Microsoft Word - KPA_w_sr

KPA, 14.11.2010 (Ł)

ŚRODKI DOWODOWE

NIENAZWANE ŚRODKI DOWODOWE

II.

NAZWANE ŚRODKI DOWODOWE

I. NIENAZWANE ŚRODKI DOWODOWE

Mieszczą się w pojęciu WSZYSTKO ( co jest celowe, legalne i przydatne) art. 75§1, nie są
natomiast szczegółowo uregulowane.
% środków dowodowych nienazwanych.
Powstają w wyniku rozwoju nauki i techniki, są środkami nowymi. Zwykle powstają z postępem
naukowo-technicznym, które na moment tworzenia ustawy nie są znane. W przypadku uznania
mechanizmu za wiarygodny – staje się środkiem dowodowym.

5 PRZYKŁĄDÓW ŚRODKÓW DOWODOWYCH

1) DOWÓD Z OPINII ISNTYTUTU NAUKOWO

DOWÓD Z OPINII ISNTYTUTU NAUKOWO

DOWÓD Z OPINII ISNTYTUTU NAUKOWO----BADAWCZEGO

BADAWCZEGO

BADAWCZEGO – różni się od opinii

biegłego, bo biegły to oznaczona osoba, a tu jest wyspecjalizowana placówka, która ze
względu  na  przedmiot  swoich  badań  jest  w  stanie  wydać  opinie  w  określonej  sprawie
administracyjnej.  Jest  to  zawsze  opinia  ZESPOŁU  (pod  kierownictwem  określonej
osoby), ale opinia jest instytutu. Muszą być wymienione wszystkie osoby. Bardzo rzadko
dopuszczany dowód w praktyce administracyjnej, kiedy wiedza biegłego nie wystarcza.
Nie  ma  definicji  instytutu  badawczego.  Nie  ma  przeszkód  żeby  był  to  instytut  o
charakterze komercyjnym.
Przykład: dopuszczenie opinii dotyczącej wadliwego działania urządzeń nagrywających
egzamin  na  prawo  jazdy,  pytanie  się  pojawiło,  czy  działanie  było  celowe.  Trzeba  było
przeprowadzić badania tej aparatury przez specjalną placówkę prywatną, informatyczną,
wydała  taką  ekspertyzę  za  b.  wysoką  cenę  (ok.  50  tys  zł).  Koszty  te  ponosi  organ
administracji publicznej.

2) DOWÓD Z TELEWIZJI

DOWÓD Z TELEWIZJI

DOWÓD Z TELEWIZJI – utrwalonego obrazu, dźwięku, nie ma tu znaczenia nośnik.

3) ZE ZDJĘCIA, UTRWALONEGO OBRAZU, DŹWIĘKU

ZE ZDJĘCIA, UTRWALONEGO OBRAZU, DŹWIĘKU

ZE ZDJĘCIA, UTRWALONEGO OBRAZU, DŹWIĘKU,

4) Z PLANU, MAPY, RYSUNKU.

Z PLANU, MAPY, RYSUNKU.

Z DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO

Z DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO * dość problematyczny obecnie, ze względu na
nową regulację (czerwiec 2010) gdzie jest możliwość załatwienia sprawy w formie
dokumentu elektronicznego. Problem czy nazywać ten dowód już dowodem nazwanym.

II.ŚRODKI DOWODOWE NAZWANE

Kodeks szerzej reguluje zasady ich dopuszczalności i sposób przeprowadzania.

Katalog:

1. DOWÓD Z DOKUMENTU ( podstawowy)

DOWÓD Z DOKUMENTU ( podstawowy)

2. DOWÓD Z ZEZNAŃ ŚWIADKA

DOWÓD Z ZEZNAŃ ŚWIADKA

3. DO

DOWÓD Z OPINII BIEGŁEGO

WÓD Z OPINII BIEGŁEGO

4. DOWÓD Z WYNIKU OGLĘDZIN

DOWÓD Z WYNIKU OGLĘDZIN

DOWÓD Z PRZESŁUCHANIA STRONY POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO

DOWÓD Z PRZESŁUCHANIA STRONY POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO
(subsydiarny).

(subsydiarny).

Ad. 1

DOKUMENT art. 76

Pojęcie dokumentu – AKT PISEMNY ( WYRAŻONY ZA POMOCĄ PISMA), STANOWIĄCY
WYRAŻENIE OKREŚLONYCH MYŚLI LUB WIADOMOŚCI (INFORMACJI), BEZ WZGLĘDU
NA PODŁOŻE UTRWALENIA TYCH ZNAKÓW PISARSKICH (nie ma to znaczenia).

•

problem dokumentów elektronicznych – powoli zacznie się pojawiać, ze względu na
nową regulację.

Liczy się istota pisemności, nie istotne jest na czym.

Kla

Klasyfikacja dokumentów:

syfikacja dokumentów:

a) URZĘDOWY

URZĘDOWY

URZĘDOWY – czyli taki, który:

(art. 76 – 3 warunki uznania za dokument urzędowy)

sporządzony został przez powołany do tego organ państwowy lub inny podmiot
administracyjny

sporządzono go w zakresie działania (właściwości) organu

zachowano formę przewidzianą w przepisach prawa

b) PRYWATNY

PRYWATNY

PRYWATNY – czyli taki, który nie jest urzędowym.

Moc dowodowa dokumentu.

a) DOKUMENT URZĘDOWY

DOKUMENT URZĘDOWY

DOKUMENT URZĘDOWY – korzysta z 2 domniemań (podwyższona moc dowodowa):

domniemanie prawdziwości czyli domniemanie pochodzenia dokumentu od
organu który go wystawił

ii.

domniemanie zgodności z prawem oświadczenia organu, od którego
dokument pochodzi.

b) DOKUMENT PRYWATNY

DOKUMENT PRYWATNY

DOKUMENT PRYWATNY – korzysta tylko z jednego domniemania :

domniemanie wystawcy dokumentu. Można przyjąć, że ten kto podpisał
dokument prywatny, złożył oświadczenie w nim zawarte.

Są to jednak domniemania wzruszalne, możliwe do obalenia. Dopuszczalny jest
PRZECIWDOWÓD

PRZECIWDOWÓD

PRZECIWDOWÓD – przeciwko domniemaniom związanym z dokumentami, także urzędowymi
(z wyjątkiem dokumentów-rozstrzygnięć!).

***WYJĄTKI

Nie można obalić za pomocą przeciwdowodu domniemań wynikających z dokumentów
będących orzeczeniem sądu. Byłoby to nie do pogodzenia z ideą prawomocności.
Można zaskarżyć czynność sądu, a nie sam dokument.

Ad.2

DOWÓD Z ZEZNAŃ ŚWIADKA

art. 82 i art. 83

Pojęcie  świadka    OSOBA  FIZYCZNA,  POWOŁANA  PRZEZ  ORGAN  PROCESOWY  DO
UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU W TYM CHARAKTERZE.

Świadkiem – tylko (!) osoba fizyczna. Jest to pojęcie formalne, procesowe. By zostać świadkiem
wystarczy tylko wezwanie organu.
Osoba  musi  posiadać  zdolność  do  występowania  w  charakterze  świadka  –  jej  brak  może
wynikać  z    przyczyn  faktycznych  (np.  niezdolność  do  postrzegania  lub  komunikowania
spostrzeżeń)  lub  prawnych  (obowiązek  zachowania  tajemnicy  państwowej,  służbowej  albo
tajemnicy spowiedzi). Art. 82
Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny.

Kodeks formułuje zasadę obowiązku złożenia zeznań w charakterze świadka. Nikt nie ma prawa
odmówić zeznań w charakterze świadka.
Wyjątki od powyższej zasady:

a) prawo odmowy zeznań – przysługuje małżonkowi strony, wstępnym, zstępnym,

rodzeństwu, powinowatym I-stopnia, pozostającym w stosunku przysposobienia, opieki i
kurateli. Bez uzasadnienia może powiedzieć, że odmawia złożenia zeznań.

b) prawo odmowy odpowiedzi na pytania – gdy zachodzi możliwość narażenia świadka lub

bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę, bezpośrednią szkodę majątkową,
naruszenie tajemnicy zawodowej.

Ad.3

DOWÓD Z OPINII BIEGŁEGO

art. 84

Pojęcie biegłego (brak def. w KPA) – osoba fizyczna, powołana do udziału w postępowaniu w
celu wydania opinii w danej sprawie ( w części dotyczącej stanu faktycznego) ze względu na jej
wiedzę fachową w tej dziedzinie.
Statut biegłego –nabywa się z chwilą wezwania sądu/organu administracji.

Przesłanka powołania biegłego

Przesłanka powołania biegłego – „wymagane są wiadomości specjalne” – czyli przekraczające
zakres  wiadomości  i  doświadczenia  życiowego  osób  ogólnie  wykształconych,  wiadomości  z
zakresu techniki, nauki, sztuki itd.

po powołaniu biegłego – sam biegły może polemizować z decyzją o powołaniu, jeśli uważa że
nie ma wystarczającej wiedzy.
Kodeks  nie  formułuje  obowiązku  powołania  biegłego  profesjonalnego  –  może  on  wynikać  z
przepisów szczególnych.

Ad. 4

DOWÓD Z OGLĘDZIN

art. 85

Pojęcie oględzin – bezpośrednie zbadanie określonego przedmiotu przez organ procesowy za
pomocą określonego zmysłu ( słuchu, węchu, dotyku, smaku).
Przesłanki dopuszczalności:

Przesłanki dopuszczalności:

Przesłanki dopuszczalności:
„w razie potrzeby” – ocenia ja organ procesowy ( szeroka i elastyczna przesłanka).
Przedmiot oględzin: nieruchomości, rzeczy ruchome, człowiek.
Przedmiot oględzin wpływa na miejsce ich przeprowadzenia. Oględziny mogą być połączone z
wykonaniem eksperymentu dowodowego. Przedmiotem oględzin może być tez człowiek, ale są
bardzo nieliczne takie przypadki.

Art.5

DOWÓD PRZESŁUCHANIA STRONY POSTĘPOWANIA

art.86

Jest to środek dowodowy subsydiarny (pomocniczy), dopuszczany w ostateczności.
Jego dopuszczalność jest uzależniona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek:

a) wyczerpanie środków dowodowych i istnienie niewyjaśnionych faktów istotnych dla

rozstrzygnięcia sprawy

b) brak w ogóle środków dowodowych i istnienie niewyjaśnionych faktów istotnych dla

rozstrzygnięcia sprawy.

Tryb przesłuchania – taki jak świadków z wyłączeniem stosowania środków przymusu.

FORMY POSTĘPOWANIA WYJASNIAJĄCEGO

Postępowanie wyjaśniające toczy się w jednej z 2 form przewidzianych w kodeksie:

1) POSTĘPOWANIE GABINETOWE

POSTĘPOWANIE GABINETOWE

POSTĘPOWANIE GABINETOWE ( tzw. kameralne)

2) ROZPRAWA ADMINISTRACYJNA

ROZPRAWA ADMINISTRACYJNA

ale mogą się one uzupełniać i przeplatać.

Przesłanki obligatoryjne rozprawy (art.89 kpa) po wystąpieniu których musi się odbyć rozprawa
administracyjna.
art.89

art.89

art.89 – w tych przypadkach rozprawa jest formą konieczną, w pozostałych stosuje się formę
gabinetową. ( muszą być łącznie te przesłanki).
Przypadek, który nie budzi wątpliwości, musi odbyć się rozprawa.

PRZERWANIE TOKU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO

2 podstawowe postacie (inst.) przerwania:

1. ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA
2. UMORZENIE POSTĘPOWANIA

ZAWIESZENIE

ZAWIESZENIE – to przerwa czasowa, spowodowana przeszkodą usuwalną, stosowana w celu
zapobieżenia prowadzenia wadliwego postępowania.

UMORZENIE

UMORZENIE

UMORZENIE – to trwałe zerwanie stosunku procesowego ze względu na wystąpienie
nieusuwalnej przeszkody ( o charakterze zewnętrznym).
Obie te instytucje maja podobne elementy konstrukcyjne, np. przesłanka stosowania.

PODSTAWY ZAWIESZENIA

Klasyfikacja

Niezależne od woli stron

Zależne od woli strony

art. 97

art.98 (tzw. fakultatywne)

podmiotowe

przedmiotowe

PODSTAWY PODMIOTOWE NIEZALEŻNE OD WOLI STRON

1) śmierć strony

śmierć strony

śmierć strony (zależy czego dotyczy, czy dziedziczenia czy praw osobistych, czy mogą
wstąpić spadkobiercy zmarłej strony czy nie).

2) śmierć przedstawiciela ustawowego strony

śmierć przedstawiciela ustawowego strony

śmierć przedstawiciela ustawowego strony – postępowanie zawieszone jest wtedy do
czasu ustanowienia nowego, nie dotyczy to pełnomocnika! To nie jest przesłanka do
zawieszenia.

3) Utrata przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynn

Utrata przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynn

Utrata przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności

ości

prawnych.

prawnych. Konsekwencja – zawieszenie do czasu wstąpienia nowego przedstawiciela
ustawowego.

PODST. PRZEDMIOTOWA

PODST. PRZEDMIOTOWA
tzw. zagadnienie wstępne (tzw. kwestia prejudycjalna)

tzw. zagadnienie wstępne (tzw. kwestia prejudycjalna)

tzw. zagadnienie wstępne (tzw. kwestia prejudycjalna)
czyli oczekiwanie na rozstrzygnięcie innego organu, które niezbędne jest do wydania decyzji,
wyroku.
np. gdy dotyczy nieruchomości, a w toku postępowania wyłonił się problem dot. prawa
własności, to trzeba postępowanie administracyjne zawiesić aż sąd cywilny rozstrzygnie sprawę
prawa własności.

PODSTAWY ZALEŻNE OD WOLI STRONY

PODSTAWY ZALEŻNE OD WOLI STRONY

PODSTAWY ZALEŻNE OD WOLI STRONY
Dopuszczalne, gdy:

1)  postępowanie wszczęto na żądanie strony (TYLKO!) czyli te dot. uprawnień.
2)  o zawiadomienie wystąpi strona żądająca wszczęcia
3)  nie sprzeciwiają się inne strony
4)  nie zagraża to interesowi społecznemu.

Zawieszone – maksymalnie na 3 lata! Po upływie – żądanie wszczęcia uważa się za
wyczerpane, czyli trzeba wydać decyzję o umorzeniu postępowania(w całości).

FORMA ROZSTRZYGNIĘĆ W SPRAWIE ZAWIESZENIA POSTĘPOWANIA

„sprawę” zawieszenia postępowania organ rozstrzyga w formie POSTANOWIENIA.
„Sprawa” zawieszenia to:
(obejmuje 4 rozstrzygnięcia):

1) zawieszenia postępowania
2) odmowa zawieszenia postępowania

wymaga wydania postanowienia

postanowienia

3) podjęcie zawieszonego postępowania
4) odmowa podjęcia zawieszonego postępowania

NA każde z tych postanowień w każdej z tych „spraw” służy ZAŻALENIE.

SKUTKI ZAWIESZENIA POSTĘPOWANIA

Są to skutki:

1. OGÓLNE
2. SZCZEGÓLNE

SKUTKI OGÓLNE

SKUTKI OGÓLNE – czyli odnoszące się do wszystkich podstaw zawieszenia

a) wstrzymanie dalszego biegu postępowania
b) wstrzymanie biegu terminów przewidzianych w kpa

SKUTKI SZCZEGÓLNE

a) podjęcie działań w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania

(np. obowiązek organu pojęcia czynności zmierzających do usunięcia tej przeszkody)

b) niedopuszczalność podejmowania innych czynności procesowych.

PODJE

PODJECIE ZAWIESZONEGO POSTĘPOWANIA

CIE ZAWIESZONEGO POSTĘPOWANIA

Zawieszone postępowanie wymaga podjęcia – wynika to z czasowego charakteru przerwy, brak
podjęcia prowadzi do wadliwości postępowania.
Przesłanka podjęcia post. zawieszonego obligatoryjnie:

Przesłanka podjęcia post. zawieszonego obligatoryjnie:

Przesłanka podjęcia post. zawieszonego obligatoryjnie:
ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie.
Przesłanka podjęcia postępowania zawieszonego fakultatywnie:

Przesłanka podjęcia postępowania zawieszonego fakultatywnie:

Przesłanka podjęcia postępowania zawieszonego fakultatywnie:
wniosek którejkolwiek ze stron, złożony w terminie do 3 lat od daty zawieszenia, po tym termie
następuje umorzenie postępowania.

PODSTAWY UMORZENIA POSTĘPOWANIA

Klasyfikacja podstaw

Ogólne

Szczególne

obligatoryjne

fakultatywne

art. 105

BEZPRZEDMIOTOWOŚĆ

BEZPRZEDMIOTOWOŚĆ
POSTĘPOWANIA

POSTĘPOWANIA

POSTĘPOWANIA
1) podmiotowa lub przedmiotowa
2) uprzednio lub wtórna
3) faktyczna lub prawna

art.105

Wniosek strony, która żądała
wszczęcia postępowania, brak
sprzeciwu innych stron, brak
sprzeczności z interesem
społecznym.

) Umorzenie postępowania

wszczętego z urzędu w sprawie,
w której przepis prawa wymaga
wniosku strony (art. 61 par.2)

2) Umorzenie zawieszonego
fakultatywnie postępowania art.98
par.2
3) umorzenie w toku post.
odwoławczego art.138 par.1 pkt.2
in fine i pkt.3

FORMA ROZSTRZYGNIĘCIA W SPRAWIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA

FORMA ROZSTRZYGNIĘCIA W SPRAWIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA.
Umorzenie postępowania wymaga wydania DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ, jest to postać
decyzji niemerytorycznej.
Od decyzji o umorzeniu ( I inst.) – przysługuje odwołanie, od decyzji ostatecznej – skarga do
sądu administracyjnego.
Odmowa fakultatywnego umorzenia postępowania wymaga formy POSTANOWIENIA na które
nie służy zażalenie.

RODZAJE ROZSTRZYGNIĘĆ W POSTĘPOWANI

RODZAJE ROZSTRZYGNIĘĆ W POSTĘPOWANI

RODZAJE ROZSTRZYGNIĘĆ W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM.

U ADMINISTRACYJNYM.

Wszczęte postępowanie adm. wymaga zakończenia, co następuje poprzez wydanie
ROZSTRZYGNIĘCIA

ROZSTRZYGNIĘCIA

ROZSTRZYGNIĘCIA tj. wykonania czynności orzeczniczej.
Kodeks przewiduje 2 postacie rozstrzygnięć:

1) DECYZJE
2) POSTANOWIENIA ADMINISTRACYJNE

Co  do  zasady:  decyzja  jest  rozstrzygnięciem  merytorycznym  (co  do  istoty  sprawy)  a
postanowienie niemerytorycznym
Rozróżnienie decyzji i postanowienia:
CEL – podstawowy element kwalifikujący.
Decyzja jest skierowana na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy ( o istocie sprawy) + są wyjątki
od tego, są 3 postacie decyzji niemerytorycznych (mające char. wyłącznie procesowy, decyzja o
umorzeniu postępowania).
Inne  wyjątki:  decyzja  o  odmowie  wznowienia  postępowania,  decyzja  o  odmowie  wszczęcia
postępowania w sprawie nieważności decyzji (art.157).
POSTANOWIENIE – jest co do zasady aktem procesowym, chyba że kodeks stanowi inaczej
(są 2 wyjątki), np. na podstawie art.123 kpa.

Pojęcie i klasyfikacja DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH.

Pojęcie i klasyfikacja DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH.

Pojęcie i klasyfikacja DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH.
DECYZJA – jest kwalifikowaną postacią aktu administracyjnego.
Strona postępowania ma prawo do decyzji merytorycznej. Decyzja neimerytoryczna np. o
umorzeniu postępowania jest wyjątkiem od zasady.
Inne przykłady klasyfikacji decyzji:

a)  konstytucyjne i deklaratoryjne
b)  częściowe i całkowite
c)  pozytywne i negatywne
d)  rzeczowe i osobowe

WSPÓŁDZIAŁANIE ORGANÓW PRZY WYDAWANIU DECYZJI

WSPÓŁDZIAŁANIE ORGANÓW PRZY WYDAWANIU DECYZJI –––– art. 106 kpa

art. 106 kpa

Stosowane jest tylko gdy wymaga tego szczególny przepis prawa powszechnie
obowiązującego. Może mieć postać współdziałania wiążącego gdy stanowisko organu
współdziałającego wiąże organ załatwiający sprawę ( formuły „za zgodą”, „po uzgodnieniu”, „w
porozumieniu”) .
lub niewiążącego – np. „po zasięgnięciu opinii”, „po porozumieniu”, „po konsultacjach”.

STRUKTURA DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ art.107 i 108 kpa

Wymogi konstytutywne – pogrubione.

ELEMENTY SKŁADOWE

ELEMENTY SKŁADOWE

ELEMENTY SKŁADOWE

Oznaczenie organu

Oznaczenie organu

Oznaczenie organu
adm. publicznej

adm. publicznej

Data wydania

Oznaczenie strony lub stron

1) Powołanie prawnej podstawy decyzji
2)

2) Rozstrzygnięcie, rygor natychmiastowej wykonalności (jeśli jest stosowa

Rozstrzygnięcie, rygor natychmiastowej wykonalności (jeśli jest stosowa

Rozstrzygnięcie, rygor natychmiastowej wykonalności (jeśli jest stosowany)

ny)

3) uzasadnienie faktyczne i prawne
4) klauzula odwoławcza

Podpis.

Podpis.
(Imię i nazwisko, stanowisko służbowe)

(Imię i nazwisko, stanowisko służbowe)

Wystarczy,  że  decyzja  ma  4  elementy  konstytutywne,  wtedy  decyzja  ma  swój  byt
administracyjny  (choć  wadliwa,  ale  istniejąca),  ale  co  do  zasady  powinno  być  8  elementów
(wtedy jest procesowo prawidłowa).
Brak  jednego  z  4  elementów  konst.  –  decyzja  nie  istnieje,  nie  wywołuje  żadnego  skutku
prawnego.