Definicje podstawowych poj
ęć
(z zakresu ekologii)
Definicje podstawowych poj
ęć
(z zakresu ekologii)
Ekologia
Zajmuje si
ę
struktur
ą
i funkcjonowaniem przyrody (układów
ekologicznych = ekosystemów).
Przez struktur
ę
układu ekologicznego rozumiemy zarówno
skład gatunkowy, liczebno
ść
, biomas
ę
i sposób
rozmieszczenia organizmów, jak te
Ŝ
warunki klimatyczne i
glebowe (w tym ilo
ść
i rozmieszczenie niezb
ę
dnych do
Ŝ
ycia
substancji, takich jak woda, sole itp.).
Przez funkcjonowanie układu ekologicznego rozumiemy m.
in. intensywno
ść
produkcji materii organicznej oraz
metabolizm ró
Ŝ
nych grup organizmów.
Najogólniej sprowadza si
ę
ono do kr
ąŜ
enia materii i
przepływu energii.
Ś
rodowisko
Jest to ogół czynników o
Ŝ
ywionych (biotycznych) i
nieo
Ŝ
ywionych (abiotycznych), maj
ą
cych bezpo
ś
rednie
znaczenie dla
Ŝ
ycia i rozwoju organizmu danego gatunku
lub jego populacji.
Czynniki
ś
rodowiska wpływaj
ą
wzajemnie na siebie, a
współdziałaj
ą
c tworz
ą
okre
ś
lony zespół warunków, w
których bytuje organizm czy populacja.
Ekosystem
Układ ekologiczny, b
ę
d
ą
cy głównym obiektem bada
ń
ekologii.
Ka
Ŝ
dy ekosystem składa si
ę
z czynników o
Ŝ
ywionych
(biotycznych) i nieo
Ŝ
ywionych (abiotycznych), podobnie jak
ś
rodowisko.
Inaczej mo
Ŝ
na powiedzie
ć
,
Ŝ
e ekosystem jest sum
ą
siedliska
i biocenozy, w pewnej okre
ś
lonej przestrzeni.
Ekosystem a
Ś
rodowisko
W przypadku ekosystemu interesuje nas jak pewien fragment
przyrody jest zbudowany (zło
Ŝ
ony) i jak funkcjonuje.
Patrzymy na to niejako od zewn
ą
trz.
Poj
ę
cie to jest cz
ęś
ciej stosowane w synekologii.
W przypadku
ś
rodowiska interesuje nas jak czynniki, które
tworz
ą
ten sam fragment przyrody, oddziałuj
ą
na jaki
ś
organizm (populacj
ę
) – jakie warunki
Ŝ
ycia im stwarzaj
ą
.
Patrzymy na to niejako od wewn
ą
trz.
Poj
ę
cie to jest cz
ęś
ciej stosowane w autekologii.
Siedlisko
Mo
Ŝ
na zdefiniowa
ć
na trzy sposoby:
1 – jest to abiotyczna cz
ęść
ś
rodowiska (ekosystemu)
2 – jest to suma czynników klimatycznych i glebowych
3 – jest to wypadkowa poło
Ŝ
enia
Siedlisko jako wypadkowa poło
Ŝ
enia
P
K
G
R
P
K G
S
+
Biocenoza
Jest naturalnym zespołem organizmów
Ŝ
ywych
danego
ś
rodowiska (ekosystemu),
powi
ą
zanych ze sob
ą
przez rozmaite czynniki
ekologiczne i tworz
ą
cych organiczn
ą
cało
ść
,
która dzi
ę
ki rozmna
Ŝ
aniu i samoregulacji
utrzymuje si
ę
trwale w przyrodzie w stanie
dynamicznej równowagi.
Biocenoza składa si
ę
zazwyczaj z wielu populacji
ró
Ŝ
nych gatunków.
Krajobraz
Jest to zespół ró
Ŝ
nych ekosystemów.
Stref
ę
przej
ś
ciow
ą
mi
ę
dzy ró
Ŝ
nymi ekosystemami
nazywamy ekotonem.
Biom
Jest to zespół wszystkich ekosystemów tego samego typu
na kuli ziemskiej.
Biosfera
Jest poj
ę
ciem nadrz
ę
dnym dla krajobrazu i biomu. Mo
Ŝ
na
powiedzie
ć
,
Ŝ
e wszystkie ekosystemy na kuli ziemskiej
tworz
ą
razem biosfer
ę
.
Niekiedy poj
ę
cie biosfery jest te
Ŝ
u
Ŝ
ywane jako nadrz
ę
dne
wzgl
ę
dem
ś
rodowiska, lub siedliska.
Schematy poj
ęć
fungicenoza
zespół Ŝywych organizmów
edafotop
zespół grzybów
biotop
część nieoŜywiona
ekosystem
gleba
klimatop
zespół roślin
ekotop
ś
rodowisko
element biotyczny
układ ekologiczny
zoocenoza
klimat
biocenoza
zespół zwierząt
element abiotyczny
część oŜywiona
fitocenoza
siedlisko
Pojęcia obcojęzyczne
Pojęcia polskie
polskie
obcojęzyczne
Ś
RODOWISKO lub
UKŁAD EKOLOGICZNY
siedlisko zesp. Ŝywych org.
(cz. nieoŜywiona) (cz. oŜywiona)
klimat gleba rośliny grzyby zwierzęta
BIOTOP lub
EKOSYSTEM
ekotop biocenoza
(el. abiotyczne) (el. biotyczne)
klimatop edafotop fitoc. fungic. zooc.
