1 

 

PODSTAWY PRAWA 

Kolokwium na ostatnim wykładzie 

Ocena koocowa = 0,6 kolokwium + 0,4 dwiczenia 

Konsultacje 213/9 obok dziekanatu piątek 14:00-15:30 

Literatura: 

Wstęp do nauk prawnych lub Podstawy prawa – podręcznik NIE DLA PRAWNIKÓW (może byd 
dla ekonomistów) 

- Jolanta Jabłooska-Booca Wstęp do nauk prawnych Poznao 1994

 

 21.10.2013r 

Prawo: 

  Znaczenie przedmiotowe : to zbiór norm generalnych i abstrakcyjnych (generalne 

odnosi się do nieograniczonej liczby adresatów; abstrakcyjne to zachowanie 
powtarza się wielokrotnie) ustanowionych albo uznanych (uznane istniało wcześniej 
np. zasady obyczajowe) w odpowiedniej formie przez kompetentne ograny 
paostwowe (każdy organ musi mied podstawę w prawie), których przestrzeganie i 
realizowanie zabezpieczone jest zorganizowanym przymusem paostwowym 

 

Prawo wewnętrzne (krajowe) 

Prawo międzynarodowe 
(międzypaostwowe) 

 

Podmiot (ma prawa i obowiązki)  
1) osoba fizyczna (od urodzenia do śmierci; 
może byd poczęty, ale pod warunkiem, że 
urodzi się żywy)

 

2) osoby prawne (forma zorganizowanej 
działalności człowieka dysponująca 
wyodrębnionym majątkiem, działająca aby 
osiągnąd cel gospodarczego np. spółka 
akcyjna, spółka z ograniczoną 
odpowiedzialnością, spółdzielnia, 
stowarzyszenie, gmina, parafia, szkoła 
wyższa; osoba prawna może byd podmiotem 
tych samych praw co osoba fizyczna 
*różnice: sposób zawierania umów; osoby 
prawne nie mogą byd podmiotem praw 
opiekuoczych i rodzinnych; powstanie osoby 
prawnej w momencie wpisu do rejestru, a 
koniec w momencie wykreślenia z rejestru+) 

Podmiot 
1) paostwa (ludnośd, terytorium, władza 
efektywna, zdolnośd do utrzymywania 
stosunków międzynarodowych) 
2) organizacje międzynarodowe, 
międzyrządowe (powstają na podstawie 
umowy między paostwami, podmiot wtórny; 
dużo więcej niż paostw; ONZ, UE) 
* organizacja międzynarodowa pozarządowa 
NIE JEST PODMIOTEM (Międzynarodowy 
Komitet Czerwonego Krzyża, Intertanko) 
  

 

 

2 

 

Źródła 
1) ustawa (akt prawa powszechnie 
obowiązującego ustanowiony przez 
parlament w określonym trybie; 
rozporządzenia wydawane przez władzę 
wykonawczą) 

Źródła 
1) umowy międzynarodowe (zgodne 
oświadczenie woli co najmniej dwóch 
podmiotów prawa zmierzające do 
osiągnięcia jakichś skutków prawnych 
*powstanie, wygaśnięcie bądź zmiana treści 
zobowiązania+; np. odstąpienie terytorium 
przez jedno paostwo i przyjęcie go przez 
inne)

 

2) zwyczaje międzynarodowe (jednolita 
praktyka powszechnie uznana za prawo; Ci, 
którzy je tworzą muszą go przestrzegad; Rada 
Bezpieczeostwa może zająd się sporem 
międzynarodowym, podejmuje decyzje aby 
nie dopuścid do konfliktu zbrojnego, nie 
rozstrzyga)

 

 

Prawa obowiązujące w prawie krajowym i międzynarodowym 

a)  prawo bezwzględnie obowiązujące (ius cogens) – obejmuje przepisy prawne, które 

każdy podmiot musi bezwzględnie respektowad, nie mając możliwości uchylenie 
zastosowania przez własne oświadczenie woli *całe prawo karne+ 

b)  prawo względnie obowiązujące (ius dispositivum) – zastosowanie może byd w 

konkretnym przypadku wyłączone przez oświadczenie woli zainteresowanego 
podmiotu 

 

*prawo cywilne stosuje się do stosunków majątkowych równorzędnych podmiotów, częśd 
przepisów jest bezwzględnie obowiązująca+ 

 

Norma – zasada postępowania