background image

Główne zagrożenia i problemy 

zdrowotne w Polsce, Europie i 

na świecie 

Marta Stankowska 

background image

Zagrożenia zdrowia: 

 

-

Wadliwy styl życia 

-

Zagrożenia w środowisku 

społecznym 

-

Zagrożenia w środowisku 

fizycznym 

 

 

Problemy zdrowotne: 

-

Sytuacja ogólna 

-

Umieralność niemowląt 

-

Choroby układu krążenia 

-

Nowotwory złośliwe 

-

Urazy i zatrucia 

-

Choroby układu 

oddechowego i 

trawiennego 

-

Zaburzenia psychiczne 

-

Choroby zakaźne 

-

Choroby zawodowe i 

związane  z 

wykonywaniem pracy 

-

Inwalidztwo                                            

i niepełnosprawność 

-

Próchnica zębów i 

choroby przyzębia 

 

background image

Zagrożenia zdrowia 

Wadliwy styl życia 

-nieprawidłowe nawyki żywieniowe 
-mała aktywność fizyczna 
-palenie tytoniu 
-nadmierne spożycie alkoholu 
-stosowanie substancji psychoaktywnych 
 

background image

Zagrożenia zdrowia 

Zagrożenia w środowisku społecznym 

-ograniczenie dostępu do podstawowych zasobów (praca, 

mieszkanie) 

-uzależnienie od systemu opieki społecznej 
-niski poziom wykształcenia 
-bezradność w poruszaniu się w ramach nowego systemu 

społeczno-gospodarczego z syndromem wykluczenia i 
„opuszczonych rąk” 

background image

Zagrożenia zdrowia 

Zagrożenia w środowisku fizycznym 

 
-zanieczyszczenia powietrza atomosferycznego 

(dwutlenek siarki,dwutlenek azotu, pyły) 

-degradacja środowiska naturalnego 
-zanieczyszczenie wód powierzchniowych 
-zagrożenia w środowisku pracy (hałas, wibracje, 

substancje toksyczne, pyły) 

background image

Problemy zdrowotne 

Sytuacja ogólna 

 
Stan zdrowia ludności po roku 1991 
stopniowo się poprawia ale dalej jest 
niezadowalający w stosunku do krajów Uni 
Europejskiej. 

background image

Problemy zdrowotne 

Średnia długość życia 

 

mężczyźni 

kobiety 

Polska 

71 

80 

Unia Europejska 

71 

79 

Świat 

71 

background image
background image

na podstawie „Rocznik Demograficzny 2011” GUS 

background image
background image
background image

Umieralność niemowląt 

Jest to liczba zgonów niemowląt w 
stosunku do 1000 żywo urodzonych, w 
Polsce wskaźnik ten stale się zmniejsza 
(średnio o troje dzieci co roku)  

Niska masa urodzeniowa jest głównym 
czynnikiem ryzyka umieralności 
niemowląt. W 2007r. spośród wszystkich 
dzieci urodzonych z wagą poniżęj 2500g-
68% zmarło. 

background image
background image
background image

Śmiertelność noworodków na świecie, 2009r

background image

Choroby układu krążenia 

Najczęstsza przyczyna zgonów w Polsce 
(47%), w Europie (49%), na świecie(30%) 

Duży wpływ na ten stan rzeczy ma 
niewłaściwy styl życia (siedzący) i bardzo 
niska wykrywalność czynników ryzyka 
takich jak: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, 
hypercholesterolemia, miażdżyca. 

 

background image

Najczęstsze choroby układu 
sercowo-naczyniowego: 

 

nadciśnienie tętnicze 

 miażdżyca naczyń 

 zakrzepice naczyń żylnych 

 zawał serca 

 choroba wieńcowa 

 choroby naczyniowe mózgu np. udary 
mózgu 
 

background image

Bardzo niepokojący jest fakt, że co trzeci 

zgon sercowo – naczyniowy mężczyzn i 

prawie, co 10 zgon kobiet dotyczył osób w 

wieku młodym i średnim (poniżej 64 r.ż.).  

Od lat 90-tych w Polsce obserwuje się trend 

spadku umieralności z powodu chorób 

układu krążenia, jednak szacuje się, że będą 

one główną przyczyną zgonu współczesnych 

społeczeństw, co najmniej do 2020 roku. 

 Mimo, że w ostatniej dekadzie lat w Polsce 

obserwujemy trend spadku umieralności 

sercowo-naczyniowej, to jednak jest ona 

nadal zdecydowanie wyższa niż w krajach 

Europy Zachodniej 
 

background image

Nowotwory złośliwe 

Przyczyna 25% zgonów w Polsce, 20% w 

Europie i 13% na świecie. 

Wsród ogółu Polaków w wieku 45-64 

nowotwory stanowią największe zagrożenie 

życia. 

W Polsce na nowotwory złośliwe co roku 

umiera ponad 45 000 mężczyzn i niemal 

35000 kobiet. Notuje się, niestety, coraz 

wyższy coroczny przyrost liczby zgonów z 

powodu nowotworów u kobiet. 

background image

W Polsce najczęściej występującymi 
nowotworami złośliwymi są: 

U kobiet: 

-rak piersi 
-rak płuca 
-rak żołądka 
-rak szyjki macicy 

U mężczyzn: 

-rak płuca 
-rak żołądka 
-rak gruczołu 

krokowego 

-rak odbytnicy 

background image

Czynniki rakotwórcze 

Czynniki chemiczne  

  węglowodory aromatyczne, arsen, azbest, 

sadza, smoły, oleje mineralne, pył drzewny i 

skórzany itd. 

Czynniki fizyczne  

  promieniowanie jonizujące (Roentgena, radu 

itp.) oraz nadfioletowe. Te rodzaje 

promieniowania wywołują uszkodzenia DNA  

Czynniki biologiczne  

  wirusy onkogenne, ich udział w rozwoju 

nowotworów u zwierząt jest udowodniony  
 

background image

Urazy i zatrucia  

Sytuacja w Polsce w zakresie urazowości jest gorsza od 

przeciętnej w Europie zarówno pod względem poziomu 

umieralności, jak i charakteru jej zmian w czasie. 

Znaczna część zgonów z powodu zewnętrznych przyczyn 

urazów i zatruć - około 1/4 wśród mężczyzn i 1/5 wśród 

kobiet - jest skutkiem wypadków drogowych. Polska pod 

względem śmiertelności wskutek wypadków drogowych 

zajmuje jedno z pierwszych miejsc w Europie.  

Tylko niewiele mniejszym zagrożeniem niż wypadki drogowe 

są samobójstwa, których liczba w ostatnich latach wzrosła. 

Częstość samobójstw mężczyzn jest w Polsce                       

wyższa od przeciętnej w Europie, natomiast                                 

kobiet jest niższa.  

background image
background image

Samobójstwa 

background image
background image
background image

Choroby układu oddechowego                          
i trawiennego
 

Co piętnasty zgon w Polsce jest spowodowany 
chorobami układu oddechowego albo trawiennego,         
a częstość obu tych grup przyczyn jest jednakowa. 

 

Najczęściej: 

POChP 

Zapalenie płuc 

Marskość wątroby 

 

background image

Zaburzenia psychiczne 

PRZYCZYNY ZABURZEŃ PSYCHICZNYCH 

przyczyny endogenne (nieznane czynniki tkwiące w organizmie 

chorego - dziedziczenie, kondycja psychiczna, nieznany proces 

chorobowy) - zaburzenia schizofreniczne i afektywne. STRES! 

przyczyny somatogenne - zaburzenia organiczne:choroby mózgu

zmiany w tkance mózgowej (blizny, nacieki), zaburzenia 

przewodnictwa nerwowego. 

przyczyny psychogenne (wywodzą się z samych przeżyć) - 

zaburzenia paranoiczne, reaktywne, nerwicowe, psychosomatyczne, 

osobowości. 

uzależnienia (toksykomanie, nałogi) 

uzależnienie od alkoholu 
 

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), 

do 2020 r. choroby psychiczne staną się jednym z 

poważniejszych problemów zdrowotnych w populacji 

europejskiej. 

 
 

background image

Choroby zakaźne 

Gruźlica – 1/3 ludności świata jest 

zakażona prątkiem gruźlicy 

HIV 

WZW typu B (liczba chorych zmniejsza się 

od końca lat 80) 

Trąd – liczbę chorych na trąd szacuje się na 

ok. 10 milionów osób 

 

background image

Ludzie żyjący z HIV w Polsce, WHO 2008 

background image

Oszacowana ilość zgonów w wyniku AIDS w Polsce, WHO 2008 

background image

Total: 33.3 million 

[31.4 million – 35.3 million]

 

Western &  

Central Europe 

820 000 

[720 000 – 910 000] 

Middle East & North Africa 

460 000 

[400 000 – 530 000] 

Sub-Saharan Africa 

22.5 million 

[20.9 million – 24.2 million] 

Eastern Europe  

& Central Asia 

1.4 million  

[1.3 million – 1.6 million] 

South & South-East Asia 

 

4.1 million 

 

[3.7 million – 4.6 million] 

Oceania 

57 000 

[50 000 – 64 000] 

North America 

1.5 million 

[1.2 million – 2.0 million] 

Central &  

South America 

1.4 million 

[1.2 million – 1.6 million] 

East Asia 

770 000 

[560 000 – 1.0 million] 

Caribbean 

240 000 

[220 000 – 270 000] 

Adults and children estimated to be living with HIV 

 2009  

background image

Estimated number of adults and children  
newly infected with HIV 

 2009  

Western &  

Central Europe 

31 000 

[23 000 – 40 000] 

Middle East & North Africa 

75 000 

[61 000 – 92 000] 

Sub-Saharan Africa 

1.8 million 

[1.6 million – 2.0 million] 

Eastern Europe  

& Central Asia 

130 000  

[110 000 – 160 000] 

South & South-East Asia 

270 000 

[240 000 – 320 000] 

Oceania 

4500 

[3400 – 6000] 

North America 

70 000 

[44 000 – 130 000] 

Central & 

South America 

92 000 

[70 000 – 120 000] 

East Asia 

82 000 

[48 000 – 140 000] 

Caribbean 

17 000 

[13 000 – 21 000] 

Total: 2.6 million 

[2.3 million – 2.8 million] 

background image

Estimated adult and child deaths from AIDS 

 2009  

Western &  

Central Europe 

8500 

[6800 – 19 000] 

Middle East & North Africa 

24 000 

[20 000 – 27 000] 

Sub-Saharan Africa 

1.3 million 

[1.1 million – 1.5 million] 

Eastern Europe  

& Central Asia 

76 000

  

[60 000 – 95 000] 

South & South-East Asia 

260 000 

[230 000 – 300 000] 

Oceania 

1400 

[<1000 – 2400] 

North America 

26 000 

[22 000 – 44 000] 

Central &  

South America 

58 000 

[43 000 – 70 000] 

East Asia 

36 000 

[25 000 – 50 000] 

Caribbean 

12 000 

[8500 – 15 000] 

Total: 1.8 million 

[1.6 million – 2.1 million] 

background image
background image

Choroby zawodowe i związane                         
z wykonywaniem pracy 
 

Istniejąca sytuacja epidemiologiczna w 
zakresie zapadalności na choroby 
zawodowe w Polsce nie jest związana 
wyłącznie z warunkami higienicznymi                         
w środowisku pracy, lecz w dużej mierze 
również ze skutecznością metod 
diagnostycznych 

background image
background image
background image

Inwalidztwo i 
niepełnosprawność 
 

Szacuje się, że liczba osób 

niepełnosprawnych w Polsce wynosi około 

4,8 mln. Około 1/3 przypadków niepełnej 

sprawności wystąpiła między 40-tym a 50-

tym rokiem życia, a co dwudziesta osoba 

jest niepełnosprawna od urodzenia, 

bądź stała się niepełnosprawna w pierwszym 

roku życia. Najczęstszą przyczyną (ok. 60%) 

niepełnosprawności są schorzenia narządu 

ruchu oraz choroby układu krążenia

Około 30% niepełnosprawności jest 

następstwem urazów 

background image
background image

Próchnica zębów i choroby 
przyzębia 
 

wyniki badań przeglądowych wskazują, że 

na próchnicę choruje ponad:  

    90% dzieci 
    98% dorosłych 
  a na choroby przyzębia: 
    50% dzieci 12-letnich  
    92% dorosłych poniżej 45 roku życia.  

próchnica i jej następstwa są głównymi 

przyczynami wczesnej utraty uzębienia.  
 

background image

Źródła: 

WHO 

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego 

Statystyki policyjne 

Dane GUS 

Euglorech