Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
1
Przedmiot: Reorganizacja produkcji – Lean Manufacturing
Moduł: 1/2
Analiza i mapowanie
stanu obecnego
Moduł: 1/2
Opracował:
mgr inż. Paweł Wojakowski
Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji
Zakład Projektowania Procesów Wytwarzania
P kój 414 b d 5
Pokój: 414, bud. 5
Tel.: 12 374 32 61
E-mail:
wojakowski.pawel@gmail.com
Strona WWW zakładu M65:
http://m65.pk.edu.pl
Proces wdrożenia Lean Manufacturing rozpoczyna się od analizy
bieżącej sytuacji w systemie wytwórczym.
Bieżącą sytuację systemu wytwórczego przedstawia się graficznie na
Od czego zacząć ??
mapie stanu obecnego.
Informacje o stanie bieżącym zbiera się podążając faktyczną ścieżką
przepływu materiałów oraz informacji. W naszym przypadku informacje
są zebrane i zestawione w wydanych przez prowadzącego danych do
modułu nr1.
W rzeczywistości mapę stanu rysuje się odręcznie, używając jedynie
ołówka i gumki. Prace rozpoczyna się od szkicu wykonanego
bezpośrednio na hali produkcyjnej Najlepiej posłużyć się kartką
bezpośrednio na hali produkcyjnej. Najlepiej posłużyć się kartką
formatu A3.
Za przykład posłuży przedsiębiorstwo produkcyjne, w którym wytwarza
się narzędzia ogrodnicze.
2
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
2
Zakład zajmuje się produkcją prostych narzędzi ogrodniczych. W
mapowaniu strumienia wartości uwagę skupia się na jednej rodzinie
wyrobów – w tym przypadku na rodzinie łopat. Łopaty wytwarza się w
trzech odmianach, różniących się długością stylu, konstrukcją rękojeści oraz
rozmiarem ostrza jako łopaty typu A B lub C Łopaty wysyłane są do
Przykład zakładu produkującego
narzędzia ogrodnicze
rozmiarem ostrza jako łopaty typu A, B lub C. Łopaty wysyłane są do
klienta, którym jest sieć dystrybucyjna DHO.
Proces produkcyjny łopaty wymaga wytworzenia osobno stylu z drewna
jesionowego, osobno rękojeści stalowej z drewnianą wkładką oraz osobno
ostrza z blachy.
Aby wytworzyć styl łopaty przeprowadza się operacje toczenia na
odpowiednią średnicę, następnie obcinania na określoną długość z
ń ó
obrabianiem końców stylu, dalej szlifowania powierzchni walcowej a na
końcu lakierowania.
Rękojeść wykonuje się w operacjach toczenia wkładki z obrabianiem jej
końców, tłoczenia stalowych obejm wykrojonych wcześniej na prasie,
następnie zgrzewania dwóch obejm ze sobą oraz montażu obejm z wkładką.
3
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Ostrze łopaty najpierw zostaje wykrojone z blachy, następnie tłoczy się
je na gorąco z hartowaniem i odpuszczaniem, na końcu pokrywa się
warstwą antykorozyjną.
Te trzy składniki łopaty podlegają dalej montażowi w dwóch etapach.
N j i
t j
i k j ść d t l d
i j
ji
t j i
Przykład zakładu produkującego
narzędzia ogrodnicze
Zmiana produkcji z łopaty typu A na B, B na C lub A na C i na odwrót
wymaga 1-godzinnego przezbrojenia automatu obcinającego styl, 1-
godzinnego przezbrojenia automatu toczącego i obrabiającego końce
wkładki rękojeści, 30-minutowego przezbrojenia pras tłoczących blachę pod
ostrze i obejmy rękojeści oraz 45-minutowego przezbrojenia prasy
wykrawającej blachę na ostrze i obejmy.
Najpierw montuje się rękojeść do stylu, w drugiej operacji montuje się
ostrze narzędzia.
Zwoje blachy są dostarczane ciężarówką raz w tygodniu przez HiTS w
czwartki, natomiast jesionowe belki dostarcza Tartak Łącko Sp. z o. o.
dwa razy w tygodniu we wtorki i piątki.
4
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
3
Klient zamawia 25500 sztuk miesięcznie, w tym:
• łopaty typu A – 11200,
• łopaty typu B – 7900,
• łopaty typu C – 6400.
Zakład klienta pracuje na dwie zmiany.
Przykład zakładu produkującego
narzędzia ogrodnicze
Zakład klienta pracuje na dwie zmiany.
Łopaty są pakowane w pojemniki zwrotne, mieszczące po 10 sztuk,
pojemniki umieszczane są na paletach również po 10 sztuk. Zamówienia są
wielokrotnością pojemnika.
Wysyłka do klienta realizowana jest raz dziennie ciężarówką.
Zakład pracuje 20 dni w miesiącu.
Praca w systemie dwuzmianowym na wszystkich wydziałach.
Zmiana 8-godzinna z nadgodzinami, jeśli to konieczne.
Zmiana 8 godzinna z nadgodzinami, jeśli to konieczne.
W czasie każdej zmiany dwie 15-minutowe przerwy. Wszystkie prace są
zawieszane na czas przerw.
W czasie zmiany występuje 15-minutowy postój na wypełnienie raportów (5
minut) i posprzątanie stanowisk pracy (10 minut).
5
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Wprowadza otrzymywane z 60-dniowym wyprzedzeniem prognozy zapotrzebowania klienta do
systemu MRP.
Wysyła z 1-miesięcznym wyprzedzeniem prognozy o zapotrzebowaniu do dostawców blachy
(HiTS) oraz jesionowych belek (Tartak Łącko Sp. z o. o.) za pomocą systemu MRP.
Zabezpiecza dostawy blachy, wysyłając do HiTS 1-tygodniowe zamówienie faksem, zabezpiecza
dostawy belek komunikując się z Tartak Łącko Sp. z o. o. telefonicznie dzień przed wysyłką.
Ot
j d i
ó i
i
d t
bó
t
h
d
kli
t
Przykład zakładu produkującego
narzędzia ogrodnicze
Otrzymuje codzienne zamówienia na dostawę wyrobów gotowych od klienta.
Generuje 1-tygodniowe zlecenia produkcyjne dla poszczególnych komórek produkcyjnych.
Dostarcza dzienne harmonogramy do stanowisk roboczych.
Procesy wytwórcze (przykład):
Rękojeść
2. Wykrawanie obejmy
Prasa pracująca dla różnych wyrobów w zakładzie produkcyjnym, w tym produkująca
ostrza łopaty.
Czas cyklu: 1,5 sekundy.
Ilość sztuk wykrawanych w jednym cyklu: 4 sztuki
Ilość sztuk wykrawanych w jednym cyklu: 4 sztuki.
Czas przezbrojenia: 45 minut.
Zaobserwowane zapasy międzyoperacyjne:
7 dni w zwojach blachy.
2000 sztuk obejm typu A,
1700 sztuk obejm typu B,
1100 sztuk obejm typu C.
6
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
4
MS Visio 2007 – uruchomienie programu.
Rysowanie mapy
7
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
MS Visio 2007 – ustawienie obszaru roboczego na format A3.
Rysowanie mapy
8
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
5
Pierwszy krok tworzenia mapy stanu obecnego –
przedstawienie wymagań klienta w prawym górnym rogu mapy
stanu.
Rysowanie mapy
9
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
W drugim kroku dorysowuje się podstawowy proces wytwórczy (strumień
wartości) za pomocą ikon procesu. Jeden proces wytwórczy może być
reprezentowany przez wiele ikon procesu.
Ilość wrysowywanych ikon procesów jest uzależniona od ilości magazynów
międzyoperacyjnych występujących w przebiegu procesu
Rysowanie mapy
W przypadku gdy stanowiska robocze wymieniają między sobą wytwarzane
przedmioty przy użyciu jednego systemu transportowego (np. za pomącą
taśmy transportowej), to taki obszar produkcji zostanie zobrazowany za
pomocą jednej ikony.
międzyoperacyjnych występujących w przebiegu procesu.
Proces wytwórczy rozrysowuje się w dolnej połowie mapy stanu z lewej do
prawej strony, zgodnie z sekwencją wychwyconych etapów procesów (ilość
etapów musi się zgadzać z ilością ikon procesu.
p
ę g
ą
p
Strumień wartości może posiadać dopływy, które łączą się z głównym
strumieniem na pewnym etapie. Dla bardzo złożonych wyrobów nie należy
rysować wszystkich istniejących dopływów a raczej skoncentrować się na
kluczowych składowych.
10
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
6
Drugi krok tworzenia mapy stanu obecnego – przedstawienie
etapów podstawowego procesu wytwórczego.
Rysowanie mapy
11
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Trzeci krok – zaznaczenie miejsc gromadzenia
zapasów i ich ilości.
Rysowanie mapy
12
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
7
Czwarty krok – oznaczenie zaopatrzenia w lewym górnym rogu mapy.
Rysowanie mapy
13
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Piąty krok – sposób wysyłki do klienta i zaopatrzenia od dostawców.
Na mapie umieszcza się
informacje jedynie o zakupie
najważniejszych surowców!
Rysowanie mapy
14
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
8
W szóstym kroku dorysowuje się przepływ informacji.
Za wymianę informacji pomiędzy zakładem produkcyjnym a klientem oraz
dostawcami odpowiedzialny jest Dział Sterowania Produkcją.
Dział Sterowania Produkcją jest oznaczany ikoną procesu w centrum górnej części
Rysowanie mapy
mapy stanu. W ikonie tej zamieszcza się informację jaki system komputerowy
wspomaga prace planistyczne. W przykładzie występuje planowanie przy użyciu
systemu klasy MRP.
Wymianę informacji między zakładem a klientem i dostawcami zaznacza się za
pomocą wąskich strzałek skierowanych od strony prawej do lewej (tj. od klienta do
zakładu oraz od zakładu do dostawców).
Ilość strzałek pomiędzy dwoma podmiotami gospodarczymi zależy od ilości kanałów
komunikacji.
Planowanie produkcji za pomocą systemu MRP oznacza, że zestaw zadań dla każdego
Planowanie produkcji za pomocą systemu MRP oznacza, że zestaw zadań dla każdego
etapu procesu wytwórczego na określony czas (w przykładzie jest to dzień) ustalany
jest centralnie w MRP na zasadzie pchania(tłoczenia).
Pchanie pojawia się przy realizacji produkcji na podstawie harmonogramów,
uwzględniających jedynie szacunkowe zapotrzebowanie produkcji.
Poszczególne etapy procesu zachowują się wówczas jak odizolowane wyspy,
produkujące według własnego tempa produkcji.
15
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Szósty krok – dorysowanie Działu Sterowania Produkcją.
Rysowanie mapy
16
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
9
Siódmy krok – przepływ informacji między klientem a zakładem.
Rysowanie mapy
17
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Ósmy krok – przepływ informacji między zakładem a dostawcami.
Rysowanie mapy
18
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
10
Dziewiąty krok – harmonogramowanie produkcji.
Rysowanie mapy
19
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Dziesiąty krok – zaznaczenie przepływu materiałów na zasadzie pchania.
Rysowanie mapy
20
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
11
Jedenasty krok – dodanie ikon danych.
Rysowanie mapy
21
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Na mapie stanu obecnego:
• wykazano wymagania klienta,
• podzielono proces wytwórczy na etapy,
Co zostało osiągnięte do tej pory ??
• zaznaczono miejsca i ilości składowania zapasów
międzyoperacyjnych,
• przedstawiono sposób wysyłki wyrobów do klienta i
zaopatrywania się w surowce od dostawców,
• rozpoznano w jaki sposób informacje przepływają przez
zakład produkcyjny,
• zaprezentowano przepływ materiałów który uwidocznił
• zaprezentowano przepływ materiałów, który uwidocznił,
że mamy do czynienia z systemem pchającym.
22
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
12
Prowadzący wydaje materiały do realizacji dalszej części projektu.
W wydanych materiałach zawarte są niezbędne dane do obliczeń
wskaźników Lean Manufacturing.
Co dalej ??
Mapę stanu obecnego w aktualnej postaci należy uzupełnić o obliczone
wskaźniki w odpowiednich miejscach.
Uzupełnioną o wskaźniki mapę stanu obecnego rozbudowuje się o
ostatni składnik mapy - linię czasu, pozwalającą określić poziom
marnotrawstwa występującego w zakładzie produkcyjnym.
Tak ukształtowana mapa stanu obecnego pozwoli dostrzec strumień
wartości i zidentyfikować potencjalne miejsca wprowadzenia
wartości i zidentyfikować potencjalne miejsca wprowadzenia
usprawnień.
23
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
C/T
– czas cyklu – czas (wyrażony w sekundach, minutach lub godzinach)
jaki upływa między momentami, w których kolejne wytwarzane
przedmioty opuszczają etap procesu.
Wykaz wskaźników opisujących etapy
procesu wytwórczego
Etap procesu wytwórczego
Przykła
dowo:
C/T
Wyrób gotowy
Kierunek przepływu materiałów
Czas cyklu podano w materiałach wydanych w module nr1
dla każdej operacji.
24
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
13
L/T
– czas realizacji – czas (wyrażony w sekundach, minutach lub godzinach) jaki
upływa między chwilą, gdy przedmiot pojawia się na początku etapu procesu, a
chwilą, gdy ten sam przedmiot go opuszcza.
Etap procesu wytwórczego
Przykładowo:
Wykaz wskaźników opisujących etapy
procesu wytwórczego
L/T
Wyrób gotowy
Kierunek przepływu materiałów
Przykładowo:
Czas realizacji może być równy czasowi cyklu. Jeżeli nie (czas realizacji jest różny
j
y
y
y
(
j j
y
od czasu cyklu w przypadku linii z procesem ciągłym lub w przypadku
występowania podajników wielopozycyjnych na stanowiskach roboczych) – należy
go zmierzyć z filmu.
Np. dla etapu procesu: toczenie ostrza łopaty: L/T = 6,25 minuty (10
przedmiotów wygrzewanych w piecu x C/T, 1 tłoczony x C/T, 10 odpuszczanych w
piecu x C/T).
25
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Szt/C/T
– ilość sztuk w czasie cyklu – liczba sztuk przedmiotów przerabianych
jednocześnie w obrębie jednego cyklu (w czasie C/T).
Wykaz wskaźników opisujących etapy
procesu wytwórczego
Sz
t/
C
/T
Przykładowo:
Np. dla etapu procesu: wykrawanie obejmy: Szt/C/T = 4 (odczytane z materiałów
C/O
– czas przezbrojenia – czas potrzebny na przejście z produkcji przedmiotów
jednego typu do produkcji przedmiotów innego typu.
p
p p
y
j y
(
y
rozdanych w module nr1).
Czas przezbrojenia odczytuje się z materiałów wydanych w module nr1.
26
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
14
L
– liczba pracowników – ilość pracowników przewidzianych do obsługi
etapu procesu wytwórczego, niezależnie od ilości potrzebnych maszyn.
A/T
dostępny czas czas w którym dane stanowisko robocze jest
r
– ilość maszyn tego samego typu – liczba maszyn, które realizują ten
sam etap procesu wytwórczego.
Pozostałe wskaźniki
A/T
– dostępny czas – czas, w którym dane stanowisko robocze jest
przeznaczone do wytwarzania analizowanej rodziny wyrobów.
LPA
– liczba wymaganych przezbrojeń – liczba przezbrojeń koniecznych
do wykonania, aby wystąpiła pełna rotacja rodziny wyrobów.
ZM
– liczba zmian – ilość zmian w ciągu doby występujących w danym
etapie procesu wytwórczego.
Przykładowo:
3 zmiana
WIP
WIP
Ilość sztuk produkowanych
Etap1 Etap2 Etap3 Etap4
1 zmiana
2 zmiana
WIP
WIP
na jednej zmianie:
• Etap 1: 1500 sztuk,
• Etap 2: 750 sztuk,
• Etap 3: 500 sztuk,
• Etap 4: 1500 sztuk.
27
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
OEE (overall equipment efficiency)
– wskaźnik efektywności stanowiska
roboczego – wskaźnik mierzący straty z tytułu wystąpienia
niezaplanowanych zdarzeń na stanowisku roboczym. Opiera się na trzech
rodzajach strat:
• stratach na dostępności spowodowanych nieplanowanymi przestojami
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
• stratach na dostępności spowodowanych nieplanowanymi przestojami,
• stratach na wykorzystaniu stanowiska w czasie jego eksploatacji
spowodowanych spadkiem wydajności pracy lub przekroczeniem
zadanego czasu pracy określonego wartością normatywną,
• stratach na jakości spowodowanych wybrakowanymi sztukami
(niespełniającymi wymagań jakościowych i z tego powodu odrzuconych).
Wskaźnik OEE informuje o poziomie strat w czasie eksploatacji
stanowiska roboczego.
Czas eksploatacji stanowiska roboczego jest obliczany jako czas
produkcyjny (np. zmiana robocza) pomniejszony o straty spowodowane
planowanymi przestojami, przy czym planowane przestoje nie wpływają na
wartość wskaźnika OEE pod warunkiem, że są wykonywane w tzw. „czasie
standardowym”.
28
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
15
Straty w dostępnym czasie pracy maszyny:
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Pierwszą grupę strat, niemożliwą do całkowitego wyeliminowania, stanowią
planowane przestoje. Do planowanych przestojów zalicza się:
Efektywna produkcja =
= Czas eksploatacji x OEE
p
p
j
p
y
p
j
ę
• przerwy wypoczynkowe i na potrzeby fizjologiczne,
• przekazywanie zmiany,
• wypełnianie raportów,
• przezbrojenia w zakresie czasu standardowego,
• sprzątanie i konserwacja,
• próby technologiczne, rozruch partii, itp.
29
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Straty na dostępności to grupa strat spowodowanych nieplanowanymi
przestojami, zaistniałymi z powodu:
• awarii wymagających interwencji służb utrzymania ruchu,
• usterek powodujących zatrzymanie pracy maszyny,
• oczekiwania na materiał
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
oczekiwania na materiał,
• nieobecności operatora na stanowisku roboczym,
• oczekiwania na…,
• przedłużających się planowanych przestojów, itp.
Straty na wykorzystaniu to grupa strat powodujących niedotrzymanie
tempa produkcji. Wolniejsza produkcja jest tak samo niekorzystna jak
produkcja przyspieszona. Bezpośredni pomiar czasu trwania strat na
wykorzystaniu jest trudny do osiągnięcia, gdyż do tej grupy strat zalicza
się:
się:
• zwolnioną pracę maszyny z powodu niewłaściwej jakości materiałów,
• niewiedzę lub brak doświadczenia operatora,
• niepełną obsadę,
• wykonywanie zbędnych czynności przez operatora,
• chwilowe usterki maszyny,
• przyspieszoną pracę przeciążającą maszynę lub urządzenie.
30
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
16
Straty na jakości informują o poziomie sztuk wybrakowanych w stosunku
do wszystkich wyprodukowanych sztuk w czasie eksploatacji stanowiska
roboczego. Do tej grupy strat zalicza się:
• wybrakowane przedmioty na danym etapie procesu wytwórczego
stanowiące odpad i wymagające złomowania
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
stanowiące odpad i wymagające złomowania,
• przedmioty wymagające powtórnego przejścia przez etap procesu,
• przedmioty naprawiane na innym stanowisku (tzw. „buble”).
Dla każdej grupy strat oblicza się osobno wskaźniki. Wskaźniki mierzone są
wyłącznie w czasie kiedy maszyna pracuje, czyli wyłącznie w czasie
eksploatacji. Czas eksploatacji otrzymuje się odejmując od dostępnego
czasu planowane przestoje:
D
P
T
A
T
O
/
/
/
−
=
gdzie:
O/T – czas eksploatacji,
P/D – planowane przestoje.
31
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Poszczególne wskaźniki oblicza się następująco:
T
O
D
N
T
O
A
v
/
/
/
−
=
gdzie:
O/T – czas eksploatacji,
N/D – nieplanowane przestoje.
Wskaźnik
dostępności A
v
:
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Opisane wskaźniki strat zawierają się we wskaźniku efektywności
(
)
D
N
T
O
T
C
C
U
P
t
/
/
/
−
⋅
=
gdzie:
C
P
– zdolność produkcyjna,
C/T – czas cyklu.
Wskaźnik
wykorzystania
U
t
:
P
H
P
t
C
S
C
Q
−
=
gdzie:
S
H
– liczba braków (sztuki złe
jakościowo).
Wskaźnik jakości
Q
t
:
stanowiska roboczego OEE (w literaturze również spotkać można określenie
OEE_T jako OEE Techniczne), które oblicza się ze wzoru:
t
t
v
Q
U
A
OEE
⋅
⋅
=
Wynik musi się zawierać w przedziale liczbowym < 0 ; 1 >, przy czym
pożądane jest aby wynosił minimum 0,6.
32
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
17
Zaprezentowany poniżej przykład dotyczy obliczenia wskaźnika OEE dla etapu
procesu – tłoczenie obejmy (proces wytwórczy rękojeści). Dane do obliczeń
zamieszczone są w materiałach do modułu nr2. Do obliczeń wskaźnika OEE przyjęto
1 zmianę. Do obliczeń najlepiej skorzystać z pomocy arkusza kalkulacyjnego, np. MS
Excel 2007.
Etap 1 obliczeń OEE kalkulacja czasu eksploatacji:
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Etap 1 obliczeń OEE – kalkulacja czasu eksploatacji:
Obliczenie czasu eksploatacji
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Dostępny czas
A/T
długość jednej zmiany = 8 [h]
480
[min/zm]
Obliczenie czasu eksploatacji
p
j
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Dostępny czas
A/T
długość jednej zmiany = 8 [h]
480
[min/zm]
Przerwy pracownicze
a
30
[min/zm]
Wypełnianie raportów
b
5
[min/zm]
Sprzątanie
c
10
[min/zm]
33
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie czasu eksploatacji
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Dostępny czas
A/T
długość jednej zmiany = 8 [h]
480
[min/zm]
Przerwy pracownicze
a
30
[min/zm]
Wypełnianie raportów
b
5
[min/zm]
Sprzątanie
c
10
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Sprzątanie
c
10
[min/zm]
Planowane przestoje
P/D
a + b + c
45
[min/zm]
Obliczenie czasu eksploatacji
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Dostępny czas
A/T
długość jednej zmiany = 8 [h]
480
[min/zm]
Przerwy pracownicze
a
30
[min/zm]
Wypełnianie raportów
b
5
[min/zm]
Sprzątanie
c
10
[min/zm]
Planowane przestoje
P/D
a + b + c
45
[min/zm]
C
O/
/
/
3
/
Czas eksploatacji
O/T
A/T - P/D
435
[min/zm]
Dla każdego etapu wartość czasu eksploatacji jest jednakowa. W
rzeczywistości wartość czasu eksploatacji może być różna dla różnych
stanowisk roboczych jeżeli wystąpi konieczność przezbrojenia tego
stanowiska.
34
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
18
Etap 2 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika dostępności:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
35
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Etap 2 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika dostępności:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
36
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
19
Etap 2 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika dostępności:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
37
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Etap 2 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika dostępności:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
( O/T - N/D) / (O/T)
0,78
38
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
20
Etap 3 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika wykorzystania:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
( O/T - N/D) / (O/T)
0,78
Zdolność produkcyjna
C
P
1750
[szt/zm]
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
39
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Etap 3 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika wykorzystania:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
( O/T - N/D) / (O/T)
0,78
Zdolność produkcyjna
C
P
1750
[szt/zm]
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Wykorzystanie
U
t
( C
P
* C/T) / [ 60 * ( O/T - N/D ) ]
0,86
40
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
21
Etap 4 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika jakości:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
( O/T - N/D) / (O/T)
0,78
Zdolność produkcyjna
C
P
1750
[szt/zm]
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Wykorzystanie
U
t
( C
P
* C/T) / [ 60 * ( O/T - N/D ) ]
0,86
Sztuki złe jakościowo
S
H
200
[szt/zm]
41
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Etap 4 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika jakości:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
(O/T - N/D) / (O/T)
0,78
Zdolność produkcyjna
C
P
1750
[szt/zm]
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Wykorzystanie
U
t
(C
P
* C/T) / [ 60 * (O/T - N/D) ]
0,86
Sztuki złe jakościowo
S
H
200
[szt/zm]
Jakość
Q
t
( S
P
- S
H
) / (C
P
)
0,89
42
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
22
Etap 5 obliczeń OEE – kalkulacja wskaźnika efektywności:
Obliczenie wskaźnika OEE
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Awarie
d
65
[min/zm]
Usterki
e
20
[min/zm]
Nieobecność operatora
f
10
[min/zm]
Oczekiwanie na…
g
0
[min/zm]
Przekroczenie czasu przezbrojenia
h
0
[min/zm]
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
95
[min/zm]
Dostępność
A
v
(O/T - N/D) / (O/T)
0,78
Zdolność produkcyjna
C
P
1750
[szt/zm]
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Wykorzystanie
U
t
(C
P
* C/T) / [ 60 * (O/T - N/D) ]
0,86
Sztuki złe jakościowo
S
H
200
[szt/zm]
Jakość
Q
t
( S
P
- S
H
) / (C
P
)
0,89
Efektywność
OEE
A
v
* U
t
* Q
t
0,59
43
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
OEE jest obliczany dla każdego etapu procesu wytwórczego. Przykładowo, poniżej
przedstawiono komplet obliczeń OEE dla procesu wytwórczego rękojeści:
OEE dla etapów procesu wytwórczego rękojeści
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Toczenie
Wykrawanie Tłoczenie Zgrzewanie Montaż Malowanie
Czas eksploatacji
O/T
435
435
435
435
435
435
Awarie
d
120
80
65
20
0
0
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
Awarie
d
120
80
65
20
0
0
Usterki
e
40
20
20
0
25
15
Nieobecność operatora
f
0
0
10
10
10
15
Oczekiwanie na…
g
0
15
0
10
15
15
Przekr. czasu przezbr.
h
0
0
0
0
0
0
Nieplanowane przestoje
N/D
d + e + f + g + h
160
115
95
40
50
45
Dostępność
A
v
( O/T - N/D ) / (O/T)
0,63
0,74
0,78
0,91
0,89
0,90
Zdolność produkcyjna
C
P
760
50000
1750
1600
1000
500
Czas cyklu
C/T
20
0,375
10
12
20
45
Wykorzystanie
U
t
( C
P
* C/T) / [ 60 * ( O/T - N/D ) ]
0,92
0,98
0,86
0,81
0,87
0,96
Sztuki złe jakościowo
S
H
25
1250
200
350
20
30
Jakość
Q
t
( S
P
- S
H
) / (C
P
)
0,97
0,98
0,89
0,78
0,98
0,94
Efektywność
OEE
A
v
* U
t
* Q
t
0,56
0,70
0,59
0,57
0,75
0,81
Należy zwrócić uwagę na wartość w polu zaznaczonym na czerwono. Jest ona równa
wartości czasu cyklu podzielonego przez ilość sztuk wykonywanych w jednym cyklu
w danym etapie procesu wytwórczego:
T
C
Szt
T
C
Wartosc
/
/
/
=
44
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
23
OPC (overall production capacity)
– wskaźnik przepustowości stanowiska
roboczego – wskaźnik informujący o możliwej do wyprodukowania ilości
przedmiotów w określonym przedziale czasu.
Wskaźnik OPC jest liczony dla każdego etapu procesu wytwórczego, w celu
znalezienia wąskiego gardła procesu.
⎤
⎡
Obliczenia wskaźników stanowiskowych
ą
g g
p
Obliczany jest ze wzoru:
⎥⎦
⎤
⎢⎣
⎡
⋅
⋅
=
zm
szt
r
OEE
T
C
T
O
OPC
/
/
Przykładowo, poniżej przedstawiono komplet obliczeń OPC dla procesu wytwórczego
rękojeści.
OPC dla etapów procesu wytwórczego rękojeści
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Toczenie Wykrawanie Tłoczenie Zgrzewanie Montaż Malowanie
Czas eksploatacji
O/T
435
435
435
435
435
435
Czas cyklu
C/T
20
0,375
10
12
20
45
Il ść
Ilość maszyn
(stanowisk)
r
1
1
1
1
1
2
Efektywność
OEE
0,56
0,70
0,59
0,57
0,75
0,81
Przepustowość
OPC
( 60*(O/T) / (C/T) ) *
OEE * r
735
48750
1550
1250
980
940
Wartość zaznaczona na czerwono – taki sam przypadek jak podczas obliczania
wskaźnika OEE.
45
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
C/Tp
– cykl produktu – tempo rzeczywistego zejścia przedmiotu dla
jednego wyrobu gotowego z etapu procesu wytwórczego.
Przykładowo:
Obliczenia wskaźników procesowych
Sz
t/
C/
T
Obliczany jest jako:
n
O
C
T
C
Szt
i
OEE
T
C
Tp
C
/
/
/
/
/
+
⋅
=
gdzie n jest wielkością partii, wykonywaną przy jednym przezbrojeniu.
46
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
24
Należy odczytać z mapy częstotliwość wypuszczania zleceń na zakład
produkcyjny. Zlecenie utożsamia się z partią produkcyjną.
W analizowanym przykładzie zlecenia są wypuszczane 1 raz w tygodniu.
Jak wyznaczyć wielkość partii produkcyjnej?
Obliczenia wskaźników procesowych
Znane jest miesięczne zapotrzebowanie klienta – wynosi odpowiednio:
• łopaty typu A – 11200,
• łopaty typu B – 7900,
• łopaty typu C – 6400.
Partie poszczególnych wyrobów otrzymuje się dzieląc miesięczne
zapotrzebowanie przez 4 (w rezultacie otrzymując tygodniowe
zapotrzebowanie).
p
)
Pełna rotacja rodziny wyrobów występuje co tydzień:
• Partia produkcyjna łopaty typu A: n
A
= 2800 szt/partię.
• Partia produkcyjna łopaty typu B: n
B
= 1975 szt/partię.
• Partia produkcyjna łopaty typu C: n
C
= 1600 szt/partię.
• Rot = 1 tydz.
47
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Przykład obliczania wskaźnika C/Tp zostanie pokazany dla etapu procesu
wytwórczego: tłoczenie obejmy (proces wytwórczy rękojeści).
Obliczenie cyklu produktu
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Obliczenia wskaźników procesowych
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Efektywność
OEE
0,59
Ilość sztuk na wyrób
i
2
Ilość sztuk w czasie cyklu
Sz/C/T
1
Obliczenie cyklu produktu
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
y
y
y
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Efektywność
OEE
0,59
Ilość sztuk na wyrób
i
2
Ilość sztuk w czasie cyklu
Sz/C/T
1
Czas przezbrojenia
C/O
C/O
A
+ C/O
B
+ C/O
C
90
[min/partia]
48
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
25
Przykład obliczania wskaźnika C/Tp zostanie pokazany dla etapu procesu
wytwórczego: tłoczenie obejmy (proces wytwórczy rękojeści).
Obliczenie cyklu produktu
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Obliczenia wskaźników procesowych
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
Efektywność
OEE
0,59
Ilość sztuk na wyrób
i
2
Ilość sztuk w czasie cyklu
Sz/C/T
1
Czas przezbrojenia
C/O
C/O
A
+ C/O
B
+ C/O
C
90
[min/partia]
Wielkość partii
n
n
A
+ n
B
+ n
C
6375
[szt/partia]
Obliczenie cyklu produktu
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas cyklu
C/T
10
[sek/szt]
y
[
]
Efektywność
OEE
0,59
Ilość sztuk na wyrób
i
2
Ilość sztuk w czasie cyklu
Sz/C/T
1
Czas przezbrojenia
C/O
C/O
A
+ C/O
B
+ C/O
C
90
[min/partia]
Wielkość partii
n
n
A
+ n
B
+ n
C
6375
[szt/partia]
Cykl produktu
C/Tp
((C/T)/OEE)*(i/(Szt/C/T)+((60*C/O)/n)
34,75
[sek/szt]
49
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Wskaźnik cyklu produktu jest obliczony dla jednego stanowiska roboczego. Jeżeli
dany etap procesu wytwórczego jest obsługiwany przez wiele stanowisk,
otrzymany wynik należy podzielić przez ich ilość.
Obliczenie cyklu produktu na r stanowiskach roboczych
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Cykl produktu
C/Tp
34 75
[sek/szt]
Obliczenia wskaźników procesowych
Cykl produktu
C/Tp
34,75
[sek/szt]
Ilość maszyn (stanowisk)
r
1
Cykl produktu na ilość maszyn
C/Tr
(C/Tp)/r
34,75
[sek/szt]
C/Tp i C/Tr są obliczane dla każdego etapu procesu wytwórczego. Przykładowo,
poniżej przedstawiono komplet obliczeń dla procesu wytwórczego rękojeści:
C/Tp i C/Tr dla etapów procesu wytwórczego rękojeści
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Toczenie Wykrawanie Tłoczenie Zgrzewanie Montaż Malowanie
Czas cyklu
C/T
20
1,5
10
12
20
45
Efektywność
OEE
0,56
0,70
0,59
0,57
0,75
0,81
Ilość sztuk na wyrób
i
1
2
2
1
1
1
Ilość sztuk na wyrób
i
1
2
2
1
1
1
Ilość sztuk w czasie cyklu Sz/C/T
1
4
1
1
1
1
Czas przezbrojenia
C/O
C/O
A
+ C/O
B
+ C/O
C
180
135
90
0
0
0
Wielkość partii
n
n
A
+ n
B
+ n
C
6375
6375
6375
6375
6375
6375
Cykl produktu
C/Tp
((C/T)/OEE)*(i/(Szt/C/T)+((60*
C/O)/n)
37,20
2,34
34,52
20,88
26,63
55,53
Ilość maszyn (stanowisk)
r
1
1
1
1
1
2
Cykl produktu na ilość
maszyn
C/Tr
(C/Tp)/r
37,20
2,34
34,52
20,88
26,63
27,77
50
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
26
Wartość wskaźnika cyklu produktu C/Tr porównuje się z taktem klienta T
K
.
Porównanie taktu klienta z cyklem produktu pozwala określić ilość zastosowanych
stanowisk roboczych oraz ilość pracowników do obsługi tych stanowisk.
Porównania dokonuje się w sposób graficzny na wykresie obciążenia pracą (tzw.
wykres Yamazumi).
Obliczenia wskaźników procesowych
Co to jest takt klienta?
Takt klienta
T
K
określa z jaką częstotliwością należy produkować na danym etapie
procesu wytwórczego aby zaspokoić zapotrzebowanie składane przez klientów.
Takt klienta otrzymuje się dzieląc dostępny czas pracy dla danego etapu procesu
wytwórczego przez poziom zamówień klienta w określonym przedziale czasu.
Czynnikiem warunkującym dobór przedziału czasu może być częstotliwość pełnej
rotacji rodziny wyrobów lub dostępny czas pracy poszczególnych maszyn. W
analizowanym przykładzie przedziałem czasu jest tydzień, stąd zapotrzebowanie
na tydzień wynosi:
• łopaty typu A – 2800,
• łopaty typu B – 1975,
• łopaty typu C – 1600.
Do obliczeń bierze się łączną wartość
zapotrzebowania D:
⎥
⎦
⎤
⎢
⎣
⎡
=
tydz
szt
D
6375
51
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Jak obliczyć takt klienta?
Przykład obliczania taktu klienta T
K
zostanie pokazany dla etapu procesu
wytwórczego: wykrawanie obejmy (proces wytwórczy rękojeści).
Etap 1: Obliczenie dostępnego czasu pracy.
Obliczenie taktu klienta
Obliczenia wskaźników procesowych
Obliczenie taktu klienta
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dostępny czas
A/T
1
[dz/tydz]
Obliczenie taktu klienta
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dostępny czas
A/T
1
[dz/tydz]
Dostępny czas pracy
W/T
2* (O/T) * (A/T)
870
[min/tydz]
52
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
27
Etap 2: Obliczenie poziomu zapotrzebowania w etapie procesu wytwórczego.
Obliczenie taktu klienta
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dostępny czas
A/T
1
[dz/tydz]
Dostępny czas pracy
W/T
2* (O/T) * (A/T)
870
[min/tydz]
Obliczenia wskaźników procesowych
Dostępny czas pracy
W/T
2 (O/T) (A/T)
870
[min/tydz]
Zapotrzebowanie
D
6375
[szt/tydz]
Zapotrzebowanie na półwyroby
D
D
0
[szt/tydz]
Obliczenie taktu klienta
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Zapotrzebowanie na półwyroby pojawia się w przypadku, gdy w zakładzie oprócz
wyrobów gotowych sprzedawane są także materiały, których produkcja kończy się
w pewnym etapie procesu wytwórczego.
y
y
y
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dostępny czas
A/T
1
[dz/tydz]
Dostępny czas pracy
W/T
2* (O/T) * (A/T)
870
[min/tydz]
Zapotrzebowanie
D
6375
[szt/tydz]
Zapotrzebowanie na półwyroby
D
D
0
[szt/tydz]
Zapotrzebowanie na etap procesu
D
S
D + D
D
6375
[szt/tydz]
53
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie taktu klienta
Parametr
Symbol
Wzór obliczeniowy
Wynik
Jednostka
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dostępny czas
A/T
1
[dz/tydz]
Dostępny czas pracy
W/T
2* (O/T) * (A/T)
870
[min/tydz]
Etap 3: Obliczenie taktu klienta w etapie procesu wytwórczego.
Obliczenia wskaźników procesowych
Dostępny czas pracy
W/T
2 (O/T) (A/T)
870
[min/tydz]
Zapotrzebowanie
D
6357
[szt/tydz]
Zapotrzebowanie na półwyroby
D
D
0
[szt/tydz]
Zapotrzebowanie na etap procesu
D
S
D + D
D
6375
[szt/tydz]
Takt klienta
T
K
60*(W/T) / D
S
8,19
[sek/szt]
Poniżej przedstawiono komplet obliczeń taktu klienta dla procesu wytwórczego
rękojeści:
T
K
dla etapów procesu wytwórczego rękojeści
Parametr
Symbol
Wzór
Toczenie Wykrawanie Tłoczenie Zgrzewanie Montaż Malowanie
Czas eksploatacji
O/T
435
435
435
435
435
435
Dostępny czas
A/T
5
1
5
5
5
5
Dostępny czas pracy
W/T
2* (O/T) * (A/T)
4350
870
4350
4350
4350
4350
Zapotrzebowanie
D
6375
6375
6375
6375
6375
6375
Zapotrzebowanie na
półwyroby
D
D
0
0
0
0
0
0
Zapotrzebowanie na
etap procesu
D
S
D + D
D
6375
6375
6375
6375
6375
6375
Takt klienta
T
K
60*(W/T) / D
S
40,94
8,19
40,94
40,94
40,94
40,94
54
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
28
Przykład porównania taktu klienta z cyklem produktu na wykresie
Yamazumi dla procesu wytwórczego rękojeści oraz ostrza łopaty:
35,00
40,00
45,00
Proces wytwórczy rękojeści
Obliczenia wskaźników procesowych
0,00
5,00
10,00
15,00
20,00
25,00
30,00
1
2
3
4
5
6
C/Tr
TK
25,00
30,00
35,00
40,00
45,00
50,00
Proces wytwórczy ostrza łopaty
C/Tr
0,00
5,00
10,00
15,00
20,00
1
2
3
TK
55
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
EPE (every part every…)
– (czytaj: każda część raz na…) wskaźnik
elastyczności etapu procesu wytwórczego – wskaźnik informujący o
najniższej możliwej częstotliwości powtórzenia się produkcji rotującej
rodziny wyrobów. Służy on do ustalenia minimalnej partii produkcyjnej.
Wskaźnik EPE oblicza się ze wzoru:
⎤
⎡ dz
O
C /
Obliczenia wskaźników procesowych
Wskaźnik EPE oblicza się ze wzoru:
⎥
⎦
⎤
⎢
⎣
⎡
⋅
−
⋅
⋅
=
partia
dz
T
C
ADD
r
OEE
T
O
O
C
EPE
D
/
/
/
gdzie:
C/O – czas potrzebny na przezbrojenia przy pełnej rotacji rodziny wyrobów,
O/T
D
– dzienny czas eksploatacji,
OEE – wskaźnik efektywności,
r- ilość maszyn obsługujących etap procesu,
ADD – dzienne zapotrzebowanie w etapie procesu,
C/T – czas cyklu.
Wskaźnik EPE oblicza się dla każdego etapu procesu wytwórczego Etap procesu z
Wskaźnik EPE oblicza się dla każdego etapu procesu wytwórczego. Etap procesu z
najwyższą wartością wskaźnika EPE (tzw. „pacemaker”) stanowi jednocześnie
wartość wskaźnika EPE
P
dla całego procesu wytwórczego:
(
)
EPE
EPE
P
max
=
Przykład obliczania wskaźnika EPE zostanie pokazany dla etapu procesu
wytwórczego: tłoczenie obejmy (proces wytwórczy rękojeści).
56
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
29
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Etap 1: Obliczenie dziennego zapotrzebowania.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
[szt/tydz] [szt/tydz]
A
2
2800
0
B
2
1975
0
C
2
1600
0
Razem
6375
0
57
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
AWD
Etap 1: Obliczenie dziennego zapotrzebowania.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
A
2
2800
0
5600
B
2
1975
0
3950
C
2
1600
0
3200
Razem
6375
0
12750
58
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
30
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
AWD
ADD
Etap 1: Obliczenie dziennego zapotrzebowania.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
A
2
2800
0
5600
1120
B
2
1975
0
3950
790
C
2
1600
0
3200
640
Razem
6375
0
12750
2550
59
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
AWD
ADD
Etap 1: Obliczenie dziennego zapotrzebowania.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
B
2
1975
0
3950
790
31%
C
2
1600
0
3200
640
25%
Razem
6375
0
12750
2550
100%
60
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
31
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas cyklu
Czas
przezbroje
nia
AWD
ADD
C/T
Etap 2: Podanie wartości czasu cyklu oraz czasu przezbrojenia.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) /
(Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
61
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas cyklu
Czas
przezbroje
nia
AWD
ADD
C/T
Etap 3: Obliczenie dziennego czasu eksploatacji.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) /
(Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
62
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
32
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas cyklu
Czas
przezbroje
nia
AWD
ADD
C/T
Etap 3: Obliczenie dziennego czasu eksploatacji.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) /
(Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dzienny czas eksploatacji
O/T
D
2 * O/T
870
[min/dz]
63
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas cyklu
Czas
przezbroje
nia
AWD
ADD
C/T
Etap 4: Podanie wartości wskaźnika OEE oraz ilości stanowisk.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) /
(Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dzienny czas eksploatacji
O/T
D
2 * O/T
870
[min/dz]
Efektywność
OEE
0,59
Ilość stanowisk
r
1
64
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
33
Obliczenie wskaźnika EPE
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas cyklu
Czas
przezbroje
Etap 5: Obliczenie czasu potrzebnego do wykonania dziennego
zapotrzebowania.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
na wyrów
owanie
półwyroby
nia
AWD
ADD
C/T
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) /
(Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dzienny czas eksploatacji
O/T
D
2 * O/T
870
[min/dz]
Ef kt
ść
OEE
0 59
Efektywność
OEE
0,59
Ilość stanowisk
r
1
Czas wykonania
Pe/T
ΣADD *
C/T
425
[min/dz]
65
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Obliczenie wskaźnika EPE
Przedmiot
Ilość sztuk
na wyrów
Zapotrzeb
owanie
Zap. na
półwyroby
Tyg.
zapotrz.
Dzienne
zapotrz.
Udział
Czas cyklu
Czas
cyklu
Czas
przezbroje
nia
AWD
ADD
C/T
Etap 6: Obliczenie elastyczności etapu procesu wytwórczego.
Obliczenia wskaźników procesowych
Przedmiot
i
D
D
D
D * i + D
D
AWD / 5
[%]
(C/T) / (Sz/C/T)
C/T
C/O
[szt/tydz] [szt/tydz] [szt/tydz]
[szt/dz]
[sek/szt]
[min/szt] [min/partia]
A
2
2800
0
5600
1120
44%
10
0,17
30
B
2
1975
0
3950
790
31%
10
0,17
30
C
2
1600
0
3200
640
25%
10
0,17
30
Razem
6375
0
12750
2550
100%
Razem
90
Czas eksploatacji
O/T
435
[min/zm]
Dzienny czas eksploatacji
O/T
D
2 * O/T
870
[min/dz]
Efektywność
OEE
0,59
ść
1
Ilość stanowisk
r
1
Czas wykonania
Pe/T
ΣADD * C/T
425
[min/dz]
Elastyczność
EPE
(C/O) /
[(O/T
D
*OEE*r -
(Pe/T)]
1,02
[dz/partia]
66
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
34
Poniżej przedstawiono komplet obliczeń wskaźnika EPE dla procesu
wytwórczego rękojeści:
EPE dla etapów procesu wytwórczego rękojeści
Parametr
Symbol
Toczenie
Wykrawanie
Tłoczenie Zgrzewanie
Montaż
Malowanie
Obliczenia wskaźników procesowych
y
y
g
Czas przezbrojenia
C/O
180
135
90
0
0
0
Dzienny czas eksploatacji
O/T
D
870
870
870
870
870
870
Efektywność
OEE
0,56
0,70
0,59
0,57
0,75
0,81
Ilość maszyn (stanowisk)
r
1
1
1
1
1
2
Dzienne zapotrzebowanie
ADD
1275
2550
2550
1275
1275
1275
Czas cyklu
C/T
0,33
0,01
0,17
0,20
0,33
0,75
Elastyczność
EPE
2,89
0,23
1,02
0,00
0,00
0,00
Należy zwrócić uwagę na wartości w polach zaznaczonym na niebiesko.
Dzienne zapotrzebowanie jest w tym przypadku dwukrotnie wyższe niż dla
rodziny wyrobów ze względu na ilość sztuk przypadających na jeden
wyrób:
i = 2
67
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Wartość wskaźnika EPE
P
dla całego procesu wytwórczego można
wyznaczyć dopiero po przeprowadzeniu obliczeń wskaźników EPE dla
każdego etapu procesu wytwórczego.
Obliczenia wskaźników procesowych
Wartość wskaźnika dla całego procesu wytwórczego wynosi:
EPE
P
= 2,89 [dz/partia], co oznacza, że pełna rotacja wyrobów w
obecnych warunkach jest możliwa co 2,89 dnia.
68
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
35
Wyznaczenie wskaźnika EPE
P
dla całego procesu wytwórczego pozwala
ustalić minimalną wielkość partii produkcyjnej dla każdego przedmiotu z
rodziny wyrobów.
Minimalną partię produkcyjną dla rodziny wyrobów oblicza się z
zależności (przy czym ADD bierze się dla rodziny wyrobów, czyli
Obliczenia wskaźników procesowych
(p y
y
ę
y y
,
y
ADD = 1275 szt/dz):
⎥
⎦
⎤
⎢
⎣
⎡
⋅
=
partia
szt
ADD
EPE
n
P
EPE
Po wykonaniu obliczeń otrzymuje się: n
EPE
= 3684,75 [szt/partia].
Znając procentowy udział produkcji poszczególnych przedmiotów z rodziny
wyrobów można ustalić wielkości partii dla każdego przedmiotu:
• dla typu A: Udział = 44%, stąd n
EPEA
= 1621,29 [szt/partia]
• dla typu B: Udział = 31%, stąd n
EPEB
= 1142,27 [szt/partia]
• dla typu C: Udział = 25%, stąd n
EPEC
= 921,19 [szt/partia]
Otrzymane wyniki zaokrągla się w górę do pełnych pojemności pojemników
zwrotnych (wynoszących 10 sztuk):
• dla typu A: Udział = 44%, stąd n
EPEA
= 1630 [szt/partia]
• dla typu B: Udział = 31%, stąd n
EPEB
= 1150 [szt/partia]
• dla typu C: Udział = 25%, stąd n
EPEC
= 930 [szt/partia]
69
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
I (inventory)
– wskaźnik poziomu zapasów – wskaźnik pozwalający
ustalić ilość zapasu materiałów na każdym etapie procesu wytwórczego, a
co za tym idzie, czas zamrożenia gotówki z powodu zapasów.
Zapas wyznacza się dla każdego kluczowego przedmiotu osobno!!
Do celów zajęć projektowych, poziom zapasów został podany w
Obliczenia wskaźników procesowych
Ogólnie, wskaźnik poziomu zapasu oblicza się ze wzoru:
]
[szt
I
I
I
I
B
S
R
+
+
=
gdzie:
• I
R
– zapas rotujący pokrywający ilość produkowanych sztuk pomiędzy
dwoma kolejnymi powtórzeniami rotującej rodziny wyrobów:
]
[szt
Rot
ADD
I
R
⋅
=
ję p j
y , p
p
p
y
materiałach do modułu nr1.
• I
S
– zapas bezpieczeństwa zapewniający dostępność przedmiotów na
wypadek niestabilności etapu procesu zasilającego:
• I
B
– zapas buforowy – pochłaniający odchylenia od średniego
zapotrzebowania:
(
)
]
[
1
szt
OEE
ADD
I
S
−
⋅
=
]
[szt
ADD
I
ADD
B
σ
⋅
=
70
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
36
Zapas dzieli się na:
Zapas wyrobów gotowych IFP, który w przykładzie wynosi odpowiednio:
• łopaty typu A – IFP
A
= 4500 szt,
• łopaty typu B – IFP
B
= 3000 szt,
ł
C
IFP
2500
Obliczenia wskaźników procesowych
• łopaty typu C – IFP
C
= 2500 szt.
Co należy obliczyć?:
Zapas rotujący:
• I
RA
= ADD
A
*Rot = 560*5 = 2800 szt,
• I
RB
= ADD
B
*Rot = 395*5 = 1975 szt,
• I
RC
= ADD
C
*Rot = 320*5 = 1600 szt.
Zapas bezpieczeństwa i zapas buforowy:
• I
S+BA
= IFP
A
- I
RA
= 4500-2800 = 1700 szt,
S+BA
A
RA
,
• I
S+BB
= IFP
B
- I
RB
= 3000-1975 = 1025 szt,
• I
S+BC
= IFP
C
- I
RC
= 2500-1600 = 900 szt.
Do celów projektowych (założenie upraszczające) nie analizujemy
zapasów bezpieczeństwa oraz zapasu buforowego – przyjmujemy jako
różnicę pomiędzy poziomem zapasów a zapasem rotującym.
71
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Dalej zapas dzieli się na:
Zapas produkcji w toku IWIP, jako przykład, obliczenia wykonano dla
etapu procesu wytwórczego: tłoczenie obejmy (proces wytwórczy
rękojeści)
• łopaty typu A – IWIP
A
= 1750 szt,
Obliczenia wskaźników procesowych
• łopaty typu B – IWIP
B
= 1400 szt,
• łopaty typu C – IWIP
C
= 950 szt.
Zapas rotujący:
• I
RA
= ADD
A
*Rot = 1120*1 = 1120 szt,
• I
RB
= ADD
B
*Rot = 790*1 = 790 szt,
• I
RC
= ADD
C
*Rot = 640*1 = 640 szt.
Zapas bezpieczeństwa i zapas buforowy:
Wartość ADD jest podwojona ze względu na konieczność
wyprodukowania dwóch sztuk na jeden wyrób.
Zapas bezpieczeństwa i zapas buforowy:
• I
S+BA
= IWIP
A
- I
RA
= 1750-1120 = 630 szt,
• I
S+BB
= IWIP
B
- I
RB
= 1400-790 = 610 szt,
• I
S+BC
= IWIP
C
- I
RC
= 950-640 = 310 szt.
72
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
37
Poniżej pokazano zestaw obliczeń zapasów produkcji w toku dla procesu
wytwórczego stylu łopaty (dla toczenia zapas przemnożono przez udział):
Zapasy dla etapów procesu wytwórczego stylu łopaty
Parametr
Symbol
Obliczenia
Toczenie
Obcinanie
Szlifowanie Lakierowanie
Dla typu A
Obliczenia wskaźników procesowych
Wskaźnik zapasu
IWIP
1100
800
920
880
Rotacja rodziny wyrobów
Rot
1
1
1
1
Zapotrzebowanie
ADD
560
560
560
560
Ilość sztuk na wyrób
i
1
1
1
1
Zapas rotujący
I
R
ADD*Rot*i
560
560
560
560
Zapas bezp. + buforowy
I
S
+ I
B
IWIP-I
R
540
240
360
320
Dla typu B
Wskaźnik zapasu
IWIP
775
600
540
650
Rotacja rodziny wyrobów
Rot
1
1
1
1
Zapotrzebowanie
ADD
395
395
395
395
Ilość sztuk na wyrób
i
1
1
1
1
Zapas rotujący
I
R
ADD*Rot*i
395
395
395
395
Zapas bezp. + buforowy
I
S
+ I
B
IWIP-I
R
380
205
145
255
Dla typu C
Wskaźnik zapasu
IWIP
625
400
380
410
Rotacja rodziny wyrobów
Rot
1
1
1
1
Zapotrzebowanie
ADD
320
320
320
320
Ilość sztuk na wyrób
i
1
1
1
1
Zapas rotujący
I
R
ADD*Rot*i
320
320
320
320
Zapas bezp. + buforowy
I
S
+ I
B
IWIP-I
R
305
80
60
90
73
Opracował: mgr inż. Paweł
Wojakowski
Dalej zapas dzieli się na:
Zapas surowców IRM:
Zapasy dla surowców
Parametr
Symbol
Obliczenia
Wynik
Jednostka
Style łopaty
Obliczenia wskaźników procesowych
Style łopaty
Wskaźnik zapasu
IRM
5000
[szt]
Rotacja rodziny wyrobów
Rot
2,5
[dz]
Zapotrzebowanie
ADD
1275
[szt/dz]
Ilość sztuk na wyrób
i
1
Zapas rotujący
I
R
ADD*Rot*i
3188
[szt]
Zapas bezpieczeństwa + buforowy
I
S
+ I
B
IRM-I
R
1813
[szt]
Zwoje blachy
Rezerwa zapasu
DOH
7
[dz]
Rotacja rodziny wyrobów
Rot
5
[dz]
Zapotrzebowanie na rękojeść
ADD
2550
[szt/dz]
Zapotrzebowanie na rękojeść
ADD
rek
2550
[szt/dz]
Zapotrzebowanie na ostrze łopaty
ADD
ost
1275
[szt/dz]
Całkowite zapotrzebowanie
ADD
ADD
rek
+ADD
ost
3825
[szt/dz]
Wskaźnik zapasu
IRM
DOH*ADD
26775
[szt]
Zapas rotujący
I
R
ADD*Rot
19125
[szt]
Zapas bezpieczeństwa + buforowy
I
S
+ I
B
IRM-I
R
7650
[szt]
74
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
38
Wskaźniki, które należy umieścić
bezwzględnie na mapie stanu obecnego
OEE
– wskaźnik efektywności.
OPC
– wskaźnik przepustowości.
C/Tp
– wskaźnik cyklu produktu.
EPE
– wskaźnik elastyczności.
I
– wskaźnik poziomu zapasów.
75
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Dwunasty krok – uzupełnienie ikon danych wartościami wskaźników.
Rysowanie mapy - kontynuacja
76
Opracował: mgr inż. Paweł
Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
39
Trzynasty krok – linia czasu.
Rysowanie mapy - kontynuacja
77
Opracował: mgr inż. Paweł
Wojakowski
Do obliczenia wartości na górnej części linii czasu służy parametr DOH,
obliczany jako:
]
[
1
dz
I
I
I
Rot
DOH
R
B
S
⎟⎟
⎠
⎞
⎜⎜
⎝
⎛
+
+
⋅
=
Rysowanie mapy - kontynuacja
R
⎠
⎝
przy czym wartości (I
S
+I
B
) oraz I
R
sumuje się po wszystkich przedmiotach z
rodziny wyrobów, np. dla zapasu po etapie toczenia stylu łopaty:
]
[
96
,
1
1275
1225
1
1
dz
DOH
=
⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛ +
⋅
=
Dolna część linii czasu jest uzupełniana wartością wskaźnika L/T.
Mapa stanu obecnego została skompletowana. Staje się ona podstawowym
narzędziem pokazującym miejsca dokonywania usprawnień. Zostanie
wykorzystana do opracowania mapy stanu przyszłego.
78
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski
Lean Manufacturing: autoryzowane
materiały do zajęć projektowych
40
Na zaliczenie części projektowej modułu 1 sprawozdanie zawierające:
• stronę tytułową,
• zestaw obliczeń wskaźnika OEE w postaci tabel dla
wszystkich etapów procesów wytwórczych,
• zestaw obliczeń wskaźnika OPC w postaci tabel dla
Podsumowanie
• wyznaczony wskaźnik EPEP oraz ustalone zaokrąglone
ielkości pa tii p od kc jn ch
• zestaw obliczeń wskaźnika OPC w postaci tabel dla
wszystkich etapów procesów wytwórczych,
• zestaw obliczeń wskaźników C/Tp, C/Tr oraz taktów klienta w
postaci tabeli dla wszystkich etapów procesów wytwórczych,
• wykresy Yamazumi dla każdego procesu wytwórczego,
• zestaw obliczeń wskaźnika EPE w postaci tabel dla etapów
procesów wytwórczych, w których występuje przezbrojenie,
wielkości partii produkcyjnych,
• obliczone wszystkie zapasy,
• skompletowaną mapę stanu obecnego.
79
Opracował: mgr inż. Paweł Wojakowski