MechanikaiBudowaMaszyn_Ist

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M401 – Psychologia i socjologia pracy

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30

Niestacjonarne – I stopie

W18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty:- brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: poznanie psychologicznych i socjologicznych korelatów

fenomenu

pracy,

zdobycie

umiej

tno

prawidłowego

kształtowania

stosunków

interpersonalnych w przedsi

biorstwie.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: obecno

ść

na co najmniej 70% wykładów oraz test

z wykładów.
Ocena ko

cowa: ocena z testu.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podstawy socjologii – poj

cia, teorie, metody, zjawiska. Podstawy psychologii ogólnej

i psychologii  społecznej.  Przedmiot  psychologii  i  socjologii  pracy.  Psychologiczne
mechanizmy  działania  człowieka.  Społeczne  aspekty  organizacji.  Grupa  społeczna/grupa
pracownicza.  Dobór  i  ocena  pracowników.  Przystosowanie  do  pracy.  Kierowanie  zespołem
pracowniczym.  Psychospołeczne  zagro

enia w miejscu pracy. Zarz

dzanie ró

norodno

(nierówno

ci, ich konsekwencje, przeciwdziałanie). Konflikt interpersonalny i organizacyjny.

Zapobieganie i rozwi

zywanie konfliktów. Dodatek: kluczowe kompetencje interpersonalne

i społeczne współczesnego in

yniera.

Literatura podstawowa
[1] Bugiel J. (red.), Socjologia i psychologia pracy. Wydawnictwo AGH, Kraków 1990.
[2] Chmiel N., Psychologia pracy i organizacji. GWP, Gda

sk 2007.

[3] St

pie

J., Socjologia pracy i zawodu. Wydaw. Akademii Rolniczej, Pozna

2001.

[4] Manek A. M., Osobiste i społeczne aspekty pracy, Wyd. Politechniki Lubelskiej, Lublin

1997.

[5] Mayntz R,. Holm K., Hubner P., Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej,

PWN, Warszawa 1984.

Literatura uzupełniaj

[1] Sztompka P., Kucia M.: Socjologia. Znak, Kraków 2005.
[2] Strelau J. (red.), Psychologia. Podr

cznik akademicki. Jednostka w społecze

stwie

i elementy psychologii stosowanej, t. 3, GWP, Gda

ska 2000.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr Ewa Bryła

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Ekonomii, Socjologii i Filozofii (F-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M402 - Etyka

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30

Niestacjonarne – I stopie

W18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: bez wymaga

wst

pnych

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi sposobami etycznego

normowania ludzkich działa

ze szczególnym uwzgl

dnieniem problemów techniki i praktyki

ynierskiej. Ukształtowanie

wiadomo

ci roli społecznej i obowi

zków zawodowych

yniera oraz postawy odpowiedzialno

ci.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach, opracowanie jednego przypadku

lub projektu

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zdanie kolokwium
Ocena ko

cowa: ocena z kolokwium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Etyka i moralno

ść

; podstawowe poj

cia. Podmiot moralny: sumienie i racjonalno

ść

, wolno

ść

i odpowiedzialno

ść

. Model ludzkiego działania i trzy sposoby jego normowania.

Najwa

niejsze kierunki etyki współczesnej. Etyka charakteru i jej historyczne

ródła. Etyka

obowi

zków i jej odmiany. Etyka skutków, utylitaryzm. Etyka chrze

cija

ska. Najwa

niejsze

obowi

zki in

yniera w

wietle kodeksów: FEANI, IEEE, SIMP i innych. Bezpiecze

stwo

publiczne. Lojalno

ść

wobec pracodawcy i jej granice, konflikty interesów. Obowi

zek stałego

rozwoju i d

ąŜ

enia do doskonało

ci zawodowej. Realizm i niezale

ść

w os

dach

i orzeczeniach zawodowych. Obowi

zek otwarto

ci na krytyk

. Bezpiecze

stwo i organizacja

miejsca pracy. Zasada podmiotowo

ci w kierowaniu lud

mi. Idea odpowiedzialno

ci jako

uzupełnienie podej

cia kodeksowego. Warunki odpowiedzialnego działania. Analiza znanych

katastrof i wypadków w

wietle kodeksów etyki in

ynierskiej. Rola praktycznego os

zawodowego i bł

dy w sztuce in

ynierskiej.

Literatura podstawowa
[1] Anzenbacher A.: Wprowadzenie do etyki. Wyd. WAM, Kraków 2008.
[2] Singer P. (red.): Przewodnik po etyce. Ksi

ąŜ

ka i Wiedza, Warszawa 1998.

[3] Andersen S.: Wprowadzenie do etyki. Wyd. Akademickie Dialog, Warszawa 2003.
Literatura uzupełniaj

[1] Pyka M.: Etyka in

ynierska. Studia przypadków z komentarzami. Interdyscyplinarne

Centrum Etyki UJ, Kraków 2010.

[2] Martin M., Schinzinger R.: Ethics in Engineering. The McGraw-Hill Companies, New York

1996.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr Marek Pyka

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Ekonomii Socjologii i Filozofii (F-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M403 – Komunikacja interpersonalna

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30

Niestacjonarne – I stopie

W18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z psychologicznymi i systemowymi aspektami

zachowa

komunikacyjnych; nabycie kompetencji w zakresie komunikacji interpersonalnej

w grupach i organizacjach; zapoznanie si

z podstawowymi technikami negocjacyjnymi.

Metody dydaktyczne: udział w wykładzie o charakterze problemowym i konwersatoryjnym

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie w formie pisemnego testu wyboru
i uzupełnie

Ocena ko

cowa: ocena z zaliczenia.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Człowiek w otoczeniu społecznym - podstawowy psychologii społecznej. Cele, cechy,
modele teoretyczne procesu komunikacji. Komunikacja werbalna i niewerbalna. Komunikacja
mi

dzykulturowa. Wpływ emocji na proces komunikacji. Bariery poprawnej komunikacji.

Przebieg procesów komunikacji w grupie i organizacji. Techniki kierowania grup

. Konflikty

i ich rozwi

zywanie. Negocjacje – podstawowe zło

enia, fazy, przygotowanie do negocjacji;

role z zespole negocjacyjnym; wybrane techniki negocjacyjne. Techniki wywierania wpływu.
Autoprezentacja.  Cele  i  zadania  public  relation  –  działania  i  techniki  promocyjne.
Charakterystyka  przemian  na  współczesnym  rynku  –  zasady  przygotowania  CV,  listu
motywacyjnego, rozmowy kwalifikacyjnej.
Literatura podstawowa
[1] Kenrick D.T., Neuberg S.L., Cialdini R.B.: Psychologia społeczna. Gda

sk 2002.

[2] McKay M. i in.: Sztuka skutecznego porozumiewania si

. Gda

sk 2001.

[3] Lary M.: Wywieranie wra

enia na innych. Gda

sk 2000.

Literatura uzupełniaj

[1] Cianciarska J., U

ska B.: Komunikowanie si

z mediami w praktyce. Wrocław 1999.

[2] Stankiewicz J.: Komunikowanie si

w organizacji, Wrocław 1999.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr I. Butmanowicz-D

bicka

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Ekonomii, Socjologii i Filozofii (F-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M404 - Ekonomia

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30

Niestacjonarne – I stopie

W18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zaznajomienie si

z zasadami funkcjonowania gospodarki i jej

podstawowych praw oraz rynku finansowego. Poznanie zagadnie

zwi

zanych

z funkcjonowaniem przedsi

biorstw w gospodarce rynkowej oraz procedur zwi

zanych

z tworzeniem firmy i ich finansowania.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: przygotowanie projektu z zakresu problematyki
przedstawionej na zaj

ciach.

Ocena ko

cowa: ocena z projektu

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Rola pa

stwa w procesach gospodarczych wg. koncepcji ró

nych szkół ekonomicznych,

np. liberalizm ekonomiczny, monetaryzm. Cechy gospodarki rynkowej: własno

ść

i metody

prywatyzacji, mechanizm rynkowy, inflacja i bezrobocie, przyczyny i sposoby
przeciwdziałania. Rynek pieni

ęŜ

ny: istota i formy pieni

dza – warto

ść

pieni

dza w czasie,

Bank Centralny i jego polityka pieni

ęŜ

no-kredytowa, banki komercyjne – po

yczki i kredyty

bankowe, formy rozlicze

bezgotówkowych. Rynek kapitałowy: giełda papierów

warto

ciowych i jej funkcjonowanie, papiery warto

ciowe i ich charakterystyka, kontrakty

terminowe, fundusze powiernicze i ich rodzaje. Przedsi

biorstwo w gospodarce rynkowej –

podstawowe formy prawne, grupy kapitałowe, fuzje, przej

cia i transakcje wykupu; rola

i zadania biznes planu; strategie finansowania działalno

ci przedsi

biorstw w Polsce i UE –

koszt i struktura kapitału; wynik finansowy, przychody koszty i ich rodzaje. Makro-obszar
gospodarowania: PKB, DN i ich podział, bud

et pa

stwa- dochody i wydatki, deficyt

a charakter polityki fiskalnej pa

stwa, wzrost gospodarczy a wahania koniunkturalne i ich

przyczyny.

Literatura podstawowa
[1] Begg D.: Ekonomia. PWE, W-wa 1992.
[2] Czarny B.: Podstawy Ekonomii. PWE, W-wa 2004.
Literatura uzupełniaj

[1] Mishkin F.S.: Ekonomika pieni

dza, bankowo

ci i rynków finansowych. PWN, W-wa

2002.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr Barbara Karcz

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Ekonomii, Socjologii i Filozofii (F-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M001 – Ochrona własno

ci intelektualnej

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15

Niestacjonarne – I stopie

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: znajomo

ść

podstaw prawa

Zało

enia i cele przedmiotu: celem przedmiotu jest osi

gni

cie przez studentów

umiej

tno

ci w postaci rozumienia i posługiwania si

podstawowymi poj

ciami z zakresu

prawa autorskiego i praw pokrewnych oraz prawa własno

ci przemysłowej, jak te

zapoznania ich, z funkcjonowaniem organizacji zarz

dzania prawami autorskimi, Urz

Patentowego RP oraz instytucji pokrewnych działaj

cych na terenie Unii Europejskiej.

Metody dydaktyczne: wykłady, prezentacje multimedialne

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczone 3 testy cz

stkowe z wykładów,

Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna ocen z dwóch pierwszych testów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Główne tre

ci kształcenia: systemem ochrony własno

ci intelektualnej w zakresie prawa

dzynarodowego i krajowego, podstawowe poj

cia takie jak: prawo autorskie, prawa

pokrewne, ochrona baz danych, wynalazki, wzory przemysłowe, wzory u

ytkowe, znaki

towarowe, obrót prawami wył

cznymi i zarz

dzanie własno

intelektualn

w działalno

przedsi

biorstwa. Rynek konkurencyjny, innowacje, a ochrona patentowa, umowy w zakresie

własno

ci przemysłowej, know-how, organizacja wynalazczo

ci w przedsi

biorstwie,

uruchomienie produkcji nowego wyrobu (usługi) - niezb

dne działania „patentowe”, ochrona

zagraniczna, elementy polityki patentowej. Informacja patentowa i klasyfikacje patentowe,
bazy danych na no

nikach i w Internecie – metodyka i przykłady poszukiwa

– wyszukiwania

przedmiotowe i podmiotowe. Badania patentowe, ich rodzaje oraz ich przydatno

ść

działalno

ci in

ynierskiej.

Literatura podstawowa
[1] Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie i prawa pokrewne, Kantor Wydaw. „Zakamycze”,

Kraków 2005

[2] Nowi

ska E., Promi

ska U., Vall M., Prawo własno

ci przemysłowej, LexisNexis,

Warszawa 2007.

Literatura uzupełniaj

[3] Ustawa z dnia 27 lipca 2001 roku o ochronie baz danych (Dz.U. Nr 128, poz. 1402 z

pó

n. zm.)

[4] Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własno

ci przemysłowej (tekst jednolity

Dz.U. z 2003 roku Nr 119, poz. 1117 z pó

n. zm.),

[5] Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity

z 2003 roku Dz.U. Nr 153, poz. 1503 z pó

n. zm.)

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Wojciech Marek

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów Samochodowych i Silników

Spalinowych (M–4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M002 - Ekonomika przedsi

biorstw

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + C15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + C9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Mikro- i makroekonomia

Zało

enia i cele przedmiotu: zdobycie umiej

tno

ci zarz

dzania finansami firmy ze

szczególnym uwzgl

dnieniem znajomo

ci tworzenia sprawozda

finansowych, ich analizy.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach, realizacja

wicze

indywidualnych

i zespołowych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

na podstawie kolokwiów

i odpowiedzi
Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z kolokwiów (0.7) i odpowiedzi (0.3)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Funkcjonowanie przedsi

biorstwa w warunkach gospodarki rynkowej. Tworzenie informacji

finansowej w przedsi

biorstwie – sprawozdawczo

ść

finansowa: maj

tek i finansowanie

działalno

ci przedsi

biorstwa – bilans;

ródło informacji o efektach działalno

ci firmy –

rachunek wyników; płynno

ść

finansowa przedsi

biorstwa – rachunek przepływu

rodków

pieni

ęŜ

nych. Ocena działalno

ci i kondycji finansowej firmy na podstawie sprawozda

finansowych

wiczenia

rodki gospodarcze i

ródła pochodzenia, a zasady ujmowania ich w bilansie – sporz

dzanie

bilansu. Wyznaczanie warto

ci zapasów.

rodki trwałe –amortyzacja. Rodzaje przychodów

oraz ponoszonych kosztów w przedsi

biorstwie - zasady ustalania wyniku finansowego.

Przepływ gotówki w firmie, a płynno

ść

finansowa – sposoby sporz

dzania rachunku

przepływu pieni

ęŜ

nych. Klasyfikacja i analiza wska

ników finansowych.

Literatura podstawowa
[1] Olchowicz I.: Sprawozdawczo

ść

finansowa: według krajowych i mi

dzynarodowych

standardów, – cz

ęść

I., Difin, W-wa 2008.

[2] Czekaj J, Dresler Zb.: Podstawy zarz

dzania finansami firm, PWN, W-wa 1998.

Literatura uzupełniaj

[1] Bie

W.: Zarz

dzanie finansami przedsi

biorstwa. Wyd. Difin, Warszawa 1998.

[2] Bednarski L. i inni: Analiza ekonomiczna przedsi

biorstwa. Wydawnictwo Akademii

Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław 1996.
[3] Jog V., Suszynski C., Zarz

dzanie finansami przedsi

biorstwa. Wyd. CIM. 1993.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Jolanta Szadkowska

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji

Produkcji (M-6)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M003 - J

zyk angielski

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C30

C30
C30
C30

1
1
1
1
2

Niestacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C18
C18
C18
C18
C18

1
1
1
1
2

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: sem.1- zaliczenie wst

pnego testu

kwalifikacyjnego; sem.2 – zaliczenie semestru 1 z j. angielskiego; sem.3 – zaliczenie sem.2;
sem.4 – zaliczenie sem.3; sem.5 --zaliczenie sem.4.

Zało

enia i cele przedmiotu: rozszerzenie i utrwalenie materiału gramatyczno-

leksykalnego. Opanowanie swobodnej komunikacji i rozumienia ze słuchu oraz tekstów
pisanych z uwzgl

dnieniem tekstów technicznych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w

wiczeniach, przygotowywanie prac domowych,

samodzielne opracowanie 4 tekstów oryginalnych, tzw. lektur.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie testów (forma pisemna) i lektur (forma
ustna).
Ocena ko

cowa: ocena z

wicze

TRE

CI PROGRAMOWE

wiczenia

Rozszerzenie materiału gramatycznego w zakresie tworzenia pyta

, u

ywania czasów do

opisywania przeszło

ci, tera

niejszo

ci i przyszło

ci. Wykorzystywanie ró

nych form strony

biernej, okresów warunkowych, struktury ‘wish’, mowy zale

nej, a tak

e wyra

zawieraj

cych ‘gerunds’, ’infinitives’, past modals, ‘would rather’, ‘had better’, ‘used to’, ‘be

used to’, ‘have sth done’. Materiał leksykalny w oparciu o tematy dotycz

ce cech

osobowo

ci, mody, uczu

, transportu, etc. Okre

lanie znaczenia słów w kontek

cie,

rozpoznawanie słów cz

sto mylonych, poznanie kolokacji. Przygotowanie do samodzielnego

czytania tekstów oryginalnych ze zrozumieniem, rozwini

cie słownictwa specjalistycznego w

oparciu o teksty techniczne i wykorzystywanie go w konwersacji, prezentacji itp.

Literatura
[1] Oxenden C., Latham-Koenig Ch.: New English File Upper-intermediate. OUP, 2008.
[2] Gawryła D.: Mechanical Engineering.Reading in English made easy. PK, 2008.
[3] Wójcik K.: Mechanical Engineering. Reading in English made easy – teksty do słuchania.

PK, 2011.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Mgr El

bieta Han-Wierci

ska

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Studium Praktycznej Nauki J

zyków Obcych (O-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Automatyka i Robotyka

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M003 - J

zyk francuski

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C30

C30
C30
C30

1
1
1
1
2

Niestacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C18
C18
C18
C18
C18

1
1
1
1
2

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: kurs j

zyka francuskiego w ramach szkoły

redniej. sem.1- zaliczenie wst

pnego testu kwalifikacyjnego; sem.2 – zaliczenie semestru 1

z j. francuski; sem.3 – zaliczenie sem.2; sem.4 – zaliczenie sem.3; sem.5 – zaliczenie sem.4.

Zało

enia i cele przedmiotu: utrwalenie i rozwijanie nabytych umiej

tno

ci gramatyczno-

leksykalnych. Opanowanie swobodnej komunikacji i rozumienia ze słuchu oraz tekstów
pisanych z uwzgl

dnieniem tekstów technicznych.

Metody dydaktyczne: metoda komunikacyjna oparta na realizacji prostych, jasno
okre

lonych zada

. Ró

norodno

ść

i aktualno

ść

poruszanych tematów, odwoływanie si

wiadomego uczenia si

i interaktywno

ci.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: aktywne uczestnictwo w zaj

ciach, sprawdziany

obejmuj

ce realizowany materiał. Zadania domowe. Sprawozdanie z lektury.

Ocena ko

cowa:

rednia ocen uzyskanych w ci

gu semestru.

TRE

CI PROGRAMOWE

wiczenia

Rozumienie i tworzenie prostych przekazów ustnych na tematy zwi

zane z

yciem

codziennym: szukanie mieszkania, zwiedzanie, zdobywanie i udzielanie informacji, turystyka,
ustalanie reguł, udzielanie rad, wydawanie polece

, relacjonowanie do

wiadcze

i wydarze

wyra

anie przczyny, celu, w

tpliwo

ci i pewno

ci, rozumienie prostych tekstów

informacyjnych tworzenie krótkich tekstów opisowych, rozumienie prostych materiałów
specjalistycznych Doskonalenie technik rozumienia oraz ró

nych technik czytania. Materiał

gramatyczny: opanowanie podstawowych zagadnie

gramatycznych: rzeczownik i jego

rodzajnik (articles définis, indéfnis, contractés et démonstratifs, les possessifs; pronoms
toniques et atones, féminin et pluriel des noms et adjectifs); czasownik i czasy opisuj

tera

niejszo

ść

, przeszło

ść

i przyszło

ść

(présent, futur proche, futur simple, passé composé,

imparfait,  impératif);  conditionnel  de  politesse,  conditionnel  passé,  zdania  warunkowe,
promons  et  adjectifs  idéfinis  (personne,  rien,  même,  assez,  different),  adverbes  (trop,  pas,
assez),  wyra

anie ilo

ci (articles partitifs), konstrukcje „il faut”, „il y a”, tworzenie pyta

zdania przecz

ce, wyra

anie przyczyny, celu, konsekwencji, porównania, nominalizacja,

strona bierna, complément objet direct et indirect.

Literatura podstawowa:
[1] „Campus 1 i 2” wydawnictwo: CLE International

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika I Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M003 - J

zyk niemiecki

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C30

C30
C30
C30

1
1
1
1
2

Niestacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C18
C18
C18
C18
C18

1
1
1
1
2

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: kurs j

zyka niemieckiego w ramach szkoły

redniej. sem.1- zaliczenie wst

pnego testu kwalifikacyjnego; sem.2 – zaliczenie semestru

1 z j. niemiecki; sem.3 – zaliczenie sem.2; sem.4 – zaliczenie sem.3; sem.5 – zaliczenie
sem.4.

Zało

enia i cele przedmiotu: rozwijanie umiej

tno

ci czytania i słuchania ze

zrozumieniem głównych w

tków. Rozwijanie umiej

tno

ci wyra

ania własnego zdania na

tematy znane. Uzyskanie takiego poziomu, aby student mógł swobodnie bra

udział w

sytuacjach

ycia codziennego. Czytanie tekstów na temat zdrowia, wygl

du i diety.

Słuchanie komunikatów na lotnisku i w mie

cie. Wypełnianie formularzy. Rozmowa

telefoniczna. Rezerwacja hotelu. Redagowanie prostych tekstów np.

yciorys, przebieg

dnia, ulubione danie. Doskonalenie umiej

tno

ci skutecznego porozumiewania si

ró

nych sytuacjach. Budowanie umiej

tno

ci zrozumienia przekazu w tekstach

specjalistycznych. Porozumiewanie si

w tematyce zwi

zanej z kierunkiem studiów.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach, samodzielne przygotowanie i

prezentacja lektury.

Forma

warunki

zaliczenia

przedmiotu:

pozytywne

wyniki

sprawdzianów

przeprowadzanych w czasie semestru, obejmuj

cych materiał gramatyczny oraz leksykalny

przerabiany na zaj

ciach. Pozytywny wynik testu ko

cowego. Aktywne uczestnictwo w

zaj

ciach.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z kolokwiów (0.7) i odpowiedzi (0.3).

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M003 - J

zyk rosyjski

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C30

C30
C30
C30

1
1
1
1
2

Niestacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C18
C18
C18
C18
C18

1
1
1
1
2

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: dla semestrów 2, 3, 4, 5 uzyskanie

zaliczenia z poprzedniego semestru nauki j

zyka

Zało

enia i cele przedmiotu: rozszerzenie i utrwalenie materiału gramatyczno-

leksykalnego. Opanowanie swobodnej komunikacji i rozumienia ze słuchu oraz tekstów
pisanych z uwzgl

dnieniem tekstów technicznych.

Metody dydaktyczne:

wiczenia praktyczne; metody: podaj

ca, problemowa, eksponuj

ca,

praktyczna. (Czytanie tekstów,

wiczenia gramatyczno-ortograficzne,

wiczenia leksykalne,

wypowiedzi ustne i pisemne (twórcze i odtwórcze),

wiczenie rozumienia ze słuchu)

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie testów i lektur (samodzielne
opracowanie 4 tekstów oryginalnych – semestry 2, 3, 4), zaliczanie prac cz

stkowych w

czasie trwania lektoratu, aktywny udział w zaj

ciach, obecno

ść

Ocena ko

cowa: pozytywne oceny z w/w.

TRE

CI PROGRAMOWE

wiczenia

Stopniowe rozszerzenie materiału gramatycznego w zakresie tworzenia pyta

, u

ywania

czasów do opisywania przeszło

ci, tera

niejszo

ci i przyszło

ci. Wykorzystywanie ró

nych

form strony biernej, mowy zale

nej. Materiał leksykalny w oparciu o tematy dotycz

ce cech

osobowo

ci, uczu

, transportu, umiej

tno

ść

opisania najbli

szego otoczenia i wypowiadania

na temat codziennych problemów etc. Okre

lanie znaczenia słów w kontek

cie,

rozpoznawanie słów cz

sto mylonych, poznanie kolokacji. Przygotowanie do samodzielnego

czytania tekstów oryginalnych ze zrozumieniem, rozwini

cie słownictwa specjalistycznego w

oparciu o teksty techniczne i wykorzystywanie go w konwersacji, prezentacji itp.

Literatura podstawowa
[1] Granatowska H., Danecka I.:

Как

дела

1, 2, 3. Warszawa 2007.

[2] Pado A.: Start.ru 1. Warszawa 2006.
[3] Pado A.: Start.ru 2. Warszawa 2006.
Literatura uzupełniaj

[1] Dziewanowska D.:

Грамматика

без

проблем

. Warszawa 2005.

[2] Teksty specjalistyczne – wybór z aktualnych artykułów z Internetu.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Mgr Dorota Duchnowska

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Studium Praktycznej Nauki J

zyków Obcych (O-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M003 - J

zyk włoski

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C30

C30
C30
C30

1
1
1
1
2

Niestacjonarne – I stopie

I
I

II
II

III

1
2
3
4
5

C18
C18
C18
C18
C18

1
1
1
1
2

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: dla semestrów 2, 3, 4 uzyskanie zaliczenia

z poprzedniego semestru nauki j

zyka.

Zało

enia i cele przedmiotu: rozszerzenie i utrwalenie nabytych umiej

tno

ci leksykalno –

gramatycznych. Rozwijanie umiej

tno

ci czytania i słuchania ze zrozumieniem głównej tre

lektury. Doskonalenie umiej

tno

ci swobodnego wyra

ania si

w sytuacjach

ycia

codziennego. Wyra

anie własnego zdania, akceptacji, odmowy. Rozumienie komunikatów

przy korzystaniu z ró

nego rodzaju transportu (lotnisko, dworzec), rozmowa telefoniczna,

rezerwacja hotelu, wynaj

cie mieszkania, zakupy. Rozkład dnia – obowi

zki, zamówienie

posiłku itp. Rozumienie tekstów pisanych (formularz, deklaracja, email) oraz prostych
tekstów technicznych.

Metody dydaktyczne: metoda komunikacyjna, czytanie tekstów,

wiczenia utrwalaj

ce,

wypowiedzi ustne i pisemne. Rozumienie ze słuchu. Aktywny udział w zaj

ciach. Prezentacja

lektury.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie testów

ródsemestralnych, testu

cowego. Pozytywne oceny z zada

domowych. Aktywne uczestnictwo w zaj

ciach.

Ocena ko

cowa: ocena z

wicze

TRE

CI PROGRAMOWE

wiczenia

Umiej

tno

ść

przedstawienia si

(CV), rozumienie ogłosze

w prasie (wynajem i sprzeda

mieszkania, oferty pracy, wypoczynku, taniego transportu itp.) Wypowiadanie si

na temat

codziennych problemów, zaj

ęć

, wyra

anie w

tpliwo

ci, okre

lanie celu, przyczyny.

Udzielanie i uzyskiwanie niezb

dnych informacji. Rozumienie i redakcja prostych tekstów

specjalistycznych.

Literatura podstawowa
Wybrane teksty,

wiczenia z podr

czników j

zyka włoskiego dla cudzoziemców.

K. Katerinov – „Bravo”
A. Chiuchiu – „In Italiano”
A. Mazzetti – „Qui Italia”
Literatura uzupełniaj

G. Favaro – „Insieme”
Prasa, nagrania, Internet.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M101 - Matematyka

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

1
2

W60 + C30
W30 + C30

9
6

Niestacjonarne – I stopie

I
I

1
2

W45 + C30
W30 + C15

9
6

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: matematyka szkolna, poziom rozszerzony.

Zało

enia i cele przedmiotu: umiej

tno

ść

zastosowania aparatu matematycznego do opisu

zagadnie

mechanicznych i procesów technologicznych.

Metody dydaktyczne: wykład,

wiczenia audytoryjne, samodzielne opanowanie cz

ęś

tre

ci programowych wskazanych przez wykładowc

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia z

wicze

, egzamin na zako

czenie

dego semestru.

Ocena ko

cowa: ocena z egzaminu

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Ci

gi liczbowe: definicja granicy, twierdzenia o granicach, granice specjalne. Szeregi

liczbowe: definicja szeregu liczbowego, zbie

ść

, warunek konieczny zbie

ci, kryteria

zbie

ci. Geometria analityczna: działania na wektorach (dodawanie, odejmowanie,

mno

enie przez liczb

, iloczyn skalarny, iloczyn wektorowy, iloczyn mieszany), równanie

parametryczne prostej, odległo

ść

punktu od prostej, odległo

ść

dwóch prostych, równanie

ogólne i parametryczne płaszczyzny, równanie kraw

dziowe prostej, odległo

ść

punktu od

płaszczyzny, wzajemne poło

enie prostej i płaszczyzny. Granica i ci

gło

ść

funkcji jednej

zmiennej: definicja granicy, twierdzenia o granicy, definicja ci

gło

ci, twierdzenia o ci

gło

ci,

granice specjalne, własno

ci funkcji ci

głej. Rachunek ró

niczkowy funkcji jednej zmiennej:

definicja ilorazu ró

nicowego, definicja pochodnej, interpretacja geometryczna i fizyczna

pochodnej, pochodne funkcji elementarnych, funkcja odwrotna, funkcje cyklometryczne,
funkcja zło

ona, twierdzenia o ró

niczkowaniu, twierdzenie Rolle’a, twierdzenie Lagrange’a,

twierdzenie Cauchy’ego, reguła de l’Hospitala, twierdzenie Taylora. Badanie przebiegu
zmienno

ci funkcji: monotoniczno

ść

, ekstrema, wypukło

ść

, punkty przegi

cia, asymptoty.

Liczby zespolone: definicja, działania na liczbach zespolonych. Macierze i wyznaczniki:
definicja i działania na macierzach, definicja i własno

ci wyznaczników, rz

d macierzy,

macierz odwrotna. Układy równa

liniowych, twierdzenie Cramera, twierdzenie Kroneckera-

Capellego. Elementy rachunku tensorowego. Całka nieoznaczona: definicja i metody
całkowania. Całka oznaczona: twierdzenia, zastosowanie całki oznaczonej, całka
niewła

ciwa. Rachunek ró

niczkowy funkcji wielu zmiennych: granica, pochodna

kierunkowa, pochodne cz

stkowe, ró

niczka, ekstrema, równania powierzchni II stopnia.

Całki podwójne i potrójne: definicja, własno

ci, twierdzenie o iteracji, twierdzenie o zmianie

zmiennych. Równania ró

niczkowe zwyczajne: równania ró

niczkowe I rz

du, o zmiennych

rozdzielonych, zupełne, liniowe, równania ró

niczkowe wy

szych rz

dów o stałych

współczynnikach, metoda przewidywa

i uzmienniania stałych. Szeregi funkcyjne: ci

funkcyjny, szereg funkcyjny, kryterium Weierstrassa, szereg pot

gowy, promie

zbie

szeregu pot

gowego, rozwijanie funkcji w szereg pot

gowy, zastosowanie szeregów

pot

gowych, szereg Fouriera. Równania ró

niczkowe cz

stkowe (informacyjnie). Statystyka

matematyczna (informacyjnie).

wiczenia

Obliczanie granic ci

gów liczbowych. Badanie zbie

ci szeregów liczbowych.

Rozwi

zywanie zada

z geometrii analitycznej. Obliczanie granic funkcji jednej zmiennej i

badanie ci

gło

ci funkcji jednej zmiennej. Obliczanie pochodnych funkcji jednej zmiennej.

Badanie przebiegu zmienno

ci funkcji. Rozwi

zywanie zada

na temat liczb zespolonych

oraz na temat macierzy i wyznaczników. Rozwi

zywanie układów równa

liniowych za

pomoc

twierdzenia Cramera i Kroneckera-Capellego. Rozwi

zywanie zada

z rachunku

tensorowego. Obliczanie całek nieoznaczonych i oznaczonych (w tym niewła

ciwych) z

funkcji jednej zmiennej. Rozwi

zywanie zada

na temat rachunku ró

niczkowego funkcji

wielu zmiennych. Praktyczne liczenie całek podwójnych i potrójnych. Rozwi

zywanie równa

ró

niczkowych zwyczajnych. Rozwi

zywanie zada

na temat ci

gów i szeregów funkcyjnych

w tym szeregów pot

gowych i Fouriera. Rozwi

zywanie zada

na temat równa

ró

niczkowych cz

stkowych (informacyjnie) i na temat statystyki matematycznej

(informacyjnie).
Literatura podstawowa
[1] Bochenek J., Winiarska T., Matematyka, cz. I, wyd. PK, Kraków 2007.
[2] Donald A. McQuarrie , Matematyka dla przyrodników i in

ynierów. T. 1-3, Wydawnictwo

Naukowe PWN 2005.

[3] Krysicki Włodzimierz, Włodarski Lech, Analiza matematyczna w zadaniach. Cz

ęść

I-II,

Wydawnictwo Naukowe PWN 2007.

Literatura uzupełniaj

[1] Igor N. Bronsztejn, Konstantin A. Siemiendiajew, Gerhard Musiol, Heiner Mühlig,

Nowoczesne kompendium matematyki, Wydawnictwo Naukowe PWN 2007.

[2] Stankiewicz Włodzimierz, Zadania z matematyki dla wy

szych uczelni technicznych,

ęść

A i B, Wydawnictwo Naukowe PWN 2009.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. Ludwik Byszewski, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Matematyki (F-2)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M102 - Fizyka

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30 + C15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W30 + C15 + L15

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Matematyka”

Zało

enia i cele przedmiotu: celem przedmiotu jest przedstawienie podstawowych zjawisk i

procesów fizycznych oraz wskazanie ich zastosowa

w technice. Zapoznanie z metodami

wiadczanymi fizyki, technikami pomiarowymi oraz nowoczesn

aparatur

pomiarow

Nabycie umiej

tno

ci opracowywania danych eksperymentalnych oraz tworzenie podstawy

dla przedmiotów kierunkowych.

Metody dydaktyczne: wykłady z poł

czone z prezentacjami mutimedialnymi oraz pokazami

fizycznymi,

wiczenia audytoryjne oraz samodzielne wykonanie

wicze

laboratoryjnych wraz

z opracowaniem sprawozda

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

audytoryjnych i

wicze

laboratoryjnych, zdanie egzaminu.
Ocena ko

cowa: ocena z egzaminu

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Oddziaływania fundamentalne. Cz

stki elementarne. Pr

dko

ść

i przyspieszenie. Zasady

dynamiki Newtona. Transformacja Galileusza. Zasada wzgl

dno

ci Galileusza. Praca.

Energia potencjalna. Siły zachowawcze i rozpraszaj

ce. Układ punktów materialnych. Zasady

zachowania energii mechanicznej, p

du, momentu p

du, energii. Postulaty Einsteina.

Wzgl

dno

ść

równoczesno

ci. Transformacja Lorentza. Skrócenie Lorentza. Dylatacja czasu.

Składanie pr

dko

ci. Równania ruchu. Praca i energia kinetyczna. Zwi

zek masy z energi

Energia wi

zania j

dra atomowego. Otrzymywanie energii j

drowej. Nat

ęŜ

enie pr

elektrycznego i ładunek elektryczny. Pole elektryczne. Prawo Coulomba. Zasada
superpozycji. Prawo Gaussa. Pole elektrostatyczne, potencjał. Pole magnetyczne. Siła
Lorentza. Zjawisko Halla. Prawo Gaussa dla magnetyzmu. Prawo Biota – Savarta. Własno

magnetyczne ciał. Indukcja elektromagnetyczna. Prawo indukcji Faradaya. Prawo Ampère’a.
Równania  Maxwella.  Fale  elektromagnetyczne;  zastosowania.  Zjawisko  Dopplera.  Optyka
geometryczna.  Zasada  Huygensa.  Fale  harmoniczne.  Optyka  fizyczna.  Podstawy  akustyki.
Promieniowanie  cieplne.  Zjawisko  fotoelektryczne.  Fale  materii.  Dualizm  korpuskularno-
falowy.  Zasada  nieokre

lono

ci Heisenberga. Poziomy energetyczne atomu. Spin. Liczby

kwantowe. Zakaz Pauliego. Fizyka laserów. Struktura krystaliczna i elementy krystalografii.
Elektrony swobodne w metalach. Przewodnictwo elektryczne metali i półprzewodników.

wiczenia

Zastosowanie

wektorów.

Dynamika

układu

punktów

materialnych.

Ruch cz

stki

relatywistycznej pod wpływem stałej siły. Zasady zachowania p

du i energii w mechanice

klasycznej i relatywistycznej. Proste zagadnienia elektrostatyki i magnetostatyki.
Zastosowanie równania Schrödingera do prostych zagadnie

mechaniki kwantowej.

Laboratoria
Pomiar przyspieszenia ziemskiego. Drgania harmoniczne tłumione. Pomiar modułu Younga.
Pomiar g

sto

ci. Pomiar oporu elektrycznego. Tensometr oporowy. Pomiar lepko

ci cieczy.

Pomiar współczynnika przewodnictwa cieplnego. Badanie pola elektrycznego. Oscyloskop

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M103 - Mechanika ogólna

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

2
3

W30 + C15
W30 + C30

4
6

Niestacjonarne – I stopie

2
3

W18 + C9

W18 + C18

4
6

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: analiza matematyczna, geometria

analityczna, fizyka.

Zało

enia i cele przedmiotu: zdobycie podstawowych wiadomo

ci i umiej

tno

ci z zakresu

statyki, kinematyki i dynamiki układu punktów materialnych i bryły sztywnej

Metody dydaktyczne: obecno

ść

na wykładach, aktywny udział w

wiczeniach.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

na podstawie kartkówek,

zdanie cz

ęś

ci teoretycznej i zadaniowej egzaminu pisemnego.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z cz

ęś

ci teoretycznej i zadaniowej egzaminu

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Redukcja dowolnego przestrzennego układu sił, niezmienniki redukcji, równanie osi
centralnej. Reakcje wi

zów. Równowaga dowolnego płaskiego i przestrzennego układu sił.

Równowaga układów płaskich z udziałem sił tarcia

lizgowego i tocznego. Metoda

równowa

enia w

złów i metoda Rittera rozwi

zywania kratownic płaskich. Tarcie ci

gien,

wzór Eulera. Kinematyka punktu we współrz

dnych kartezja

skich, cylindrycznych,

naturalnych i krzywoliniowych. Ruch wzgl

dny, przyspieszenie Coriolisa. Kinematyka bryły

sztywnej: wyznaczanie toru oraz obliczanie pr

dko

ci i przyspiesze

punktu bryły w ruchu

obrotowym, płaskim i kulistym. Dynamika punktu materialnego i układu punktów
materialnych: prawa Newtona, zasada d’Alemberta, równania ró

niczkowe ruchu punktu

materialnego, praca i moc siły, potencjalne pole sił, twierdzenia o p

dzie, kr

cie

i równowarto

ci energii kinetycznej i pracy dla punktu i układu punktów materialnych.

Elementy teorii drga

. Podstawowe poj

cia geometrii mas:

rodek masy, momenty

bezwładno

ci, momenty dewiacji, twierdzenie Huyghensa-Steinera, promie

bezwładno

ci,

główne osie bezwładno

ci. Twierdzenie o ruchu

rodka masy. Dynamika bryły i układu brył:

energia kinetyczna, kr

t i praca sił działaj

cych na brył

w ruchu ogólnym. Rownania

dynamiczne ruchu bryły w ruchu obrotowym i płaskim. Twierdzenie o równowarto

ci energii

kinetycznej i pracy, równania ró

niczkowe układu brył w ruchu post

powym, obrotowym i

płaskim, równania wi

zów. Reakcje dynamiczne w ruchu obrotowym bryły wokół stałej osi.

Dynamika ruchu kulistego bryły. Elementy teorii zderze

wiczenia

Statyka: 1) redukowanie układów sił do najprostszej postaci, 2) Umiej

tno

ść

wyznaczania

warunków równowagi statycznej dla układów płaskich i przestrzennych bez i z
uwzgl

dnieniem tarcia. Kinematyka punktu: 1) wyznaczanie równa

ruchu i równania toru

wybranego punktu, obliczanie pr

dko

ci, przyspieszenia stycznego, całkowitego i

normalnego punktu oraz promienia krzywizny toru. 2) obliczanie pr

dko

ci bezwzgl

dnej,

przyspieszenia Coriolisa oraz przyspieszenia bezwgl

dnego punktu w ruchu zło

onym.

Kinematyka bryły sztywnej: 1) obliczanie pr

dko

ci k

towej i przyspieszenia k

towego brył w

ruchu obrotowym 2) wyznaczanie toru oraz obliczanie pr

dko

ci i przyspiesze

punktu bryły

w ruchu płaskim, umiej

tno

ść

wyznaczania chwilowego

rodka obrotu i chwilowego

rodka

przyspiesze

, 3) k

ty Eulera, obliczanie chwilowej pr

dko

ci k

towej oraz przyspieszenia

towego bryły w ruchu kulistym, pr

dko

ść

i przyspieszenie dowolnego punktu bryły w ruchu

kulistym. Dynamika punktu materialnego: 1) układanie i całkowanie równa

ró

niczkowych

ruchu punktu, 2) rozwi

zywanie zada

ruchu punktu nieswobodnego na podstawie równa

ró

niczkowych oraz twierdzenia o równowarto

ci energii kinetycznej i pracy. Dynamika

układu punktów materialnych: 1) równania ró

niczkowe ruchu układu punktów 2) aplikacja

twierdzenia o ruchu

rodka masy do rozwi

zywania zada

. Dynamika bryły i układu brył: 1)

równania ró

niczkowe bryły w ruchu obrotowym, płaskim i kulistym 2) wyznaczanie ruchu i sił

wewn

trznych w układach zło

onych z kilku brył, 3) obliczanie reakcji dynamicznych bryły w

ruchu obrotowym.
Literatura podstawowa
[1] Nizioł J.: Metodyka rozwi

zywania zada

z mechaniki, Wydawnictwo Naukowo

Techniczne , Warszawa 2002.

[2] Leyko, J., Mechanika ogólna, PWN Warszawa, 2001

[3] Misiak J., Mechanika ogólna t.1 Statyka i kinematyka, WNT 2005, Mechanika ogólna t.2

Dynamika pod. Akademicki, WNT 2004

[4] Misiak J. „Zadania z Mechaniki Ogólnej”, Cz.1 – 3, Warszawa, WNT, Cz.1 1997, Cz.2 i 3,

1999

Literatura uzupełniaj

[2] Rubinowicz, W., Królikowski, W., Mechanika teoretyczna, PWN Warszawa, 1967
[3] Beer,F.B.and E. Russel Johnston Jr, Vector Mechanics for Engineers, STATICS &

DYNAMICS fourth edition, McGraw Hill Book Company, Inc 1984

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Marek A. Ksi

ąŜ

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Mechaniki Stosowanej (M-1)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M104 – Wytrzymało

ść

materiałów

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

II
II

3
4

W30 + C30

W30 + L30 + P30

5
8

Niestacjonarne – I stopie

II
II

3
4

W18 + C18

W18 + L18 + P18

5
8

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Matematyka”, „Mechanika ogólna”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zdobycie przez studentów wiedzy dotycz

cej analizy

wytrzymało

ciowej konstrukcji i metod analizy konstrukcji oraz metod do

wiadczalnych

badania materiałów i konstrukcji.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w wykładach, w

wiczeniach, w projektach i w

zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych, samodzielne

wykonanie projektów i ich prezentacja.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zliczenie

wicze

na podstawie sprawdzianów,

zaliczenie laboratoriów na podstawie sprawozda

i kartkówek, zaliczenie projektów na

podstawie wykonanych samodzielnie projektów i ich zreferowania oraz sprawdzianów,
zdanie egzaminu po ka

dym semestrze.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z zaliczenia z

wicze

i z egzaminu (sem.3),

rednia

ona z zaliczenia z laboratoriów, z projektów i z egzaminu (sem.4).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Ogólne zało

enia wytrzymało

ci materiałów. Zasada zesztywnienia, zasada superpozycji.

Schematyzacja elementów konstrukcyjnych. Uogólnione siły zewn

trzne i wewn

trzne w

tach i układach pr

towych, twierdzenie Schwedlera-

urawskiego. Definicja napr

ęŜ

enia,

przemieszczenia, odkształcenia. Szczeble analizy wytrzymało

ciowej. Podstawowe próby

wytrzymało

ciowe, schematyzacja wykresu rozci

gania, modele fizyczne materiału

spr

ęŜ

ystego, spr

ęŜ

ysto-plastycznego, reologicznego. Warunek bezpiecze

stwa, warunek

sztywno

ci. Jednowymiarowe rozci

ganie i

ciskanie: napr

ęŜ

enia, odkształcenia,

przemieszczenia, warunek bezpiecze

stwa, warunek sztywno

ci, energia odkształcenia

spr

ęŜ

ystego. No

ść

spr

ęŜ

ysta i graniczna pr

tów. Czyste

cinanie i

cie techniczne.

Spr

ęŜ

yste

skr

canie

tów

przekroju

kołowym:

napr

ęŜ

enia,

odkształcenia,

przemieszczenia, warunek bezpiecze

stwa i warunek sztywno

ci, energia odkształcenia

spr

ęŜ

ystego. Skr

canie spr

ęŜ

ysto-plastyczne pr

tów kołowych, napr

ęŜ

enia i odkształcenia

resztkowe, no

ść

graniczna pr

ta skr

canego. Zginanie pr

tów prostych w zakresie

spr

ęŜ

ystym: napr

ęŜ

enia, odkształcenia, równanie ró

niczkowe linii ugi

cia belki, warunek

bezpiecze

stwa, warunek sztywno

ci, energia odkształcenia spr

ęŜ

ystego. Spr

ęŜ

ysto-

plastyczne zginanie belek, odkształcenia resztkowe, no

ść

graniczna przekroju belki

zginanej. Energia odkształce

układów spr

ęŜ

ystych oraz podstawowe twierdzenia o energii

spr

ęŜ

ystej. Energetyczna metoda wyznaczania przemieszcze

w układach spr

ęŜ

ystych.

Zagadnienia statycznie niewyznaczalne. Metody rozwi

zywania układów statycznie

niewyznaczalnych: metoda ci

gło

ci przemieszcze

, metoda superpozycji, metoda

energetyczna, metoda sił, metoda przemieszcze

. No

ść

graniczna układów statycznie

niewyznaczalnych. Stateczno

ść

tów

ciskanych. Zagadnienie Eulera. Wyboczenie

niespr

ęŜ

yste. Metody przybli

one wyznaczania obci

ąŜ

krytycznych pr

tów. Zginanie

uko

ne. Zginanie pr

tów z udziałem siły podłu

nej. Pr

ty zakrzywione. Podstawy teorii

spr

ęŜ

ysto

ci: teoria stanu napr

ęŜ

enia, teoria stanu odkształcenia, zwi

zki fizyczne.

Spr

ęŜ

yste skr

canie pr

tów o dowolnym przekroju: zagadnienie de Saint Venanta, analogia

błonowa Prandtla. Wyt

ęŜ

enie materiału. Hipotezy wyt

ęŜ

eniowe. Wytrzymało

ść

zło

ona:

zginanie ze skr

caniem, skr

canie z udziałem siły podłu

nej, zginanie ze

cinaniem. Powłoki

obrotowo symetryczne w stanie błonowym. Spr

ęŜ

yste cylindry grubo

cienne: zagadnienie

Lame’go, cylindry wielowarstwowe, napr

ęŜ

enia termiczne. Spr

ęŜ

yste tarcze wiruj

ce i

obci

ąŜ

one termicznie. Podstawy teorii płyt kołowo-symetrycznych. Obci

ąŜ

enia udarowe.

wiczenia

Momenty geometryczne figur płaskich. Sił wewn

trzne w pr

tach i układach pr

towych,

twierdzenie Schwedlera-

urawskiego. Jednowymiarowe rozci

ganie i

ciskanie: obliczenia

wytrzymało

ciowe i wymiarowanie pr

tów.

cie techniczne. Skr

canie pr

tów kołowych:

obliczenia wytrzymało

ciowe i wymiarowanie pr

tów. Skr

canie spr

ęŜ

ysto-plastyczne,

ść

graniczna pr

ta skr

canego. Zginanie pr

tów prostych w zakresie spr

ęŜ

ystym:

obliczenia wytrzymało

ciowe i wymiarowanie pr

tów w zakresie spr

ęŜ

ystym, równanie

ró

niczkowe linii ugi

cia belki w zakresie spr

ęŜ

ystym. Belki spr

ęŜ

ysto-plastyczne:

obci

ąŜ

anie, odci

ąŜ

anie. no

ść

graniczna przekroju belki. Energetyczna metoda

wyznaczania przemieszcze

w układach spr

ęŜ

ystych. Problemy statycznie niewyznaczalne:

metoda ci

gło

ci przemieszcze

, metoda superpozycji, metoda energetyczna.

Laboratoria
Statyczna próba rozci

gania metali. Statyczna próba

ciskania metali. Badanie własno

udarowych i dynamicznych metali; wyznaczenie współczynnika dynamicznego obci

ąŜ

Zagadnienie napr

ęŜ

kontaktowych i pomiary twardo

ci. Badanie własno

ci reologicznych

materiałów polimerowych. Do

wiadczalna weryfikacja teorii zginania pr

tów prostych oraz

teorii skr

cania pr

tów o przekrojach kołowo-symetrycznych. Wytrzymało

ść

zło

ona:

wiadczalna weryfikacja rozkładów odkształce

i napr

ęŜ

w zło

onym stanie zginania ze

skr

ceniem pr

tów o przekroju kołowo-symetrycznym. Do

wiadczalna weryfikacja teorii

stateczno

ci pr

tów i układów pr

towych. Zastosowanie metody tensometrii elektrooporowej

do pomiaru odkształce

w konstrukcjach. Zastosowanie metody tensometrycznej w

pomiarach

dynamicznych.

Metoda

trepanacji

otworowej.

Badanie

wytrzymało

czeniowej metali. Metoda elastooptyczna w analizie płaskiego stanu napr

ęŜ

enia. Metoda

sko

nego prze

wietlania. Badanie odporno

ci na kruche p

kanie: podstawy mechaniki

kania, kryteria odporno

ci na p

kanie, do

wiadczalne wyznaczenie całki Rice’a oraz

obliczenie współczynnika intensywno

ci napr

ęŜ

dla materiału kruchego i krucho-

gliwego.

Projekty
Projekty indywidualne studentów z zagadnie

: no

ść

graniczna belek statycznie

niewyznaczalnych, metoda Maxwella-Mohra obliczania przemieszcze

, metoda sił,

stateczno

ść

tów, zginanie uko

ne, zginanie pr

tów z udziałem siły podłu

nej i pr

zakrzywione, podstawy teorii spr

ęŜ

ysto

ci, spr

ęŜ

yste skr

canie pr

tów o dowolnym

przekroju, wytrzymało

ść

zło

ona, powłoki obrotowo symetryczne w stanie błonowym,

spr

ęŜ

yste cylindry grubo

cienne, tarcze wiruj

ce w zakresie spr

ęŜ

ystym, płyty kołowo-

symetryczne.

Literatura podstawowa
[1] Walczak J.: Wytrzymało

ść

materiałów oraz podstawy teorii spr

ęŜ

ysto

ci i plastyczno

ci.

PWN, W-wa 1977.

[2] Krzy

W.,

yczkowski M.: Spr

ęŜ

ysto

ść

i plastyczno

ść

, wybór zada

i przykładów. PWN,

W-wa 1962.

[3] Cegielski E.: Wytrzymało

ść

materiałów. Teoria, przykłady, zadania. Tom 1 i 2, Wyd. PK.,

Kraków 2002 i 2006.

[4] Dyl

g Z., Jakubowicz A., Orło

Z.: Wytrzymało

ść

materiałów, tom 1, 2, WNT, 2007, 2009.

[5] Mazurkiewicz S.: Laboratorium z wytrzymało

ci materiałów. Wyd. PK, Kraków 1977.

Literatura uzupełniaj

[1] B

k R., Burczy

ski T.: Wytrzymało

ść

materiałów z elementami uj

cia komputerowego.

WNT, W-wa 2001.

[2] Orło

Z. (pod red.): Do

wiadczalna analiza napr

ęŜ

i odkształce

, PWN, W-wa 1977.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M105 – Mechanika płynów

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + C15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + C9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Matematyka, Fizyka

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi prawami i równaniami

cymi ruchem płynów, w sposób umo

liwiaj

cy zorientowaniu si

w całokształcie

zagadnie

przepływowych, maj

cych znaczenie dla in

yniera. Zdobycie podstawowej wiedzy

teoretycznej niezb

dnej przy badaniu i modelowaniu ruchu płynów oraz projektowanie

zło

onych zjawisk przepływowych, zachodz

cych w rozmaitego rodzaju maszynach i

urz

dzeniach.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w wykładach

wiczeniach. Samodzielne

rozwi

zywanie zada

, samodzielne wykonanie

wicze

laboratoryjnych oraz sporz

dzenie

sprawozda

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i
sprawozda

. Zaliczenie

wicze

na podstawie kartkówek i odpowiedzi. Egzamin pisemny.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona ocen z laboratorium (0, 3),

wicze

(0, 3) i egzaminu

(0.4).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podstawowe poj

cia i definicje. Makroskopowe własno

ci płynów. Wyidealizowane modele

płynu. Siły działaj

ce na płyn. Statyka płynów. Twierdzenie Eulera. Równania ró

niczkowe

równowagi płynu. Równowaga wzgl

dna cieczy. Równowaga cieczy w jednorodnym polu

grawitacyjnym ziemskim. Prawo Pascala. Napór cieczy na powierzchnie płaskie
i zakrzywione. Wypór hydrostatyczny. Stateczno

ść

pływania ciał całkowicie i cz

ęś

ciowo

zanurzonych w cieczy, metacentrum. Kinematyka płynów. Tor elementu płynu. Linia pr

du.

Równanie ci

gło

ci. Obj

ciowe i masowe nat

ęŜ

enie przepływu płynu. Równania

ró

niczkowe ruchu płynu doskonałego. Równanie Bernoulliego. Ustalony i nieustalony

wypływ cieczy ze zbiornika przez mały otwór. Klasyczne do

wiadczenie Reynoldsa.

Przepływy laminarne i turbulentne. Równania Naviera-Stokesa.

wiczenia

Równania równowagi Eulera - Całkowanie równa

. Równowaga wzgl

dna i bezwzgl

dna w

potencjalnym polu sił masowych. Napór cieczy na powierzchnie płaskie i zakrzywione.
Wypór hydrostatyczny, prawo Archimedesa. Stateczno

ść

pływania ciał całkowicie

zanurzonych w cieczy. Stateczno

ść

pływania ciał cz

ęś

ciowo wynurzonych z cieczy –

metacentrum. Przykłady płaskich ruchów potencjalnych. Jednowymiarowe przepływy płynu
doskonałego. Zastosowania równania Bernoulliego. Wypływ cieczy ze zbiorników. Przepływ
płynu rzeczywistego w kanałach zamkni

tych i otwartych. Straty wywołane tarciem

wewn

trznym.

Laboratoria
Wypływ cieczy przez małe otwory. Wzorcowanie rotametrów. Opływ ciała stałego płynem
rzeczywistym. Straty ci

nienia wywołane lepko

cieczy: w zakresie laminarnym, i w

zakresie turbulentnym. Pomiar strat miejscowych. Badanie zjawisk kawitacji przepływowej.
Badanie charakterystyk pompy wirowej. Uderzenie strugi cieczy. Klasyczne do

wiadczenie

Reynoldsa. Pomiar lepko

ci cieczy. Pomiar pr

dko

ci lokalnej i

redniej.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M106 - Technologie informacyjne

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z szeroko

rozumianymi technologiami informacyjnymi zarówno teoretyczne poprzez wykłady, jak i na
drodze realizacji zada

praktycznych na laboratoriach komputerowych.

Metody dydaktyczne: multimedialny wykład zarówno informacyjny, jak równie

problemowy, aktywizuj

cy studentów, udział studentów w zaj

ciach laboratoryjnych

pozwalaj

cych na nabycie umiej

tno

ci praktycznych zwi

zanych z obsługa komputera w

zaawansowanym stopniu poprzez realizacj

wicze

w oparciu o przygotowane do zaj

ęć

skrypty, a nast

pnie sporz

dzenie przez studenta sprawozdania.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: warunkiem zaliczenia laboratorium jest obecno

ść

na wszystkich zaj

ciach oraz uzyskanie pozytywnej oceny z ka

dego z realizowanych w

ramach laboratorium projektów. Warunkiem zaliczenia cz

ęś

ci wykładowej jest obecno

ść

minimum 70% zaj

ęć

Ocena ko

cowa: z przedmiotu jest wyznaczana nast

puj

co:

rednia ocen z laboratorium

(Z) *0.75 + wynik testu z wykładów W*0.25.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Poj

cie technik informacyjnych i ich przydatno

ci w pracy in

yniera. Istota działania

komputera: integracja warstwy logicznej (logika matematyczna) i elektronicznej (tranzystor –
bramki logiczne – układy scalone). Sprz

t i podstawowe funkcje oprogramowania.

Architektura komputera oraz u

ytkowe urz

dzenia peryferyjne – funkcje u

ytkowe.

Systemy operacyjne i oprogramowanie u

ytkowe. Sieci komputerowe: rodzaje sieci, model

OSI, usługi sieciowe. Korzy

ci i zagro

enia zwi

zane z korzystaniem z sieci komputerowych.

Podstawy technik multimedialnych: przetwarzanie obrazów – grafika rastrowa i wektorowa,
animacja. Bazy danych: modele, schematy logiczne i fizyczne, diagramy ER, podstawowe
przykłady zastosowa

Laboratoria
Aplikacje u

ytkowe MS Office: Word, Excel, Power Point, Access. Współpraca oraz

komunikacja pomi

dzy aplikacjami. Elementy j

zyka Visual Basic for Application

wzbogacaj

ce aplikacje pakietu MS Office o automatyczne, zdefiniowane przez u

ytkownika

automatyczne procedury. Grafika wektorowa i rastrowa. Przetwarzanie obrazów cyfrowych:
podstawowe filtracje, maski, fotomonta

. Wykorzystanie obrazu w dokumentach

drukowanych oraz prezentacjach multimedialnych. Podstawy j

zyka HTML z elementami

CSS i PHP. Tworzenie prostych stron internetowych. Korzystanie z baz danych.

Literatura podstawowa
[1] Karpisz D., Wojnar L.: Podstawy informatyki, Wydawnictwo PK, 2005.
[2] Meyer E.: CSS Kaskadowe arkusze stylów. Przewodnik encyklopedyczny, Helion, 2001.
Literatura uzupełniaj

[1] Musciano C., Kennedy B.: „HTML i XHTML”. Przewodnik encyklopedyczny, Helion, 2001.
[2] Kurose J. F.: Sieci komputerowe: od ogółu do szczegółu z Internetem w tle”.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M107 - Informatyka

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z podstawowymi narz

dziami

informatycznymi wspomagaj

cymi prac

yniera. Uzyskanie umiej

tno

ci realizacji

obliczeniowego zadania in

ynierskiego w programie numerycznym lub symbolicznym.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie wykładu na podstawie kolokwium;
zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i sprawozda

Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z zaliczenia wykładu i laboratoriów

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Wprowadzenie do programu matematycznego Maple. Rozwi

zywanie równa

przy pomocy

Maple’a. Elementy analizy matematycznej w Maple’u. Wprowadzenie do programu Mathcad.
Operacje skalarne, wektorowe i macierzowe w programie Mathcad. Tabelaryzacja funkcji.
Wykonywanie wykresów 2D i 3D.

Operacje analityczne w programie Mathcad. Rozwi

zy-

wanie równa

w programie Mathcad.

Laboratoria
Wprowadzenie do programu Maple. Wykorzystanie procedur Maple’a do rozwi

zywania

równa

i układów równa

, obliczania granic, pochodnych i całek oraz rozwijania funkcji w

szereg pot

gowy. Wprowadzenie do programu Mathcad. Wykorzystanie procedur Mathcada

do realizacji działa

skalarnych, wektorowych i macierzowych. Wprowadzenie poj

cia

nazwanej zmiennej. Definiowanie własnych funkcji. Opracowywanie tabel warto

ci funkcji.

Wykonywanie wykresów płaskich i przestrzennych. Eksploracyjna analiza danych. Realizacja
operacji analitycznych w programie Mathcad.

Literatura podstawowa
[1] Krowiak A.: Wprowadzenie do pakietu oblicze

symbolicznych Maple™, Wydawnictwo

PK, Kraków 2009.

[2] Pietraszek J., Mathcad.

wiczenia. Wydawnictwo Helion, Gliwice 2008.

Literatura uzupełniaj

[1] Krysicki W., Włodarski L.: Analiza matematyczna w zadaniach t.1-2, Wyd.PWN,

Warszawa 2010.

[2] Paleczek W.: Mathcad 12, 11, 2001i, 2001, 2000 w algorytmach, Wyd. EXIT, Warszawa

2005.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Jacek Pietraszek

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Informatyki Stosowanej (M-7)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M108 – Metody obliczeniowe dla in

ynierów

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

Niestacjonarne – I stopie

II
II

3
3

W15 + Lk15

W9 + Lk9

3
3

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Matematyka”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z programem matematycznym Maple™ oraz

sposobami rozwi

zywania typowych problemów in

ynierskich.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w wykładach oraz samodzielne rozwi

zywanie zada

na laboratoriach komputerowych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kolokwiów.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z kolokwiów z laboratoriów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady

Wprowadzenie do Maple’a. Metody numerycznego rozwi

zywania równa

i układu równa

nieliniowych. Interpolacja. Aproksymacja. Rachunek ró

niczkowy. Rachunek całkowy.

Rachunek macierzowy. Metody optymalizacji. Równania ró

niczkowe zwyczajne

−

zagadnienie pocz

tkowe i brzegowe. Komputerowe wyprowadzanie i rozwi

zywanie równa

równowagi i równa

ruchu układów mechanicznych.

Laboratoria
Działania na liczbach i wyra

eniach. Struktury danych. Podstawy programowania w Maple’u.

Tworzenie wykresów. Rozwi

zywanie równa

i układów równa

. Interpolacja i aproksymacja

funkcji. Wybrane zagadnienia analizy matematycznej: obliczanie granic, pochodnych, całek,
rozwijanie funkcji w szereg pot

gowy. Rachunek wektorowy i macierzowy. Rozwi

zywanie

równa

ró

niczkowych zwyczajnych – zagadnienie pocz

tkowe i brzegowe. Komputerowe

wyprowadzanie i rozwi

zywanie równa

równowagi układów mechanicznych.

Literatura podstawowa
[1] Krowiak A., Wprowadzenie do pakietu oblicze

symbolicznych Maple™, Wydawnictwo

PK, Kraków 2009.

[2] Palej R., Krowiak A.: Metody obliczeniowe wspomagane programem Maple,

Wydawnictwo PK, Kraków 2009.

Literatura uzupełniaj

[1] Zbo

D., Metody numeryczne, Wydawnictwo PK, Kraków 1992.

[2] Kincaid D., Cheney W., Analiza numeryczna, WNT, Warszawa 2006.
[3] Landau R.H., A first course in scientific computing, Princeton University Press, New

Jersey 2005.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Rafał Palej, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Informatyki Stosowanej (M-7)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M405 – Podstawy i zastosowania in

ynierskie MES

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk30

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Mechanika ogólna, Wytrzymało

ść

materiałów

Zało

enia i cele przedmiotu: wprowadzenie do współczesnych metod analizy

wytrzymało

ciowej, sztywno

ciowej i stateczno

ciowej konstrukcji in

ynierskich; zapoznanie

z komercyjnymi pakietami obliczeniowymi dla konstrukcji in

ynierskich.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych; samodzielna praca z

programem ANSYS.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratorium przez wykonanie projektu
w warunkach kontrolowanej samodzielno

ci; obecno

ść

i zaliczenie wykładu.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z zaliczenia laboratorium (0.7) i wykładów (0.3)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Motywacja

stosowania

współczesnych

metod

obliczeniowych.

Modelowanie

rzeczywistych konstrukcji. Wprowadzenie do MES na przykładzie kratownicy; element:
stopnie swobody, macierze geometryczne, sił, sztywno

ci; struktura: transformacja,

agregacja, macierze globalne, podstawowy układ równa

MES; poj

cie funkcji kształtu na

przykładzie elementu belkowego; przykład elementu płaskiego trójk

tnego; estymatory

dokładno

ci rozwi

zania dyskretnego; zasady post

powania przy modelowaniu metod

elementów sko

czonych; podział zada

dzy projektantem i systemem komputerowym;

Preprocessing - dyskretyzacja konstrukcji, obci

ąŜ

, warunków brzegowych. Analiza

otrzymanych rozwi

(postprocessing); Zastosowanie pakietu ANSYS do analizy statyki,

stateczno

ci, zada

liniowych i nieliniowych, optymalizacji.

Laboratoria
Wprowadzenie do praktycznych oblicze

. Wst

pne zapoznanie si

z systemem ANSYS.

Budowa prostego modelu belkowego 'pod dyktando'. Poj

cia obiektów definiuj

cych

struktur

(punkt bazowy, linia, powierzchnia), wybór elementu z biblioteki, wprowadzanie

własno

ci geometrycznych i materiałowych. Nakładanie wi

zów i przykładanie obci

ąŜ

Przegl

d i analiza wyników po rozwi

zaniu. Wykresy deformacji, sił wewn

trznych,

napr

ęŜ

. Definiowanie zadania przy pomocy graficznego interfejsu u

ytkownika albo pliku

tekstowego z komendami. Przykładowa analiza modelu w płaskim stanie napr

ęŜ

enia. Uwagi

o operacjach na modelu (dodawanie i odejmowanie powierzchni). Okre

lanie i testowanie

sto

ci siatki i zbie

ci rozwi

zania. Samodzielne rozwi

zanie przykładowego zadania

dla konstrukcji belkowej lub powierzchniowej. Analiza stateczno

ci konstrukcji pr

towej.

Przykłady zada

nieliniowych geometrycznie i materiałowo. Podstawowe zastosowanie

narz

dzi optymalizacyjnych do projektowania wytrzymało

ciowego.

Literatura podstawowa
[1] Bielski J.: Wprowadzenie do in

ynierskich zastosowa

metody elementów sko

czonych,

Wyd. PK, Kraków 2010.

[2] Łaczek S.: Wprowadzenie do systemu elementów sko

czonych ANSYS, Wyd. PK,

Kraków 1999.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M406 – Podstawy i zastosowania in

ynierskie MES

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk30

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Mechanika ogólna, Wytrzymało

ść

materiałów, Podstawy konstrukcji maszyn I, Metody obliczeniowe dla in

ynierów.

Zało

enia i cele przedmiotu: student poznaje ogólne zasady MES na przykładach prostych

konstrukcji belkowo-ramowych oraz obiektów cienko

ciennych i trójwymiarowych. Uczy si

odczytywa

pola deformacji oraz odkształce

i napr

ęŜ

w poszczególnych punktach

konstrukcji. Szczególn

uwag

zwrócono na ocen

bł

du oblicze

Na laboratorium komputerowym student poznaje praktyczne działanie du

ego systemu MES

ANSYS wykorzystuj

c wiadomo

ci przekazane na wykładzie. Uczy si

obsługi systemu,

wprowadzania danych oraz wydruku, przegl

du i interpretacji wyników oblicze

Metody dydaktyczne: cało

ść

wykładu prezentowana w wersji PowerPoint. Wykłady

udost

pniane studentom w wersji elektronicznej. Laboratorium prowadzone na salach

komputerowych z indywidualnym dost

pem studentów do komputerów PC.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: sprawdzian pisemny obejmuj

cy tre

ść

wykładów.

Zaliczenie laboratorium wymaga wykonania na sali

wicze

komputerowych okre

laj

cych

ugi

cia i napr

ęŜ

enia w prostych konstrukcjach belkowych i płytowych.

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium skorygowana wynikiem ze sprawdzianu.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Przykłady obiektów i zjawisk modelowanych komputerowo. Definicja i przykłady funkcji
próbnych. Podstawowe cechy i historia MES.

ródła bł

dów popełnianych przy

komputerowym modelowaniu rzeczywistych obiektów metod

elementów sko

czonych.

Algebra wektorów i macierzy stosowana w MES. Cechy funkcji kształtu. Definicja stopni
swobody elementu sko

czonego. Agregacja elementów w metodzie przemieszcze

. Warunki

brzegowe w zadaniach MES.
Funkcje kształtu elementu zginanej belki. Wyra

enie krzywizny belki przez funkcje kształtu

elementu N

(x). Sposób obliczania macierzy sztywno

ci elementu zginanej belki.

Współrz

dne lokalne i globalne elementu belkowego. Zasady zastosowania elementów

towo-belkowych w obliczeniach przestrzennych konstrukcji ramowych metod

ES.

Wprowadzanie warunków brzegowych.

Definicja płaskiego stanu napr

ęŜ

enia i odkształcenia – przykłady konstrukcyjne. Sposoby

zapisu przemieszcze

, odkształce

i napr

ęŜ

w formie wektorowej i macierzowej. Cechy

napr

ęŜ

i odkształce

. Funkcje kształtu MES elementów trójk

tnych i czworok

tnych

(płaski stan napr

ęŜ

enia). Wyra

enie przemieszcze

, odkształce

i napr

ęŜ

przez funkcje

kształtu N

(x,y) oraz stopnie swobody elementu. Obliczenie zast

pczych sił w

złowych w

płaskim elemencie wg zasady prac przygotowanych. Całkowita energia potencjalna
płaskiego elementu. Definicja macierzy sztywno

ci płaskiego elementu. Przestrzenny stan

napr

ęŜ

enia. Funkcje kształtu MES elementów typu tetrahedron i heksahedron. Warunki

brzegowe w zagadnieniach spr

ęŜ

ystych rozwi

zywanych za pomoc

MES.

Oszacowanie bł

du oblicze

MES. Estymator Zienkiewicza-Zhu i jego pochodne. Zbie

ść

rozwi

MES. Adaptacja siatki i stopnia aproksymacji metody. Podstawowa struktura i

przegl

d du

ych systemów komercyjnych MES.

Laboratoria
Program ANSYS na tle innych du

ych systemów komercyjnych. Podstawowe komendy

systemu ANSYS. Przykłady konstrukcji kratowych i ramowych – wybór elementów z
biblioteki, wprowadzanie danych geometrycznych i warunków brzegowych, obserwacja
wyników. Przykłady cienko

ciennych konstrukcji płytowych, oszacowanie bł

du, badania

zbie

ciowe, adaptacja siatki elementów (ANSYS).

Literatura podstawowa
[1] Łaczek S., Modelowanie i analiza konstrukcji w systemie ANSYS v. 11, Wydawnictwo PK,

Kraków, 2011.

[2] Bielski J., Wprowadzenie do in

ynierskich zastosowa

MES, Wydawnictwo PK, Kraków

2010.

[3] Radwa

ska, M., Metody komputerowe w wybranych zagadnieniach mechaniki

konstrukcji, Wydawnictwo PK, Kraków 2004,

[4] Gr

dzki R. Wprowadzenie do metody elementów sko

czonych, Łód

2002.

Literatura uzupełniaj

[1] Bijak

ochowski, M., Jaworski, A., Krzesi

ski G., Zagrajek A., Mechanika materiałów i

konstrukcji, T.2, Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa, 2006

[2] Cicho

, Cz., Cecot, W., Krok, J., Pluci

ski, P., Metody komputerowe w liniowej

mechanice konstrukcji, Wydawnictwo PK, Kraków 2002,

[3] Łodygowski, T., K

kol, W., Metoda elementów sko

czonych w wybranych zagadnieniach

mechaniki konstrukcji, Alma Mater, PP, 2003,

[4] Rakowski, G., Kacprzyk, Z., Metoda elementów sko

czonych w mechanice konstrukcji,

Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa 2005.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Bogdan Szybi

ski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M109 – Bezpiecze

stwo pracy i ergonomia

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15

Niestacjonarne – I stopie

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi zagro

eniami w

rodowisku

pracy i zasadami ergonomicznego kształtowania warunków pracy.

Metody dydaktyczne: udział w wykładach.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: test z wykładów.
Ocena ko

cowa: ocena z testu.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Człowiek a

rodowisko.

rodowisko pracy. Procesy postrzegania bod

ców wzrokowych,

słuchowych, fizjologia i bezpiecze

stwo pracy. Podstawowe czynniki zagro

rodowisku

pracy – czynniki fizyczne, chemiczne, biologiczne, psychiczne. Ocena stanowisk pracy
w kontek

cie wybranych zagro

fizycznych. Oddziaływanie drga

mechanicznych na

organizm człowieka, kryteria oceny oraz metody oceny nara

enia. Wpływ hałasu na

organizm człowieka, pomiar i ocena stanowisk pracy.

ródła promieniowania optycznego,

pomiar i ocena promieniowania optycznego w

rodowisku pracy. Wpływ mikroklimatu

gor

cego i zimnego na organizm człowieka, zasady pomiaru i oceny komfortu cieplnego.

Podstawowe zasady ergonomicznego kształtowania maszyn i stanowisk pracy. Wybrane
zagadnienia prawne bezpiecze

stwa i ochrony pracy.

Literatura podstawowa
[1] Koradecka D. (red): Bezpiecze

stwo pracy i ergonomia, t. 1 i 2. Wyd. CIOP, Warszawa

1997.

[2] Wykowska M.: Ergonomia. Wydawnictwo AGH, Kraków 1994.
Literatura uzupełniaj

[1] Idczak D.: Ergonomia w kształtowaniu warunków pracy. Wydawnictwo Politechniki

Gda

skiej, Gda

sk 1999.

[2] Kowal E.: Ekonomiczno-społeczne aspekty ergonomii. PWN, Warszawa 2002.
[3]

Knapik S. (red): Ergonomia i ochrona pracy, Wydawnictwo AGH, Kraków 1996.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Stanisław Michałowski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3),

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M201 - Podstawy konstrukcji maszyn

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30 + C15 + P15

Stacjonarne – I stopie

III

W30 + L15 + Lk15 + P15

Niestacjonarne – I stopie

W18 + C9 + P9

Niestacjonarne – I stopie

III

W18 + L9 + Lk9 + P9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Grafika in

ynierska, Materiały in

ynierskie,

Mechanika ogólna, Wytrzymało

ść

materiałów I.

Zało

enia i cele przedmiotu: student zapoznaje si

z podstawowymi wiadomo

ciami

dotycz

cymi konstrukcji maszyn i urz

dze

. Poznaje zarówno zespoły elementów stosowane

najcz

ęś

ciej przy konstruowaniu maszyn, jak i zjawiska zachodz

ce w tych zespołach.

Znajduje praktyczne zastosowanie wiadomo

ci nabytych na przedmiotach podstawowych.

wiczeniach rozwi

zuje przykładowe problemy in

ynierskie, a na projektach uczy si

indywidualnie projektowania ró

norodnych konstrukcji na przykładach zbiorników,

mechanizmów

rubowych, sprz

gieł i reduktorów.

Metody dydaktyczne: wykłady przygotowane na foliach i w programie PowerPoint.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: egzamin pisemny i ustny po semestrze pi

tym

oraz zaliczenia

wicze

tablicowych i laboratoryjnych. Wykonanie czterech indywidualnych

projektów przykładowych konstrukcji zbiorników, mechanizmów

rubowych, sprz

gieł i

reduktorów.
Ocena ko

cowa: semestr 4 –

rednia wa

ona z

wicze

(0.3) i projektów (0.7). Semestr 5 –

rednia wa

ona z egzaminu (0.5), projektów (0.35) i laboratorium (0.15).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady:
Zasady konstruowania i optymalizacja konstrukcji. Dokładno

ść

wymiarowa, tolerancje i

pasowania elementów maszyn, uj

cie deterministyczne i probabilistyczne. Wytrzymało

ść

czeniowa, wykres Wöhlera, wyznaczanie współczynnika koncentracji napr

ęŜ

obliczeniach zm

czeniowych. Cykle niesymetryczne. Zasady sumowania skutków cykli

napr

ęŜ

. Obliczenia zm

czeniowe przy zło

onym stanie napr

ęŜ

enia.

Poł

czenia spawane, zgrzewane, lutowane, klejone - rodzaje poł

cze

, obliczenia.

Poł

czenia nitowe, przegl

d rozwi

, obliczenia. Poł

czenia gwintowe, podział i przykłady

zastosowa

, sprawno

ść

i samohamowno

ść

gwintu. Podstawowe zale

ci dla układów

wst

pnie napi

tych. Poł

czenia kształtowe typu: wał-piasta ruchowe i spoczynkowe,

poł

czenia sworzniowe, analiza sił w poł

czeniach, warunki obliczeniowe. Poł

czenia

wciskowe. Spr

ęŜ

yny, klasyfikacja, materiały, optymalne przekroje spr

ęŜ

yn, warunek

przemieszczeniowy i wytrzymało

ciowy, dobór spr

ęŜ

yn. Spr

ęŜ

yny talerzowe, charakterystyka

i zastosowanie. Obliczenia wału obci

ąŜ

onego momentem zginaj

cym i skr

caj

cym. Obroty

krytyczne wału wirnika, warunek wytrzymało

ciowy i dynamiczny dla wału.

Zakres zastosowa

ło

ysk tocznych i

lizgowych, konstrukcja i klasyfikacja ło

ysk tocznych,

oznaczenia i zdolno

ść

przenoszenia obci

ąŜ

. Pasowania i zabudowa ło

ysk tocznych,

ść

ruchowa, spoczynkowa i obroty graniczne ło

yska. Obliczenia ło

yska tocznego ze

wzgl

du na trwało

ść

przy stałych i zmiennych obci

ąŜ

eniach i obrotach, rola siły osiowej i

promieniowej w obliczeniach ło

ysk sko

nych, kryteria zniszczenia i monitoring ło

ysk.

Podstawowe zagadnienia trybologii. Ło

yska

lizgowe – rodzaje, warunki pracy, dobór

materiałów, dobór oleju. Zalety i wady ło

ysk hydrostatycznych i hydrodynamicznych.

Klasyfikacja sprz

gieł, konstrukcja i obliczenia sprz

gła sztywnego, podatnego i nastawnego,

dobór sprz

gieł w układzie nap

dowym. Rozruch układu silnik - maszyna robocza, redukcja

momentów bezwładno

ci w maszynie, warunek rozruchu, czas rozruchu. Sprz

gła

jednokierunkowe, sprz

gła bezpiecze

stwa - konstrukcja, warunki poprawnego działania.

Sprz

gło sterowane kłowe, warunek samohamowno

ci, siły wł

czenia sprz

gła. Sprz

gła

rozł

czne cierne, konstrukcja i obliczenia, rozruch sprz

gieł ciernych. Sprz

gła

hydrokinetyczne, konstrukcja, przeło

enie, sprawno

ść

. Hamulce klockowe, tarczowe i

mowe, wzór Eulera – Eytelweina, obliczenie momentu tarcia, siły działaj

ce w układzie

sterowania hamulców, przegl

d rozwi

Zalety i wady przekładni z

batych, twierdzenie dotycz

ce stało

ci przeło

enia, zarys

cykloidalny i ewolwentowy, podstawowe poj

cia dotycz

ce geometrii kół z

batych. Metody

obróbki kół walcowych. Warunki niedopuszczaj

ce do podcinania lub zaostrzenia z

bów w

metodzie obwiedniowej, korekcja zaz

bienia. Przekładnie walcowe o z

bach sko

nych,

prostok

t przyporu, składowe siły mi

dzyz

bnej, obliczenia geometrii. Przybli

one obliczenie

modułu przekładni z warunku na wytrzymało

ść

czeniow

postaciow

i kontaktow

sposób ustalenia szeroko

ci wie

ca w zale

ci od klasy przekładni. Metoda oblicze

przekładni z

batej wg ISO. Metody obróbki kół sto

kowych. Geometria przekładni sto

kowej

o z

bach prostych, sko

nych i kołowo-łukowych, składowe siły mi

dzyz

bnej w przekładni

sto

kowej o z

bach sko

nych. Przekładnie

limakowe, cechy przekładni, przykłady

konstrukcyjne. Przekładnie obiegowe, przegl

d rozwi

, przeło

enie przekładni.

Przekładnie pasowe, przenoszone momenty, geometria pasów i kół, zale

geometryczne, siły i napr

ęŜ

enia w pasach, współczynnik nap

du i po

lizgu, przeło

enie

geometryczne i rzeczywiste, straty energii, sprawno

ść

przekładni. Zalety i wady przekładni

ła

cuchowych. Przekładnie cierne, przegl

d rozwi

, cechy przekładni.

wiczenia

Zadania z optymalizacji elementów maszyn. Tolerancje i pasowania, zamienno

ść

wymia-

rowa, przykłady oblicze

dla zespołów maszyn. Obliczenia zm

czeniowe elementów

maszyn. Przykłady oblicze

wybranych konstrukcji spawanych. Obliczenia wybranych

poł

cze

rubowych, układów wst

pnie napi

tych oraz poł

cze

wciskowych. Obliczenia i

dobór spr

ęŜ

yn. Wały i osie - obliczenia wytrzymało

ciowe i dynamiczne.

Laboratoria
Badanie poł

cze

kołnierzowych. Identyfikacja geometryczna kół z

batych na podstawie

pomiarów i oblicze

. Graficzne wyznaczanie korygowanych z

bów przekładni, optymalizacja

korekcji. Badanie momentu tarcia w ło

yskach tocznych. Wyznaczanie sprawno

przekładni z

batej na stanowisku mocy kr

ąŜą

cej. Dynamika układu nap

dowego ze

sprz

głem

ciernym

sterowanym

elektromagnetycznie.

Laboratoria_komputerowe
Obliczenia komputerowe zwi

zane z projektem sprz

gła. Dobór modułów przekładni wg

standardowych procedur komputerowych ISO. Rysunki 2D i 3D przy u

uciu programów

AUTOCAD i Inventor zwi

zane z nauka projektowania konstrukcji.

Projekty
Projekt zbiornika ci

nieniowego albo spawanej konstrukcji no

nej. Projekt mechanizmu

rubowego lub zapadkowego. Projekt sprz

gła lub hamulca sterowanego mechanicznie,

hydraulicznie lub elektromagnetycznie. Projekt jednostopniowej przekładni z

batej lub

pasowej.
Literatura podstawowa
[1] Osi

ski Z. (red.), Podstawy konstrukcji maszyn, PWN 1999.

[2] Ry

J., Skrzyszowski Z., Podstawy konstrukcji maszyn. Zbiór zada

., PK Kraków 2001

[3] Ry

J., Trojnacki A. (red), Laboratorium podstaw konstrukcji maszyn, PK Kraków 2001.

[4] Mazanek E. (red), Przykłady oblicze

z PKM. WNT, Warszawa 2005.

Literatura uzupełniaj

[1] Dietrich M. (red.), Podstawy konstrukcji maszyn, WNT 1995.
[2] Sko

A., Spałek., Markusik S., Podstawy konstrukcji maszyn, WNT 2008.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Henryk Sanecki

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M202 – Dynamika maszyn

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + C15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + C9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: uko

czone kursy Matematyki, Mechaniki

oraz Wytrzymało

ci Materiałów.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawami teorii drga

oraz zdobycie

umiej

tno

ci jej wykorzystania do rozwi

zywania praktycznych problemów dynamiki maszyn.

Metody dydaktyczne: udział w wykładach,

wiczeniach tablicowych i laboratoryjnych,

pisemne kolokwia, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych,.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

i laboratoriów.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z

wicze

(0.5) i laboratoriów (0.5).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Elementy mechaniki analitycznej: równanie Lagrange’a II rodzaju. Drgania własne tłumione
układu o jednym stopniu swobody, drgania wymuszone, charakterystyki dynamiczne. Stany
ustalone i nieustalone drga

. Zagadnienia wibroizolacji. Drgania poliharmoniczne. Drgania

układów o wielu stopniach swobody, eliminator dynamiczny drga

, pr

dko

ci krytyczne

wałów. Drgania układów z ci

głym rozkładem masy: drgania poprzeczne strun, podłu

tów, skr

tne wałów oraz gi

tne belek, metoda Fouriera i metoda Rayleigha.

wiczenia

Zastosowanie równa

Lagrange’a II rodzaju do układania równa

ró

niczkowych ruchu,

linearyzacja równa

w otoczeniu poło

enia równowagi. Wyznaczanie cz

sto

ci własnych i

współczynników form drga

. Wyznaczanie charakterystyk amplitudowo-cz

stotliwo

ciowych.

Zastosowanie metody Fouriera analizy drga

własnych i wymuszonych układów o ci

głym

rozkładzie masy.
Laboratoria
Pomiar parametrów inercyjnych cz

ęś

ci maszyn. Drgania tłumione układu o jednym stopniu

swobody. Identyfikacja parametrów układu na podstawie charakterystyk amplitudowo-
czestotliwo

ciowej. Analiza widmowa poliharmonicznych drga

wymuszonych. Tłumienie

dynamiczne drga

. Pomiar poziomu drga

i hałasu. Cz

sto

ci i formy drga

układów z

głym rozkładem masy.

Literatura podstawowa
[1] Osi

ski Z.: Teoria drga

, PWN Warszawa 1978.

[2] Nizioł J.: Podstawy drga

w maszynach, Wyd. Polit. Krak., Kraków 1989.

[3] Michałowski St.:

wiczenia laboratoryjne z dynamiki maszyn, Wyd. Pol. Krak., Kraków

1975.
Literatura uzupełniaj

ca uz

[1] Kaliski S.: Drgania i fale, PWN, Warszawa 1986.

[2] Łuczko J.: Drgania regularne i chaotyczne w nieliniowych układach mechanicznych,

Wyd. Pol.. Krak., Kraków 2008.
[3] Woroszył St.: Przykłady i zadania z teorii drga

, PWN, Warszawa 1984.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Jan Łuczko prof. PK.

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Mechaniki Stosowanej (M-1)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M203 - Podstawy eksploatacji i niezawodno

ci maszyn

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: bez wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: uzyskanie podstawowej wiedzy z zakresu eksploatacji i nieza-

wodno

ci maszyn. Zdobycie umiej

tno

ci bilansowania jako

ci, bezpiecze

stwa i ekologii w

procesie eksploatacji.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów i uzyskanie pozytywnej
oceny ze sprawdzianu.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z zaliczenia laboratorium i sprawdzianu.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Systemy

eksploatacji

maszyn

pojazdów:

Modele

eksploatacji:

cybernetyczny,

prakseologiczny, trójstanowy, metoda Nadlera. Fazy istnienia maszyn i pojazdów.
Prognozowanie trwało

ci eksploatacyjnej maszyn: funkcja niezawodno

ci maszyn,

dystrybuanta, funkcja g

sto

ci uszkodze

, funkcja intenswno

ci uszkodze

, plany bada

niezawodno

ci maszyn. Estymacja wska

ników niezawodno

ci dla: nieznanej i znanej

postaci funkcyjnej rozkładu zmiennej T. Analiza ekonomiczna eksploatacji: podstawowe
miary eksploatacji, efektywno

ść

eksploatacji. Analiza kosztów: rentowno

ść

eksploatacji.

Okresy eksploatacji. Cykle mi

dzynaprawcze i mi

dzyprzegl

dowe. Powstawanie i redukcja

hałasu w eksploatacji maszyn i pojazdów. Wspomaganie komputerowe bada

jako

eksploatacji:  wykresy  sieciowe,  spektroskopia.  Monitoring  eksploatacji  maszyn  i  pojazdów.
Wybrane  problemy  z  zastosowania  rachunku  ekonomicznego  i  statystyki  w  analizie
eksploatacji  maszyn  i  pojazdów.  Zintegrowane  systemy  informatyczne  w  eksploatacji
maszyn  i  pojazdów.  Diagnostyka  procesów  eksploatacji  maszyn.  Wiod

ce procesy zu

ycia

elementów maszyn.

rodki smarne - systemy smarownicze.

Laboratoria
Metody oceny jako

ci, bezpiecze

stwa i ekologii eksploatacyjnej maszyn i pojazdów:

pomiary laboratoryjne, pomiary stanowiskowe, pomiary poligonowe, monitoring stanu
technicznego maszyn i pojazdów, pomiary trwało

ci.

Literatura podstawowa
[1] Konieczny J.: Sterowanie eksploatacj

urz

dze

. PWN, W-a, 1975 r

[2] Piec P.: Badania eksploatacyjne elementów i zespołów pojazdów szynowych. Wyd. Pol.

Krakowskiej. Kraków 2004

[3] Praca zbiorowa: Podstawy eksploatacji obiektów technicznych. Wyd. MCNEMT

Radom 1990.

Literatura uzupełniaj

[1] Haviland R. P.: Niezawodno

ść

urz

dze

technicznych. Wyd. PWN, Warszawa 1968

[2] Konieczny J.: Podstawy eksploatacji urz

dze

. Wyd. MON, Warszawa 1975.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Paweł Piec prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów Szynowych (M-8)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M204 – Grafika in

ynierska

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + P30

Niestacjonarne – I stopie

W9 + P18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: opanowanie ogólnych zasad i reguł zapisu konstrukcji.

Wprowadzenie w elementarne zagadnienia konstrukcyjne. Wymiarowanie elementów
konstrukcji. Opanowanie i doskonalenie technik sporz

dzania zapisu (programy CAD)

Zapoznanie studentów z zapisem konstrukcji w systemie 3 D.

Metody dydaktyczne: wykonanie projektów z wykorzystaniem programu AutoCAD

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie projektów, sprawdzian umiej

tno

posługiwania si

programem. Sprawdzian wiadomo

ci w formie kolokwium.

Ocena ko

cowa: ocena

rednia z projektów i kolokwium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podstawowe zagadnienia geometrii wykre

lnej. Transformacja układu rzutni i jej

zastosowanie. Przenikanie brył. Podstawy zapisu konstrukcji. Zasady przedstawiania brył w
rzutach prostok

tnych. Zagadnienia doboru układu wymiarów. Zasady wymiarowania.

Zagadnienia oczywisto

ci w zapisie układu wymiarów. Znaki wymiarowe. Uproszczenia

zapisu. Linie jako znaki zapisu. Rodzaje zapisu w procesie projektowo konstrukcyjnym.
Przekroje proste i zło

one. Zapis konstrukcji typowych poł

cze

. Istota uproszcze

zapisie. Normalizacja elementów. Oznaczanie cech i stanu powierzchni. Zapis konstrukcji
elementów zło

onych. Identyfikacja elementów konstrukcji na rysunkach. Ogólna

charakterystyka  systemu  CAD  i  programów  3  D.  Komunikacja  z  programem.  Podstawowe
zasady  tworzenia  rysunku  w  AutoCAD.  Modyfikacja  elementów  rysunkowych.  Prezentacja
programu do zapisu konstrukcji w wymiarze 3D.
Projekty
Projekt zbiornika ci

nieniowego. Projekt koła z

batego. Projekt wałka reduktora.

Projekt pokrywy ło

yska. W/w projekty wykonywane s

z u

yciem programu AutoCAD.

Literatura
[1] Piko

A, Autocad, WNT, W-wa2010

[2] Rydzanowicz I, Rys jako zapis konstrukcji, WNT, W-wa2009
[3] Dobrza

ski T, Rysunek Techniczny Maszynowy, W-wa2009

Literatura uzupełniaj

[1] Lewandowski T.. Rysunek Techniczny dla Mechaników. WSiP, Warszawa 1995
[2] Jaskulski A Autodesk Inventor PWN Warszawa 2009

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Andrzej Zieli

ski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M205 - Teoria mechanizmów i maszyn

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Mechanika ogólna”, „Dynamika maszyn”.

Zało

enia i cele przedmiotu: studenci zapoznaj

z podstawami zagadnieniami analizy

mechanizmów w zakresie kinematyki i dynamiki.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w laboratoriach, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek
i sprawozda

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Poj

cia podstawowe: maszyna, mechanizm, ła

cuch kinematyczny. Ogniwa. Pary

kinematyczne. Analiza strukturalna mechanizmów. Metody wyznaczania poło

enia,

dko

ci i przyspieszenia ogniw mechanizmów. Podstawy analizy dynamicznej

mechanizmów. Projektowanie układów nap

dowych. Metody symulacyjne i numeryczne

w badaniach kinematyki i dynamiki mechanizmów. Otwarte ła

cuchy kinematyczne.

Podatno

ść

ogniw. Wra

liwo

ść

mechanizmów. Analiza bł

dów dynamicznych mechanizmów.

Laboratoria
Identyfikacja struktury i parametrów mechanizmów. Analiza ruchu mechanizmu
krzywkowego,

wyznaczanie

dko

przyspieszenia.

Wyznaczenie

dko

i przyspiesze

przekładni z tarczami uz

bionymi. Badanie mechanizmu ze sprz

głami

Cardana. Wyznaczanie bł

du dla mechanizmów prostowodowych. Wyrównowa

anie

statyczne i dynamiczne mechanizmów płaskich. Badanie bł

du dynamicznego mechanizmu

z ogniwami podatnymi. Schematy blokowe mechanizmów. Symulacja komputerowa ruchu.

Literatura podstawowa
[1] Morecki A., Oderfeld J.: Teoria maszyn i mechanizmów, PWN, Warszawa, 1987.
[2] Morecki A., Knapczyk J., K

dzior K.: Teoria mechanizmów i manipulatorów. WNT,

Warszawa 2002.

[3] Ol

dzki A.: Podstawy teorii maszyn i mechanizmów, WNT, Warszawa, 1987.

Literatura uzupełniaj

[1] Gronowicz A.: Podstawy analizy układów kinematycznych. Oficyna Wydawnicza

Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003.

[2] Knapczyk J., Lebiediew P.A.: Teoria mechanizmów przestrzennych i manipulatorów,

WNT, Warszawa, 1987.

[3] Miller S.: Uklady kinematyczne. Podstawy projektowania, WNT, Warszawa 1988.
[4]

Morecki A., Oderfeld J.: Teoria maszyn i mechanizmów, PWN, Warszawa, 1987.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Stanisław Michałowski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M206 - Nap

d i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: podstawowe wiadomo

ci z fizyki

i matematyki.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z budow

, działaniem oraz podstawowymi

charakterystykami elementów układów hydraulicznych i pneumatycznych. Umiej

tno

ść

tworzenia podstawowych schematów układów nap

du i sterowania płynowego. Przykłady

charakterystyk sterowania i regulacji w sterowaniu układów hydraulicznych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

z laboratoriów, zaliczenie wiadomo

ci zwi

zanych z wykonanym

wiczeniem.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie sprawozda

i testów oraz kolokwium/test z wykładów
Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona oceny z laboratorium (0,7) i wykładów (0,3).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Rodzaje nap

dów płynowych – hydrostatyczne i hydrokinetyczne, pneumatyczne. Czynniki

robocze, oleje mineralne, syntetyczne, biodegradalne i woda. Podstawowe parametry pracy
układów. Symbole u

ywane w schematach układów hydraulicznych i pneumatycznych.

Budowa, zasada działania i podstawowe charakterystyki pomp, silników i siłowników
hydraulicznych i pneumatycznych. Podstawowe rodzaje i charakterystyki zaworów
steruj

cych ci

nieniem, kierunkiem i nat

ęŜ

eniem przepływu. Omówienie pozostałych

elementów układów, jak filtry, zbiorniki, chłodnice, akumulatory, przewody, zł

czki,

uszczelnienia, przeka

niki, aparatura kontrolno pomiarowa. Podstawowe układy sterowania

hydraulicznego. Sterowanie dławieniowe i obj

ciowe. Przekładnie hydrostatyczne,

charakterystyki regulacyjne. Zasady doboru elementów układu nap

du i sterowania Sprz

gła

i przekładnie hydrokinetyczne – podstawowe charakterystyki.
Laboratoria
Badanie sprawno

ci siłownika pneumatycznego. Badanie charakterystyk sprz

gła

hydrokinetycznego. Badanie charakterystyk zaworu przelewowego. Badanie układu
sterowania

dławieniowego.

Badania

charakterystyk

pompy

wyporowej.

Badania

hydraulicznego

układu

sterowania

mechanizmu

skr

tu.

Badanie

charakterystyk

dwudrogowego regulatora przepływu.

Literatura podstawowa
[1] Garbacik A.: Studium projektowania układów hydraulicznych. Zakład Narodowy im.

Ossoli

skich - Wydawnictwo, Kraków 1997.

[2] Stryczek S., Nap

d hydrostatyczny. WNT, Warszawa 1997

[3] Szydelski Z., Nap

d i sterowanie hydrauliczne w pojazdach i maszynach roboczych,

WNT, Warszawa, 1990

Literatura uzupełniaj

[1] Wołkow J., Dindorf R.: Nap

d i sterowania hydrauliczne maszyn. Wydawnictwo PK,

Kraków 1991.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M207 - Podstawy nauki o materiałach

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W12 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: poznanie struktury materiałów in

ynierskich i zjawisk

strukturalnych zachodz

cych w materiałach pod wpływem energii cieplnej, mechanicznej

oraz chemicznej. Poznanie podstawowych metod badawczych w zakresie nauki o
materiałach.

Metody dydaktyczne: wykład wspomagany

rodkami multimedialnymi; laboratorium z

wykorzystaniem aparatury do badania zjawisk strukturalnych w materiałach in

ynierskich

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratorium na podstawie sprawozda

i kolokwiów
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna ocen ze sprawozda

oraz kolokwiów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Geneza i znaczenie nauki o materiałach we współczesnej technice. Klasyfikacja materiałów
in

ynierskich. Struktura materiałów-podstawy krystalografii, fazowa budowa materiałów,

parametry stereologiczne. Podstawowe procesy strukturalne zachodz

ce w materiałach pod

wpływem oddziaływania energii mechanicznej-odkształcenie spr

ęŜ

yste oraz plastyczne,

umocnienie, zu

ycie trybologiczne i dekohezja, zm

czenie, pełzanie. Podstawowe procesy

strukturalne zachodz

ce w materiałach pod wpływem oddziaływania energii cieplnej-

krystalizacja, dyfuzja, przemiany fazowe w stanie stałym, rekrystalizacja. Zale

ci mi

dzy

składem chemicznym, struktur

, wła

ciwo

ciami a technicznym zastosowaniem materiałów.

Wła

ciwo

ci technologiczne materiałów. Zjawisko korozji w materiałach in

ynierskich.

Tendencje rozwojowe nauki o materiałach dla potrzeb budowy i eksploatacji maszyn.
Laboratoria
Metody badawcze w nauce o materiałach: badania struktury krystalicznej materiałów,
badania przemian fazowych w stopach metali za pomoc

analizy cieplnej, badania procesu

rekrystalizacji metali, badania podstawowych wła

ciwo

ci mechanicznych materiałów:

statyczna próba rozci

gania, badania twardo

ci oraz udarno

ci, badanie odporno

materiałów na p

kanie badania materiałowe przy zastosowaniu skaningowej mikroskopii

elektronowej.
Literatura podstawowa:
[1] Blicharski M.: Wst

p do in

ynierii Materiałowej. WNT, Warszawa 2001, wyd.2.

[2] Dobrza

ski L. A.: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały

ynierskie z podstawami projektowania materiałowego. WNT, Gliwice-Warszawa 2002

[3] Praca zbiorowa pod red. Wielgosza R. O. i Pytla S. M.: Zaj

cia laboratoryjne z

metaloznawstwa. Wyd. Polit. Krak., Kraków, 2003.

Literatura uzupełniaj

ca:

[1] Rudnik S.: Metaloznawstwo. PWN, Warszawa 1996.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Stanisław Pytel, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Materiałowej (M-2)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M208 - Materiały in

ynierskie

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

I
I

1
2

W15 + L15
W15 + L30

2
4

Niestacjonarne- I stopie

I
I

1
2

W9 + L9

W9 + L18

2
4

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: poznanie zagadnie

z zakresu budowy, wła

ciwo

materiałów in

ynierskich. Poznanie zasad kształtowanie struktury i wła

ciwo

ci materiałów

metodami technologicznymi Umiej

tno

ść

doboru i zastosowania materiałów w budowie

maszyn.

Metody dydaktyczne: wykład wspomagany

rodkami multimedialnymi; laboratorium z

wykorzystaniem aparatury do badania składu chemicznego, mikrostruktury i wła

ciwo

materiałów

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratorium na podstawie
sprawozda

i kolokwiów. Egzamin pisemny w sem. 2

Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna ocen z laboratorium (sem. 1) oraz

rednia

arytmetyczna ocen z laboratorium egzaminu (sem. 2)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Klasyfikacja materiałów metalowych oraz charakterystyka ich wła

ciwo

ci u

ytkowych. Stale

i odlewnicze stopy

elaza: układ Fe-C, Stale niestopowe i stopowe– podział, wła

ciwo

ci i

zastosowanie. Wpływ dodatków stopowych na struktur

i wła

ciwo

ci stali. Surówki i

eliwa.

Proces grafityzacji. Podział, wła

ciwo

ci i otrzymywanie

eliw. Stopy do specjalnych

zastosowa

. Stopy metali nie

elaznych. Kształtowanie struktury i wła

ciwo

ci stopów metali

metodami technologicznymi (podstawy obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej i cieplno-
mechanicznej). Zastosowanie stopów metali w budowie maszyn. Charakterystyka materiałów
ceramicznych z punktu widzenia ich budowy i technologii wytwarzania. Systematyka
wa

niejszych wyrobów ceramiki technicznej. Materiały ceramiczno-metalowe. Spiekane

materiały konstrukcyjne i narz

dziowe. Budowa materiałów polimerowych - elastomery i

plastomery. Termoplasty i tworzywa utwardzalne. Kształtowanie wła

ciwo

ci kompozytów

polimerowych.

Zakresy

stosowania

tworzyw

sztucznych

elementy

maszyn.

Charakterystyka wa

niejszych termoplastów i przykłady zastosowa

duroplastów. Materiały

kompozytowe. Klasyfikacja, wła

ciwo

ci i zastosowanie kompozytów. Szkła i ceramika

szklana. Materiały biomimetyczne, inteligentne i funkcjonalne. Elementy komputerowej nauki
o  materiałach  oraz  komputerowego  wspomagania  projektowania  materiałowego  (CAMD  –
Computer  Aided  Materials  Design)  oraz  doboru  materiałów  (CAMS  –  Computer  Aided
Materials  Selection).  Znaczenie  materiałów  in

ynierskich w budowie i eksploatacji maszyn.

Zasady doboru materiałów in

ynierskich w budowie maszyn. Podstawy projektowania

materiałowego.

ródła informacji o materiałach in

ynierskich, ich własno

ciach i

zastosowaniach
Laboratoria
Badania makroskopowe. Preparatyka próbek metalograficznych. Badania mikroskopowe
stali i odlewniczych stopów

elaza. Badania mikroskopowe stopów metali nie

elaznych.

Metodyka  doboru  materiałów  metalowych  w  budowie  maszyn  na  postawie  materiałowych
baz  danych.  Badania  mikroskopowe  materiałów  kompozytowych.  Badania    mikrostruktury
spiekanych  materiałów  konstrukcyjnych  (okre

lenie typu spieku, opis jego struktury i

konfrontacja obrazu mikrostruktury z okre

lonym rodzajem układu równowagi fazowej).

Identyfikacja wybranych ceramicznych materiałów narz

dziowych. Pomiar twardo

ci i

krucho

ci wybranych płytek ceramicznych na ostrza skrawaj

ce. Badania strukturalne

narz

dziowych spieków ceramicznych. Obserwacje mikroskopowe i pomiary proszków

ciernych. Badania wła

ciwo

ci mechanicznych spieków o zró

nicowanym składzie

chemicznym i sposobie wytwarzania. Metody identyfikacji materiałów polimerowych.
Własno

ci u

ytkowe tworzyw sztucznych: udarno

ść

i wpływ karbu, odporno

ść

tworzyw

sztucznych na zu

ycie. Podstawowe wła

ciwo

ci mechaniczne tworzyw sztucznych, wpływ

dko

ci rozci

gania, rozpraszanie energii i p

tla histerezy mechanicznej. Sztywno

ść

spr

ęŜ

ysto

ść

oznaczana w próbie zginania. Odporno

ść

cieplna oraz starzenie i

wodochłonno

ść

materiałów polimerowych.

Literatura podstawowa

[1] Blicharski M.: Wst

p do in

ynierii Materiałowej. WNT, Warszawa 2001, wyd.2.

[2] Dobrza

ski L. A.: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały

ynierskie z podstawami projektowania materiałowego. WNT, Gliwice-Warszawa 2002.

[3] Radek J.M.: Współczesna wiedza o polimerach, PWN Warszawa 2008
[4] Praca zbiorowa pod red. R. O. Wielgosza i S. M. Pytla: Zaj

cia laboratoryjne z

metaloznawstwa. Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2003.

Literatura uzupełniaj

ca:

[1] Rudnik S.: Metaloznawstwo. PWN, Warszawa 1996.
[2] Przybyłowicz K. : Metaloznawstwo, WNT, Warszawa 2009

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Stanisław Pytel, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Materiałowej (M-2)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M209 - Technologie wytwarzania i przetwórstwa materiałów

ynierskich I

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

II
II

3
4

W30 + L30
W30 + L30

4
4

Niestacjonarne – I stopie

II
II

3
4

W18 + L18
W18 + L18

3
4

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie z nowoczesnymi technologiami wytwarzania i

przetwórstwa nowoczesnych materiałów

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych,

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów i kolokwium ko

cowego

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Charakterystyka obróbki plastycznej. Kształtowane materiały i wyroby. Zjawiska
towarzysz

ce odkształceniom plastycznym i warunki termodynamiczne procesów.

Odkształcenia graniczne. Technologia kształtowania plastycznego: procesy walcowania,
ci

gnienia, wyciskania, kucia, tłoczenia, wyoblania i zgniatania obrotowego oraz nagniatania.

Metody wytwarzania proszków metali. Wła

ciwo

ci chemiczne, fizyczne i technologiczne

proszków. Technologie formowania proszków, prasowanie w sztywnych matrycach,
zag

szczanie wibracyjne, izostatyczne i wysokoci

nieniowe, wyciskanie past proszkowych,

kształtowanie wtryskowe, prasowanie dynamiczne i wybuchowe, natryskiwanie. Urz

dzenia

do  prasowania  i  zasady  projektowania  matryc.  Teoretyczne  podstawy  procesów  spiekania
kształtek  w  fazie  stałej  i  w  fazie  ciekłej.  Aktywowane  spiekanie.  Atmosfery  i  piece
wykorzystywane  w  technologii  spieków.  Infiltracja.  Wytwarzanie  spieków  o  specjalnych
wła

ciwo

ciach. Metody badan wła

ciwo

ci spiekanych materiałów. Czynniki wpływaj

ce na

szybko

ść

grzania, o

rodki grzejne, piece. Atmosfery ochronne. Mechanizm ozi

biania w

cieczach: czynniki wpływaj

ce na szybko

ść

chłodzenia, o

rodki chłodz

ce, urz

dzenia do

chłodzenia. Napr

ęŜ

enia własne i odkształcenia w obróbce cieplnej, technologiczno

ść

konstrukcji z uwagi na obróbk

cieplna. Technologia podstawowych operacji obróbki

cieplnej: wy

arzania, hartowania, odpuszczania, utwardzania cieplnego. Hartowno

ść

−

pojecie podstawowe, metody okre

lania hartowno

ci, hartowno

ść

jako kryterium doboru stali

konstrukcyjnych. Techniki spawalnicze i ich udział w budowie maszyn i konstrukcji
spawanych. Budowa zł

cza spawanego. Rodzaje spoin. Zjawiska metalurgiczne i cieplne

zachodz

ce w procesach spawalniczych. Procesy utleniania i redukcji w spoinie, rafinacja

metalu spoiny. Metody ł

czenia i ciecia metali. Ciecie termiczne. Spawanie łukowe: r

czne

spawanie elektrodami otulonymi, spawanie w osłonach gazowych, spawanie elektroda
topliwa – spawanie metodami MAG, MIG i TIME, spawanie elektroda nietopliwa – spawanie
metoda TIG. Napawanie − napawanie regeneracyjne i technologiczne. Urz

dzenia i sprz

do spawania i ciecia. Spawalnicze

ródła pr

du. Zgrzewanie metali, podział metod

zgrzewania, zgrzewanie elektryczne oporowe, zgrzewanie zwarciowe i iskrowe. Zgrzewanie
tarciowe. Materiały dodatkowe do spawania i napawania metali. Elektrody otulone do
spawania i napawania r

cznego, druty elektrodowe. Topniki i gazy spawalnicze. Składniki

otulin. Rola

la w procesie spawania. Technologia spawania i zgrzewania metali.

Wytyczne sporz

dzania planów technologicznych procesów spawalniczych. Przetwórstwo

tworzyw sztucznych przez wytłaczanie. Przetwórstwo tworzyw sztucznych przez
wtryskiwanie. Termoformowanie pró

niowe i mechanicznie. Wytwarzanie pojemników z

tworzyw  sztucznych.  Inne  metody  przetwórstwa  fizyczno-chemicznego  polimerów.
Przetwórstwo  chemicznofizyczne  polimerów.  Laminowanie  kompozytów  polimerowych.
Wytwarzanie  preimpregnatów  kompozytowych.  Prasowanie  tłoczyw  i  kompozytów
polimerowych. Wpływ warunków przetwórstwa na wła

ciwo

ci wyrobów

Laboratorium
Badania  materiałów  do  obróbki  plastycznej  (wyznaczanie  krzywych  wzmocnienia,
współczynników  anizotropii,  badania  technologiczne).  Badania  zjawiska  tarcia  w  procesach
obróbki  plastycznej.  Badania  wybranych  procesów  obróbki  plastycznej  (tłoczenie,  kucie,
wyciskanie).  Badanie  wybranych  wła

ciwo

ci fizycznych i technologicznych proszków

(oznaczenie ziarnisto

ci proszku metod

analizy sitowej, oznaczenie sypko

ci i g

sto

nasypowej proszków wytworzonych ró

nymi metodami oraz oznaczenie kształtu wybranych

stek proszku). Prasowanie proszków (prasowanie kształtek z ró

nych mieszanek przy

ró

nych ci

nieniach prasowania, oznaczenie g

sto

ci i spoisto

ci wyprasek). Spiekanie w

fazie stałej i w fazie ciekłej mieszanek Fe-Cu. Badania wła

ciwo

ci spieków. Metody ł

czenia

i ciecia metali: spawanie łukowe – r

czne elektrodami otulonymi, spawanie w osłonach

gazowych, spawanie automatyczne pod topnikiem. Ciecie termiczne: ciecie tlenowe, ciecie
plazmowe. Spawalno

ść

stali, badania spawalno

ci. Wyznaczanie wska

ników spawalno

ci,

równowa

nik w

gla stali konstrukcyjnych. Wytyczne technologii spawania podstawowych

metali i ich stopów, spawanie stali niestopowych i stopowych. Obróbka cieplna zł

spawanych: obróbka wst

pna, mi

dzyoperacyjna i ko

cowa; parametry obróbki cieplnej.

Badania odbiorcze zł

cz spawanych. Badania jako

ci mas formierskich. Kontrola jako

tworzyw odlewniczych w procesie kształtowania odlewów. Badania u

ytkowych własno

odlewów. Napr

ęŜ

enia własne i odkształcenia w obróbce cieplnej, technologiczno

ść

konstrukcji z uwagi na obróbk

cieplna. Technologia podstawowych operacji obróbki

cieplnej: wy

arzania, hartowania, odpuszczania, utwardzania cieplnego. Hartowno

ść

−

pojecie podstawowe, metody okre

lania hartowno

ci, hartowno

ść

jako kryterium doboru stali

konstrukcyjnych. Przetwórstwo polimerów – metoda wtryskiwania, schemat wtryskarki, cykle
pracy, wpływ parametrów na jako

ść

wyrobów. Wytłaczanie profili, wymogi technologiczne

przy przetwórstwie. Spienianie termoplastycznych tworzyw sztucznych. Otrzymywanie
styropianu.

Wulkanizacja

lepko

ść

mieszanek

gumowych.

Odlewanie

tworzyw

utwardzalnych. Wytwarzanie kompozytów.

Literatura podstawowa
[1] Cia

A., Frydrych H., Pieczonka T., „Zarys metalurgii proszków” Wydawnictwo Szkolne i

Pedagogiczne, Warszawa 1992.

[2] Erbel S.: Obróbka plastyczna. PWN, Warszawa 1984.
[3] Bartosiewicz J.: Obróbka skrawaniem. Wydawnictwo Politechniki Gda

skiej, Gda

1990.

[4] Dobrza

ski L.A.: Metalowe materiały in

ynierskie , WNT, Warszawa, 2004

[5] Dobrza

ski L.A.: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. Materiały in

ynierskie

z podstawami projektowania materiałowego, WNT, Warszawa, 2002

[6] Dobrza

ski L.A.: Metaloznawstwo z podstawami nauki o materiałach, WNT, Warszawa,

1999

Literatura uzupełniaj

[1] Ashby M.F., Jones D.R.H.: Materiały in

ynierskie, Tom 1 i 2, WNT, Warszawa, 1996

[2] Ashby M.F.: Dobór materiałów w projektowaniu in

ynierskim, WNT, Warszawa, 1998

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Jan Kazior

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Materiałowej (M-2)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod – nazwa
przedmiotu

M210 – Technologie wytwarzania i przetwarzania materiałów

ynierskich II

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

4
5

W15 + L15
W30 + L15

3
3

Niestacjonarne – I stopie

III

4
5

W9 + L9

W18 + L9

3
3

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z metodami, technikami, obrabiarkami

i narz

dziami w zakresie konwencjonalnej obróbki ubytkowej. Uzyskanie umiej

tno

doboru techniki wytwarzania do zadanych wymaga

technologicznych.

Metody dydaktyczne: wykłady, laboratoria, sprawozdania, sprawdziany wiedzy.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów.
Ocena ko

cowa: po ka

dym z semestrów ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Klasyfikacja metod wytwarzania i przetwarzania materiałów in

ynierskich. Obróbka r

czna.

Trasowanie, prostowanie, gi

cie,

cinanie, wycinanie, odcinanie, fazowanie, gratowanie,

mazerowanie,  wiercenie,  rozwiercanie,  gwintowanie,  pilnikowanie,  docieranie,  szlifowanie,
polerowanie,  skrobanie  i  nitowanie.  Obróbka  maszynowa.  Toczenie,  wytaczanie,
czołowanie,  wiercenie,  rozwiercanie  zgrubne  i  wyka

czaj

ce, frezowanie, przeci

ganie,

przepychanie, obróbka uzwoje

, obróbka kół z

batych, szlifowanie

ciernicowe, szlifowanie

mowe, honowanie, dogładzanie oscylacyjne, wygładzanie rotacyjne, wygładzanie

wibracyjne, obróbka hydrodynamicznie –

cierna, docieranie tarczowe, polerowanie,

obróbka magneto –

cierna, obróbka turbo

cierna i obróbka ultradzwi

kowo –

cierna.

Obróbka elektroerozyjna, elektrochemiczna i skoncentrowanymi no

nikami energii

(fotonowa, elektronowa i jonowa oraz obróbka wysokoenergetycznym strumieniem cieczy).
Podstawy konstrukcji obrabiarek. Konstrukcje, technologia i zasady eksploatacji narz

dzi

obróbkowych. Zasadnicze techniki monta

u i demonta

u zespołów maszyn. BHP w

procesach wytwarzania cz

ęś

ci maszyn obróbk

ubytkow

Laboratoria
Toczenie i wytaczanie. Wiercenie i rozwiercanie. Frezowanie. Obróbka uz

bie

i uzwoje

Zjawiska fizykalne w obróbce skrawaniem. Szlifowanie

ciernicowe. Zjawiska fizykalne w

obróbce

ciernej. Zu

ycie i trwało

ść

ostrzy. Zu

ycie i trwało

ść

narz

dzi

ciernych. Ostrzenie

narz

dzi. Obróbka elektroerozyjna.

Literatura podstawowa
[1]

ebrowski M. (red.): Techniki wytwarzania – obróbka wiórowa,

cierna i erozyjna. Ofic.

Wyd. Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2004

[2] Bartosiewicz J.; Poradnik obróbki i monta

u cz

ęś

ci maszyn. WSiP, Warszawa 1985

[3] Tabor A., Odlewnictwo. Wydawnictwo PK, CJ PK, Kraków 2007
Literatura uzupełniaj

[1] Ruszaj A.: Niekonwencjonalne metody wytwarzania maszyn i narz

dzi. IOS, Kraków 1999

[2] Filipowski R., Marciniak M., Techniki obróbki mechanicznej i erozyjnej, Oficyna

Wydawnicza PW, Warszawa 2000

[3] R

czkowski B., BHP w praktyce, Gda

sk 2010

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Czesław Ni

ankowski, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji

Produkcji (M-6)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M211 - Projektowanie procesów technologicznych

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + P30

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + P18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Podstawy konstrukcji maszyn” , „Grafika

ynierska”, „Technologie wytwarzania i przetwarzania materiałów”

Zało

enia

cele

przedmiotu:

nabycie

umiej

tno

projektowania

procesów

technologicznych obróbki i monta

u, projektowania półfabrykatów oraz normowania operacji.

Zapoznanie si

ze doborem wyposa

enia technologicznego i specyfik

projektowania

operacji na OSN

Metody dydaktyczne: samodzielne wykonanie trzech projektów.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie projektów indywidualnych.
Ocena ko

cowa: ocena ko

cowa z zaliczenia projektów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Wyrób, jego struktura i elementy składowe. Cykl

ycia wyrobu. Proces produkcyjny wyrobu i

jego struktura. Formy organizacyjne procesów obróbki i monta

u. Metodyka projektowania

procesów monta

u. Analiza technologiczno

ci konstrukcji – metodologia DFA. Projektowanie

procesów obróbki, dane wej

ciowe, struktury, naddatki, projektowanie półfabrykatu.

Klasyfikacja cz

ęś

ci. Typizacja procesów. Procesy technologiczne wytwarzania przedmiotów

typowych klas. Dobór obrabiarek i narz

dzi. Dobór i projektowanie wyposa

enia

technologicznego.  Metody  i  techniki  normowania  czasu  pracy.  Komputerowo  wspomagane
projektowanie  procesów  obróbki.  Projektowanie  operacji  obróbki  na  obrabiarki  SN.  Metody
programowania  OSN.  Programowanie  wspomagane  komputerowo  –  zastosowanie
systemów CAD/CAM i CAx do generownia programów obróbkowych.
Projekty
Projekt procesu technologicznego monta

u wyrobu, analiza ła

cuchów wymiarowych, dobór

formy organizacyjnej monta

u. Projekt procesu technologicznego przedmiotu typu "bryła

obrotowa", dobór obrabiarek i wyposa

enia technologicznego, normowanie operacji. Projekt

procesu technologicznego przedmiotu klasy "d

wignia" lub "korpus", analiza ustalenia.

Literatura
[1] Tymowski J.: Technologia Budowy Maszyn. PWN, W-wa,
[2] Feld M.: Podstawy projektowania procesów technologicznych typowych cz

ęś

ci maszyn.

WNT, W-wa. 2000.

[3].Choroszy B.: Technologia maszyn. Oficyna Wyd. Pol. Wrocławskiej, Wrocław, 2000.
[4] Feld M.: Uchwyty obróbkowe. WNT, W-wa, 2002.
Literatura uzupełniaj

[1] Wit G., Niesłony P., Bartoszuk M.: Programowanie obrabiarek NC/CNC,WNT, W-wa,2006
[2] Praca zb. pod red. Jana Kosmola: Programowanie obrabiarek sterowanych numerycznie.

Wyd. Polit.

skiej, Gliwice 2001.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Marian Kwatera

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji

Produkcji (M-6)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M212 - Termodynamika

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30 + C15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W18 + C9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: poznanie podstawowych praw i poj

ęć

termodynamiki w

ciu fenomenologicznym. Nabycie umiej

tno

ci opisu zjawisk oraz przemian

energetycznych zachodz

cych w maszynach i urz

dzeniach cieplnych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w

wiczeniach audytoryjnych oraz zaj

ciach

laboratoryjnych.
Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia zaliczeniowe z

wicze

laboratoriów i

egzamin pisemny teoretyczny z wykładów
Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z ocen: z

wicze

(waga 0.4), z laboratoriów (0.3) i

egzaminu teoretycznego (0.3)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Poj

cia podstawowe, układ termodynamiczny. Stan układu: parametry stanu, równanie

stanu, zerowa zasada termodynamiki. Przemiana termodynamiczna. Praca bezwzgl

dna,

techniczna i u

yteczna przemiany. Ciepło przemiany, wła

ciwa pojemno

ść

cieplna. Bilans

energii. Energia układu, energia wewn

trzna, energia strugi, entalpia. I zasada

termodynamiki. Termiczne równanie stanu gazu doskonałego i półdoskonałego. Poj

cie

entropii.  II  zasada  termodynamiki.  Funkcje  stanu  gazów  doskonałych  i  półdoskonałych
(równania  kaloryczne)..  Układ  ciepła  Belpaire’a.  Przemiany  charakterystyczne  gazów
doskonałych  i  półdoskonałych.  Roztwory  gazów  doskonałych  i  półdoskonałych.  Prawo
Leduca  i  Daltona.  Parametry  i  funkcje  stanu  roztworu.  Przemiany  odwracalne  i
nieodwracalne.  Obiegi  termodynamiczne.    Obieg  Carnota.  Praca  maksymalna.  Egzergia.
Termodynamika wybranych urz

dze

prawo i lewobie

nych: Otto, Diesel, Sabathe, siłownia

cieplna, Clausiusa-Rankine’a. obieg spr

ęŜ

arki. Gazowe obiegi chłodnicze. Przemiany

charakterystyczne  pary  nasyconej  i  przegrzanej.  Gaz  wilgotny.  Parametry  stanu  gazu
wilgotnego.  Wykres  i-X  powietrza  wilgotnego.  Charakterystyczne  przemiany  powietrza
wilgotnego.  Gazy  rzeczywiste.  Termiczne  równanie  stanu  gazu  rzeczywistego.  Podstawy
przekazywania  ciepła:  przewodzenie,  wnikanie,  promieniowanie.  Równanie  Fouriera-
Kirchoffa.  Przenikanie  ciepła  przez  przegrod

. Spalanie: skład paliw, wielko

charakteryzuj

ce proces spalania, spalanie niezupełne i niecałkowite. Wykresy kontrolne.

Entalpia chemiczna paliw. Egzergia spalania.

wiczenia

Parametry stanu: ilo

ść

substancji, ci

nienie, przepływ, termiczne równanie stanu gazu

doskonałego. Jednostki wielko

ci termodynamicznych. Obliczanie pracy i ciepła przemiany

termodynamicznej. Obliczenie funkcji stanu, bilans energii układu termodynamicznego.
Przemiany gazu doskonałego i ich bilansowanie. Przemiany charakterystyczne praz bilans
energii dla pary wodnej nasyconej i przegrzanej. Posługiwanie si

wykresem i-s. Parametry

gazu wilgotnego. Wykres i-X oraz wybrane przemiany powietrza wilgotnego.
Laboratoria
Pomiar temperatury. Skale termometryczne, mi

dzynarodowa praktyczna skala temperatur.

Klasyfikacja przyrz

dów pomiarowych wg zasad działania. Własno

ci metrologiczne.

Wzorcowanie termometrów. Metody prowadzenia pomiarów temperatury z uwzgl

dnieniem

wpływu parametrów maj

cych wpływ na dokładno

ść

pomiaru. Pomiar ci

nienia: jednostki,

podział ci

nie

. Klasyfikacja przyrz

dów do pomiaru ci

nienia oraz ich własno

metrologiczne. Wzorcowanie przyrz

dów do pomiaru ci

nienia. Pomiar ci

nie

szybkozmiennych. Urz

dzenia pomiarowe. Obliczanie mocy indykowanej. Pomiary

strumienia masy i obj

ci substancji. Kryteria podziału przepływomierzy. Podstawy

teoretyczne przepływomierzy spi

trzaj

cych przepływ (zw

ęŜ

kowe, krzywakowe, sondy

redniaj

ce, zawory pomiarowe). Przyrz

dy i metody pomiarowe. Pomiar wilgotno

powietrza. Obliczenia podstawowych parametrów. Przyrz

dy i metody pomiarowe.

Higrometry, psychrometry.
Literatura podstawowa
[1] Szewczyk W. Wykłady z Termodynamiki AGH 2007
[2] Szargut J., Guzik A., Górniak H.: Zadania z Termodynamiki Technicznej. Wyd. Polit.

ska, 2001.

[3] Fodemski T. R. i inni: Pomiary Cieplne t I i II WNT 2001
Literatura uzupełniaj

[1] Szargut J. Termodynamika. WNT, Warszawa 2004.
[2] Styrylska T. Termodynamika. Wyd. Politechniki Krakowskiej, 2004.
[3] Banaszak J.,Bzowski J., Doma

ski R., Sado J. Termodynamika. Przykłady i zadania.

Oficyna wyd. Politechniki Warszawskiej, 1995.

[4] Charun H. Podstawy termodynamiki technicznej cz.1 i 2Politechnika Koszali

ska 2009

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Piotr Cyklis

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Cieplnej i Procesowej (M-5)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M213 –

ródła i systemy konwersji energii

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + C15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + C9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Termodynamika”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z mo

liwo

ciami i metodami pozyskiwania

energii z ró

nych

ródeł, ze szczególnym uwzgl

dnieniem niekonwencjonalnych

ródeł

energii. Uzyskanie podstawowej wiedzy nt. technicznych i ekonomicznych aspektów
konwersji energii ze

ródeł odnawialnych.

Metody dydaktyczne: wykład oparty na prezentacji komputerowej, rozwi

zywanie

przykładów obliczeniowych przez prowadz

cego zaj

cia i studentów.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

na podstawie sprawdzianu

cowego; uzyskanie pozytywnej oceny ze sprawdzianu z wiadomo

ci teoretycznych

z wykładu.
Ocena ko

cowa: ocena z zaliczenia

wicze

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zasoby energii. Struktura zu

ycia energii. Ogólna charakterystyka konwencjonalnych i

niekonwencjonalnych

ródeł energii.

ródła energii odnawialnej. Zasady konwersji energii.

Ilo

ść

i jako

ść

energii. Sposoby zamiany energii poprzez prac

i ciepło. Sprawno

ść

energetyczna i egzergetyczna procesu. Energia wiatru, siłownie wiatrowe. Energia wód
rzecznych i oceanicznych. Energia geotermiczna: charakterystyka

ródeł geotermicznych,

sposoby  wykorzystania  energii  geotermicznej.  Energia  z  biomasy:  spalanie  biomasy,
biopaliwa  ciekłe  i  gazowe.  Energia  promieniowania  słonecznego:  aktywne  (kolektory
słoneczne)  i  pasywne  systemy  słoneczne.  Ogniwa  fotowoltaiczne,  elektrownie  słoneczne.
Energetyka  j

drowa, reaktory i elektrownie j

drowe. Technologie wodorowe: pozyskiwanie

wodoru, wodór jako no

nik energii. Urz

dzenia energetyczne: pompy ciepła, rurki ciepła,

ogniwa paliwowe. Mo

liwo

ci wykorzystania odnawialnych

ródeł energii w Polsce: stan

obecny i perspektywy rozwoju.

wiczenia

Przekazywanie ciepła na drodze przewodzenia i promieniowania. Równania bilansowe
wymienników ciepła. Bilans ciepła obiegu Rankine’a (sprawno

ść

siłowni kondensacyjnej)

oraz obiegu Lindego (współczynnik wydajno

ci cieplnej obiegu pompy ciepła). Wyznaczanie

mocy siłowni wiatrowych oraz wodnych. Modelowanie procesów przenoszenia ciepła w
płaskim kolektorze słonecznym, wyznaczanie sprawno

ci płaskiego kolektora cieczowego.

Projekt obiegu chłodniczego pompy ciepła woda-woda. Wyznaczanie rozkładu temperatury
w gruncie, obliczenia projektowe poziomych i pionowych kolektorów gruntowych.

Literatura podstawowa
[1] Mikielewicz J., Cie

ski J.: Niekonwencjonalne urz

dzenia i systemy konwersji energii.

Ossolineum, Wrocław 1999.

[2] Lewandowski W.M.: Proekologiczne odnawialne

ródła energii. WNT, W-wa 2007.

Literatura uzupełniaj

[1] Jastrz

bska G.: Odnawialne

ródła energii i pojazdy proekologiczne. WNT, W-wa 2007.

[2] Zalewski W.: Pompy ciepła spr

ęŜ

arkowe, sorpcyjne i termoelektryczne. IPPU MASTA,

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M214 – Elektrotechnika

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W30 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W18 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: fizyka, matematyka.

Zało

enia i cele przedmiotu: zrozumienie zasady działania elementów i układów

elektrycznych.
Metody dydaktyczne: wykład, zaj

cia laboratoryjne, pomiary elektryczne w układach,

opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie sprawdzianów dotycz

cych tematyki

wykładów i

wicze

laboratoryjnych, wykonanie

wicze

laboratoryjnych, oddanie

sprawozda

z wykonanych zaj

ęć

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Obwody elektryczne pr

du stałego -

ródła energii elektrycznej: idealne i rzeczywiste

ródło

napi

cia oraz

ródło pr

du, ł

czenie elementów aktywnych i pasywnych. Warto

ść

rednia i

skuteczna pr

du. Pole elektryczne i magnetyczne. Indukcyjno

ść

i pojemno

ść

elektryczna.

Rozwi

zywanie liniowych obwodów rozgał

zionych pr

du stałego, metody: praw Kirchhoffa,

dów oczkowych, potencjałów w

złowych. Pr

dy zmienne, poj

cia podstawowe, metoda

symboliczna, wykresy wskazowe. Elementy idealne w obwodach pr

du zmiennego. Prawa

Ohma i Kirchhoffa w postaci symbolicznej. Rezonans elektryczny napi

ęć

i pr

dów. Obwody z

elementami sprz

ęŜ

onymi magnetycznie. Transformator i autotransformator – przekładnia,

stany pracy transformatora, schemat zast

pczy, straty mocy. Układy trójfazowe -

trójprzewodowe i czteroprzewodowe. Pomiary mocy i energii w układach jednofazowych i
trójfazowych. Kompensacja mocy biernej. Układy prostownikowe: prostowniki jednofazowe i
trójfazowe. Komutatorowe maszyny elektryczne pr

du stałego: silnik obcowzbudny,

bocznikowy, szeregowy oraz silnik z magnesami trwałymi i pr

dnica pr

du stałego.

Maszyny synchroniczne ze wzbudzeniem elektromagnetycznym i magnetoelektrycznym.
Silniki asynchroniczne: klatkowe i pier

cieniowe. Maszyny elektryczne bezszczotkowe.

Silniki krokowe. Zabezpieczenia w instalacjach zasilaj

cych maszyn elektrycznych. Metody

regulacji pr

dko

ci obrotowej silników pr

du stałego i zmiennego. Struktura i projektowanie

nap

du elektrycznego.

Laboratoria
Pomiar podstawowych parametrów elektrycznych: R, L, C ró

nymi metodami. Badanie

transformatora 1-fazowego: stan jałowy, stan obci

ąŜ

enia i stan zwarcia. Pomiar mocy

czynnej, biernej i pozornej w układach 1- i 3-fazowych oraz kompensacja mocy biernej.
Badania silnika bocznikowego pr

du stałego z komutatorem elektromechanicznym. Badania

dnicy obcowzbudnej pr

du stałego.

Literatur podstawowa
[1] Cholewicki T.: Elektrotechnika teoretyczna. WNT, Warszawa 1982.
[2] Praca zbiorowa: Elektrotechnika i elektronika dla nieelektryków. WNT, Warszawa, 2000.
[3] Bolkowski S.: Teoria obwodów elektrycznych. WNT, Warszawa 1995.
Literatur uzupełniaj

[1] Krakowski M.: Elektrotechnika teoretyczna. Warszawa 1983, wyd. 3 poprawione.
[2] Zieli

ski P.: Elektrotechnika dla nieelektryków.

wiczenia laboratoryjne, Zbiór zada

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M215 – Elektronika

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W12 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: fizyka, elektrotechnika.

Zało

enia i cele przedmiotu: zrozumienie zasady działania układów elektronicznych.

Metody dydaktyczne: wykład, zaj

cia laboratoryjne, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium
zaliczeniowego obejmuj

cego tematyk

wykładów i zaj

ęć

laboratoryjnych.

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zasada działania i charakterystyki elementów półprzewodnikowych: diody prostownikowej,
pojemno

ciowej, Zenera, LED, tranzystora bipolarnego, FET, MOSFET, IGBT, tyrystora,

symistora i trygistora. Wzmacniacz tranzystorowy w układzie OE, OC, OB: parametry,
charakterystyki, zastosowania, wzmacniacz ró

nicowy. Sprz

ęŜ

enie zwrotne: rodzaje,

przykłady zastosowa

ujemnego i dodatniego sprz

ęŜ

enia zwrotnego w układach

elektronicznych. Wzmacniacz operacyjny: zasada działania, charakterystyki, podstawowe
układy pracy, przykłady rozwi

wzmacniaczy. Stabilizatory napi

cia i pr

du. Generatory

przebiegów sinusoidalnych: warunki generacji drga

, odmiany generatorów RC, generatory

LC – przykłady, generatory kwarcowe. Generatory przebiegów niesinusoidalnych: przykłady
realizacji generatorów fali prostok

tnej i przebiegu trójk

tnego, generator funkcyjny.

Zastosowanie zaworów elektrycznych w energoelektronice. Podstawowe układy cyfrowe,
realizacja funkcji logicznych, podstawowe prawa algebry Boola, przerzutniki. Cyfrowe bloki
funkcjonalne, przetworniki A/C i C/A. Architektura mikrokomputera jednoukładowego – CPU,
pami

ęć

ROM, RAM, porty wej

cia-wyj

cia, timery. Zastosowanie sterowników mikropro-

cesorowych do sterowania maszyn elektrycznych pr

du stałego i przemiennego. Struktura

energoelektronicznego układu nap

dowego.

Laboratoria
Pomiar  charakterystyk  elementów  elektronicznych:  diod  i  tranzystorów.  Charakterystyki  i
podstawowe  układy  pracy  wzmacniacza  operacyjnego.  Symulacja  elektronicznych  układów
analogowych  i  cyfrowych  w

rodowisku LabVIEW. Badanie podstawowych układów

energoelektronicznych: tranzystorowy przekształtnik pr

du stałego na pr

d stały oraz

tyrystorowy przekształtnik pr

du przemiennego na pr

d stały. Sterownik mikroprocesorowy:

architektura mikrokomputera jednoukładowego rodziny AVR, programowanie, pomiar
sygnałów analogowych, sterowanie silnikiem krokowym i silnikiem pr

du stałego.

Literatura podstawowa
[1] Wawrzy

ski W.: Podstawy współczesnej elektroniki. Oficyna Wydawnicza Politechniki

Warszawskiej. Warszawa 2003.

[2] Ka

mierkowski M. Matysik J.: Podstawy elektroniki i energoelektroniki. Wydawnictwo

Politechniki Warszawskiej. Warszawa 1993.

[3] Pie

J. Turczy

ski J. : Układy scalone TTL w systemach cyfrowych. WKiŁ. 1985.

[4] Filipkowski A.: Układy elektroniczne analogowe i cyfrowe. WNT, Warszawa 2003.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod – nazwa
przedmiotu

M216 – Podstawy automatyki

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W12 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: wymagana wiedza z Matematyki w zakresie

zapisu macierzowego; poj

cie zmiennej zespolonej, podstawy równa

ró

niczkowych

zwyczajnych liniowych.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z podstawowymi własno

ciami

układów sterowania.

Metody dydaktyczne: wykład oraz praktyczne opanowanie podstawowych zagadnie

automatyki podczas laboratoriów.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek.
Egzamin pisemny.
Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z laboratorium (0.35) i egzaminu (0.65).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zasada sprz

ęŜ

enia zwrotnego na przykładzie regulatora temperatury, schemat blokowy

układu regulacji. Podział układów sterowania. Opis obiektu sterowania w przestrzeni stanu;
zapis równa

oscylatora harmonicznego z tłumieniem w przestrzeni stanu. Równanie

wej

cia/wyj

cia obiektu sterowania. Przekształcenie Laplace’a i jego podstawowe własno

ci.

Macierz transmitancji operatorowych układu. Charakterystyki czasowe i cz

stotliwo

ciowe

wybranych członów dynamicznych (człon inercyjny pierwszego rz

du i człon oscylacyjny).

Stabilno

ść

liniowych układów stacjonarnych, kryterium algebraiczne Hurwitza. Podstawowe

własno

ci regulatorów PID; transmitancja układu zamkni

tego, stabilno

ść

regulatorów PID,

odpowied

skokowa i uchyb statyczny

Laboratoria

Typowe elementy i zespoły układów automatyki. Modelowanie numeryczne dynamiki
wybranego układu mechanicznego w przestrzeni stanu. Do

wiadczalna identyfikacja

parametryczna  wybranych  elementów  układów  automatyki;  badanie  i  schematyzacja
charakterystyk  wybranych  członów  proporcjonalnych,  inercyjnych  i  oscylacyjnych.  Badanie
układu  automatycznej  regulacji  poziomu  cieczy  w  poł

czonych zbiornikach. Modelowanie i

symulacja wybranych układów automatycznej regulacji zawieraj

cych regulatory ci

głe PID;

metody doboru nastaw regulatorów PID. Analiza stabilno

ci układów automatycznej regulacji

z wykorzystaniem pakietu symulacyjnego VisSim.

Literatura podstawowa
[1]  Pełczewski W.: Teoria sterowania, WNT, Warszawa 1980.
[2]  Kaczorek T., Dzieli

ski A., D

browski W., Łopatka R.: Podstawy teorii sterowania,

WNT, Warszawa, 2005.
Literatura uzupełniaj

[1] Cannon R.H., Dynamika układów fizycznych, WNT, Warszawa, 1973.
[2] Amborski K., Marusak A.: Teoria sterowania w

wiczeniach, PWN, Warszawa, 1978.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Piotr Cupiał

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Mechaniki Stosowanej (M-1)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M217 - Roboty i manipulatory

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: przedstawienie podstaw z zakresu budowy, zasad sterowania,

programowania oraz zastosowania robotów i manipulatorów przemysłowych.

Metody dydaktyczne: multimedialne wykłady, praca w zespołach, samodzielne
przygotowanie i praktyczna implementacja programów steruj

cych robotami, opracowanie

dokumentacji i sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

laboratoryjnych na podstawie

sprawozda

i kartkówek.

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Definicje, okre

lenia, wiadomo

ci podstawowe dotycz

ce robotów i manipulatorów

przemysłowych. Klasyfikacja manipulatorów i robotów. Konfiguracje kinematyczne, wybrane
zagadnienia kinematyki i dynamiki manipulatorów. Podstawowe parametry i charakterystyki
funkcjonalne robotów i manipulatorów. Nap

dy stosowane w robotach i manipulatorach.

Układy sensoryczne poło

enia, przemieszczenia, pr

dko

ci, siły, systemy wizyjne

rozpoznawania obrazu. Układy sterowania robotów i manipulatorów: klasyfikacja, budowa,
działanie oraz programowanie. Chwytaki i inne oprzyrz

dowanie robotów i manipulatorów:

klasyfikacja, budowa, zadania. Podstawowe zagadnienia z projektowania i eksploatacji
zrobotyzowanych stanowiskach produkcyjnych: uwarunkowania techniczno-ekonomiczne,
planowanie stanowisk, integracja robotów i manipulatorów ze współpracuj

cymi maszynami

technologicznymi oraz urz

dzeniami transportowo-magazynuj

cymi, bezpiecze

stwo pracy.

Przykłady zastosowania robotów i manipulatorów w zrobotyzowanych gniazdach i liniach
produkcyjnych (manipulacja, monta

, spawanie/zgrzewanie, robot jako urz

dzenie

pomiarowe). Sztuczna inteligencja w robotyce.
Laboratoria
Badanie manipulatora portalowego w Centrum Produkcyjnym TOR-1: analiza budowy,
działania, sterowania typu B-B oraz integracji manipulatora z podajnikiem pozycjonuj

co –

orientuj

cym palet. Analiza budowy, działania, sterowania typu PTP/CP, metody i j

zyki

programowania

robotów

przemysłowych

przykładzie

robotów

PRO-30

(3-osie CNC), Mitsubishi Movemaster (5-osi CNC), FANUC S-420F (6-osi CNC).
Rozproszona i scentralizowana integracja robotów przemysłowych z maszynami
i urz

dzeniami technologicznymi na przykładzie gniazda produkcyjnego EMCO oraz centrum

produkcyjnego TOR. Sterowanie robotem Mitsubishi Movemaster w oparciu o system
rozpoznawania kształtów.

Literatura podstawowa
[1]  Morecki A., Knapczyk J.: Podstawy Robotyki, WNT, Warszawa, 1999.
[2]  Olszewski

M.:

Manipulatory

roboty

przemysłowe,

automatyczne

maszyny

manipulacyjne. WNT Warszawa, 1992.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M218 - Metrologia

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W12 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: uzyskanie umiej

tno

ci racjonalnego doboru narz

dzi

pomiarowych, posługiwania si

aparatur

pomiarow

, metrologi

warsztatow

i metodami

szacowania bł

dów pomiaru

Metody dydaktyczne: wykład uzupełniony prezentacjami multimedialnymi, laboratoria
aparaturowe z aktywnym udziałem studentów i opracowaniem sprawozda

z bada

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie obu form zaj

ęć

: wykład - test

zaliczeniowy lub min 70 % obecno

ci , laboratoria – wykonanie, opracowanie sprawozda

oraz zaliczenie teorii wszystkich obj

tych programem

wicze

laboratoryjnych

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady:
Metrologia  i  jej  podział.  Układ  SI.  Podstawy  teorii  pomiarów.  Przetworniki  pomiarowe.
Charakterystyki  statyczne  i  dynamiczne  przetworników  pomiarowych  i  pozostałych
elementów  toru  pomiarowego.  Przetwarzanie  i  rejestracja  sygnałów  analogowych  i
cyfrowych.  Podział  i  analiza  bł

dów. Opracowanie wyników pomiarów seryjnych. Metody

szacowania niepewno

ci pomiarów. Metody statystyczne w zapewnieniu jako

ci. Klasyfikacja

i wła

ciwo

ci metrologiczne przyrz

dów . Metody i narz

dzia pomiarowe do oceny

dokładno

ci wymiarów. Współrz

dno

ciowa technika pomiarowa: systemy stacjonarne i

mobilne. Metody i sposoby oceny struktury geometrycznej powierzchni. Pomiary elementów
maszyn o zło

onej postaci. Pomiary odchyłek geometrycznych. Racjonalny dobór narz

dzi

pomiarowych. Nadzorowanie przyrz

dów pomiarowych.

Laboratoria:
Analiza dokumentacji technicznej i dobór przyrz

dów pomiarowych. Pomiary wymiarów

uniwersalnymi przyrz

dami pomiarowymi. Optyczne metody pomiarowe. Pomiary mikro- i

makrogeometrii powierzchni. Opracowanie wyników pomiarów seryjnych . Wyznaczanie
charakterystyki

statycznej

czujnika

pneumatycznego. Współrz

dno

ciowe

systemy

pomiarowe: pomiary z wykorzystaniem WMP i ramienia pomiarowego.

Literatura podstawowa:
[1] Jakubiec W., Malinowski J.: Metrologia wielko

ci geometrycznych, WNT Warszawa 2004

[2] Ratajczyk E. : Współrz

dno

ciowa technika pomiarowa, Oficyna Wydawnicza Politechniki

Warszawskiej, Warszawa 2005.

[3] Wyra

anie niepewno

ci pomiaru. Przewodnik, Główny Urz

d Miar 1999

Literatura uzupełniaj

ca:

[1] Mroczka J. : Metrologia : wczoraj - dzi

– jutro, Oficyna Wydawnicza Politechniki

Wrocławskiej, Wrocław1997

[2] Mi

dzynarodowy słownik metrologii - Poj

cia podstawowe i ogólne oraz terminy z nimi

zwi

zane (VIM) PKN-ISO/IEC Guide 99 / Polski Komitet Normalizacyjny. Polski Komitet

Normalizacyjny , Warszawa 2010

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M219 – Miernictwo cieplne i maszynowe

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

L30

Niestacjonarne – I stopie

L18

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: brak wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi metodami pomiaru wielko

charakteryzuj

cych prac

maszyn cieplnych. Zdobycie umiej

tno

ci sporz

dzania bilansów

energii maszyn cieplnych. Zapoznanie si

z budow

i zasad

działania torów pomiarowych

ró

nych wielko

ci fizycznych, opanowanie podstaw analogowych i cyfrowych technik

przetwarzania i akwizycji danych pomiarowych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: kolokwia pisemne z poszczególnych

wicze

laboratoryjnych, wypełnienie sprawozda

Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z kolokwiów

TRE

CI PROGRAMOWE

Laboratoria
Pomiar wilgotno

ci powietrza: Zjawiska fizyczne wykorzystywane w przyrz

dach do pomiaru

wilgotno

ci. Higrometry i psychrometry. Pomiar wilgotno

ci powietrza. Wykresy powietrza

wilgotnego (Moliera i Carriera). Wyznaczenie krzywej nasycenia ciecz-para: Kociołek Papina.
Wyznaczenie zale

ci pomi

dzy temperatur

i ci

nieniem wrz

cej wody. Przyrz

dy do

pomiaru stopnia sucho

ci pary mokrej. Badanie pomp wirowych i wentylatorów: Podział i

zasada działania. Wielko

ci charakterystyczne i wska

niki bezwymiarowe. Charakterystyki

wymiarowe i bezwymiarowe. Współpraca szeregowa i równoległa. Sposoby pomiaru i
regulacji wydajno

ci. Sprawno

ść

pomp wirowych i wentylatorów. Badania spr

ęŜ

arek: Podział

i zasada działania (spr

ęŜ

arki tłokowe,

rubowe, rotacyjne,itp.).Wykresy indykatorowe i ocena

pracy na podstawie wykresu. Współczynniki charakterystyczne. Bilans spr

ęŜ

arki tłokowej i

rubowej.

Wykorzystanie kart A/C do rejestracji danych pomiarowych, budowa przykładowych
wirtualnych przyrz

dów pomiarowych (programy: LabView, Matlab-Simulink). Pomiar

dko

ci obrotowej z wykorzystaniem pr

dnicy tachometrycznej, enkodera optycznego i

przetwornika indukcyjnego (wyznaczanie charakterystyki przetwornika – aproksymacja
danych). Porównanie własno

ci ró

nych przetworników przemieszczenia liniowego

(przetworniki indukcyjne, potencjometryczne, ultrad

kowe). Pomiar przemieszczenia

towego przy u

yciu inklinometru i enkodera absolutnego. Wykorzystanie przetworników

linkowych do pomiaru pr

dko

ci linowej (całkowanie i ró

niczkowanie sygnałów). Rejestracja

siły z zastosowaniem analogowej i cyfrowej filtracji sygnału.

Literatura podstawowa
[1] Fodemski T.R. „Pomiary cieplne” WNT W-wa, 2001.
[2] Praca zbiorowa pod kierunkiem Dietmara Schmida: „Mechatronika”, REA Warszawa

2002.

Literatura uzupełniaj

[1] Craig M., Gillian E.: „Zarys cyfrowego przetwarzania sygnałów”, WKŁ Warszawa 1999
[2] Charun H. Podstawy termodynamiki technicznej cz.1 i 2 Politechnika Koszali

ska 2009

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M220 – Systemy zarz

dzania

rodowiskiem i ekologia

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + S15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + S9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: bez wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawami ekologii i ochrony

rodowiska,

obieg materii i energii w biosferze, skutki działalno

ci człowieka. Zapoznanie si

z systemami

i zasadami wprowadzania w firmach systemu zarz

dzania

rodowiskiem.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach, opracowanie i wygłoszenie referatu.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: obecno

ść

co najmniej na 70% seminariów oraz

wygłoszenie referatu.
Ocena ko

cowa: ocena z referatu.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Poj

cia podstawowe z zakresu ekologii i ochrony

rodowiska. Zasoby przyrody, skutki

oddziaływania człowieka na

rodowisko. Oddziaływanie przemysłu, energetyki, komunikacji i

rolnictwa na

rodowisko. Oddziaływania zanieczyszcze

, podstawy ekotoksykologii. Rola

planowania przestrzennego, problemy rewaloryzacji

rodowiska. Strategia „zrównowa

onego

rozwoju”, racjonalne wykorzystania energii, czysta produkcja, technologie nisko i bezodpadowe,
biotechnologie. Oddziaływania inwestycji na

rodowisko i rozprzestrzeniania si

zanieczyszcze

. Systemy zarz

dzania

rodowiskowego: ISO 14000 i EMAS, definicje, cechy

charakterystyczne systemów, zasady ich wdra

ania w firmach. Polityka ekologiczna

przedsi

biorstwa, aspekty i cele

rodowiskowe. Wybrane technologie i konstrukcje urz

dze

ochrony

rodowiska.

Seminaria

Aktualne problemy ochrony

rodowiska w Polsce. Wykorzystywanie miejscowych

odnawialnych

ródeł energii. Problemy zdrowotne mieszka

ców wielkich miast i wsi.

Produkcja zdrowej

ywno

ci. Cele strategicznych ocen

rodowiska (SOS), zasady ich wykonywania,

problemy z ich wdra

aniem, przegl

d przepisów prawnych ochrony przyrody i

rodowiska. Systemy

zarz

dzania

rodowiskowego oraz zasady ich wdra

ania. Ochrona zasobów wodnych, gleb i

problem zagospodarowania odpadów. Hałas, drgania, wibracje, promieniowanie jako

ródła

cywilizacyjnych zagro

rodowiska.

Literatura podstawowa
[1] Duczmal M., Korytkowski J., Siwa D., Sobczyk M. Tomczak M.: Obowi

zki przedsi

biorstw

w ochronie

rodowiska. WJZ Weka, Warszawa 2003.

[2] Praca zbiorowa. Systemy zarz

dzania

rodowiskowego. Politechnika Krakowska, Kraków

2006.

Literatura uzupełniaj

[1] Umi

ski T.: Ekologia

rodowisko Przyroda. WSiP, Warszawa 1999.

[2] Akty prawne z zakresu Ochrony

rodowiska.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Zdzisław Roszak

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Cieplnej i Procesowej (M-5)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M221 – Urz

dzenia i systemy ochrony

rodowiska

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: bez wymaga

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z systemami i budow

, działaniem,

eksploatacj

oraz zasadami projektowania i doboru urz

dze

stosowanych w instalacjach

ochrony

rodowiska.

Metody dydaktyczne: udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i
test z wykładów.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna oceny z laboratorium i testu z wykładów

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Mechanizmy procesów rozdzielania aerozoli. Suche urz

dzenia odpylaj

ce - zasada

działania, zagadnienia konstrukcyjne, zasady doboru i eksploatacji, zastosowanie. Odpylacze
mokre - działanie, konstrukcje, projektowanie i eksploatacja, zasady doboru. Odkraplanie i
odemglanie gazów. Urz

dzenia i aparaty do usuwania zanieczyszcze

gazowych. Systemy

odprowadzania

cieków. Rodzaje i schematy oczyszczalni

cieków bytowo-gospodarczych i

przemysłowych.

Konstrukcje

podstawowych

urz

dze

oczyszczalni

cieków.

Zagospodarowanie osadów z oczyszczalni. Zanieczyszczenia gleb, rekultywacja i remediacja
gleb. Urz

dzenia do rozdrabniania i mielenia, klasyfikatory, sortowniki separatory. Desorbery

lotnych zwi

zków organicznych. Płuczki, ekstraktory, urz

dzenia do napowietrzenia.

Laboratoria
Wyznaczenie parametrów eksploatacyjnych odpylacza mokrego, Badania skuteczno

działania cyklonów promieniowych i osiowych, Badania skuteczno

ci działania aparatu

przewałowego, Hydraulika kolumn półkowych i z wypełnieniem. Badania skuteczno

działania odkraplaczy. Filtr b

bnowy, pró

niowy - stałe procesu filtracji. Badania procesu

napowietrzana cieczy.

Literatura podstawowa
[1] Warych J.: Oczyszczanie przemysłowych gazów odlotowych. WNT, W-wa 1994.
[2] Kabsch P.: Odpylanie i odpylacze. WNT, W-wa 1992.
[3] Kucowski J., Laudyn D., Przekwas M.: Energetyka a ochrona

rodowiska. WNT, W-wa

1994.

Literatura uzupełniaj

[1] Juda J.: Nowicki M.: Urz

dzenia odpylaj

ce. PWN, W-wa 1979.

[2] Zaj

czkowski J.: Odpylanie w przemy

le. Arkady, W-wa 1990.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Zdzisław Roszak

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Cieplnej i Procesowej (M-5)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M407 - Biomechanika in

ynierska

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Mechanika”, „Wytrzymało

ść

materiałów”

Zało

enia i cele przedmiotu: uzyskanie podstawowej wiedzy w zakresie modelowania

układów mi

ęś

niowo-szkieletowych człowieka, modelowania konstytutywnego tkanek

biologicznych oraz zastosowania symulacji numerycznych i metod do

wiadczalnych dla

wybranych układów biomechanicznych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział studentów w zaj

ciach laboratoryjnych, wykłady z

wykorzystaniem technik multimedialnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i
sprawozda

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podstawy statyki, kinematyki i dynamiki układów mi

ęś

niowo-szkieletowych człowieka.

Biomechaniczne aspekty bada

tkanki

ywej. Podstawy bada

wytrzymało

ciowych

materiałów tkankowych. Zastosowanie metod do

wiadczalnej analizy napr

ęŜ

biomechanice. Równania konstytutywne i modele fizyczne tkanki kostnej. Teoria
funkcjonalnej adaptacji i modele spr

ęŜ

ysto

ci adaptacyjnej. Podstawy biomechaniki zderze

Biomechanika kr

gosłupa i stawu biodrowego. Podstawy biomechaniki stomatologicznej.

Symulacje numeryczne oraz analiza MES w biomechanice.
Laboratoria
Badania własno

ci wytrzymało

ciowych tkanki kostnej. Pomiary na stanowisku do bada

wysiłkowych ko

czyn człowieka. Badanie zdolno

ci ruchowych palców r

ki. Tensometria

elektrooporowa w biomechanice stomatologicznej - pomiary odkształce

uchwy i z

bów w

zwarciu zgryzowym. Stabilizatory zewn

trzne w ortopedii i traumatologii. Identyfikacja

stanów pracy układu biomechanicznego: stabilizator – wydłu

ana ko

czyna z

zastosowaniem

symulacyjnych

bada

laboratoryjnych.

Opracowanie

dokumentacji

technicznej wybranych elementów zaopatrzenia rehabilitacyjnego i pourazowego.

Literatura podstawowa:
[1] B

dzi

ski R.: Biomechanika in

ynierska. Oficyna Wyd. Polit. Wrocł., Wrocław 1997.

[2] Nał

cz M. (pod red.): Biocybernetyka i In

ynieria Biomedyczna 2000 – t. 5, Biomechanika

i In

ynieria Rehabilitacyjna, Akad. Oficyna Wyd. EXIT, Warszawa 2004.

Literatura uzupełniaj

ca:

[1] Tadeusiewicz R., Augustyniak P.: Podstawy in

ynierii biomedycznej. Oficyna Wyd. AGH,

Kraków 2009.

[2] Kutz M. (ed.): Biomedical engineering and design handbook – vol.1, 2, McGraw-Hill, NY

2009.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Grzegorz Milewski, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Mechaniki Stosowanej (M-1)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M408 – Mechanika materiałów

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + P15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + P9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Wytrzymało

ść

materiałów

Zało

enia i cele przedmiotu: Zapoznanie si

ze zjawiskami fizycznymi zachodz

cymi w

odkształcanych materiałach, opanowanie elementów budowy modeli materiałów, nabycie
umiej

tno

ci rozwi

zywania podstawowych zagadnie

mechaniki kontinuum.

Metody dydaktyczne: wykład multimedialny, aktywny udział studentów w rozwi

zywaniu

typowych zada

wiczeniach, indywidualne rozwi

zanie zada

o podwy

szonym stopniu

trudno

ci pod opiek

prowadz

cego.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie projektów.
Ocena ko

cowa: ocena z projektów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zjawiska fizyczne zachodz

ce w odkształcanych materiałach konstrukcyjnych: stan

spr

ęŜ

ysty materiału, płyni

cie plastyczne, pełzanie i relaksacja, przemiany fazowe

wymuszone

odkształceniem,

ewolucja

mikro-uszkodze

Jednowymiarowe

modele

materiałów: spr

ęŜ

ystego i spr

ęŜ

ysto-plastycznego, elementarne modele reologiczne (lepko-

spr

ęŜ

yste, lepko-plastyczne), modele materiałów, które podlegaj

przemianie fazowej,

modele ewolucji uszkodze

w materiałach plastycznych i kruchych. Elementy stanów

zło

onych: tensor napr

ęŜ

, niezmienniki tensora napr

ęŜ

enia, tensor małych odkształce

niezmienniki tensora odkształcenia, sprowadzanie tensorów napr

ęŜ

i odkształce

postaci diagonalnej, napr

ęŜ

enia i odkształcenia główne. Podstawowe liniowe i nieliniowe

modele konstytutywne w stanach wieloosiowych: materiał spr

ęŜ

ysty, materiał spr

ęŜ

ysto-

plastyczny ze wzmocnieniem liniowym, materiały lepko-spr

ęŜ

yste i lepko-plastyczne,

materiały podlegaj

ce przemianie fazowej (spontanicznej, wymuszonej odkształceniem),

materiał plastyczny zawieraj

cy pola mikro-uszkodze

(model zale

ny od odkształce

materiał kruchy zawieraj

cy pola mikro-uszkodze

(model zale

ny od napr

ęŜ

Zastosowanie modeli materiałowych w prostych jedno- i dwu-osiowych stanach napr

ęŜ

enia.

Projekty
Wyznaczanie napr

ęŜ

przy zadanych odkształceniach. Wyznaczanie ewolucji odkształce

i napr

ęŜ

w funkcji czasu. Wyznaczanie stopnia przemiany fazowej – całkowanie

kinetycznego równania ewolucji fazy wtórnej. Całkowanie kinetycznego prawa ewolucji
uszkodze

i wyznaczanie parametru uszkodzenia. Całkowanie modeli materiałowych

w elementarnych przypadkach wieloosiowych. Zastosowanie modeli materiałowych
w konstrukcjach pracuj

cych w stanach prostych i zło

onych.

Literatura podstawowa
[1] Nowacki W.: Teoria spr

ęŜ

ysto

ci. PWN, Warszawa 1970.

[2] Walczak J.: Wytrzymało

ść

materiałów oraz podstawy teorii spr

ęŜ

ysto

ci i plastyczno

ci.

PWN, 1978.

Literatura uzupełniaj

[1] Fung Y. C.: Podstawy mechaniki ciała stałego. PWN, Warszawa 1969
[2]

yczkowski M.: Obci

ąŜ

enia zło

one w teorii plastyczno

ci. PWN, Warszawa 1973.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M409 – Mechanika materiałów

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

W15 + P15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + P9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Wytrzymało

ść

materiałów”

Zało

enia i cele przedmiotu: opis materiałów w postaci funkcji napr

ęŜ

enie-odkształcenie,

przedstawienie istniej

cych zastosowa

praktycznych w konstrukcjach in

ynierskich

Metody dydaktyczne: samodzielne rozwi

zywanie zada

projektowych

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie projektów indywidualnych i kolokwium
zaliczeniowe
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z obydwu cz

ęś

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zwi

zek zale

ci mechanicznych z budow

materii; opis oddziaływa

dla polimerów,

metali i ceramiki; potencjały oddziaływa

; metody mechaniki kwantowej, fizyki ciała stałego i

fenomenologiczne; mo

liwo

ci okre

lania charakterystyk

. Materiały funkcjonalne.

Materiały magneto- i elektroreologiczne. Sensory i aktuatory – materiały piezoelektryczne.
Materiały o strukturze gradientowej. Nanostruktury i nanomaszyny. Dobór a projektowanie
materiałów; mo

liwo

ci budowy nowych materiałów kompozytowych.

Projekty
Wyznaczanie napr

ęŜ

resztkowych w procesie wytwarzania płyt kompozytowych metod

RTM (Resin Transfer Moulding). Budowa sieci neuronowych w problemach prognozowania
własno

ci mechanicznych stali konstrukcyjnych. Zastosowanie pakietu MES ABAQUS do

analizy procesów wytłaczania.

Literatura podstawowa
[1] Muc A., Mechanika kompozytów włóknistych, Ksi

garnia Akademicka, Kraków 2003.

[2] Muc A., Optymalizacja struktur kompozytowych i procesów technologicznych ich
wytwarzania, Ksi

garnia Akademicka, Kraków 2005.

Literatura uzupełniaj

[1] Bhushan B., Handbook of nanotechnology, Springer 2004.
[2] Nalwa H.S., Nanostructured materials and nanotechnology, Academic Press, 2000.
[3] Paleczek W., Mathcad 2001 Professional, Akad. Oficyna Wydaw. EXIT, Warszawa; 2003

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Aleksander Muc

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn – (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M410 – MES we współczesnych obliczeniach in

ynierskich

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Mechanika ogólna, Wytrzymało

ść

materiałów, Podstawy i zastosowania in

ynierskie MES

Zało

enia i cele przedmiotu: poszerzenie praktycznej umiej

tno

ci stosowania

komercyjnego pakietu ANSYS do oblicze

konstrukcji in

ynierskich metod

elementów

sko

czonych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych; samodzielna praca z

programem ANSYS.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: samodzielne wykonanie i zreferowanie zadania
modelowania i obliczenia dla wskazanych konstrukcji
Ocena ko

cowa: ocena za przeprowadzon

prezentacj

wykonanego zadania

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Informacja o dost

pnych pakietach komercyjnych. Narz

dzia pakietu ANSYS dedykowane

do konstrukcji belkowych. Poszerzenie wiadomo

ci o modelowaniu: układy współrz

dnych,

select logic. Współpraca z programami CAD. Narz

dzia i metody analizy nieliniowej.

liwo

ci cz

ęś

ci optymalizacyjnej pakietu. Zasady i narz

dzia tworzenia jako

ciowo

dobrych siatek elementów (smart sizing, mapped meshing, ICEM CFD). Idea i zasady sub-
modelingu. Narz

dzia do analizy termicznej. Analiza dynamiczna konstrukcji (cz

sto

własne, wymuszenie harmoniczne).
Laboratoria
Praktyczna realizacja przykładów zada

omawianych na wykładzie. Zastosowanie

poznawanych narz

dzi programu ANSYS w indywidualnych projektach. Realizacja i

prezentacja rozwi

zania wybranego problemu konstrukcyjnego.

Literatura podstawowa
[1] Łaczek S.: Wprowadzenie do systemu elementów sko

czonych ANSYS. PK, Kraków,

1999.

[2] System Help pakietu ANSYS 12.1

Literatura uzupełniaj

[1] Zagrajek T., Krzesi

ski G., Marek P.: Metoda elementów sko

czonych w mechanice

konstrukcji.

wiczenia z zastosowaniem systemu ANSYS, Ofic. Wyd. Politechniki

Warszawskiej, 2005.

[2] Kleiber M.: Komputerowe metody mechaniki ciał stałych, Mechanika techniczna, Tom XI,

Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1995

[3] Waszczyszyn Z., Cicho

Z., Radwa

ska M.: Metoda elementów sko

czonych w

stateczno

ci konstrukcji, Arkady 1990

[4] B

k R., Burczy

ski T., Wytrzymało

ść

materiałów z elementami uj

cia komputerowego,

WNT 2001

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod – nazwa
przedmiotu

M411 – MES we współczesnych obliczeniach in

ynierskich

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Wytrzymało

ść

materiałów”.

Zało

enia i cele przedmiotu: jest prezentacja mo

liwo

ci komputerowego wspomagania

projektowania pojedynczych elementów konstrukcji jak i procesów technologicznych.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, samodzielne wykonanie

co najmniej dwóch projektów.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie projektów indywidualnych i kolokwium
zaliczeniowe.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna z obydwu cz

ęś

ci.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Pakiety MES do oblicze

konstrukcji (ABAQUS, ANSYS, NISA, IDEAS, CHAOS, D-LEARN)

– porównanie, opis mo

liwo

ci, ocena krytyczna, pakiety MES do analizy procesów

technologicznych (FIDAP, MOLDFLOW, C-MOLD, POLYFLOW, CADMOLD-3) –
porównanie, opis mo

liwo

ci, ocena krytyczna, Mechanika p

kania i problemy zm

czeniowe;

sposób dyskretyzacji problemu; reprezentacja obci

ąŜ

; linowa i nieliniowa mechanika

kania; wyznaczanie współczynników K i G oraz całki Rice’a; ocena granicznej liczby cykli

czeniowych; sposoby aproksymacji dla zada

rednio- i wysokocyklicznych w zadaniach

spr

ęŜ

ystych i spr

ęŜ

ysto-plastycznych; modelowanie otwarcia szczeliny wraz z lokalnym

wyboczeniem Zadania dynamiki i drga

swobodnych konstrukcji; sposób dyskretyzacji

problemu; opis wymusze

dynamicznych; metody opisu (kinematyczna, dynamiczna i

odwrotna); metodyka opisu przekazywania oddziaływa

pomi

dzy elementami konstrukcji

(warianty joints); warunki zbie

ci rozwi

, Zagadnienia optymalizacji konstrukcji;

analiza wra

liwo

ci; algorytmy optymalizacji; zbie

ść

rozwi

, Problemy modelowania

zada

fizycznie nieliniowych – plastyczno

ść

, lepko-spr

ęŜ

ysto

ść

, lepko-plastyczno

ść

;

piezoelektryki, kryteria zniszczenia

Laboratoria
Rozwi

zywanie zada

MES przy zastosowaniu pakietów ABAQUS i NISA zada

indywidualnych dotycz

cych:

1. Mechaniki p

kania

2. Problemów zm

czeniowych

3. Dynamiki konstrukcji
4. Zada

optymalizacji

5. Zniszczenia konstrukcji w zakresie spr

ęŜ

ysto-plastycznym

Przewidywana znaczna ingerencja prowadz

cego, przede wszystkim w postaci podania w

punktach, w jaki sposób i przy u

yciu, jakich komend nale

y budowa

model MES.

Literatura podstawowa
[1] Muc A. Optymalizacja struktur kompozytowych i procesów technologicznych ich

wytwarzania, Ksi

garnia Akademicka, Kraków 2005.

[2] Rakowski G., Kacprzyk Z., Metoda Elementów Sko

czonych w mechanice konstrukcji,

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M412 - Metody optymalnego projektowania

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Wytrzymało

ść

materiałów”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z metodami optymalnego

projektowania, zdobycie przez nich umiej

tno

ci formułowania i rozwi

zywania prostych

problemów optymalizacji in

ynierskiej.

Metody dydaktyczne: udział w zaj

ciach laboratoryjnych, samodzielne rozwi

zywanie

prostych problemów optymalizacji elementów konstrukcji.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratorium na podstawie rozwi

zania

indywidualnego zadania optymalizacji.
Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Formułowanie problemów optymalnego kształtowania. Funkcja celu, zmienne decyzyjne,
ograniczenia.

Poszukiwanie

minimum

funkcji

bez

ogranicze

Ogólne

zadanie

programowania matematycznego. Klasyczna metoda mno

ników Lagrange’a. Warunki

Kuhna Tuckera. Algorytm Simplex do rozwi

zywania zada

programowania liniowego.

Metody gradientowe poszukiwania minimum funkcji przy ograniczeniach. Metoda gradientów
sprz

ęŜ

onych, metoda kierunków dopuszczalnych. Metody optymalizacji oparte na koncepcji

sekwencyjnych aproksymacji. Sekwencyjne liniowe programowanie. Metoda ruchomych
asymptot w zadaniach nieliniowego programowania. Przykłady optymalizacji konstrukcji
in

ynierskich. Dobór zmiennych decyzyjnych, wybór funkcji celu i ogranicze

. Optymalizacja

tów i układów pr

towych przy ró

norodnych sformułowaniach problemu kształtowania.

Laboratoria
Poszukiwanie minimum funkcji bez ogranicze

, metody gradientowe i bezgradientowe.

Minimalizacja funkcji przy ograniczeniach, metoda mno

ników Lagrange’a. Formułowanie i

rozwi

zywanie zada

programowania liniowego, metoda Simplex. Zastosowanie metody

ruchomych asymptot do rozwi

zywania zada

programowania nieliniowego. Optymalizacja

konstrukcji in

ynierskich na przykładach projektowania konstrukcji pr

towych.

Literatura podstawowa
[1] Ostwald M.: Podstawy optymalizacji konstrukcji, Wydawnictwo Politechniki Pozna

skiej,

2005.

[2] Haftka R.T, Gurdal Z., Elements of structural optimization, Kluwer Academic Publishers,

1992.

Literatura uzupełniaj

[1] Majid K.I.: Optymalne projektowanie konstrukcji, PWN, Warszawa, 1981
[2] Findeisen W., Szymanowski J., Wierzbicki A.: Teoria i metody obliczeniowe optymalizacji,

PWN, 1980.

[3] Stachurski A., Wprowadzenie do optymalizacji, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej,

2009.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Bogdan Bochenek, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Mechaniki Stosowanej (M-1)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M413– Metody optymalnego projektowania

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Podstawy konstrukcji Maszyn”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi metodami optymalizacji na

przykładach zwi

zanych z praktyk

yniersk

. Zdobycie umiej

tno

ci formułowania i

rozwi

zywania zada

optymalizacji z zakresu budowy maszyn.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych, samodzielne wykonanie dwóch projektów z zakresu optymalizacji
konstrukcji.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: obecno

ść

na wykładach i zaliczenie projektów

wykonanych w trakcie zaj

ęć

laboratorium komputerowego.

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona ocen z laboratorium (0,5) i wykładów (0,5).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zasady konstrukcji oraz ogólne sformułowanie zadania optymalizacyjnego i
polioptymalizacyjnego. Metody analityczne: zadania otymalizacji statycznej bez ogranicze

zadnia optymalizacji statycznej z ograniczeniami równo

ciowymi zadania optymalizacji

statycznej z ograniczeniami nierówno

ciowymi. Metody statystyczne: metoda

systematycznego przeszukiwania, metoda Monte Carlo, metody losowych przyrostów,
metoda Brooksa. Metody deterministyczne: metody poszukiwania minimum funkcji kierunku:
złotego podziału, interpolacji kwadratowej, metoda siecznych. Metody poszukiwanie
minimum funkcji bez ogranicze

: metody bezgradientowe Gaussa-Seidela i metoda Powella

oraz gradientowe najwi

kszego spadku oraz gradientu sprz

ęŜ

onego. Metody optymalizacji

statycznej z ograniczeniami w formie funkcji kary. Prezentowanie przykładów zastosowania
wybranych metod w budowie maszyn i urz

dze

Laboratoria
Oddanie i zaliczenie 2

wicze

składaj

cych si

z oblicze

i rysunku konstrukcji b

cej

przedmiotem optymalizacji, przykładowe

wiczenia to: optymalizacja wymiarów rurowego

wałka skr

tnego z zako

czeniem wielokartowym ze stali spr

ęŜ

ynowej, optymalizacja

cznika z kołnierzami ze stopu Al. I otworami na

ruby ze stali nierdzewnej, optymalizacja

zbiornika walcowego z dnami eliptycznymi na LPG (35 bar) na naczep

samochodow

przy

kryterium minimum ci

ęŜ

aru lub minimum kosztów, optymalizacja przeło

w przekładniach

batych oraz optymalizacja geometrii zaz

bie

przy kryterium wytrzymało

ci zm

czeniowej.

Literatura podstawowa
[1] Osi

ski Z., Wróbel J.: Teoria konstrukcji, PWN, W-wa 2001.

[2] Stadnicki J.: Teoria i praktyka rozwi

zywania zada

optymalizacji, WNT, W-wa 2006.

[3] Dziama A.: Metodyka konstruowania maszyn, PWN, W-wa 1995.

Literatura uzupełniaj

[1] Urbaniec K., Optymalizacja w projektowaniu aparatury, WNT, W-wa 1989.
[2] Osi

ski Z., Podstawy konstrukcji maszyn, WNT, W-wa 1999.

[3] Gokun W.B., Zmniejszenie ci

ęŜ

aru maszyn, WNT, W-wa 1974

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Jan Ry

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M414 - Metody optymalnego projektowania

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + Lk15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + Lk9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Matematyka”

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z podstawowymi zagadnieniami dotycz

cymi

optymalnego projektowania. Zapoznanie si

z wybranymi metodami wyznaczania

optymalnych rozwi

zada

w zastosowaniu do projektowania maszyn.

Metody dydaktyczne: obecno

ci oraz prowadzenie notatek z wykładów, aktywny udział

w zaj

ciach laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna oceny z laboratorium i testu z wykładów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Definicja i rodzaje optymalizacji. Optymalizacja wielokryterialna, przykłady. Dziedziny i
przykłady zastosowa

programowania nieliniowego. Minima i maksima: lokalne i globalne,

proste  przykłady.  Ograniczenia  aktywne  i  nieaktywne.  Twierdzenie  Sylvestra  oraz  przykład
jego  zastosowania.  Gradient  i  hesjan  funkcji;  przykład.  Sformułowanie  zadania
programowania  kwadratowego.  Minimum  globalne  półoznaczonej  dodatnio  formy
kwadratowej.  Metoda  Gramma–Schmidta.  Sympleks,  jego  cechy  oraz  parametry.  Podziały
metod, przygotowanie zadania oraz analiza wyników optymalizacji. Metody optymalizacji bez
ogranicze

ograniczeniami.

Metody

bezgradientowe:

poszukiwa

prostych,

z minimalizacj

, z ewolucj

, metody gradientowe, bezpo

rednie i aproksymacyjne.

Minimalizacja kierunkowa, przykłady. Metody: Rosenbrocka, Neldera–Meada, gradientu
sprz

ęŜ

onego

zmiennej

metryki.

Ogólna

charakterystyka

metod

minimalizacji

z ograniczeniami; funkcja kary, przykład z interpretacj

graficzn

. Programowanie liniowe

i kwadratowe, metody wykorzystuj

ce ewolucj

oraz podstawy oceny metod i algorytmów

optymalizacji.
Laboratoria
Formułowanie i rozwi

zywanie zada

dotycz

cych optymalizacji projektowanych układów

mechanicznych. Praktyczne problemy optymalizacji liniowej i nieliniowej – przykłady w
pakietach: Mathematica, Maple i MathCAD. Wykorzystanie algorytmów ewolucyjnych.
Przykłady optymalnego modelowania konstrukcji w systemach: Cathia, Ansys, Adams.
Literatura podstawowa
[1] Goli

ski J.: Metody optymalizacyjne w projektowaniu technicznym. WNT, Warszawa 1974

[2] Michalewicz Z.: Algorytmy genetyczne + strukt. danych = prog. ewol. WNT, W-wa 1999.
Literatura uzupełniaj

[1] Osyczka A., Evolutionary Algorithms for Single and Multicriteria Design Optimization,

Physica Verlag, A Springer–Verlag Company, Heidelberg, New York 2002.

[2] W

R., Metody programowania nieliniowego. WNT, Warszawa 1986.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Andrzej Grzyb, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów Szynowych (M-8)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M415 – Maszyny robocze i urz

dzenia transportowe

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Podstawy konstrukcji maszyn”.

Zało

enia i cele przedmiotu: studenci zapoznaj

z budow

podstawowych maszyn

roboczych oraz urz

dze

transportu bliskiego.

Metody dydaktyczne: aktywny udział w laboratoriach, opracowanie sprawozda

wicze

laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek
i sprawozda

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podział maszyn roboczych. Podstawowe charakterystyki. Typowe zespoły maszyn
roboczych. Układy nap

dowe: mechaniczne, elektryczne, hydrauliczne. Maszyny do robót

ziemnych. Maszyny drogowe. Struktury urz

dze

transportu bliskiego. Suwnice,

urawie,

wigi, przeno

niki. Układy sterowania w maszynach roboczych i systemach transportowych.

Laboratoria
Badanie układów nap

dowych maszyn roboczych: elektrycznych, hydraulicznych,

pneumatycznych. Badania przekładni hydrostatycznej w maszynach mobilnych. Badania
układu sterowania osprz

tu koparki. Badania funkcjonalne zdalnego systemu sterownia

prac

suwnicy podwieszonej KBK. Adaptacyjne sterowanie prac

hydraulicznego zespołu

nap

du d

wigu. Badanie procesów roboczych kruszenia materiałów.

Literatura podstawowa
[1] Brach I., Tyro G.: Maszyny ci

gnikowe do robót ziemnych. WNT, Warszawa 1986.

[2] Garbacik A.: Studium projektowania układów hydraulicznych. Wyd. Ossolineum, Wrocław

1997.

[3] Osi

ski Z., Wróbel J.: Teoria konstrukcji maszyn. PWN, Warszawa 1982.

[4] Pi

tkiewicz A., Sobolski R.: D

wignice. WNT, Warszawa t. I i II 1977.

Literatura podstawowa
[1] Madej J.: Mechanika transmisji momentu trakcyjnego. Oficyna Wydawnicza Politechniki

Warszawskiej, Warszawa 2000.

[2] Osi

ski Z., Bajon W., Szucki T.: Podstawy konstrukcji maszyn. PWN, Warszawa 1978.

[3] Oziemski S.: Efektywno

ść

eksploatacji maszyn. Podstawy techniczno – ekonomiczne.

Wydawnictwo ITE, Radom 1999.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Stanisław Michałowski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Konstrukcji Maszyn (M-3)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M416 – Pojazdy samochodowe

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Podstawy konstrukcji maszyn”

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z budow

i badaniem pojazdów

samochodowych, ich klasyfikacj

, wymaganiami dotycz

cymi bezpiecze

stwa i komfortu.

Metody dydaktyczne: wykłady i demonstracyjne badania laboratoryjne i drogowe.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna oceny z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Klasyfikacja pojazdów drogowych (wg ECE No 13), motocykle, samochody osobowe,
ci

ęŜ

arowe 4-kołowe i wieloosiowe, ci

gniki. Podstawowe wymagania dotycz

bezpiecze

stwa samochodu, przepisy prawne, homologacja, obowi

zkowe przegl

rejestracyjne, badania diagnostyczne. Opory ruchu pojazdu. Przyczepno

ść

i tarcie opony

wzgl

dem jezdni, rodzaje opon, oznaczenia, charakterystyki po

lizgu i znoszenia.

Przyspieszanie i hamowanie, jazda po torze prostoliniowym i krzywoliniowym. Podsterowno

ść

i nadsterowno

ść

. Procedury ISO oceny kierowalno

ci pojazdów. Schematy układów

nap

dowych, nap

d na o

przedni

, tyln

, nap

d na 4 koła. Sprz

gła tarciowe,

hydrodynamiczne. Skrzynie biegów stopniowe i bezstopniowe, manualne i automatyczne.
Mechanizmy ró

nicowe. Zawieszenia zale

ne i niezale

ne, aktywne, amortyzatory. Układ

kierowniczy, wymagania, wspomaganie hydrauliczne i elektryczne. Układ hamulcowy,
wymagania, konfiguracje, hamulce b

bnowe i tarczowe, korektory siły hamowania,

wspomaganie, układy przeciw blokowaniu kół (ABS), czujniki, sterownik.
Laboratoria
Wyznaczanie rozkładu mas pojazdu: poło

enie

rodka masy wzgl

dem osi, wysoko

ść

rodka

masy. Wyznaczanie charakterystyk zawiesze

i układu kierowniczego, promienia zataczania

koła. Badanie parametrów ruchu prostoliniowego i krzywoliniowego, aparatura pomiarowa
stosowana w badaniach drogowych samochodów. Badanie dynamiki samochodu,
rozp

dzanie, hamowanie. Porównanie wska

nika skuteczno

ci hamowania wyznaczonego na

stanowisku diagnostycznym i w próbie drogowej. Wyznaczanie bł

dów wskaza

szybko

ciomierza i licznika kilometrów. Zu

ycie paliwa w ró

nych warunkach ruchu pojazdu.

Pokazy demonstracyjne budowy nowoczesnych samochodów ci

ęŜ

arowych oraz pomiary

parametrów ich ruchu (np. ekstremalnego hamowania).
Literatura podstawowa
[1]

Prochowski L.: Mechanika ruchu. Pojazdy samochodowe. WKiŁ, W-wa 2005.

Literatura uzupełniaj

[1] Kleczkowski A.: Budowa samochodów. Wyd. Polit. Warsz., W-wa 1973.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Prof. dr hab. in

. Józef Knapczyk

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów samochodowych i Silników

Spalinowych (M-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M417 -

rodki transportu szynowego

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Podstawy konstrukcji maszyn”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z klasyfikacj

, oznaczeniami, budow

działaniem

rodków transportu szynowego i ich najwa

niejszych podzespołów.

Metody dydaktyczne: obecno

ci oraz prowadzenie notatek z wykładów, aktywny udział

w zaj

ciach laboratoryjnych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek.
Ocena ko

cowa:

rednia arytmetyczna oceny z laboratorium i testu z wykładów.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Charakterystyka transportu szynowego i jego cechy. Koleje konwencjonalne i
niekonwencjonalne. Mi

dzynarodowe organizacje transportu szynowego. Klasyfikacja i

oznaczenia eksploatacyjne pojazdów szynowych wg PN i przepisów mi

dzynarodowych.

Ogólna konstrukcja pojazdów. Podstawowe podzespoły i elementy konstrukcyjne. Wózki
nap

dne i toczne, zestawy kołowe i ich prowadzenie, uło

yskowanie, uspr

ęŜ

ynowanie I i II

stopnia, oparcia nadwozia na wózkach oraz sposoby przenoszenia sił poci

gowych i

hamuj

cych, urz

dzenia ci

głowo–zderzne. Układy hamulcowe i zasada działania

zespolonych hamulców samoczynnych. Pojazdy nap

dowe trakcji elektrycznej, systemy

zasilania. Usytuowanie elektrycznych silników trakcyjnych, sprz

gła i przekładnie

bezpo

rednie. Spalinowe pojazdy trakcyjne. Ogólna budowa i charakterystyka przekładni

mechanicznej, elektrycznej i hydraulicznej. Pojazdy miejskiego transportu szynowego.
Tramwaje klasyczne, wieloczłonowe i niskopodłogowe.

rodki transportu multimodalnego:

wagony niskopodłogowe, wagony kieszeniowe, nadwozia bimodalne.
Laboratoria
Budowa i utrzymanie pojazdów szynowych (lokomotyw, wagonów oraz tramwajów) w
warunkach rzeczywistych – zaj

cia wyjazdowe w lokomotywowniach, wagonowniach oraz

zajezdni tramwajowej. Badanie w warunkach rzeczywistych nacisku osi na tor. Wyznaczanie
charakterystyk napełniania cylindrów hamulcowych w warunkach hamowania nagłego.
Literatura podstawowa
[1] G

sowski W.: Wagony kolejowe. Konstrukcja i badania. WKŁ, Warszawa 1988.

[2] Madej J.: Mechanika transmisji momentu trakcyjnego. Ofic. Wyd. PW, Warszawa 2004.
Literatura uzupełniaj

[1] Romaniszyn Z., Oramus Z., Nowakowski Z.: Podwozia trakcyjnych pojazdów szynowych.

WKŁ, Warszawa 1989.

[2] Romaniszyn Z., Wolfram T: Nowoczesny tabor szynowy. Wyd. Spec. IPSz, Kraków 1997.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Andrzej Grzyb, prof. PK

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów Szynowych (M-8)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M418 - Chłodnictwo, klimatyzacja i wentylacja

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + C15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + C9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Termodynamika”

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z teoretycznymi podstawami techniki

chłodniczej i klimatyzacyjnej

Metody dydaktyczne: wykłady ilustrowane prezentacj

komputerow

wiczenia tablicowe

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

na podstawie zdanych

kolokwiów, zaliczenie sprawdzianu z wiedzy teoretycznej.
Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona z zaliczenia

wicze

(0.6) i sprawdzianu (0.4).

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podział i zastosowanie urz

dze

bniczych. Metody uzyskiwania niskich temperatur.

Parowe obiegi zi

bnicze. Czynniki zi

bnicze: wła

ciwo

ci czynników, zakres zastosowa

Spr

ęŜ

arkowe urz

dzenia zi

bnicze. Urz

dzenia i aparaty stosowane w chłodnictwie.

Powietrze wilgotne. Wykres i-x dla powietrza wilgotnego. Komfort cieplny, parametry
powietrza w pomieszczeniu, parametry obliczeniowe powietrza zewn

trznego. Parametry

powietrza na wlocie do pomieszczenia,

ródła obci

ąŜ

enia cieplnego. Ilo

ść

powietrza

dostarczanego. Procesy uzdatniania powietrza. Wybrane systemy klimatyzacji. Cele
wentylacji. Zanieczyszczenia powietrza wewn

trznego i zewn

trznego. Urz

dzenia do

oczyszczania powietrza. Odci

gi miejscowe i kurtyny powietrzne. Wentylatory i systemy

rozdziału powietrza. Wentylacja pomieszcze

wiczenia

Przemiany termodynamiczne gazów w obszarze pary mokrej i przegrzanej: wrzenie,
skraplanie, spr

ęŜ

anie, dławienie. Posługiwanie si

wykresami i tabelami. Spr

ęŜ

arkowe obiegi

jednostopniowe – projektowanie obiegów. Obliczanie zmiany parametrów powietrza w
procesach nagrzewania, chłodzenia, osuszania i nawil

ania. Posługiwanie si

wykresami i-x

Moliera  i  Carriera.  Obliczanie  oporów  przepływu  powietrza  w  instalacjach  wentylacyjnych:
opory  przepływu  tarciowe  i  miejscowe. Wyznaczanie  punktu  współpracy  wentylator  –  kanał
wentylacyjny.
Literatura podstawowa
[1] Gutkowski K. M.: Chłodnictwo i klimatyzacja. WNT, Warszawa 2003.
[2] Bonca Z., Butrymowicz D., Targa

ski W., Hajduk T.: Nowe czynniki chłodnicze i no

niki

ciepła. Masta, Gda

sk 2004.

Literatura uzupełniaj

[1] Recknagel H. i in.: Poradnik Ogrzewanie i Wentylacja. EWFE, Gda

sk 1994.

[2] Jones W.P.: Klimatyzacja. Arkady, Warszawa 2001.

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Marek Litwin

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut In

ynierii Cieplnej i Procesowej (M-5)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M419 – Maszyny i urz

dzenia energetyczne

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + C15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + C9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: podstawy termodynamiki i wymiany ciepła.

Zało

enia i cele przedmiotu: ogólne zapoznanie si

z budow

, zasadami działania oraz

podstawami oblicze

maszyn i urz

dze

stosowanych w energetyce.

Metody dydaktyczne: wykłady z prezentacj

multimedialn

oraz aktywny udział w zaj

ciach

wiczeniowych.

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie

wicze

na podstawie kolokwium

zaliczeniowego.
Ocena ko

cowa: ocena z kolokwium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Przemiany energetyczne. Układy, parametry pracy, podstawowe i pomocnicze maszyny oraz
urz

dzenia energetyczne w elektrowniach, elektrociepłowniach, ciepłowniach oraz

siłowniach zakładów przemysłowych. Sprawno

ść

siłowni cieplnych i sposoby jej

podnoszenia. Zasada działania, budowa i bilans cieplny kotłów energetycznych. Budowa i
działanie turbin energetycznych. Ruroci

gi siłowni cieplnych. Armatura w energetyce. Układy

zasilania paliwem, odpopielania i od

lania oraz odpylania i odsiarczania spalin.

Urz

dzenia otwartych i zamkni

tych układów zaopatrzenia w wod

. Budowa, zasada pracy,

bilanse urz

dze

pomocniczych siłowni cieplnych. Budowa, działanie i parametry

konwencjonalnych i kondensacyjnych kotłów grzewczych. Nadzór i diagnostyka techniczna
maszyn i urz

dze

energetycznych.

wiczenia

Obliczanie sprawno

ci obiegów siłowni cieplnych oraz ich podstawowych maszyn i urz

dze

energetycznych. Okre

lenie zapotrzebowania na paliwo i jego kosztów. Wyznaczanie

rednicy przewodów do przesyłu czynników roboczych. Obliczenia grubo

cianek

elementów maszyn i urz

dze

energetycznych pracuj

cych poni

ej i powy

ej temperatury

granicznej. Obliczenia bilansowe urz

dze

energetycznych.

Literatura podstawowa
[1] Laudyn D., Pawlik M., Strzelczyk F.: Elektrownie, Warszawa WNT 2000.
[2] Kutz M. (editor): Mechanical Engineers’ Handbook. Third Edition. Book 4. Energy and

Power. John Wiley & Sons, Hoboken, New Jersey, USA 2006.

[3] Łopata S.: Paliwa i kotły grzewcze, t. III pracy zbiorowej: Audyt energetyczny na potrzeby

termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków. Politechnika Krakowska, CJ,
Kraków 2009.

Literatura uzupełniaj

[1] Chmielniak T.: Technologie energetyczne. WT-T, Warszawa 2008.
[2] Recknagel H. i inni: Ogrzewnictwo, klimatyzacja, ciepła woda, chłodnictwo. OMNI SCALA

Wrocław 2008.

[3] Albert J. i inni: Systemy centralnego ogrzewania i wentylacji. Poradnik dla projektantów i

instalatorów. WN-T, Warszawa 2007.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M420 - Silniki spalinowe

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Mechanika ogólna, Termodynamika,

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie z podstawami działania i konstrukcj

tłokowych

silników spalinowych

Metody dydaktyczne: wykład z prezentacj

multimedialn

, aktywny udział w realizacji

wicze

laboratoryjnych, opracowanie sprawozda

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: Zaliczenie ustne laboratoriów.
Ocena ko

cowa:

rednia z kolokwium zaliczeniowego (0.5) i z zaliczenia laboratoriów (0.5)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podział  silników  spalinowych.  Zasada  działania  silników  dwu-  i  czterosuwowych  ZI  i  ZS.
Zasada  działania  silników  przepływowych,  silnika  Wankla  i  Stirlinga.  Podstawy  teoretyczne
działania silników spalinowych. Rzeczywisty obieg cieplny tłokowego silnika czterosuwowego
ZI  i  ZS,  parametry  obiegu.  Systemy  spalania  w  silnikach  spalinowych.  Wska

niki robocze

silników tłokowych:

rednie ci

nienie indykowane, sprawno

ci obiegów rzeczywistych, moc

indykowana i efektywna, moment obrotowy, godzinowe i jednostkowe zu

ycie paliwa.

Metody  regulacji  mocy  silników.  Bilans  cieplny  silnika  spalinowego.  Analiza  konstrukcji
współczesnych  silników  spalinowych:  zespół  kadłuba,  układ  korbowo  tłokowy,  konstrukcja
głowicy,  układ  rozrz

du, układ chłodzenia i smarowania. Omówienie systemów zasilania

silników  ZI  i  ZS.  Problemy  emisji  toksycznych  składników  spalin.  Podstawowe
charakterystyki  silników  spalinowych.  Współpraca  silnika  z  odbiornikami  mocy.  Tendencje
rozwoju  konwencjonalnych

ródeł nap

du. Wymagania eksploatacyjne i ekonomiczne

nowoczesnych

ródeł nap

du.

Laboratoria
Sporz

dzenie podstawowych charakterystyk silnika spalinowego ZI i ZS: charakterystyka

dko

ciowa silnika ZI, regulatorowa silnika ZS, charakterystyki obci

ąŜ

eniowe.

Sporz

dzanie charakterystyki uniwersalnej. Charakterystyka sprawno

ci napełnienia silnika

spalinowego. Pomiar emisji toksycznych składników spalin silnika ZI zasilanego benzyn

lub

paliwem gazowym. Pomiar stopnia zadymienia spalin silnika ZS.
Literatura podstawowa
[1] Rychter T., Teodorczyk A.: Teoria silników tłokowych. WKŁ, W-wa 2006.
[2] Merkisz J.: Ekologiczne problemy silników spalinowych. Wyd. Polit. Pozn., Pozna

1998.

[3] Bernhard M.: Badania trakcyjnych silników spalinowych. WKŁ, W-wa 1970.
Literatura uzupełniaj

[1] Luft S.: Podstawy budowy silników. WKŁ, W-wa 2006.
[2] Materiały z specjalistycznych czasopism i konferencji naukowych.
Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr hab. in

. Marek Brze

ski

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Instytut Pojazdów Samochodowych i Silników

Spalinowych (M-4)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M421 - Obróbka hybrydowa

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: matematyka, fizyka, technologie

informacyjne, podstawy metrologii, podstawy konstrukcji maszyn, podstawy technik
wytwarzania

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie studentów z zaawansowanymi hybrydowymi

procesami i technologiami wytwarzania oraz podstawami obróbki ł

czonej (sekwencyjnej) i

kompletnej

Metody dydaktyczne: wykład, komputerowa symulacja procesów obróbkowych,
do

wiadczenia laboratoryjne

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i
sprawozda

, test z wykładów

Ocena ko

cowa:

rednia wa

ona oceny z laboratorium (0.6) i testu z wykładów (0.4)

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Wykorzystanie zjawisk fizycznych i chemicznych do usuwania naddatku i kształtowania
wła

ciwo

ci warstwy wierzchniej materiału. Podstawowe definicje i klasyfikacja hybrydowych

systemów i procesów wytwarzania. Charakterystyka zjawisk, wska

niki technologiczne,

podstawy projektowania procesów technologicznych oraz charakterystyka urz

dze

dla:

ultrad

kowo wspomaganych procesów skrawania, laserowo wspomaganych procesów

skrawania i dogniatania, procesów skrawania wspomaganych wysokoci

nieniow

strug

cieczy chłodz

co – smaruj

cej, obróbki: elektrochemiczno-

ciernej, elektroerozyjno-

ciernej,

elektrochemiczno

laserowej,

elektrochemiczno-elektroerozyjnej,

elektroerozyjnej

wspomaganej drganiami ultrad

kowymi, elektrochemicznnej wspomaganej drganiami

ultrad

kowymi, elektroerozyjno – mechanicznej. Integracja konwencjonalnych i

niekonwencjonalnych technik kształtowania ubytkowego oraz przyrostowego. Obróbka
hybrydowa sekwencyjna: ł

czona oraz kompletna. Przykłady urz

dze

do obróbki ł

czonej

i kompletnej. Przykłady hybrydowych procesów technologicznych ł

czonych i kompletnych

Laboratoria
Podczas zaj

ęć

laboratoryjnych studenci zostan

zapoznani z podstawami symulacji

komputerowej, projektowaniem procesów technologicznych, budow

urz

dze

oraz

praktyczn

realizacj

procesów hybrydowych na przykładzie:

•

szlifowania elektrochemicznego,

•

szlifowania elektroerozyjnego,

•

obróbki elektrochemicznej wspomaganej ultrad

kowo

•

obróbki elektroerozyjnej wspomaganej ultrad

kowo,

•

hybrydowej obróbki ł

czone (sekwencyjnej): elektroerozyjnej i elektrochemicznej

Literatura podstawowa
[1] Filipowski Ryszard, Marciniak Mieczysław:, Techniki obróbki mechanicznej i erozyjnej,

Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2000.

[2]

ebrowski Henryk:, Techniki Wytwarzania, Obróbka wiórowa,

cierna erozyjna. Oficyna

Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2004.

[3] Ruszaj Adam, Niekonwencjonalne metody wytwarzania elementów maszyn i narzedzi,

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M422 - Programowanie obrabiarek sterowanych numerycznie

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: „Technologie wytwarzania i przetwarzania

materiałów in

ynierskie II”.

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie si

z budow

oraz eksploatacj

obrabiarek

sterowanych numerycznie. Zdobycie umiej

tno

ci podstaw programowania obrabiarek

cznego, warsztatowego oraz wspomaganego komputerem).

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów na podstawie kartkówek i
sprawozda

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium.

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Podstawowe poj

cia. Budowa obrabiarek CNC. Rodzaje układów sterowania. Podstawowe

zasady  i  sposoby  programowania.  Toczenie.  Układy  odniesienia  (absolutny,  przyrostowy,
biegunowy).  Punkt  zerowy.  Przemieszczenia  liniowe.  Interpolacja  kołowa.  Kompensacja
promienia  narz

dzia i zu

ycia ostrza. Toczenie gwintu. Podprogramy, cykle, powtórzenia.

Frezowanie. Układy odniesienia (absolutny, przyrostowy, biegunowy). Punkt zerowy.
Przemieszczenia liniowe. Interpolacja kołowa. Kompensacja promienia narz

dzia i zu

ycia

ostrza. Frezowanie kieszeni i profilowe. Podprogramy, cykle, powtórzenia. Dobór narz

dzi,

parametrów skrawania, kinematyka pracy narz

dzi.

Laboratoria
Budowa poszczególnych zespołów centrum obróbczego (frezarskiego i tokarskiego).
Przemieszczenia w dwóch osiach (tokarka) i trzech osiach (frezarka). Pozycjonowanie.
Panel obsługowy. Wł

czenie i wył

czenie obrabiarki. Wybór programu. Symulacja programu.

Wpisywanie punktów zerowych. Zmiana narz

dzia poprzez MDI. Obróbka konturu i

zagł

bienie kołowe. Prezentacja przykładowych programów. Wykorzystanie programów

CAD/CAM w procesach obróbkowych.

Literatura podstawowa
[1] Grzesik W, Niesłony P., Bartoszuk M.: Programowanie obrabiarek NC/CNC. WNT,

Warszawa, 2006.

[2] Honczarenko J.: Obrabiarki sterowane Numerycznie. WNT, Warszawa, 2008.
[3] Przybylski W., Deja M.: Komputerowo wspomagane wytwarzanie maszyn. WNT,

Warszawa 2007.

Literatura uzupełniaj

[1] Grzesik W.: Podstawy skrawania materiałów metalowych. WNT, Warszawa 1998.
[2] Jemielniak K.: Obróbka skrawaniem. Oficyna wydawnicza Politechniki Warszawskiej,

Warszawa, 1998

[3] Habrat W.: Obsługa i programowanie obrabiarek i robotów. KaBe, Krosno, 2007.

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M423 - Współrz

dno

ciowe systemy pomiarowe

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I

stopie

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: metrologia

Zało

enia i cele przedmiotu: prezentacja współrz

dno

ciowych systemów pomiarowych

mobilnych i stacjonarnych, idei programowania systemów techniki współrz

dno

ciowej i ich

współpracy z CAD, pozyskanie umiej

tno

ci programowania pomiarów

współrz

dno

ciowych i opracowania wyników pomiarów,

Metody dydaktyczne: : wykłady z prezentacjami multimedialnymi, laboratoria aparaturowe

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie obu form zaj

ęć

: laboratoria - zaliczenie

teorii i praktyki pomiarów współrz

dno

ciowych na podstawie kartkówek, wykład: min 70%

obecno

ci lub zaliczenie testu

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Zasada pomiarów współrz

dno

ciowych. Parametryzacja podstawowych geometrycznych

elementów kształtu. Procedury matematyczne w pomiarach współrz

dno

ciowych. Typy

konstrukcji WMP. Systemy mobilne i stacjonarne metrologii współrz

dno

ciowej. Układy

pomiaru przemieszcze

w maszynach współrz

dno

ciowych. Głowice pomiarowe stykowe i

bezstykowe. Procedury kalibracji głowic. Sposoby opisu dokładno

ci WMP – poj

cie bł

du w

przestrzeni. Metody oceny dokładno

ci WMP zgodnie z wymaganiami norm serii PN EN ISO

10360. Wzorce kontrolne do maszyn współrz

dno

ciowych. Znaczenie strategii pomiarowej

w kształtowaniu dokładno

ci pomiarów. Metody fotogrametrii statycznej i dynamicznej w

pomiarach przestrzennych. Skanery optyczne. Współpraca WMP –CAD. Pomiary obiektów o
kształtach skomplikowanych: koła z

bate, krzywki, łopatki turbin. Miejsce techniki

współrz

dno

ciowej we współczesnych systemach wytwórczych.

Laboratoria
Pomiary na współrz

dno

ciowej maszynie pomiarowej, ramieniem pomiarowym, skanerem

optycznym. Opracowanie wyników pomiarów współrz

dno

ciowych. Pomiary brył o

kształtach nieregularnych skanerem optycznym. Ocena dokładno

ci WMP zgodnie z norm

ISO 10360.

Literatura podstawowa:[
[1] Jakubiec W., Malinowski J.: Metrologia wielko

ci geometrycznych, WNT Warszawa 2007

[2] Ratajczyk E. : Współrz

dno

ciowa technika pomiarowa. Oficyna Wyd. PW, Wa-wa 2005.

Literatura uzupełniaj

ca:

[1] Humienny Z. Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS): podr

cznik europejski.

Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 2004.

[2] Ratajczyk E. ,Jakubiec W. : Współrz

dno

ciowa technika pomiarowa : problemy i

zastosowania . Wydawnictwo AT-H, Bielsko-Biała : 2008

[3] Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej, Bielsko-Biała : 2010

Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Dr in

. Barbara Juras

Jednostka realizuj

ca przedmiot

Laboratorium Metrologii Współrz

dno

ciowej

(M-10)

WYDZIAŁ

MECHANICZNY

Kierunek studiów

Mechanika i Budowa Maszyn

Specjalno

ść

wszystkie specjalno

Kod - nazwa
przedmiotu

M424 - Zastosowanie metod analizy termicznej w technice

Rodzaj studiów

Rok

Sem.

Forma zaj

ęć

i liczba godzin

Punkty

ECTS

Stacjonarne – I stopie

III

W15 + L15

Niestacjonarne – I stopie

III

W9 + L9

Wymagania wst

pne – zaliczone przedmioty: Podstawy nauki o materiałach, Materiały

ynierskie

Zało

enia i cele przedmiotu: zapoznanie z nowoczesnymi metodami analizy termicznej

Metody dydaktyczne: aktywny udział w zaj

ciach laboratoryjnych, opracowanie

sprawozda

wicze

laboratoryjnych,

Forma i warunki zaliczenia przedmiotu: zaliczenie laboratoriów i kolokwium ko

cowego

Ocena ko

cowa: ocena z laboratorium

TRE

CI PROGRAMOWE

Wykłady
Znaczenie metod analizy termicznej w technice. Pomiary zmian wła

ciwo

ci fizycznych

badanej substancji lub post

pu reakcji chemicznych podczas kontrolowanego ogrzewania.

Znajomo

ść

temperatur przemian charakterystycznych dla danej substancji. Metody

przebiegu procesów podczas ogrzewania ciała stałego: reakcji rozkładu, utleniania, redukcji
oraz topnienia, krystalizacji i innych przemian fazowych. Przyrz

dy do pomiarów

współczynnika rozszerzalno

ci termicznej. Termograwimetria: pomiary masy próbki

ogrzewanej w kontrolowanej atmosferze, wykresy zale

ci masy próbki od temperatury

(sygnał TG) oraz jej pierwszej pochodnej (DTG). Wykorzystywanie termograwimetrii do
analizy próbek wykazuj

cych zmiany masy podczas ogrzewania, zachodz

ce podczas

reakcji chemicznej (rozkładu, utleniania albo redukcji) czy te

przemiany fizycznej

(parowania, sublimacji lub desorpcji). Termograwimetria w badaniach polimerów.
Termogramy procesów rozkładu i utleniania polimerów do ich identyfikacji i okre

lenie

stabilno

ci termicznej. Przyrz

dy wykorzystywane do pomiarów termograwimetrii. Ró

nicowa

analiza termiczna (DTA - differential thermal analysis). Ró

nicowa kalorymetria skaningowa

(DSC

differential

scanning

calorimetry).

Chromatografia

gazowa,

cieczowa,

cienkowarstwowa, fluidalna. Spektroskopia w podczerwieni. Spektrometria masowa.
Laboratoria
Wyznaczanie współczynników rozszerzalno

ci termicznej materiałów in

ynierskich.

(dylatometer).  Wyznaczanie  temperatur  przemian  fazowych,  topnienia,  spiekania,
rekrystalizacji  stali  specjalnych  (dylatometer).  Badania  procesów  utleniania  i  redukcji
materiałów  proszkowych  (TG+DTA).  Wyznaczanie  temperatury  zeszklenia,  płyni

cia

lepko

ciowego, degradacji termicznej tworzyw sztucznych (DIL+TG+DTA+QMS). Badania

efektów cieplnych towarzysz

cym przy nagrzewaniu okre

lonej substancji (DTA). Analiza

składu gazów powstałych w wyniku reakcji towarzysz

cych ogrzewaniu badanych substancji

(TG+DTA+QMS).

Literatura podstawowa
[1] Robert A.W. Johnstone, Malcolm E. Rose "Spektrometria mas" PWN 2001 Warszawa
[2] Detrich Schultze "Termiczna analiza ró

nicowa" PWN 1974 Warszawa

Literatura uzupełniaj

[1] Zielenkiewicz W.: "Pomiary efektów cieplnych - metody i zastosowania" Centrum

Upowszechniania Nauki PAN Warszawa 2000