background image

POSTĘPOWANIE W URAZACH 

KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO

background image

KRĘGOSŁUP SZYJNY – URAZ

Urazy kręgosłupa szyjnego można podzielić ogólnie na urazy 

o mechanizmie:

zgięciowym 

wyprostnym 

kompresyjnym 

nieznanym

background image

URAZY KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO -
RTG

background image

URAZ KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO -
RTG

background image

URAZY KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO -
RTG

background image

URAZ KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO -
RTG

background image

URAZY O MECHANIZMIE 
ZGIĘCIOWYM: 

podwichnięcie przednie - najlepiej widoczne na 
zdjęciu bocznym kręgosłupa jako uwypuklenie w 
miejscu uszkodzenia więzadeł; w miejscu urazu 
może się pojawić poszerzenie wyrostka 
kolczystego, 

zwichnięcia stawów - uszkodzenie niestabilne, 
szczególnie jeżeli jest obustronne; przesunięcie 
kręgu ku przodowi (o 50% jego szerokości) zwykle 
wskazuje na obustronne zwichnięcie stawów, 

złamania kompresyjne - zwykle związane z 
rozerwaniem więzadeł tylnych i z tego powodu 
niestabilne; 

background image

URAZY O MECHANIZMIE 
WYPROSTNYM:

złamanie części międzystawowej obrotnika
stanowi ono 10-15% złamań, 

złamanie blaszki granicznej - trudne do 
zobrazowania; zwykle występuje u ludzi starszych, 
u których występuje spondyloza, 

złamanie łuku tylnego atlasu - zwykle stabilne, 
jeżeli jest to uszkodzenie izolowane, 

złamanie dyslokacyjne - może wystąpić również 
przy mechanizmie zgięciowym urazu, gdy trzon 
kręgu jest pchnięty ku przodowi i pojawia się 
zgięciowe podwichnięcie; 

background image

20 000 zgonów rocznie jest 

spowodowanych urazami 

kręgosłupa, z czego połowa 

jest następstwem 

wypadków 

komunikacyjnych. 

background image

Dokładna, wczesna diagnostyka          

i szybkie, właściwe postępowanie 

lecznicze w urazach kręgosłupa      w 

odcinku szyjnym powikłanych 

uszkodzeniem rdzenia kręgowego   

mają często decydujące znaczenie 

dla dalszych losów chorego.

background image

Niestety często zdarza się, że zła 

dokumentacja radiologiczna, niestaranne 

zbadanie chorego, jego niewłaściwy 

transport z miejsca wypadku, czy wreszcie 

nieadekwatne dla uszkodzenia 

postępowanie – uniemożliwiają uzyskanie 

poprawy neurologicznej, a czasem wręcz 

wpływają na pogorszenie wstępnie 

obserwowanego stanu neurologicznego.

background image

URAZY KRĘGOSŁUPA W 

ODCINKU SZYJNYM 

DZIELIMY NA:

wysokie od C1 do C5  

niskie od C5 do Th1

background image

URAZY KRĘGOSŁUPA OD C1 DO C5, 

POWIKŁANE CAŁKOWITYM 
USZKODZENIEM RDZENIA 

KRĘGOWEGO MOGĄ POWODOWAĆ:

zaburzenia oddechowe 

porażenie wszystkich mięśni kończyn górnych, tułowia i kończyn 

dolnych 

background image

URAZY KRĘGOSŁUPA PONIŻEJ C5, 

PRZY CAŁKOWITYM 

USZKODZENIU RDZENIA, 

POWODUJĄ:

porażenie kończyn dolnych z zachowaniem funkcji zginaczy łokci 

im niższy poziom uszkodzenia rdzenia – pozostają funkcje 

zginaczy grzbietowych nadgarstka, prostowników palców, 

zginaczy dłoniowych

urazy poniżej C7 pozostawiają prawidłową funkcję rąk 

background image

PRZYCZYNY:

do niedawna główną przyczyną urazów kręgosłupa odcinka 

szyjnego były upadki    z wysokości, w tym skoki do wody (około 

60%), wypadki drogowe (30%) i inne (10%)

obecnie gwałtownie wzrasta liczba urazów kręgosłupa na skutek 

wypadków komunikacyjnych i one stają się główną przyczyną 

urazów kręgosłupa szyjnego

background image

OBJAWY:

ból, sztywność karku i/lub bolesność palpacyjna   u 
przytomnych pacjentów; jeżeli żaden z tych 
objawów nie występuje, a zaopatrywany pacjent 
jest przytomny bez cech spożycia alkoholu czy 
leków, to prawdopodobieństwo uszkodzenia 
kręgosłupa szyjnego wynosi tylko 1-2% (boczne 
zdjęcie kręgosłupa szyjnego powinno być 
wykonane rutynowo we wszystkich ciężkich 
urazach)

urazy lub uszkodzenia skóry głowy i twarzy         u 
pacjentów z zaburzeniami świadomości 

background image

NAJCZĘSTSZE URAZY 
WSPÓŁISTNIEJĄCE:

urazy głowy (wstrząśnienia mózgu, stłuczenia mózgu, rany 

głowy, złamania czaszki), 

urazy klatki piersiowej

urazy kończyn górnych

background image

KOŁNIERZE ORTOPEDYCZNE

background image

KOŁNIERZE ORTOPEDYCZNE

background image

KOŁNIERZE 
ORTOPEDYCZNE

background image

C.I.D.

background image

C.I.D.

background image

C.I.D.

background image

TRANSPORT: 

na twardym podłożu, desce, z założonym ostrożnie sztywnym 

kołnierzem, uzupełnionym woreczkami z piaskiem ułożonymi po 

obu stronach głowy, zabezpiecza to przed uszkodzeniem rdzenia 

background image
background image
background image
background image
background image
background image

TRANSPORT 
CD.

tlen powinien być podawany wszystkim pacjentom z uszkodzeniami 

rdzenia kręgowego (pacjenci z wysokimi uszkodzeniami rdzenia 

umierają z powodu niedotlenienia; konieczna może być także 

sztuczna wentylacja) 

background image

TRANSPORT 
CD.

udzielenie tym pacjentom pierwszej pomocy typu ABC (udrożnienie 

dróg oddechowych, przywrócenie oddychania i krążenia)

background image

TRANSPORT CD.

natychmiastowe rozpoczęcie podawania dożylnego płynów i leków; 

w przypadkach nagłych można je pominąć, aby nie tracić cennego 

czasu; najważniejszą zasadą jest jak najszybsze zawiezienie pacjenta 

samochodem lub helikopterem (w zależności od stanu pacjenta) do 

wyspecjalizowanych ośrodków medycznych