PRZEKŁADNIE: 
Typy  przekładni:1)  zębata-  kształtowe 
bezpośrednie  2)  łąńcuchowa-  kształtowee 
cięgnowe,  3)  pasowa-  cierne  cięgnowe  4) 
cierne-  cierne  bezpośrednie.  Podział  wg 
ułożenia  osi  1)  równoległe  2)  kątowe  3) 
wichrowate.  Podział  wg  położenia  1) 
zwalniające-redurtory 

n

a

/n

b

>1 

2)  

przyspieszające-multiplikatory n

a

/n

b

<1. 

Przełożenie kinematyczne i geometryczne: 
i

ab

=

ω

ωω

ω

a

/

ω

ωω

ω

b

=n

a

/n

b

,      ,  V

a

=(

ππππ

·D

a

·n

a

)/60    ,    , 

V

b

=(

ππππ

·D

b

·n

b

)/60,  , z

a

·t=

ππππ

·D

a

 ,  , z

b

·t=

ππππ

·D

b

  

, 

 

 

, 

Sprawność 

przekładni 

 

ηηηη

ab

=M

b

/(i

ab

·M

a

).   

PRZEKŁADNIE CIĘGNOWE: 
1)pasowe-składają  się  one  z  co  najmniej 
dwóch  kół  o  gładkiej  powierzchni  i 
opasującego  je  cięgna  w  postaci  jednego 
lub  szeregu  ułożonych  pasów.  W  wyniku 
napięcia  pasa  między  nim  a  kołami 
powstaje  tarcie  pozwalejące  przenieść 
mom  obr  Zalety:1)  tania  i  prosta 
konstrukcja 

2) 

płynność 

ruchu 

i 

cichobieżność  3)  dolność  łagodzenia 
zmian  obc  i  drgań  4)  swoboda  w  doborze 
rozstawu  osi  5)  możliwość  różnego 
ustawienia  osi  wałów  6)  możliwość 
zmiany  przełożenia  7)  zabezpieczenie 
innych  mechanizmów  od  nadmiernego 
przeciążenia  8)  mała  wrażliwość  na 
dokładność  montażu  Wady  :1)  duże 
rozmiary 2) znaczne obc wałów i łożysk 3) 
niestałość  przełożenia  4)  wrażliwość  pasa 
na  szkodliwy  wpływ  otoczenia  5)  niezbyt 
wysoka  sprawność.  Materiały  na  pasy:  1) 
skóry  wołowe,  2)  guma  (kilka  warstw 
tkaniny wulkanizowanej tkaniany) 3) tkane 
z  impregnowanej  tkaniny  bawełnianej  lub 
z  włukien  sztucznych,  4)  z  tworzyw 
sztucznych  (mogą  być  z  wtopionymi 
linkami stalowymi).   
OBCIĄŻENIA  (wzór EULER’A)  P=S

a

-

S

b

 

 

gdzie 

S

a,b

- 

obc 

użyteczne 

P=(1000·N)/V    [N],      ,  e

µ

µµ

µα

αα

α

=S

a

/S

b

,    , 

α

αα

α

=

ϕϕϕϕ

1

,

ϕϕϕϕ

2

,    ,  N-moc  przenoszona  przez 

przekładnię[kW]  V-prędkość  obwodowa 
[m/s]   

ϕϕϕϕ

-kąt odchylenia cięgna od prostej 

łączącej 

osie 

kół  

Q=√[S

a

2

+S

b

2

+2·S

a

·S

b

·cos

γγγγ

 

obc  kół  ,   

,tg

θθθθ

=[(S

a

-S

b

)/(S

a

+S

b

)]·tg(

γγγγ

/2) 

, 

 

,  

Poślizgiem  sprężystym  pasa  nazywamy 
stos  różnicy  prędkości  obu  cięgien  do 
prędkości  cięgna  czynnego:

 

ξξξξ

=(V

a

-

V

b

)/V

a

 

 

, 

 

, 

 

Wsp 

napędu

 

ϕϕϕϕ

=P/(S

a

+S

b

)=(S

a

-S

b

)/(S

a

+S

b

) ,    ,  

ϕϕϕϕ

gr

=(0,4-0,6) 

dla 

pasów 

płaskich,  

ϕϕϕϕ

gr

=(0,5-0,7)  dla  p,  klinowych,   

ξξξξ

=0,01-

0,02  ,  Dla  przeciętnych  war  pracy 
sprawność   

ηηηη

=0,96-0,98 z pasem płaskim 

dla  pasów  płaskich     

ηηηη

=0,95-0,96  z  rolką 

napinającą  lub  z  wieńcem  klinowym. 
Dzięki 

lepszemu 

sprzężeniu 

pasa 

klinowego 

z 

kołem 

możliwe 

jest 

zmniejszenie  kąta  opasania      zwiększenie 
przełożenia zmniejszenie rozstawu osi oraz 
zmniejszenie  nacisku  na  koła   

α

αα

α

-kąt 

rozwarcia rowka na kole. 

µµµµ

’=

µµµµ

/sin

µµµµ

/2   ,  ,   

V

≈≈≈≈

10[m/s](4-25) 

OBLICZENIA 

PRZEKŁ 

PAS 

Z 

PASKIEM KLINOWYM  
Lp-dł 

pasa 

Lp=

ππππ

·(D

1

+D

2

)/2+(D

2

-

D

1

)·

ππππ

·

γγγγ

/180+2·a·cos

γγγγ

  ,    ,   

ϕϕϕϕ

1

=180-2·

γγγγ

    ,    ,  

ϕϕϕϕ

2

=180+2·

γγγγ

  ,    ,  sin

γγγγ

=(D

2

-D

1

)/2·a  Wzór 

przybliżony 

 Lp=2·a+

ππππ

·(D

1

+D

2

)/2+[(D

2

-

D

1

)]

2

/4·a    ,  gdzie  a-  odległość  osi  kół. 

(D

1

+D

2

)/2+50≤a≤2(D

2

+D

1

), 

 

,Moc 

przenoszona 

N=(z·N

1

·k

l

·  k

ϕ

ϕϕ

ϕ

)/  k

t

    ,    , 

gdzie 

z-liczba 

pasów 

klinowych 

pracujących 

równolegle 

 

N

1

-moc 

przenoszona  przez  jeden  pas  klinowy 
średniej długości przy kątach opasania 180 
i  przy  pracy  bez  przeciążeń  k

l

-  wsp 

uwzględniający  liczbę  okresów  zmian  obc 
pasa  w  jednostce  czasu(zal  od  dł  pasa) 
k

l

=f(Lp),  k

ϕ

ϕϕ

ϕ

-  wsp  uwzględniający  kąt 

opasania  mniejszego  koła  rowkowego 
k

ϕ

ϕϕ

ϕ

=f(

ϕϕϕϕ

1

), k

t

- wsp uwzględniający trwałość 

pasa  klinowego  k

t

=f(T)  ,  De=D

1

·k

1

 

średnica  skuteczna  koła  (walcowej 
części  powierzchni)  ,      Powierzchnia 
skuteczna 

pasa 

jest 

to 

miejsce 

geometryczne  linii  zamkniętych  pasa  nie 
zmieniających 

swoich 

długości 

przy 

nawijaniu 

pasa 

na 

koło 

rowkowe. 

Najmniejszy jest pasek Z później A,B,C,D 
i  największy  E.  Wszystkie  paski  mają  kąt 
wierzchołkowy  zawsze  równy 

α

w

=40

o 

w 

przekroju wyprostowanej części pasa.  
PRZEKŁADNIE ŁAŃCUCHOWE  
Składa się z dwu lub więcej kół 
uzębionych i opasającego je giętkiego 
cięgna, złożonego z szeregu ogniw 
łączonych przegubowo. Zalety: pewna 
swoboda w  ustaleniu odległości osi, 2) 
zdolność łagodzenia szrpnięć, 3) wyższa 
sprawność niż przekładni pasowej. 4) 
stałość przełożenia, 5) niewielkie 
obciążenia wałów i łożysk, 6)  możność 
napędzania kilku wałów.  Wady 1) duży 
koszt, 2) nierównomiernoość ruchu, 3) 
hałas 4) konieczność smarowania 5) 
warunek konieczny- równoległość wałów.  
Rodzaje łańcuchów tulejkowe, 
sworzniowe, rolkowe, zębate, płytkowe. 

 D1-koło napędzające 
D2- koło napędzane 
 
S1=S2*e

µφ

1 

S1-S2=T- siła użyteczna