1
VIII. Przyimki 介词
1. Rodzaje przyimków
• Przyimki przestrzenne（表示空间）, np.:
在、于、从、自、打、由、朝、向、往、沿着、到
• Przyimki czasowe（表示时间）, np.:
从、自、自从、由、打、在、当、于
• Przyimki określające obiekt（表示对象）, np.:
对、对于、关于、至于、和、跟、同、为、给、替、于、把、将、叫、
被、比、朝、向
• Przyimki określające „podstawę wnioskowania”（表示依据）, np.:
按、按照、依、依照、照、据、根据、以
• Przyimki przyczynowe（表示缘由）, np.:
由于、为、为了、为着
• Inne（表示其他方面）, np.:
连、除了、趁
2. Charakterystyka i funkcje gramatyczne przyimków
• Cechy gramatyczne przyimków
x
Pochodzenie
- przyimki pozostałe z 古代汉语, np. 于、以、自
- przyimki, które wyewoluowały z czasowników 古代汉语, np.
把、被
- przyimki, które zachowały również cechy czasowników, np. 在、
朝、给、向、往、顺、随着、对、为、跟
x
Przyimki nie mogą występować samodzielnie, nie mogą też
samodzielnie pełnić funkcji podmiotu, orzeczenia, itp.（*他对于、*小
明把）
Tylko nieliczne mogą występować samodzielnie jako odpowiedź（“你
在图书馆学习吗？”“在”）
2
x
Przyimki nie mogą być reduplikowane, nie mogą łączyć się z
partykułami aspektualnymi 了、着、过
x
Przyimki muszą tworzyć frazy z dopełnieniem. W roli dopełnienia
zazwyczaj występują rzeczowniki (frazy rzeczownikowe) lub zaimki
(frazy zaimkowe), a także przymiotniki (frazy przymiotnikowe),
czasowniki (frazy czasownikowe), frazy podmiot-orzeczenie, np.:
学习对老师很尊敬。
班主任谢老师比我更了解这个学生的情况。
关于怎么样学好汉语，阿里谈了自己的经验。
• Funkcje gramatyczne fraz przyimkowych
x
Jako okolicznik, np.:
我的一个老同学从上海来了。
他对我们的学习很关心。
x
Jako przydawka, np.:
人们对月球的研究，以后还会不停地继续下去。
古时候流传着不少关于这位诗人的故事。
x
Jako komplement, np.:
鲁迅生于
1881 年。
约翰来自美国南部的一个城市。
x
Jako dopełnienie, np.:
他这次来不仅仅是为了工作，也是为了你。
x
Jako podmiot, np.:
从
8:00 到 12:00 是工作时间。
3. Użycie wybranych przyimków
3.1. 从
• Oznacza punkt początkowy
x
początek w przestrzeni, np.:
他姐姐从英国来了。
3
x
początek w czasie, np.:
他从昨天下午开始就有点不舒服。
x
początek zmian lub rozwoju, np.:
小刚从一个不懂事的小孩子成长为大学生了。
• Wskazuje na miejsce lub drogę, którą się przyszło, np.:
我从这里路过，看到这个少年躺在地上动不了了。
• Oznacza pochodzenie, np.:
山洞里的二氧化碳是从哪儿来的呢？
• Oznacza „podstawę wnioskowania”（依据）, np.:
从他的脸色分明看得出来他病了。
• “从” często występuje w utartych konstrukcjach, np.:
从……到……、从……起、从……以来、从……来说
3.2. 由、自、打、自从
• 由
x
W znaczeniu “从”, np.:
明天大家先到方先生家集会，由方先生那儿走比较近。
x
Wskazuje na podmiot czynny, np.:
这是可以由你自己做主的事。
x
Oznacza zależność, np.:
谈到石油的化学成分，我们可以说，它是由多种物质组成的混合物。
• 自、打
x
Oznaczają punkt początkowy w czasie lub przestrzeni, np.:
他出生在海南，自幼失去了父母。
打八点钟起，他便趴在桌子上写啊，写啊……
x
自
we frazach przyimek-dopełnienie może pełnić funkcję
komplementu, np.:
一封封来自祖国各地的祝贺信激励着他不断前进。
• 自从
Oznacza punkt początkowy w czasie, np.:
阿里自从来中国以后，汉语水平提高得很快。
4
3.3. 在
• Oznacza czas, np.:
在那些困难的岁月里，大伯父给了我们家很大的帮助。
• Oznacza miejsce, np.:
你在前面走，我们在后面跟。
• Oznacza zakres, granicę
x
Oznacza zakres, np.:
在她这个年纪的女人里边，她是个顶有福气的。
x
Oznacza granicę, np.:
在一万一千米以上的高空，温度是不随着高度而改变的。
• “在” często występuje w utartych konstrukcjach, np.:
在……上、在……中、在……下
• W znaczeniu “对于……来说”, np.:
这点儿力气活，在他算不了什么。
• “在……看来”, np.:
那时，在很多人看来，人类遨游太空仅仅是一种美好的愿望。
• Frazy z “在……” jako komplement
x
Na oznaczenie miejsca, np.:
他生气地把衣服扔在地上。
x
Na oznaczenie czasu, np.:
事情就发生在星期日的夜晚。
3.4. 对于、对、关于
• 对于
Wprowadza przedmiot lub obiekt mający związek z daną czynnością
x
Użyte przed podmiotem, np.:
对于中国古代哲学，我没有什么研究。
x
Użyte po podmiocie, np.:
他们对于周围的环境还不太熟悉。
5
• 对
x
Użyte po podmiocie, wprowadza obiekt, cel danej czynności, w
znaczeniu “朝、向” np.:
他对我笑了笑。
x
Wprowadza przedmiot lub osobę mającą związek z daną czynnością
Opisuje relacje między ludźmi, np.:
他对我很友好，也很热情。
Opisuje relacje między przedmiotem a człowiekiem, np.:
这件事对世人有深刻的警示作用。
Opisuje wzajemne relacje między człowiekiem a przedmiotem,
np.:
领导对他的意见很重视。（对他的意见领导很重视。）
x
对……来说
, np.:
这件事对我来说有点儿难。
• 对 vs. 对于
对于
może zawsze być zastąpione przez 对, lecz 对于 nie może być użyte
w następujących przypadkach:
x
Gdy 对 wprowadza obiekt, cel danej czynności, np.:
我对他们大声喊叫，可他们谁也没听见。
x
Gdy 对 opisuje związek między ludźmi, np.:
他们每个人对我都很友好。
x
对
może występować przed lub po czasowniku modalnym lub
przysłówku, a 对于 jedynie przed nimi, np.:
我们会对这件事做出安排的。
我们对
/对于这件事会做出安排的。
• 关于
Wprowadza przedmiot lub osobę mającą związek z daną czynnością
x
Użyte wraz z rzeczownikiem (frazą rzecz.) tworzy frazę przyimkową
书架上有关于古代中国文化的书，也有关于中国现代社会的书。
6
x
“关于
+ 名/动/小句 jako okolicznik, np.:
关于这个问题，目前我们正在研究。
x
“关于”
w zdaniu z konstrukcją “是……的”, np.:
这几条建议都是关于公司改革的。
x
Użyte samodzielnie w tytułach, np.:
关于现代汉语语法
• 对于 vs. 关于
x
关于
wskazuje na problem lub zakres związany z daną czynnością,
对于
wprowadza obiekt czynności, np.:
关于断桥，民间有个美丽的传说。
对于民间传说，我们应该加以搜集和整理。
关于
/对于去香山看红叶的提议，大家都表示赞成。
x
关于
jako przyimek może występować tylko przed podmiotem, 对于
może znaleźć się przed lub po podmiocie, np.:
关于中国历史，我知道得不多。
*我关于中国历史知道得不多。
对于具体问题，我们应该具体分析。
/ 我们对于具体问题应该具
体分析。
x
关于
może występować samodzielnie w tytułach, podczas gdy w
tytułach zaczynających się od 对于 musi być dodany rzeczownik,
np.:
关于现代中国经济
对于现代中国经济的几点看法
3.5. 跟、和、与、同
• 跟 używane w zdaniach, w których obowiązkowo pojawiają się dwie
strony wykonujące czynność, np.:
我们要跟中国同学开一个联欢会。
• 跟 używane w zdaniach, w których czynność może być wykonana przez
jedną osobę, wprowadza współwykonawcę czynności, np.:
我跟你们一块儿上山打猎去吧！
7
• W porównaniach, np.:
这个字跟那个字的发音一样。
跟过去相比，现在的生活很好。
• 和、与、同
他的经历和村上大多数人一样。
苏州的园林与北京的园林不同，很少使用彩绘。
外国人学汉语，同汉族人学汉语有许多不同的地方。
3.6. 给、为、替
• 给
x
Wprowadza obiekt dawania lub przekazywania, np.:
我也给妹妹带来了几样礼物。
劳驾，请把我们的假条带给老师。
工厂的领导同志给我们介绍了技术革新的情况。
x
Wprowadza obiekt, wobec którego świadczona jest czynność, np.:
请等一会儿，我给你们拿酒去。
给我
为什么把我的东西都扔在地上？你给我拣起来。
x
Wprowadza podmiot czynny (w znaczeniu“被”), np.:
这本字典都给他翻破了。
x
W znaczeniu przyimka “把”, np.:
听了这个消息，给我急坏了。
• 为、为了、为着
x
Wprowadzają obiekt, wobec którego świadczona jest czynność, np.:
我们要绿化我们家园，为子孙后代造福。
你的考试成绩这么好，我真为你高兴。
x
Oznaczają przyczynę, np.:
他从来没有为钱发过愁。
x
Oznaczają cel, np.:
朋友们，为我们的友谊干杯。为朋友们的健康干杯。
8
x
Gdy “为” oznacza cel, może być zastąpione przez “为了” lub “为
着”
, np.:
为了她，我可以牺牲一切。但是为了我，她却什么都不愿意做。
为着她自己的孩子，后来她又嫁了两次。
• 替
x
Wprowadza zastępowaną osobę lub przedmiot, np.:
今天张老师病了，我替他上课。
x
Wprowadza obiekt, wobec którego świadczona jest czynność, np.:
当时船主常到大连做生意，我在船上替人家做饭。
x
Wprowadza obiekt zainteresowania, np.:
小明又得了全校数学比赛的冠军，班上的同学都替他高兴。
3.7. 朝、向、往
• 朝
x
Wskazuje na kierunek wykonywania czynności, np.:
小阿宝朝窗户看了几眼，好像发现了什么。
x
Wprowadza obiekt, wobec którego skierowana jest czynność, np.:
我朝弟弟大喊道：“快走，要下雨了”
• 向
x
Wskazuje na kierunek lub cel wykonywania czynności, np.:
她的嘴角微微向上挑起，好像在微笑。
x
Wprowadza obiekt, wobec którego skierowana jest czynność, np.:
早晨，那位小朋友碰到我时，总要用英语向我问好。
• 往
Wskazuje na kierunek wykonywania czynności, np.:
你往前走，前边儿有卖花的。
• “朝”、“向”、“往”比较
朝、向
— dopełnieniem może być wyraz oznaczający miejsce lub osobę,
przedmiot （朝我点头、向图书馆走）
往
— dopełnieniem może być tylko wyrażenie zawierające 方位词, lub
rzeczownik uzupełniony o“方向”（往图书馆的方向走）
9
Zdania z 往 mogą wskazywać nie tylko na kierunek wykonywania
czynności, lecz także na miejsce, w którym znajdzie się obiekt po
wykonaniu czynności （往头上浇冷水）
往
nie może wprowadzać obiektu, wobec którego skierowana jest
czynność
3.8. 除（除了……以外）
• Typ ekskluzywny, np.:
这座古老的城市，除了西边那部分之外，都是三百年以上的古建筑。
• Typ inkluzywny, np.:
这些家具，除了我自己买的，也有我母亲留给我的。
3.9. 连
“连……也/都……”
• Dopełnienie 连:
x
Może być podmiotem czynnym, np.:
连我母亲也支持我，让我离开家去创业。
x
Może być obiektem wykonywanej czynności, np.:
你连这样的好姑娘也不要，你要谁呀。
• Powtórzenie czasownika następującego po“连”
我这里的情况，他连问都没问，还谈什么关心呢？
• Jako przydawka, np.:
这儿是一片连野草也不生长的荒野。
3.10. 按照、按、照
• 按照, np.:
按照规定，应试者还要唱一支外国歌。
• 按, np.:
按我的判断，昨天的地震不超过五级。
• 照, np.:
我想照你的衣服的样子做一件。
• “按照……来说”、“按照……说来”
照道理说，父母不应该不管孩子，可是这个孩子的情况有些特殊。
按说，这些事情应该由他负责处理。