należy zobaczyć będąc w Sopocie (w opinii mieszkańców Sopotu)Molo zajmowało

pierwsze miejsce(opowiedziało się za nim 91% badanych mieszkańców), Opera Leśna i Festiwał było na drugim

miejscu (66% mieszkańców). Źródło: Raport z badania „Sopot – problematyka miasta i jego funkcjonowanie” B
nie wykonane przez Pracownię Badań Społecznych w Sopocie na zlecenie Gminy – Zarządu Miasta Sopot, Sopot

maj 2002.

Jak więc wynika z powyższych informacji, władze w celu wypromowania walorów miasta

najczęściej korzystają z różnych form reklamy oraz z działań z zakresu Publik Relations (w tym

Publicity).Ponad to biorąc pod uwagę zaangażowanie władz i nagrody, które zdobywa miasto za
wdrożoną w Sopocie platformę internetową, ważne miejsce zajmuje tu także Internet.

Sopot wiec nie odbiega znacznie (wyłączając stosunek do zastosowania technologii inter-

netowych) od innych gmin w zakresie sposobów promocji własnych walorów.

Bowiem jak wynika z artykułu B. Gajdzik, Promocja w gminach – teoria a praktyka, najchętniej stoso-
wane sposoby promocji w polskich gminach to:

Działania z zakresu PR

kontaktowanie się z mediami. Z tego sposobu informowania korzystało aż 45% badanych

gmin

udział w spotkaniach, targach, wystawach promujących gminę,(25%)

promocje przez organizowanie imprez (głównie masowych) (26%)

Reklama

reklama prasowa, polegająca na wkładaniu do prasy regionalnej i ogólnopolskiej folderów,

broszur, wkładek samorządowych, itp. (45%)

produkcja upominków (15%)
reklama zewnętrzna (5%)

reklama internetowa ( w tym informacje na nośnika CD) (5%)
filmy reklamowe (5%)

Taki stan rzeczy wynika głównie z ograniczonych środków finansowych w większości

z gmin. Wyżej wymienione środki są stosunkowo tanie, a przy tym w większości wypadków przy-
noszą oczekiwane rezultaty. Niewiele gmin korzysta z reklamy w Internecie. Może to być podyk-

towane niewiedzą na temat tego środka komunikowania się, a także ograniczeniami technicznymi
(może to dotyczyć gmin wiejskich i biednych) jak i w zakresie wiedzy na temat wykorzystania

tego środka.

B. Gajdzik, Promocja w gminach – teoria a praktyka, Marketing i Rynek 10/2000

4. Analiza dotychczasowych działań promocyjnych miasta na

rzecz uzupełnienia wizerunku miasta o aspekt uzdrowiskowy

Mimo, że Sopot oficjalnie otrzymał status uzdrowiska w 1999 roku, nie powstał jeszcze

spójny plan działań, które miały by na celu wypromowanie miasta jako kurortu.

Władze miasta widzą taką potrzebę i obecnie prowadzone są już pewne działania. Należą do nich
m.in.:

działania promocyjne poszczególnych placówek rehabilitacyjnych działających na terenie

Miasta (Sanatorium „Leśnik”, Sanatorium „Helios”, Wojewódzki Zespół Reumatolo-

giczny)

członkostwo w Stowarzyszeniu Gmin Uzdrowiskowych, działania promocyjne w tym za-

kresie

współpraca z sanatoriami działającymi na terenie Sopotu (Sanatorium „Leśnik”, Sanato-

rium „Helios”, Wojewódzkim Zespołem Reumatologicznym im. Dr Jadwigi Titz-Kosko
w Sopocie)

ogłoszenie konkursu na PROJEKT LOGO MIASTA: SOPOT - UZDROWISKO

(Wskazówki: znak może mieć dowolną formułę graficzną, barwy Sopotu (flagi i herbu) to
żółty i niebieski, logo powinno podkreślać uzdrowiskowy charakter miasta, znak ma być

uniwersalny, czytelny również w wersji czarno – białej, znak będzie wykorzystany zarów-
no samodzielnie, jak i wspólnie z herbem Sopotu, powinien zatem mieć charakter kom-

plementarny w stosunku do herbu

)

udział w targach turystycznych (krajowych i zagranicznych)

wykonanie gadżetów reklamowych na potrzeby promocji miasta jako uzdrowiska (kubki,

koszulki, czapeczki, torby itp.)

informacje w mediach

działalność Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej, w której można uzyskać informacje

na temat poszczególnych placówek, jednak są to w większości te same informacje, które

można pobrać ze strony Miasta.

Źródło:

www.sopot.pl

Na przykład na

www.uzdrowiska.info.pl

(08.06.2003) znajduje się następująca notatka:

SOPOT

Sopot - miasto nad Zatoką Gdańską. W pierwszej połowie XIX wieku z osady rybackiej prze-

kształciło się w kąpielisko morskie. Prawa miejskie uzyskał Sopot w roku 1901. Wraz z Gdań-
skiem i Gdynią tworzy zespół miejski Trójmiasto. Posiada duże kąpielisko z rozległą plażą, molem o

długości 512 m. Sopot jest ośrodkiem wypoczynkowym i uzdrowiskiem. W łazienkach i zakładzie leczniczo-
kąpielowym leczy się choroby reumatyczne i narządów ruchu.

Sopot posiada wiele placówek kulturalno-rozrywkowych: Scena Kameralna Teatru Wybrzeże, amfiteatr zwany
Operą Leśną, gdzie od roku 1961 odbywają się Międzynarodowe Festiwale Piosenki. W Sopocie jest Przystań
morskiej żeglugi przybrzeżnej, tor wyścigów konnych oraz słynne Muzeum Esperanta.
Miasto posiada szereg znakomitych zabytków architektonicznych: dawne dworki mieszczańskie oraz dwór rodzi-
ny Sierakowskich z XVII wieku.

SOPOT Jeśli byłeś w tym mieście, podziel się swoją opinią na jego temat z innymi użytkownikami tego serwi-
su. Możesz też zaopiniować kwaterę, z której korzystałeś.

A jeżeli dopiero wybierasz się w te strony, przeczytaj

relacje innych.

Istniejące opinie:

Niech ktoś coś napisze, bo nie by em nigdy w Sopocie a chce tam jechać

Na oficjalnej stronie miasta można znaleźć wzmiankę o tym, że Sopot jest uzdrowiskiem

a także informacje na temat poszczególnych sanatoriów (wersje do pobrania: Sanatorium „Le-
śnik” (Plik PDF), Sanatorium „Helios” (Plik Word). Niestety, jeżeli ktoś chce dowiedzieć się jesz-

cze czegoś więcej „odsyłany” jest na ul. Dworcową 4 (Informacja Turystyczna i Uzdrowiskowa).
Internauta wchodzi na stronę, aby dowiedzieć się czegoś konkretnego. W większości wypadków

nie ma ochoty „wydawać” pieniędzy na połączenia telefoniczne, lub na podróż na ul. Dworcową.
Niestety, ze strony nie można przejść bezpośrednio na strony interesującego nas Sanatorium.

Źródło:

www.uzdrowiska.info.pl

5. Działania promocyjne Sanatorium „Leśnik”, Sanatorium „He-

lios” i Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego

Bardzo wiele inicjatyw mających na celu promocję Sopotu jako uzdrowiska zostało podję-

tych przez poszczególne sanatoria działające na terenie miasta. Działania te trwają już od wielu

lat. Poniżej przedstawione zostały sposoby jakie wykorzystują poszczególne placówki do promo-
cji swoich usług i miasta.

SANATORIUM „HELIOS”

Współpraca ze Stowarzyszeniem Turystycznym Sopot
Działania z zakresu Publicity (informacje w prasie lokalnej i ogólnokrajowej, informacje w

dodatkach typu ZDROWIE, TURYSTYKA itp.)

Udział w targach turystycznych, nawiązywanie kontaktów m.in. z biurami podróży w Pol-

sce i za granicą.

Dbałość o kuracjuszy, wręczanie im folderów z ofertą sanatorium. Głównym celem ta-

kiego działania jest zadowolenie kuracjuszy. Pozytywne opinie gości, którzy mieli okazję
przebywać w Sanatorium „Helios” przekazywane są dalej razem z folderami reklamowy-

mi.

Prowadzenie witryny internetowej sanatorium na której znajdują się informacje o ofercie

sanatorium (

www.sanatorium-helios.com.pl

Zamieszczenie informacji o ofercie sanatorium w vortalach na temat zdrowia i uzdrowisk

Zamieszczenie na oficjalnej stronie internetowej Sopotu informacji o sanatorium. (Za-

łącznik 1)

Zaprojektowanie i wydanie folderów promocyjnych z ofertą sanatorium
Dbałość o tożsamość wizualną sanatorium (ulotki, foldery, wizytówki itp.)

Z wywiadu przeprowadzonego z mgr Dorotą Lejman, Specjalistą d/s Marketingu Sanatorium
Spraw Wewnętrznych I Administracji „Helios” wynika, że przeprowadzone zostało badanie an-

kietowe mające na celu odpowiedź na pytanie:

Skąd kuracjusze dowiadują się o Sanatorium?

Z badania tego wynika, że największa część badanych o sanatorium dowiedziała się z

Internetu.

Następna grupa słyszała o placówce

od znajomych, pozostali zaś korzystali z pośrednictwa

biur podróży.

Opracowanie na podstawie informacji uzyskanych w trakcie rozmowy z mgr Dorotą Lejman, Specjalistą d/s Mar-

ketingu Sanatorium „Helios” w sierpniu 2003

SANATORIUM „LEŚNIK”

Współpraca ze Stowarzyszeniem Turystycznym Sopot
Działania z zakresu Publicity (informacje w prasie lokalnej i ogólnokrajowej, informacje

w dodatkach typu ZDROWIE, TURYSTYKA itp.)

Zaprojektowanie i wydanie folderów promocyjnych z ofertą sanatorium

Zamieszczenie informacji o ofercie sanatorium w wortalach na temat zdrowia i uzdro-

wisk

Zamieszczenie na oficjalnej stronie internetowej Sopotu informacji o sanatorium. (Za-

łącznik 2)

Wręczanie ulotek kuracjuszom przy rejestracji w Sanatorium (recepcja), a także osobom

zainteresowanym otrzymaniem takiej ulotki (Załącznik 3)

Kuracjusze o ofercie Sanatorium dowiadują się głównie od znajomych, którzy wcześniej korzysta-
li z usług Sanatorium „Leśnik” i z Internetu (po wejściu na strony

www.sopot.pl

, lub na

www.uzdrowiska.com.pl

, gdzie znajdują się adresy i numery telefonów do sanatorium). Sanato-

rium Leśnik nie posiada swojej strony www.

Rysunek 47 Foldery reklamowe Sanatorium „Leśnik” w Sopocie (strona tytułowa)

Opracowanie na podstawie informacji uzyskanych w trakcie rozmowy z mgr inż. Joanna Sobieraj, Specjalistą d/s

Organizacji i Marketingu SPOZOZ w sierpniu 2003

WOJEWÓDZKI ZESPÓŁ REUMATOLOGICZNY

Współpraca ze Stowarzyszeniem Turystycznym Sopot i Urzędem Miasta Sopotu (głównie

po przez przekazywanie materiałów promocyjnych na potrzeby wystawiennicze itp.)

Działania z zakresu Publicity I Pubic Relations
Zaprojektowanie i wydanie folderów promocyjnych z ofertą Zespołu

Rysunek 49 Foldery reklamowe Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego

Źródło: Zbiory własne autorki

Zamieszczenie na oficjalnej stronie internetowej Sopotu informacji o sanatorium.

Stworzenie witryny www
Promocja po przez organizowanie Dni Otwartych Zespołu

Dogodne położenie (tuż przy wejściu na sopockie molo). Zainteresowani turyści sami py-

tają o ofertę. Mogą ją uzyskać w recepcji wraz z cennikiem na usługi.

Organizowanie spotkań, seminariów, itp.

6. Analiza stron WWW uzdrowisk w Polsce(w tym Sopotu)

W Polsce obecnie około 50 miejscowości posiada status uzdrowiska. Poniżej podana została

mapa, na której zaznaczono te miejscowości.

Rysunek 51 Mapa Polski z zaznaczonymi miejscowościami o charakterze uzdrowiskowym

Źródło:

www.uzdrowiska.com.pl

Należy zauważyć, że aż 10 z nich (m. in. Sopot) znajduje się w sąsiedztwie Morza Bałtyc-

kiego, a w kilku przypadkach powtarzają się profile lecznicze tych miejscowości( np. w przypadku
schorzeń narządów ruchu kuracjusze na leczenie mogą wybrać się do Sopotu, Kołobrzegu, Ka-

mienia Pomorskiego albo Dziwnówka. W przypadku schorzeń kardiologicznych zaś mogą jechać
do Kołobrzegu i do Sopotu). Tak więc wybór miejsca rehabilitacji może zależeć od innych (niż

rodzaj schorzenia) powodów, np. dodatkowe atrakcje, możliwość zwiedzenia nowych miejsc itp. I
o tych dodatkowych zaletach należy kuracjuszy informować.

Z przeprowadzonych przeze mnie wywiadów wynika, że kuracjusze o sanatoriach dowia-

dują się: od znajomych, którzy wcześniej korzystali z takich usług, z Internetu.

I właśnie na Internet chciałam tu zwrócić uwagę. Jak wcześniej wspomniano, cechą Internetu jest
jego interaktywność. Zdaje się, zapomina się o tym projektując strony WWW, ponieważ po przej-

rzeniu stron miast o statusie uzdrowiska znajdujących się w okolicach Morza Bałtyckiego ( Jurata,
Sopot, Łeba, Ustka, Dąbki, Kołobrzeg, Dziwnówek, Kamień Pomorski, Świnoujście, Międzyz-

droje) nasunęły mi się następujące wnioski.

Strony w/w uzdrowisk mają charakter głównie informacyjny

Większość stron jest wykonana nieprofesjonalnie, strony oficjalne miast tylko wspominają

o tym, że dane miasto jest uzdrowiskiem, pozostałe informacje znajdujemy na stronach

nieoficjalnych (dobrym przykładem jest tu Sopot, Świnoujście, Kamień Pomorski, Dziw-
nówek) (Patrz Rysunek: 53, 54).

W zasadzie tylko w przypadku Kołobrzegu istnieje oddzielna strona na której można zna-

leźć wszystkie niezbędne informacje na temat uzdrowiska i placówek świadczących usługi

sanatoryjne. Znajdujemy tu oprócz „Kontaktu” polegającego na możliwości wysłania e-
maila, także formularz, który pozwala na elektroniczną rezerwację miejsca w wybranym

przez nas hotelu (Patrz Rysunek: 57).

W większości wypadków istnieje problem z dotarciem do informacji, które faktycznie in-

teresują kuracjusza, czyli profile leczenia, rodzaje zabiegów, ich ceny, czy możliwość re-
zerwacji miejsc. Także w przypadku wyszukiwarek w takich portalach jak: www.onet.pl,

www.wp.pl

www.interia.pl

oraz wyszukiwarce

www.google.pl

, przy wpisaniu słów

„uzdrowisko ............(nazwa miasta)”w pierwszej kolejności trafiamy na strony nieoficjalne.

Może to wynikać ze złego doboru słów kluczowych, albo z braku stron WWW, których
tematyka byłaby związana bezpośrednio z charakterem uzdrowiskowym miasta. To do-

tycz także Sopotu. W pierwszej kolejności bowiem napotykamy tu na strony:

www.sopot.net.pl

, (Patrz Rysunek: 53). (która jest stroną amatorską i nie zawiera wielu in-

formacji na temat walorów uzdrowiskowych Sopotu),następnie zaś na

www.esopot.wer.pl

(strona ta już zawiera krótki opis miasta i adresy do stron sopockich sanatoriów, jednak

nie jest ona wykonana zbyt profesjonalnie - np. kolorystyka strony)

(Patrz Rysunek: 54)

Rysunek 52

Strona Sopotu (strona nieoficjalna)

Źródło:

www.uzdrowiska.com.pl

Strony nieoficjalne są głównie polskojęzyczne, a więc ograniczony dostęp do informacji

na temat walorów uzdrowiska mają cudzoziemcy.

7. Ocena konkurencyjności miasta Sopot na rynku gmin uzdro-

wiskowych - analiza SWOT

Na podstawie wcześnie wymienionych informacji wykonano dla miasta Sopot analizę SWOT.

Jej celem jest zidentyfikowanie mocnych stron miasta oraz szans płynących z otoczenia. Należy je

umiejętnie wykorzystać przy projektowaniu przekazu promocyjnego. Ponad to znajdziemy tu
także słabe strony miasta oraz zagrożenia, jakie mogą spotkać miasto.

Mocne strony miasta

Sopot jest jednym z lepiej zarządzanych miast w Polsce, stąd też ma on wiele silnych stron.

Najważniejsze z nich to:

Profesjonalny personel zajmujący się promocją w sanatoriach

Miasto opracowało i wdraża Strategię Rozwoju
System Zapewnienia Jakości w Urzędzie Miasta Sopotu (System ISO)

Dotychczas, jako jedyny, Sopot wprowadził eGminę, za co otrzymał kilka prestiżowych

nagród

Od wielu lat promuję się gminę na zewnątrz i wśród jej mieszkańców, z dobrym skutkiem
W celu badania ciągle zmieniających się potrzeb mieszkańców miasta przeprowadzone

zostały badania ankietowe

Sopot jest miastem obywatelskim, mamy tu bardzo dużą grupę organizacji pozarządo-

wych, które prężnie działają na rzecz rozwoju i promocji miasta

Bogata oferta kulturalna Sopotu (Międzynarodowy Festiwal Piosenki odbywający się od

40 lat w Operze Leśnej)

Rysunek 57 Strony tytułowe programów Sopockiego Festiwalu Piosenki (z roku 1967 i 2003)

Źródło: Zbiory własne autorki

100

Działalność Aqua Parku w Sopocie Kamiennym Potoku

Rysunek 58 Logo Aqua Parku w Sopocie

Sopot jest jedną z najbogatszych gmin w Polsce
Sopot jest nazywany LETNIĄ STOLICĄ TENISA, ze względu na odbywające się tu co

roku turnieje tenisowe. Turnieje te cieszą się dużym zainteresowaniem społeczeństwa
i mediów

Sopot otrzymuje wiele nagród, m.in. za bezpieczeństwo na plażach, za ich czystość, a tak-

że jako najbardziej atrakcyjna miejscowość turystyczna w Polsce

Czysta woda Bałtyku, piaszczyste plaże
Dobra baza handlowo-usługowa, baza noclegowa (Grand Hotel, pensjonaty, prywatne

kwatery)

Zdrój Św. Wojciecha – solanka

Zabudowa willowa, duża ilość budynków o charakterze zabytkowym. Czynniki te bardzo

pozytywnie wpływają na atmosferę miasta.

Ulica Monte Cassino – główny deptak miasta
Sopockie Molo

Dobra infrastruktura
Bardzo dobra obsługa w Sanatoriach (na podstawie opinii kuracjuszy przebywających

w Sanatorium „Leśnik” i „Helios” w sierpniu i wrześniu 2003)

Najwyższy poziom potencjału rozwojowego w Polsce (analiza Centrum Badań Regional-

nych 2001r)

101

Słabe strony miasta

Mimo wielu zalet, są też wady. Słabe strony miasta to:

Brak wspólnej polityki promocji z Gdańskiem i Gdynią,

Brak pełnej informacji na temat oferty sanatoriów w jednym miejscu, np. cenników, fol-

derów mówiących o zaletach korzystania z usług sanatorium, adresów itp. Nawet w In-

formacji Turystycznej i Uzdrowiskowej nie uzyskałam pełnej informacji. Poproszono
mnie, abym pojechała do poszczególnych placówek. Otrzymałam kserokopie informacji,

które można znaleźć na stronie internetowej miasta. Na temat Sanatorium „Leśnik”
otrzymałam informacje skierowane raczej do lekarzy, a nie do kuracjuszy.

Aby uzyskać pełną informację o wszystkich z w/w placówek, musiałam odwiedzić je

osobiście.

W wortalach tematycznych znajduje się niepełna informacja o uzdrowiskowej ofercie So-

potu, na przykład na

www.sanatoria.com.pl

znajduje się informacja o Sanatorium „Le-

śnik” (nie wspomniano o Sanatorium „Helios” i Zespole Reumatologicznym)

Brak pomysłu na utrzymywanie długoterminowych, dobrych relacji z inwestorami. Kon-

takt najczęściej kończy się po podpisaniu umowy sprzedaży. Najwięcej uwagi zwraca się
na pozyskanie inwestora (ulotki, spotkania, przetargi, plakaty itp. działania promocyjne)

(Załącznik 3)

Rysunek 59 Ulotka zawierająca propozycje inwestycyjne miasta

Źródło: Zbiory własne autorki

102

Brak witryny internetowej skierowanej do turystów, która miałaby za zadanie opowiadać

o Sopocie, jego walorach uzdrowiskowych, turystycznych itp. Istniejąca strona jest wyko-

nana profesjonalnie (z punktu widzenia rozwiązań informatycznych), jednak potencjalny
kuracjusz nie znajdzie tu informacji, które miałyby go oczarować

i przyciągnąć do miasta. Na stronie znajdziemy wiele adresów. Jeżeli chodzi zaś o opisy
atrakcji, w większości przypadków Internauta jest odsyłany do Centrum Informacji Tury-

stycznej i Uzdrowiskowej. Należy pamiętać, że nie takich informacji się oczekują wcho-
dząc na stronę WWW.

Na stronie WWW praktycznie wizerunek miasta jako uzdrowiska nie istnieje. Bezpośred-

nio poprzez menu nie można dojść do interesujących nas informacji, dopiero przez wpi-

sanie w wyszukiwarkę hasła: sanatorium udaje nam się dotrzeć do Informacji Turystycznej
i Uzdrowiskowej, gdzie niestety znajduje się tylko adres w/w instytucji i numer telefonu.

Jeżeli w pasku menu klikamy na UZDROWISKO, pojawia nam się animacja (Patrz Ry-
sunek:61),a następnie na turystę czeka załącznik do uchwały, który niestety nie wnosi nic

ciekawego (z punktu widzenia turysty, kuracjusza ). Patrz Rysunek: 62.

Rysunek 60 Oficjalna strona miasta Sopot (uzdrowisko)

Źródło:

www.sopot.pl

103

Rysunek 61 Oficjalna strona miasta Sopot (Ochrona Środowiska)

Źródło:

www.sopot.pl

Nie wszystkie sanatoria moją swoją witrynę www (np. nie posiada jej Sanatorium „Le-

śnik”)

Brak pomysłów na przyciągniecie turystów do miasta poza sezonem (Sopot – letnią stoli-

cą Polski)

Szanse płynące z otoczenia

Położenie geograficzne Sopotu, a także sytuacja gospodarcza niesie ze sobą wiele szans. Najważ-

niejsze z nich to:

Położenie Sopotu nad morzem, w bardzo bliskim sąsiedztwie lasów

Status Sopotu jako uzdrowiska
Napływ turystów zagranicznych

Położenie między nowoczesną Gdynią i zabytkowym Gdańskiem (zwiększenie oferty tu-

rystycznej)

Wstąpienie Polski do EU, większy dostęp do środków finansowych Unii,
Dobre połączenia kolejowe, samochodowe, lotnicze

Zmiany zachodzące w preferencjach Polaków (coraz większym powodzeniem cieszy się

turystyka krajowa)

Tworzenie się nowych wortali tematycznych
Coraz większe zainteresowanie społeczeństwa zdrowym wypoczynkiem

Zwiększanie się liczby Internautów w Polsce

104

Zagrożenia płynące z otoczenia

Te same czynniki są też nośnikiem zagrożeń. Zagrożenia, które mogą spotkać Sopot, to:

Ubożenie społeczeństwa polskiego

Nasilająca się konkurencja innych miast uzdrowiskowych (np. w Polsce miasta posiadają-

cych status uzdrowiska jest około 50)

Sezonowość miasta, jego oferta głównie związana jest z kąpieliskiem
Zmiany zachodzące w preferencjach Polaków (coraz większym powodzeniem cieszy się

turystyka krajowa)

Wnioski

Po przeprowadzeniu Analizy SWOT dla miasta nasuwają się następujące wnioski:

W Sopocie szanse przeważają nad zagrożeniami
Miasto posiada wiele mocnych stron i powinno je jak najlepiej wykorzystywać (także w

procesie promowania miasta)

Najważniejsze słabe strony miasta, to brak współpracy miedzy poszczególnymi placów-

kami sanatoryjnymi oraz strona internetowa, która raczej nie spełnia oczekiwań Internau-
tów – turystów

Kuracjusze są zadowoleni z usług świadczonych w mieście, należy to bardziej uwypuklić,

ponieważ mamy tu do czynienia z turystyka. W tym wypadku świadectwa innych osób są

często „piórkiem”, które przechyla szalę na stronę Sopotu, jako miejsca, gdzie można
spędzić urlop, leczyć się.

Skoro z obserwacji i badań wynika, że najwięcej osób dowiaduje się o sopockiej ofercie

uzdrowiskowej z Internetu, trzeba zadbać o to medium.

Sopot kojarzy się głównie z Molo i ulicą Monte Casino. Następnie z Festiwalem Piosenki

i Wyścigami Konnymi. Taką kolejność podają też respondenci w badaniu przeprowadzo-

nym na potrzeby władz miasta. Z tych obiektów są też najbardziej dumni i chętnie poka-
zali by je przyjezdnym.

Sopot jako uzdrowisko jest jeszcze tematem dość nowym, lecz według mieszkańców mia-

sta tworzy pewne szanse na rozwój miasta.

105

ROZDZIAŁ IV

Projekt działań promocyjnych dla Sopotu

Pomimo słabych stron i zagrożeń, z jakimi spotyka się miasto, Sopot posiada bardzo du-

żo możliwości, aby efektywnie wypromować swoje walory przyrodnicze, turystyczne, kultu-

ralne a przede wszystkim uzdrowiskowe.

Poniżej podany zostały proponowane działania, które będą miały na celu wypromowanie

Sopotu jako uzdrowiska, czyli miejsca o zdrowym czystym klimacie. Sopotu, który nie
koniecznie jest miejscem, gdzie można się leczyć, ale miastem w którym można wypoczywać,

ponieważ ze względu na to, iż jest ono uzdrowiskiem zachowane tu są pewne standardy doty-
czące czystości powietrza, gleby, wody itp. Poza tym Sopot jest miastem, gdzie w pełni moż-

na oddać się życiu kulturalnemu, rozrywkowemu. Jest miejscem, gdzie można żyć, pracować,
wypoczywać.

Należy pamiętać, że będzie to proces długotrwały, ponieważ zmiana lub weryfikacja wize-

runku wymaga wielu zabiegów i zaangażowania wielu ludzi.

W przypadku niniejszej pracy przyjęto, że głównym inicjatorem tych działań będzie Sa-

morząd Gminy.

1 Identyfikacja odbiorców działań promocyjnych

Aby zmienić (uzupełnić) wyobrażenie otoczenia o charakterze miasta, należy działania in-

formacyjne skierować do wielu różnych grup zainteresowania. Dlatego odbiorców działań
promocyjnych podzielona na dwie grupy:

Odbiorców wewnętrznych miasta

mieszkańcy,

firmy działające na terenie miasta,
organizacje non-profit działające w Sopocie

Odbiorców zewnętrznych, do których zaliczymy:

mieszkańców Polski zainteresowanych wypoczynkiem w Sopocie (turyści krajowi)

mieszkańcy Europy i inni cudzoziemcy zainteresowani wypoczynkiem w Sopocie (turyści

zagraniczni)

osoby zainteresowane korzystaniem z usług sanatoryjnych
potencjalni inwestorzy

106

środowiska opiniotwórcze (tzw. liderzy opinii, mogą być nimi lekarze, specjaliści od reha-

bilitacji, a także biura podróży)

mieszkańcy Gdańska i Gdyni zainteresowani korzystaniem z kultury i rozrywki

w Sopocie.

W ramach możliwość należy przeprowadzić badania, które miałyby na celu zbadanie wize-

runku obcego miasta. Zbadanie wizerunku własnego miasta i porównanie go z wizerunkiem
obcym. Ponad to w/w badania pomogły by poznać bliżej zachowania

i preferencje odbiorców przekazu promocyjnego.
Badanie te można by przeprowadzić korzystając z Internetu, wykorzystując portale interne-

towe, np. ONET.pl

2 Cele działań promocyjnych w Sopocie

W zależności od grupy docelowej, cele będą nieznacznie się różnić. Główny cel (tzw. mi-

sja promocji) pozostanie zawsze taki sam.

Główny cel działań promocyjnych w Sopocie to:

Poinformowanie społeczeństwa o uzdrowiskowym, kulturalnym

i rozrywkowym charakterze Sopotu

lub

Uaktualnienie obecnego wizerunku miasta o aspekt uzdrowiskowy.

Cele szczegółowe działań promocyjnych będą dotyczyć poszczególnych odbiorców tych

działań. Wyglądają one następująco:

Miasto powinno być postrzegane przez otoczenie w następujący sposób:

Sopot ze względu na swój uzdrowiskowy charakter jest miastem czystym, zdrowym. Mia-

stem w którym chce się mieszkać, pracować, bawić.

Sopot jest miastem przyjaznym dla inwestorów

Sopot jest miastem chętnie polecanym przez lekarzy, rehabilitantów, biura podróży swo-

im klientom

Sopot to miasto, do którego kuracjusze i turyści chętnie wracają, a także miasto które po-

lecają swoim znajomym.

107

3 Opracowanie treści przekazu promocyjnego

Aby spełnić wszystkie wcześniej założone cele, przekaz promocyjny powinien zawierać

następujące informacje:

Sopot jest miastem o statusie uzdrowiska, a co za tym idzie, miastem czystym i zdrowym
W Sopocie można leczyć schorzenia kardiologiczne oraz schorzenia narządów ruchu.

Na turystów w Sopocie czeka czyste środowisko, morze i malownicze lasy, wysoki po-

ziom usług turystycznych i rehabilitacyjnych, a wszystko to w miłej atmosferze

Sopot to miasto przyjazne inwestorom, czeka tu na nich fachowa pomoc przy załatwianiu

spraw a także niepowtarzalne otoczenie przyrodnicze, które będzie umilać im pracę.

Z wywiadów z kuracjuszami wynika, ze decydują się oni na pobyt w danym sanatorium

pod wpływem opinii lekarza lub/i znajomych. Dlatego też przekaz promocyjny powinien być
zróżnicowany jeżeli chodzi o jego charakter. W zależności od grupy docelowej czasami bę-

dziemy potrzebować przekazów specjalistycznych (dotyczy to głównie lekarzy), czasami zaś
przekazów, które będą wyzwalać pozytywne emocje, np. w ulotkach, które będą skierowane

do kuracjuszy sanatorium. Inaczej przekonywać będziemy pracowników biur podróży, do te-
go, aby polecali nasze miasto, a inaczej lekarzy, np. w ramach konferencji.

4 Dobór form promocji i kanałów przekazu

Jak wcześniej wspomniano, w gminach ze względu na ograniczenia finansowe i na charak-

ter oferowanego produktu wybiera się do promowania głównie reklamę i działania z zakresu

Public Relations.

Także i w przypadku działań promocyjnych w Sopocie należałoby skupić się właśnie na

tych narzędziach. Ponad to można tu także wykorzystać sprzedaż osobistą (będzie to doty-
czyć głównie inwestorów i biur podróży), marketing bezpośredni oraz promocję sprzedaży

(te narzędzia głownie będą dotyczyć biur podróży oraz placówek medycznych).

Poniżej podano przykłady działań, jakie może lub powinno podjąć miasto (przede wszystkim
Samorząd), w celu wypromowania walorów uzdrowiskowych Sopotu. Działania te przedsta-

wione zostały w formie tabeli. Obejmuje ona grupy docelowe do których będą skierowane
działania, krótki opis celu tych działań oraz konkretne przykłady w ramach danego narzędzia.

108

Dzia ania z zakresu Public Relations

Tabela 8 Propozycje działań Public Relations

Grupa docelowa

Cel działań

Przykłady działań

Mieszkańcy Sopotu,

Dorośli i dzieci

Zwiększenie świadomości miesz-

kańców Sopotu i okolic na temat

walorów Sopotu jako uzdrowiska.

Co to znaczy, że Sopot jest mia-

stem o statucie uzdrowiska? Jakie

niesie to ze sobą szanse, a jakie

zagrożenia?

Promocja nowej strony WWW

wśród mieszkańców

Zorganizowanie konkursu w szkołach podstawo-

wych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych na

temat Sopotu, jego walorów przyrodniczych,

kulturalnych, itp.

Konkurs mógłby mieć dwie formy: artystyczną,

(np. dzieci musiałyby coś narysować na temat

Sopotu, napisać jakiś esej, wypracowanie, itp.),

testu, z wiedzy ogólnej na temat miasta. Jeżeli

chodzi o drugą formę, informacje do testu można

by było znaleźć na nowej stronie WWW

Mieszkańcy miasta,

firmy działające na

terenie miasta

Zwiększenie świadomości miesz-

kańców, stworzenie pewnego

namacalnego dowodu tego, że

Sopot jest uzdrowiskiem

Rozstrzygnięcie konkursu na logo uzdrowiska

Sopot. Byłby to punkt wyjścia do opracowania

systemu identyfikacji wizualnej Uzdrowiska. Ogło-

szenie tej informacji, m. in. za pośrednictwem

mediów.

Kierownictwo placówek

świadczących usługi:

gastronomiczne, kultu-

ralne, rozrywkowe,

hotelarski, sanatoryjne

itp., pracownicy UM

Sopot

Poprawa współpracy, między

wymienionymi grupami. Wspólna

promocja Sopotu, stworzenie

poszerzonego produktu tury-

stycznego Sopotu ( produkt reha-

bilitacyjny mógłby zostać rozsze-

rzony np. o możliwość korzystania

z basenów AquaParku Sopot.

Zorganizowanie spotkania z tymi grupami. Zorga-

nizowanie „minitargów”, na których placówki

mogłyby się zaprezentować. Opracowanie planu

wspólnych działań, który miałyby na celu wspólną

promocję Sopotu, na zasadzie partnerstwa mie-

dzy placówkami. Wybór osób odpowiedzialnych

za ocenę wyników tych działań.

Tzw. Liderzy opinii

(lekarze, biura podróży)

Zwiększenie świadomości w tych

grupach na temat walorów

uzdrowiskowych, kulturalnych i

rozrywkowych miasta

Zorganizowanie spotkania na temat Sopotu i jago

zalet

Zorganizowanie targów o tematyce sanatoryjno-

uzdrowiskowej

Udział miasta w podobnych imprezach w Polsce i

w Europie

Pracownicy Informacji

Turystycznej i Uzdrowi-

skowej

Polepszenie obsługi turystów,

lepszy przepływ informacji miedzy

sanatoriami a Informacją Tury-

styczną i Uzdrowiskową

Zwiększenie ilości informacji na temat poszcze-

gólnych placówek w Sopocie, dostępnych w sie-

dzibie Informacji. Nie mogą to być tylko informa-

cje, które można znaleźć na stronach interneto-

wych

Pojawienie się tam folderów i katalogów na temat

uzdrowiska Sopot

Dziennikarze TV, pra-

sowi, radiowi (zasięg

lokalny)

Zwiększenie świadomości istnie-

nia Sopotu na polskiej mapie

uzdrowisk

Zdobycie przychylności dziennika-

rzy zgodnie z regułą, że to co

znamy lubimy bardziej

Zorganizowanie spotkania z dziennikarzami.

Mogłoby one być połączone z wycieczką po sana-

toriach; przygotowanie z myślą o nich broszur

informacyjnych na temat walorów Sopotu

Dostarczanie co jakiś czas informacji na temat

sanatoriów itp.

109

Grupa docelowa

Cel działań

Przykłady działań

znamy lubimy bardziej

Dziennikarze TV, pra-

sowi, radiowi, (zasięg

ogólnopolski). Osoby

odpowiedzialne za

tworzenie portali i wor-

tali w Internecie

Zwiększenie świadomości istnie-

nia Sopotu na polskiej mapie

uzdrowisk

Zdobycie przychylności dziennika-

rzy zgodnie z regułą, że to co

znamy lubimy bardziej

Zorganizowanie spotkania z dziennikarzami.

Mogłoby one być połączone z wycieczką po sana-

toriach; przygotowanie z myślą o nich broszur

informacyjnych na temat walorów Sopotu

Dostarczanie co jakiś czas informacji na temat

sanatoriów itp., uaktualnianie ich przede wszyst-

kim w serwisach tematycznych i wortalach.

Pracownicy UM Sopot,

kierownictwo sanato-

riów w Sopocie

Stworzenie wspólnej, spójnej

identyfikacji wizualnej Uzdrowiska

Sopot, w tym sanatoriów (Leśnik,

Helios, Zespół Reumatologiczny)

Należałoby w tym wypadku zwrócić uwagę na

takie elementy jak:

o Logo uzdrowiska Sopot

o Strona ulotki i foldery

o Wzory dokumentów wykorzystywane przez

poszczególne sanatoria

o wizytówki

o Ubiory i/lub identyfikatory pracowników sana-

toriów

o Oznakowanie pojazdów należących do pla-

cówek rehabilitacyjnych w Sopocie

o Strona WWW
Wszystkie w/w elementy powinny jednoznacznie

kojarzyć się z uzdrowiskiem Sopot, przy czym

powinny podkreślać indywidualność każdej z

placówek sanatoryjnych

Władze Samorządowe

Gdańska, Gdyni, Sopo-

Zaciśniecie współpracy z Gdań-

skiem i Gdynią w celu wypromo-

wania Trójmiasta, po przez pod-

kreślanie cech wspólnych i tych,

przez które miasta się dopełniają.

Dzięki temu może powstać zupeł-

nie nowy produkt turystyczny

oferowany przez te miasta.

Zorganizowanie spotkań z osobami odpowie-

dzialnymi za promocję poszczególnych miasta

i całego Trójmiasta.

Można by w trakcie tych spotkań podjąć się orga-

nizacji wspólnych imprez, itp.

Źródło: Opracowanie własne

Powyżej podano tylko podstawowe i wybrane działania, które mogłyby pomóc

w wypromowaniu Sopotu jako miasta o walorach uzdrowiskowych. Odbywało by się to za po-

mocą kanałów pośrednich, a co za tym idzie w/w działania mogłyby spotkać się z większym za-
ufaniem ze strony potencjalnych odbiorców niż typowa reklama. Dzięki tym zabiegom mieszkań-

cy Sopotu i Polski powinni dowiedzieć się, że Sopot jest uzdrowiskiem oraz z czym to się wiąże.

Warto tu jeszcze raz zwrócić uwagę na problem witryny internetowej dla uzdrowiska Sopot.

110

Potencjalny turysta lub kuracjusz nie znając miasta poszukuje w Internecie informacji, które da-

dzą mu ogólny obraz tego, co może go w nim spotkać. Czyli będzie poszukiwać informacji
o walorach turystycznych, krajobrazowych, leczniczych itp. a także o poziomie cen. Dopiero, gdy

zdecyduje się tu przyjechać, będzie poszukiwał informacji na temat konkretnego miejsca, gdzie
zamieszka, gdzie będzie spędzać wolny czas.

Obecna strona internetowa, zaspokaja tą drugą potrzebę. Bowiem, znajduję się tu baza adresów
do konkretnych miejsc. Niestety, jak wcześniej wspomniano nie ma w niej żadnych opisów, które

przybliżyły by internaucie dane miejsce. Dlatego należałoby dostosować istniejące strony WWW
do potrzeb turystów, lub stworzenie odrębnej, która umożliwiałaby w szybki sposób dostęp do

informacji na bazy sanatoryjnej miasta. Taka strona mogłaby otwierać się po kliknieciu w pasku
menu na stronie głównej miasta w UZDROWISKO.

Należałoby także w odpowiedni sposób dobrać do strony słowa kluczowe, ponieważ

w obecnej chwili uzdrowisko Sopot w wynikach wyszukiwania np. w portalu

interia.pl pojawia

się dopiero na siedemdziesiątej pozycji (w przypadku uzdrowiska Kołobrzeg jest to pozycja piąta)
Patrz Rysunek 63.

Rysunek 62 Wyniki wyszukiwania w portalu Interia.pl, po wpisaniu słowa „uzdrowisko”

Źródło:

www.interia.pl

(grudzień 2003)

111

Podobnie sytuacja wygląd a w przypadku Portali

onet.pl i Wirtualna Polska

Nowa strona www powinna zawierać m.in.

Spis placówek świadczących usługi sanatoryjne itp. (adresy, telefony, fax, link łączący ze

stroną główną sanatorium);

Link, mógłby być ukryty pod zdjęciem budynku sanatorium. Po kliknięciu w nie nastąpiłoby
otwarcie strony wybranej placówki, która zawierałaby:

Informacje o ofercie, usługach, cenach itp.
Mapa, sposoby dojazdu na miejsce (autobusy itp.)

Możliwość rezerwacji miejsca w sanatorium (pokoje hotelowe, zabiegi itp.)
Księga gości, w której kuracjusze mieliby możliwość wpisywania swoich opinii na temat

danej placówki, miasta itp. Opinie te mogłyby być później wykorzystane na przykład na
vortalu

www.uzdrowiska.info.pl

, albo przy projektowaniu następnych folderów reklamo-

wych miasta i sanatoriów.

Strony poszczególnych placówek powinny nawiązywać do przyjętego wcześniej systemu iden-
tyfikacji wizualnej uzdrowiska, ale podobnie jak dokumenty czy identyfikatory, powinny róż-

nić się od siebie np. znakiem graficznym danej placówki itp.

Reklama

Kolejnym chętnie wykorzystywanym narzędziem promocji w gminach są różnego rodzaju

reklamy. Poniżej podano propozycje tego, jak można je wykorzystać w przypadku Sopotu.

Tabela 9 Propozycje wykorzystania poszczególnych rodzajów reklamy

Rodzaj reklamy

Odbiorca

reklamy

Cel reklamy (oczekiwane

zachowania odbiorcy)

Przykłady zastosowania w przypadku

Sopotu

Reklama tele-
wizyjna - Film
reklamowy

Mieszkańcy
Polski i cu-
dzoziemcy
Biura podróży
Placówki
medyczne

Przybliżenie charakteru
uzdrowiskowego Sopotu,
pomoc w sprzedaży usług
sanatoryjnych w biurach
podróży, świadectwo mate-
rialne usługi

Film reklamowy mógłby być wyświetlany
w czasie targów turystycznych, targów o tema-
tyce sanatoryjno-uzdrowiskowej, w czasie im-
prez, których sponsorem byłoby miasta,
Skrócone wersje tego filmu mogłyby pojawić się
w m. in. TVP3 z okazji reklamowania jakiegoś
konkretnego wydarzenia mającego miejsce
w Sopocie

Reklama ra-
diowa, spoty
radiowe, audycje
sponsorowane,
ogłoszenia płat-
ne

Mieszkańcy
Polski i wo-
jewództwa
pomorskiego

Informowanie o uzdrowi-
skowym, kulturalnym i
rozrywkowym charakterze
miasta
Wspieranie akcji PR

Oprócz działań z zakresu Public Relations
w radiu mogłyby pojawiać się spoty reklamowe
lub ogłoszenia. Np. w przypadku konkursu dla
dzieci na temat Sopotu.

112

Rodzaj reklamy

Odbiorca

reklamy

Cel reklamy (oczekiwane

zachowania odbiorcy)

Przykłady zastosowania w przypadku

Sopotu

Reklama pra-
sowa
Artykuły sponso-
rowane, dodatki
do prasy, wkład-
ki

Mieszkańcy
Polski, osoby
szczególnie
zaintereso-
wane turysty-
ką, zdrowym
wypoczyn-
kiem

Wzrost ogólnej świadomo-
ści mieszkańców Pomorza
i Polski na temat uzdrowi-
skowych, kulturalnych i
rozrywkowych walorów
Sopotu

Opracowanie reklamy prasowej, która nawią-
zywałaby do działań z zakresu reklamy ze-
wnętrznej, reklamy internetowej.
Opracowanie informacji do dodatków tema-
tycznych prasy ogólnopolskiej. Zawierałyby one
między innymi wykaz ośrodków sanatoryjnych
w Sopocie, informacje na temat wykonywanych
zabiegów, ich cen. Taki informator mógłby też
na przykład zawierać informacje na temat tego,
co należy zrobić, aby skorzystać z usług sana-
toryjnych w Sopocie (skierowania lekarski,
pobyty prywatne, niezbędne badania, itp.)
Opracowanie treści artykułów sponsorowanych,
które mogłyby zostać zamieszczone w czasopi-
smach o charakterze poradnikowym, np. Clau-
dia, Naj, Samo Zdrowie, Vita, itp.

Reklama i
netowa

nter-

Bannery rekla-
mowe,

Mieszkańcy
Polski, osoby
szczególnie
zaintereso-
wane turysty-
ką, zdrowym
wypoczyn-
kiem, itp.

Powiadomienie Polaków o
tym, że Sopot jest miastem
o statusie uzdrowiska, a
więc co za tym idzie czy-
stym, zdrowym. Informo-
wanie społeczeństwa o
tym, że Sopot jest także
miastem, w którym znajdą
oni rozrywkę i kulturę w
najwyższym stylu (w myśl:
Sopot miastem artystów,
Sopot miastem sportow-
ców)

Zaprojektowanie bannerów oraz innych narzę-
dzi reklamy internetowej. Zasięg tych działań
byłby ogólnopolski
Bannery powinny zawierać zdjęcia (rysunki)
kojarzące się z Sopotem oraz hasła, które by
informowały by o uzdrowiskowym, rozrywko-
wym i kulturalnym charakterze miasta. Jedna
reklama zawierałaby jedną informację, np.
najpierw pojawiłyby się bannery mówiące, że
Sopot to Uzdrowisko, za jakiś czas, że jest to
miasto gdzie na turystów czekają różnego ro-
dzaju wydarzenia kulturalne. Trzecim etapem
byłoby uzupełnieni informacji o przekaz mówią-
cy, że Sopot to centrum rozrywki i dobrej zaba-
wy. Bannery te powinny pojawić się w najwięk-
szych portalach polskich, w serwisach tema-
tycznych tych portali oraz w wortalach na temat
zdrowia, sanatoriów, uzdrowisk itp. Np.

. Bannery mogłyby też pojawiać się

na stronach tematycznych dla kobiet, np.

www.cosmopolitan.pl

, mężczyzn, itp.

Reklama ze-
wnętrzna
Plakaty, reklama
na środkach
transportu

Mieszkańcy
Polski

Zaprojektowanie plakatów reklamowych.
Zasięg tych działań byłby ogólnopolski
Plakaty powinny zawierać zdjęcia (rysunki)
kojarzące się z Sopotem oraz hasła, które by
informowały by o uzdrowiskowym, rozrywko-
wym i kulturalnym charakterze miasta. Jeden
plakat zawierałby jedną informację, np. naj-
pierw pojawiłyby się plakaty mówiące, że Sopot
to Uzdrowisko, za jakiś czas, że jest to miasto
gdzie na turystów czekają różnego rodzaju
wydarzenia kulturalne. Trzecim etapem byłoby
uzupełnieni informacji o przekaz mówiący, że
Sopot to centrum rozrywki i dobrej zabawy.

Prezentacje
multimedialne
na nośnika CD

Biura podróży
Placówki
medyczne
Turyści i
kuracjusze z
Polski i Euro-
py

Przybliżenie uzdrowisko-
wego charakteru miasta
wybranym grupom społe-
czeństwa
Pomoc przy sprzedaży
usług sanatoryjnych (pre-
zentacja na płytach CD
byłaby pewnego rodzaju
świadectwem materialnym
sprzedawanej usługi).

Omawiana prezentacja miałaby podobny cha-
rakter jak strona WWW. Zawierałaby jednak
jeszcze więcej informacji. Osoba oglądająca
prezentacja mogłaby w dowolnym momencie
wybrać informacja jakie chce uzyskać, po przez
zastosowanie hiperłączy, itp. rozwiązań infor-
matycznych
Prezentacja mogłaby zawierać skróconą wersję
filmu reklamowego o Sopocie.

113

Rodzaj reklamy

Odbiorca

reklamy

Cel reklamy (oczekiwane

zachowania odbiorcy)

Przykłady zastosowania w przypadku

Sopotu

Reklama wy-
stawiennicza
Foldery rekla-
mowe
Broszury, kata-
logi

Biura podróż,
placówki
medyczne,
potencjalni
kuracjusze i
turyści

Przybliżenie uzdrowisko-
wego charakteru miasta
wybranym grupom społe-
czeństwa
Pomoc przy sprzedaży
usług sanatoryjnych (kata-
logi, foldery, itp. byłyby
pewnego rodzaju świadec-
twem materialnym sprze-
dawanej usługi

Foldery byłyby utrzymane w podobnej szacie
graficznej jak strona WWW i pozostałe elemen-
ty tworzące system identyfikacji wizualnej
uzdrowiska Sopot. Zawierałyby one informacje
o poszczególnych sanatoriach a także ogólne
informacje na temat walorów uzdrowiskowych
miasta.
Katalogi i foldery trafiłyby do biur podróży (np.
w czasie targów, za pośrednictwem poczty,
itp.).
Mogłyby powstać także foldery, które byłyby
wręczane kuracjuszom jako pamiątki, np. Kartki
pocztowe ze zdjęciami Sopotu, albo jako po-
dziękowanie, ze skorzystali z naszych usług.

Datownik pocz-
towy, kartki
pocztowe z
podpisem
Uzdrowisko
Sopot

Mieszkańcy
Polski oraz
innych miejsc
na świecie w
zależności od
tego, gdzie
list zostanie
wysłany

Poinformowanie społe-
czeństwa o tym, że Sopot
jest uzdrowiskiem

Już wiele razy w historii miasto wydawało z
różnych okazji specjalne datowniki pocztowe.
Datownik taki stosowałby Urząd Pocztowy nr 1
w Sopocie.
Kształt datownika powinien być na tyle orygi-
nalny, aby zwracać uwagę, powinien też zawie-
rać informację o tym, że Sopot jest uzdrowi-
skiem.
Kartki pocztowe podpisane w ten sposób zwró-
ciłyby uwagę osób, które kupiłyby tę kartkę, lub
ją otrzymały. Kartki mogłyby mieć niepowta-
rzalny wygląd, mogłyby na przykład być wyko-
nywane ręcznie.

Źródło: Opracowanie własne

Sprzedaż osobista

To narzędzie będzie stosowane głównie w przypadku inwestorów, biur podróży i placó-

wek medycznych, które mogłyby być pośrednikami naszych usług.
Głównie ze względu na to, że przedmiotem sprzedaży będą usługi bądź towary o dużej war-

tości, (np. w przypadku biur podróży może to być wykupienie większej ilości miejsc hotelo-
wych w sanatorium) ważny jest bezpośredni kontakt ze sprzedawcą, który będzie pewnego

rodzaju ekspertem. Będzie mógł dokładnie omówić zalety, wady i specyfikę usługi, towaru.
W przypadku specjalistycznych usług rehabilitacyjnych inny sposób promocji nie przyniesie

wystarczającą dobrych wyników. Należy pamiętać jednak o tym, że jest to narzędzie kosz-
towne, a wyniki jego stosowania są bezpośrednio zależne od zdolności i zaangażowania

sprzedawcy.
Sprzedaż osobista będzie miała też bardzo duże znaczenie w przypadku usług świadczo-

nych przez Informację Turystyczną i Informacyjną, dlatego też należy w tym przypadku
zwrócić większą uwagę na zaangażowanie i predyspozycje „sprzedawców” informacji, którzy

tam pracują.

114

Promocja sprzedaży

Promocję sprzedaży można wykorzystać w procesie sprzedaży usług sanatoryjnych w po-

szczególnych sanatoriach, np. po przez oferowanie kuracjuszom w określonym czasie dodat-

kowych zabiegów (np. bezpłatne korzystanie z basenu) lub usług innych przedsiębiorstw (np.
AquaParku, restauracjach, teatrach, kinach, itp.).

Wykorzystanie tego narzędzia wiąże się jednak z zawarciem pewnych porozumień ,między

poszczególnymi przedsiębiorcami. Stąd potrzeba stworzenia pewnego rodzaju programu, któ-

ry obejmowałby sposoby współpracy między poszczególnymi organizacjami świadczącymi
usługi restauracyjne, rozrywkowe czy kulturalne.

Takie rozwiązanie mogłoby przynieść m. in. obniżenie kosztów promocji a także przy-

zwyczajenie się klienta do danej usługi bądź sprawienie, że zostanie ona zauważona (klient

wcześniej nie zdawał sobie sprawy z istnienia danej usługi, nie zetknął się z nią).

Marketing bezpośredni

Jak wcześniej wspomniano (przy okazji omawiania działań z zakresu PR i reklamy wysta-

wienniczej), w przypadku Sopotu istniej możliwość zastosowania marketingu bezpośredniego.
Polegałby ono na tym, że zostałyby rozsyłane do placówek medycznych, biur podróży itp. in-

stytucji ulotki, katalogi oraz prezentacje CD z ofertą sanatoriów działających na terenie So-
potu.

Baza danych adresowych, która wykorzystywana byłaby w tym przypadku powstałaby m. in.
na podstawie:

Danych z książki telefonicznej i/lub Panoramy Firm
Wywiadów przeprowadzonych z kuracjuszami, turystami (pytano by m. in. o to skąd dana

osoba dowiedziała się o ofercie sanatoryjnej Sopotu)

Znajomości zawartych w czasie targów, wystaw o tematyce zdrowotnej i uzdrowiskowej

oraz innych tego typu spotkań, które organizowałoby (w których brałoby udział) miasto.

Materiały przesyłane by w ten sposób spełniały be dwie funkcje:

Promowałyby Sopot w pewnych kręgach zawodowych, jako miasto zdrowe, ale nie po-

zbawione życia kulturalnego i rozrywkowego

Służyłyby jako materiały pomocnicze w procesie sprzedaży (byłyby materialnym świadec-

twem usług turystycznych, sanatoryjnych, rozrywkowych i kulturalnych świadczonych w
Sopocie).

115

Wszystkie wyżej wymienione narzędzia powinny się uzupełniać, tworzyć spójny obraz

Sopotu. Należy pamiętać jednak o tym, aby jakość promowanego produktu była na jak naj-
wyższym poziomie, ponieważ w przeciwnym razie wszystkie powyższe działania nie będą

miały żadnego celu.
Przykładowy harmonogram działań mających na celu promocję walorów uzdrowiskowych

Sopotu podano poniżej. Jest to tylko zarys działań. Ze względu na ograniczony przedmiot
pracy, nie podano tu szczegółowych harmonogramów dla poszczególnych rodzajów reklamy.

Przy wdrażaniu planu w życie takie działania należałoby podjąć.

Tabela 10 Harmonogram działań promocyjnych

1- 6 miesiąc

7- 12 miesiąc

13 – 18 miesiąc

19 – 24 miesiąc i

kolejne

Działania promocyjne wewnątrz miasta (mieszkańcy miasta) - organizacja konkursu dla

szkół oraz inne

Sprawdzenie, czy działa-

nia promocyjne przyno-

szą zamierzony skutek

Projekt strony

WWW dla Uzdro-

wiska Sopot

Powstanie strony WWW dla uzdrowi-

ska Sopot

Aktualizacja danych na nowej

stronie WWW

Spotkania z

kierownictwem

sanatoriów, opra-

cowanie wspól-

nego planu dzia-

łań

Wprowadzanie nowego systemu identyfi-

kacji wizualnej w sanatoriach (identyfikatory

itp.)

Rozstrzygniecie

konkursu na logo

Uzdrowiska Sopot

Opracowanie spójnego

programu tożsamości

wizualnej dla uzdrowiska

Sopot

Wprowadzenie nowego systemu identyfi-

kacji wizualnej w Urzędzie Miasta (identyfi-

katory itp.)

Sprawdzenie czy nowy

system identyfikacji

został zauważony

Współpraca z mediami, nadawanie rozgłosu bieżącym imprezom (w ramach PR)

Produkcja spotów rekla-

mowych do rozgłośni

radiowych o zasięgu

ogólnokrajowym

Prezentacja spotów reklamowych w rozgło-

śniach radiowych o zasięgu ogólnokrajo-

wym (RMF FM,

Radio Zet)

Sprawdzenie wyników

kampanii radiowej

Kampania reklamowa

prasowa

Opracowanie reklam,

dodatków do gazet,

artykułów sponsorowa-

nych

Przeprowadzenie kampanii

Sprawdzenie wyników

kampanii prasowej

Kampania reklamowa zewnętrzna

Opracowanie plakatów

Przeprowadzenie kampanii

Sprawdzenie wyników

kampanii zewnętrznej

Opracowanie bannerów reklamowych

(i innych), które ukażą się w portalach

www.onet.pl

www.wp.pl

www.interia.pl

, oraz w wortalach

tematycznych na temat zdrowia,

uzdrowisk, itp.

Akcja promocyjna w Internecie

Sprawdzenie wyników

kampanii w Internecie

Produkcja filmu reklamowego

Prezentacja filmu reklamowego

116

1- 6 miesiąc

7- 12 miesiąc

13 – 18 miesiąc

19 – 24 miesiąc i

kolejne

Przeszkolenie

pracowników

Informacji

Turystycznej i

Uzdrowiskowej

Kontrolowanie pracy w Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej, aktualizowanie informacji dostęp-

nych w palcówce

Projekt datownika

pocztowego i

kartek poczto-

wych

Wprowadzenie do użytku datownika pocztowego, produkcja i wprowadzenie kartek na rynek

Projekt folderów i

katalogów reklamo-

wych, projekt pre-

zentacji na CD

Wykonanie i wprowadze-

nie folderów i katalogów
reklamowych, produkcja

płyt CD z prezentacją

Rozsyłanie folderów i prezentacji multimedialnych

Projekt konferencji (targów)

o tematyce uzdrowiskowo-

sanatoryjnej w Sopocie

Przygotowania do konferencji

(targów)

Konferencja

(targi), wzięcie udziału w

innych tego typu impre-

zach

Sprawdzanie i aktualizacja danych na temat Sopotu w portalach, wortalach i serwisach tematycznych na temat zdrowia,

sanatoriów i uzdrowisk

Źródło: Opracowanie własne

Po upływie dwóch lat, należałoby podsumować wyniki dotychczasowych działań, prze-

prowadzić kolejne badanie. Na tej podstawie wyciągnąć wnioski i opracować kolejny plan

działań, który byłby kontynuacją bądź modyfikacją niniejszych działań.

5. Określenie budżetu promocji

Aby w pełni wykonać wszystkie założone cele przy wykorzystaniu zaproponowanych na-

rzędzi należy przyjąć metodę zadaniową. Ona bowiem zapewni odpowiednie wykorzystanie

środków finansowych i dobre wykonanie zadania.

Środki finansowe na wykonanie powyższych zadań powinny pochodzić m. in. z następu-

jących źródeł:

Środki finansowe pochodzące z budżetu miasta

Środki finansowe pochodzące od sponsorów, z budżetów promocyjnych firm działają-

cych w Sopocie, zainteresowanych rozwojem miasta. W ten sposób mogą być finansowa-

ne wydarzenia, np. targi o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej, konkursy, itp.

Środki finansowe z UE

Ze względu na ograniczone środki finansowe na promocję, którymi dysponuje gmina,

proponowane działania należy wykonywać stopniowo. Należy je wykonywać w pewnym usta-

lonym porządku, przy czym należy ciągle pamiętać, o tym aby jakość świadczonych usług by-
ła na najwyższym poziomie.

117

6. Pomiar i ocena skuteczności przekazu.

Wszystkie działania, aby mogły przynieść zakładane rezultaty, muszą być monitorowane

i kontrolowane. Na tej podstawie możliwe jest wyciąganie wniosków, a następnie weryfikacja
dotychczasowego sposobu myślenia.

Dlatego w przypadku działań promocyjnych w Sopocie należy monitorować je w sposób

ciągły. W tym celu należy:

Pytać turystów i kuracjuszy o to skąd dowiedzieli się o uzdrowisku Sopot i konkretnych

sanatoriach

Dlaczego wybrali właśnie takie a nie inne miejsce
Co podobało im się w Sopocie, a co najchętniej by zmienili

Inne w zależności od bieżących potrzeb

Innym sposobem na sprawdzenie tego, czy działania promocyjne przynoszą zamierzony

skutek jest monitorowanie ilości przyjazdów do Sopotu, czy nastąpił wzrost w częstotliwości

korzystania z danych usług itp.

Wyżej wymienione działania nie wymagają zbyt wysokich nakładów pieniężnych, jednak

muszą spotkać się ze zrozumieniem ze strony kierownictwa poszczególnych placówek.
Aby zapewnić dobry przepływ informacji należy wytłumaczyć wszystkim zainteresowanym

osobom, jakie znaczenie ma taki monitoring, jakie są jego plusy i minusy.

Ze względu na wielość stron, które będą brały udział w tworzeniu nowego wizerunku

miasta, różnice w ich interesach krótkofalowych, ważne jest powołanie osoby (lub grupy
osób), które będą odpowiedzialne za koordynację wszystkich opisanych tu działań.

Osoby te były by odpowiedzialne za wprowadzanie poszczególnych działań w życie, ich ko-
ordynację oraz monitorowanie. Osoba taka powinna mieć możliwość konsultowania swoich

decyzji ze prezydentem miasta, oraz głównymi grupami mającymi wpływ na sytuację w mie-
ście.

118

Wnioski

Problematyka promocji dóbr miejskich w życie zastała wprowadzona stosunkowo niedawno

(porównując z promocją dóbr konsumpcyjnych). Dlatego w obecnej chwili istnieje niewiele opra-
cowań, które szczegółowo omawiałyby działania podejmowane przez władze miast i gmin na

rzecz promocji tych dóbr.

W niniejszej pracy podjęto próbę zebrania i analizy dotychczasowych działań, które podjęły

władze i społeczeństwo Sopotu. Bardzo często były to działania spontaniczne, a promocja miasta
odbywała się jakby przy okazji pewnych wydarzeń mających miejsce na terenie Sopotu.

Od 1999 roku miasto oficjalnie posiada status uzdrowiska. Dlatego biorąc pod uwagę sytuację

w jakiej się ono znajduje, jego walory geograficzne i uzdrowiskowe oraz dotychczasowe doświad-

czenia społeczeństwa, opracowano projekt działań promocyjnych, których celem byłaby zmiana
bądź uzupełnienie wizerunku Sopotu o aspekt uzdrowiskowy.

W tym celu należy podjąć szereg działań. Główne z nich to poinformowanie mieszkańców

Sopotu o korzyściach jakie niesie ze sobą uzdrowiskowy charakter miasta, czy stworzenie w świa-

domości turystów obrazu Sopotu, który jest miastem zdrowym, z rozwiniętą ofertą kulturalną
i rozrywkową. Posłużą do tego głównie działania z zakresu Public Relations i reklamy.

Z wywiadów z kuracjuszami wynika, że większość z nich informacji o Sopocie szuka

w Internecie lub/i w Informacji turystycznej i Uzdrowiskowej w Sopocie. Niestety strona miasta

nie zawiera wielu informacji na ten temat, a w w/w Informacji, klient zostaje odesłany do kon-
kretnego Sanatorium, ponieważ obsługa nie posiada pełnych informacji na temat danej placówki.

Dlatego należy:

Stworzyć witrynę, która zawierałaby aktualne i pełne informacje o ofercie uzdrowiska So-

pot

Wyszkolić pracowników Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej w zakresie oferty

uzdrowiskowej Sopotu

Przeprowadzić ogólnopolską kampanię promocyjną w celu uzupełnienia wizerunku Sopo-

tu o aspekt uzdrowiskowy.

Aby w/w działania odniosły zamierzony skutek, potrzebne będzie zaangażowanie wielu ludzi

oraz środki finansowe pochodzące często z budżetów promocyjnych firm zainteresowanych in-
westowaniem w Sopocie.

W pracy podano projekt działań promocyjnych. Należy jednak pamiętać o tym, aby już

w trakcie wdrażania go w życie ciągle monitorować i analizować poczynione działania, a w razie

potrzeby korygować je.

119

Spis literatury

1. Altkorn J. Marketing w turystyce, PWN, Warszawa 1998

2. Benio M., Bober J. , Hausner J. (red) i inni, Programowanie rozwoju regionalnego. Poradnik dla

samorządów województwa, Kraków 1999; [w:] Sopot Plan Strategiczny Miasta, Wydział

Strategii rozwoju Urząd Miasta Sopotu

3. Bielski K.,

Podstawy marketingu, TKNOiK, Toruń 1998,

4. Cenker E.M. , Public Relations, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2000
5. Centrum Badań Regionalnych, Analizy porównawcze potencjału rozwojowego, Materiały

porównawcze Sopot, Warszawa 2002

6. Cienkowski W., Praktyczny Słownik Wyrazów Bliskoznacznych, Polska Oficyna Wydawnicza

„BGW” Warszawa 1993

7. Daňo F., Hanulákova E., Vokounová, Wykorzystanie instrumentów marketingu w ksztaltowaniu

rozwoju miasta – przykład Bratysławy, Marketing i Rynek 10/2000

8. Daszkowska M., (redakcja), Zarys marketingu usług, UG, Gdańsk 1993

9. Dlaczego warto zainwestować i założyć własną witrynę WWW, Web Design&Internet Marketing,

www.on-line.pl (październik 2003)

10. Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wydawnictwo Astrum, Wrocław

1999

11. Domański R. , Podstawy planowania przestrzennego, PWN, Poznań-Warszawa1989
12. Gajdzik B., Urząd miejski w Bytomiu, Orientacja marketingowa gminy, Marketing

i Rynek, 2/98

13. Gajdzik B., Urząd miejski w Bytomiu, Gmina jako podmiot gospodarczy i organizacja non-profit,

Marketing i Rynek, 7/98

14. Garbarski L. , I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing. Punkt Zwrotny nowoczesnej firmy, PWE,

Warszawa 1998

15. Golec J. Kronika XX wieku, GOLMAR, Gdynia 2001

16. Gryffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 1999
17. Huber K., Image, czyli jak być gwiazdą na rynku, Businessman Book, Warszawa 1994

18. Kall J., Reklama, PWE, Warszawa 1998
19. Kall J., Silna marka, Istota i kreowanie, PWE, Warszawa 2001

20. Kotler P., Marketing Analiza, Planowanie, Wdrażanie i Kontrola; Felberg SJ, Warszawa 1999
21. Kłeczek, R. Kowal W., Woźniczka J.: Strategiczne planowanie marketingowe, PWE, Warszawa

1993

121

22. Kwarciak B., Co trzeba wiedzieć o reklamie, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu,

Karków 1997

23. Kuryer Sopocki, Numery z lat 1999-2003Alina Białkowska-Gużyńska, Kasa Samorządu,

Businessman, Październik 2002

24. Łuczak A. , Wizerunek miasta jako element strategii marketingowej; Marketing terytorialny;

Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN,

25. Maik W., Podstawy geografii miast, skrypt, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1992;
26. Markowski T. , Marketing miasta; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją

Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002,

27. Michalski T. dr , Przeszłość i przyszłość Sopotu jako Uzdrowiska, Urząd Miasta Sopotu, Sopot,

Listopad 2002

28. Mullins L. J. „Management and Organizational Behavior, Pitman (1996), s.70 [w:] D.

Bartkowska-Nowak, J. Nowak, J. Webb, “Zarządzanie w gminie – podręcznik
doskonalenia umięjętnoiści kierowniczych”, Warszawa 1998,

29. Nowacki R., Strużycki M., Reklama w przedsiębiorstwie, Difin, Warszawa 2002
30. Olszewska J., Wizerunek jako narzędzie tworzenia przewagi strategicznej gminy, Marketing i

Rynek, 11/2000

31. Payne A., , PWE, Warszawa 1996

32. Sperski M., Sopot Przewodnik, Wydawnictwo BRYZA, Gdańsk,
33. Sutherland M., Syvester A. K., Reklama a umysł, Co działa co nie dział i dlaczego, PWN,

Warszawa 2003

34. Szromnik A.; Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing

Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002

35. Topczewska T. , Promocja rozwoju gospodarczego gminy. IGPIK Warszawa 1996

36. Tusk D., Duda W., Gach Z., Dawny Sopot, (z serii Był sobie Gdańsk), Fundacja „Dar

Gdańska, Gdańsk 1998

37. Uchwała nr XLI/493/98 Rady Miasta Sopotu w Sprawie ustanowienia Statutu Uzdrowiska Sopot,

Sopot 18 czerwca 1998 r.

38. Urząd Miasta Sopotu, Raport o stanie środowiska naturalnego w Sopocie, Lokalna Agenda 21,

Sopot 2002

39. Ustawa o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990 r., Dz. U. 1990, nr 16, poz.95
40. Wójcik K. , Public Relations od A do Z, t. I, Placet, Warszawa 1997

41. Wiktor J. W., Promocja System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, PWN, Warszawa 2001

122

ZAPRASZAMY PO ZDROWIE I WYPOCZYNEK DO

SANATORIUM MSW i A „HELIOS”

W SOPOCIE

Sanatorium „HELIOS” położone jest w strefie uzdrowiskowej Sopotu

–perły uzdrowisk bałtyckich.

Usytuowane jest tuż nad brzegiem morza ( 50 metrów od plaży ) ,
wśród zieleni , w pobliżu ujęcia źródła solankowej wody mineralnej.

Dzięki tak korzystnej lokalizacji nasi goście bez ograniczeń

korzystają z podstawowego atutu sopockiego uzdrowiska, jakim jest

mocnobodźcowy, nadmorski klimat – talassoterapia –aerozoloterapia

wodą morską , aerozoloterapia jodowożywiczym powietrzem ,oraz

kąpiel w otwartym zbiorniku wodnym , jakim jest Morze Bałtyckie.

Niezależnie od klimatycznych walorów Sopotu, Sanatorium „HELIOS”

Oferuje usługi medyczne w ramach specjalistycznego lecznictwa

uzdrowiskowego w systemie rehabilitacji ambulatoryjnej

i stacjonarnej.

Prowadzimy :

oddział rehabilitacji kardiologicznej , dla pacjentów po zawale

mięśnia sercowego i zabiegach kardiochirurgicznych , wyposażony

w specjalistyczny sprzęt rehabilitacyjny , salę intensywnego

nadzoru kardiologicznego z kardiomonitorami i możliwością

wykonania badań specjalistycznych ( próby wysiłkowe EKG. , 24-

godzinne EKG. Metodą Holtera)

oddział rehabilitacyjny dla dzieci w wieku 3-6 lat z opiekunem –

profil leczniczy –schorzenia układu oddechowego

oddział sanatoryjny (profile leczenia : schorzenia dróg

oddechowych i reumatologiczne )

oddział rehabilitacji schorzeń narządów ruchu dla pacjentów

z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi kręgosłupa oraz po

zabiegach operacyjnego leczenia dyskopatii , wyposażony w wyciąg

pulsacyjny typu Eltrac .

Ośrodek nasz spełnia wszelkie standardy stawiane nowoczesnym

zakładom leczniczym zarówno pod względem warunków hotelowych

jak i wysoce specjalistycznej opieki medycznej. Poza doskonale

wyposażoną bazą leczniczą posiadamy również własne laboratorium

analityczne , kawiarenkę tlenową oraz gabinet stomatologiczny.

Oferujemy pełną gamę zabiegów z zakresu :

hydroterapii :

kąpiele perełkowo-ozonowe , masaże podwodne ,

masaże wirowe kończyn górnych i dolnych , bicze szkockie , kąpiele

galwaniczne , kąpiele solankowe,

peloidoterapii

z zastosowaniem pasty borowinowej ,

kinezyterapii

– indywidualnej (ćwiczenia wspomagane,z oporem, wolne,

na cykloergometrach i innych rotorach do ćwiczeń kończyn górnych

i dolnych) i zbiorowej (gimnastyka ogólnie usprawniająca , kondycyjna

, oddechowa, kardiologiczna, wyrównawcza – zapobiegająca zmianom

wynikającym ze zmniejszonej aktywności w życiu codziennym i

korekcyjna )

fizykoterapii

( światłolecznictwo , ultrasonoterapia ,

elektrolecznictwo- galwanizacja, jontoforeza , DD ,

elektrostymulacja , diatermia krótkofalowa impulsowa ,

magnetoterapia , laseroterapia )

termo- i krrioterapii miejscowej oraz masaże klasyczne.

W trakcie pobytu w naszym ośrodku zapewniamy całodobową opiekę

lekarsko -pielęgniarską .

Posiadamy bazę noclegową w apartamentach oraz pokojach jedno –

i dwuosobowych z pełnym węzłem sanitarnym i TV –SAT.

Wyżywienie na miejscu ; diety według wskazań lekarskich . Możliwość

zapewnienia diety :

cukrzycowej

niskotłuszczowej

bezglutenowej

wątrobowej

wegetariańskiej

przeciwmiażdzycowej

Organizujemy zjazdy naukowe , szkolenia , konferencje. Dysponujemy

salami konferencyjnymi na 20, 30, 60 i 240 miejsc – wyposażone

w sprzęt audiowizualny .

Na terenie sanatorium znajduje się kawiarenka tlenowa , gabinet

stomatologiczny , laboratorium analityczne , kawiarnia , stół do

gry w bilarda , przedszkole dla dzieci – gdzie rodzice mogą

pozostawić dzieci pod fachową opieką w czasie kiedy korzystają

z zabiegów leczniczych, biblioteka , w sezonie wiosenno - letnim

wypożyczalnia rowerów dla dorosłych oraz dzieci .

Na terenie oœrodka znajduj¹ siê gabinety:

W sanatorium wykonujemy badania:

•
•
•
•
•
•
•
•

•
•
•
•
•

kardiologiczny
reumatologiczny
internistyczny
pulmunologiczny
laryngologiczny
leczenia bólu
leczenia niep³odnoœci
leczenia oty³oœci

EKG
Próba wysi³kowa na bie¿ni
Komputerowe badanie wzroku
Poziom cukru we krwi
Poziom cholesterolu i trójglicerydów
we krwi

Na terenie oœrodka znajduj¹ siê gabinety:

W sanatorium wykonujemy badania:

SAMODZIELNY PUBLICZNY ZAK£AD OPIEKI ZDROWOTNEJ

W SOPOCIE

81-820 Sopot

ul. 23 Marca 105

Tel. / fax:

(58) 551-72-63
(58) 551-46-67

e-mail: lesnik@sanatoria.com.pl

www.sanatoria.com.pl

Sanatorium Uzdrowiskowe

„Leœnik”

Sanatorium Uzdrowiskowe

„Leœnik”

ERDECZNIE

APRASZAMY

!!!

ERDECZNIE

APRASZAMY

!!!

Baza zabiegowa

143

Sopot to malownicze, nadmorskie uzdrowisko

o szczególnych walorach klimatycznych i krajobrazowych.
Sanatorium Uzdrowiskowe „Leœnik” po³o¿one jest na
leœnej polanie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.
Dysponujemy 180 miejscami w pokojach 1, 2

i 3- osobowych z balkonem i pe³nym wêz³em

sanitarnym.

(rêczny klasyczny - czêœciowy, masa¿ uciskowy).

narz¹du ruchu
uk³adu kr¹¿enia
uk³adu oddechowego
osteoporozê
oty³oœæ

(k¹piele solankowe, kwasowêglowe, pere³kowe,
borowinowe, aquavibron, masa¿ podwodny, masa¿e
wirowe koñczyn górnych i dolnych)

(lampy solux i kwarcowa, lampa Bioptron
i BIO V, ultradŸwiêki, k¹piel 4-komorowa,
diadynamik, terapuls, interdyn, magnetronik,
laseroterapia, krioterapia)

(sala gimnastyczna wyposa¿ona w specjalistyczny
sprzêt przystosowany do prowadzenia zbiorowej
i indywidualnej gimnastyki, zarówno leczniczej
i rehabilitacyjnej jak i rekreacyjnej: atlas, bie¿nia,
symulator wiose³, rowery, UGUL-e , rotory, itp.)

(inhalacje indywidualne: solankowe, z lekami,
z olejkami, aromaterapia)

hydroterapii

fizykoterapii

kinezyterapii

inhalatorium

masa¿e

Leczymy schorzenia:

•
•
•
•
•

•

W naszym Sanatorium przeprowadzane s¹
nastêpuj¹ce zabiegi lecznicze:

Leczymy schorzenia:

W naszym Sanatorium przeprowadzane s¹
nastêpuj¹ce zabiegi lecznicze:

Zapraszamy na pobyty

w 7, 14 i 21 dniowych

turnusach sanatoryjnych. W ramach op³aty oferu-
jemy zakwaterowanie, ca³odzienne wy¿ywienie, trzy
zabiegi dziennie oraz ca³odobow¹ opiekê lekarsko-
-pielêgniarsk¹.
Proponujemy równie¿ leczenie ambulatoryjne
w dowolnym cyklu leczenia.
Przyjmujemy równie¿ osoby kierowane przez PCPR
na 14- dniowe turnusy rehabilitacyjne.

Zapraszamy na pobyty

Do dyspozycji kuracjuszy na miejscu:

•
•
•
•
•
•
•
•

•
•
•

•
•

W godzinach popo³udniowych lubi¹cy aktywny
wypoczynek mog¹ skorzystaæ z:

Oferujemy ponadto:

baza zabiegowa
jadalnia
kawiarnia
biblioteka
kort tenisowy
sto³y do ping-ponga i bilarda
szachy plenerowe
œcie¿ki zdrowia

wieczorków tanecznych
pieczenia kie³basek przy ognisku
wieczorków poetyckich

prelekcje z lekarzami
prelekcje firm medycznych

Do dyspozycji kuracjuszy na miejscu:

W godzinach popo³udniowych lubi¹cy aktywny
wypoczynek mog¹ skorzystaæ z:

Oferujemy ponadto:

Wieloletnie doœwiadczenie, wysokowykwalifiko-
wana kadra medyczna, po³o¿enie na leœnej polanie
oraz cisza i spokój sprawiaj¹, ¿e przebywaj¹cy goœcie
szybko regeneruj¹ si³y i powracaj¹ do zdrowia.

Atrakcj¹ Sanatorium jest inhalatorium zbiorowe

ze specyficznym mikroklimatem, którego cech¹ jest
wystêpowanie aerozolu powstaj¹cego z solanki.

Atrakcj¹ Sanatorium jest inhalatorium zbiorowe

Spis rysunków

Rysunek 1 Gmina jako układ składający się z komponentów
Rysunek 2 „Cztery P” Marketing mix
Rysunek 3 Transformacja „Cztery P” na „Cztery C”
Rysunek 4 Terytorialny marketing-mix
Rysunek 5 Produkt miejski
Rysunek 6 Elementy procesu komunikacji marketingowej
Rysunek 7 Jan Jerzy Haffner - portret
Rysunek 8 Wybrane dyplomy i wyróżnienia jakie otrzymało miasto Sopot w ostatnich la-
tach
Rysunek 9 Pocztówka wydana na początku XX w z okazji Sopockiego Tygodnia Sportu
Rysunek 10 Pocztówka wydana na początku XX w z okazji regat
Rysunek 11 Pocztówka wydana na początku XX w z okazji Sopockiego Tygodnia Sportu
Rysunek 12 Pocztówka z roku 1904 przedstawiająca budynek Sanatorium
Rysunek 13 Pocztówka z roku 1904 przedstawiająca Herb Sopotu
Rysunek 14 Wzory wybranych datowników pocztowych, wykorzystywanych w Sopocie
Rysunek 15 Koperta przedstawiająca sposób w jaki umieszczane były datowniki Sopockie
Rysunek 16 Znaczek z 1923 roku przedstawiający Sopot z początku wieku wydany
z okazji wystawy filatelistycznej.
Rysunek 17 Strona tytułowa „Kroniki miasta Sopotu” dr. Fritza Schultza z 1905 roku.

Rysunek 18 Strony tytułowe wybranych Roczników Sopockich w latach 1976 - 1999
Rysunek 19 Strony tytułowe książek o Sopocie
Rysunek 20 Strony tytułowe folderów turystycznych
Rysunek 21 Strony tytułowe folderów turystycznych
Rysunek 22 Strony tytułowe folderów turystycznych
Rysunek 23 Reklama jednego z Sopockich pensjonatów z początku XX wieku.
Rysunek 24 Logo firm i organizacji działających w Sopocie
Rysunek 25 Plakaty informujące o imprezach mających miejsce w Sopocie
Rysunek 26 Plakaty reklamujące sopocki turniej tenisowy
Rysunek 27 Projekty znaków graficznych na stulecie miasta Sopot (wersja czarno-biała)
Rysunek 28 Bursztynowe medaliony i pieczęć wykonane z okazji 100–lecia Sopotu
Rysunek 29 Ulotka Kosmetyków SOPOT SERIA BRĄZUJĄCA RELAKSUJĄCA
Rysunek 30 Rysunek promujący miasto podczas Dni Sopotu w Sztokholmie
Rysunek 31 Oficjalna strona miasta Sopot (strona główna)
Rysunek 32 Dyplom otrzymany przez Sopot za witrynę WWW

Rysunek 33 Oficjalna strona internetowa Sopotu
Rysunek 34 Oficjalna strona internetowa Sopotu (eGmina)

Rysunek 35 Oficjalna strona internetowa Sopotu (Turystyka)
Rysunek 36 Oficjalna strona internetowa Sopotu (Uzdrowisko)

Rysunek 37 Oficjalna strona internetowa Sopotu
Rysunek 38

Strona Sopockiej Internetowej Bazy Turystycznej (strona nieoficjalna)

Rysunek 39

Strona Uzdrowiska Sopot (strona nieoficjalna)

Rysunek 40

Strona wortalu o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej( Sanatoria w Polsce)

Rysunek 41

Strona wortalu o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej( uzdrowiska.info.pl)

Rysunek 42

Strona wortalu o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej( MaxMedia.pl)

Rysunek 43

Strona wortalu o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej( uzdrowiska i sana-

toria w Polsce)

Rysunek 44

Strona wortalu o tematyce uzdrowiskowej i sanatoryjnej (Uzdrowiska Pol-

skie)

Rysunek 45 Folder reklamowy Sanatorium „Helios” w Sopocie (strona tytułowa)
Rysunek 46 Strona Sanatorium „Helios”

Rysunek 47 Foldery reklamowe Sanatorium „Leśnik” w Sopocie (strona tytułowa)
Rysunek 48 Informacja na temat Sanatorium „Leśnik”

Rysunek 49 Foldery reklamowe Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego
Rysunek 50 Ulotka reklamowa Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego otrzymywa-

na z cennikiem w recepcji
Rysunek 51 Mapa Polski z zaznaczonymi miejscowościami o charakterze uzdrowiskowym

Rysunek 52

Strona Sopotu (strona nieoficjalna)

Rysunek 53

Strona Uzdrowiska Kołobrzeg (strona główna)

Rysunek 54

Strona Uzdrowiska Kołobrzeg (obiekty)

Rysunek 55

Strona Uzdrowiska Kołobrzeg (obiekty)

Rysunek 56

Strona Uzdrowiska Kołobrzeg (rezerwacje)

Rysunek 57 Strony tytułowe programów Sopockiego Festiwalu Piosenki (z roku 1967

i 2003)
Rysunek 58 Logo AquaParku w Sopocie

Rysunek 59 Ulotka zawierająca propozycje inwestycyjne miasta
Rysunek 60 Oficjalna strona miasta Sopot (Uzdrowisko)

Rysunek 61 Oficjalna strona miasta Sopot (Ochrona Środowiska)
Rysunek 62 Wyniki wyszukiwania w portalu Interia.pl, po wpisaniu słowa „uzdrowisko”