QPrint

UKD 624.042:69.001.2

POLSKA NORMA

Numer: PN-82/B-02003

Tytuł: Obciążenia budowli - Obciążenia zmienne

technologiczne - Podstawowe obciążenia
technologiczne i montażowe

Grupa ICS: 91.080.01

SPIS TREŚCI

1. WSTĘP
1.1. Przedmiot normy
1.2. Zakres stosowania normy
1.3. Określenia
1.4. Podstawowe oznaczenia
2. ZASADY USTALANIA OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH
2.1. Wartości charakterystyczne
2.2. Podział obciążeń zmiennych
2.3. Obciążenia od maszyn, urządzeń i składowanych materiałów
2.4. Wartości charakterystyczne obciążeń od maszyn i urządzeń
2.5. Obciążenie od tymczasowych ścianek działowych
2.6. Dokumentacja projektowa
3. WARTOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH TECHNOLOGICZNYCH I MONTAŻOWYCH
3.1. Wartości całkowite i ich części długotrwałe
3.2. Obciążenie zmienne równomiernie rozłożone
3.3. Długotrwała część obciążenia zmiennego równomiernie rozłożonego
3.4. Obciążenie ściankami działowymi
3.5. Obciążenia skupione pionowe
3.6. Obciążenie poziome
3.7. Obciążenie skupione od zwierząt w budownictwie inwentarskim
3.8. Siły tarcia
3.9. Obciążenie rusztowań
3.10. Obciążenia montażowe
4. ZMNIEJSZENIE OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH
5. OBCIĄŻENIA DYNAMICZNE
6. WARTOŚCI WSPÓŁCZYNNIKA OBCIĄŻENIA
ZAŁĄCZNIKI
INFORMACJE DODATKOWE

1. WSTĘP

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 1

1.1. Przedmiot normy. Przedmiotem normy są obciążenia zmienne technologiczne i montażowe, z wyjątkiem
obciążeń środkami transportu, które należy przyjmować w obliczeniach statycznych budowli i ich części.

1.2. Zakres stosowania normy. Normę stosuje się do wszelkich budowli niezależnie od ich przeznaczenia i rodzaju
stosowanych materiałów, z wyjątkiem budowli, dla których wydano oddzielne normy.

1.3. Określenia - wg

PN-82/B-02000

p. 1.4.

1.4. Podstawowe oznaczenia - wg

PN-82/B-02000

p. 1.5.

2. ZASADY USTALANIA OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH

2.1. Wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych technologicznych i montażowych należy przyjmować wg
rozdz. 3, a w przypadkach nie wymienionych - wg instrukcji i wytycznych dotyczących projektowania lub określać
indywidualnie, zgodnie z przeznaczeniem budowli i danymi technologicznymi.

2.2. Podział obciążeń zmiennych. Ustalając obciążenia zmienne należy uwzględnić, w zależności od potrzeby, ich
podział na:
- obciążenia równomiernie rozłożone i obciążenia skupione,
- obciążenia statyczne i dynamiczne.
Należy również określić długotrwałą część tych obciążeń.

2.3. Obciążenia od maszyn, urządzeń i składowanych materiałów należy określać na podstawie danych
technologicznych.
Dane te i obciążenia powinny obejmować:
a) charakterystyczne wartości obciążeń,
b) możliwe schematy obciążeń skupionych i rozłożonych, dostosowane do siatki projektowej budynku i poziomów
stropów, z podaniem gabarytów urządzeń i innych danych określających warunki przyłożenia obciążenia, np. rodzaje
i wymiary podpór urządzenia, możliwe zmiany odległości pomiędzy maszynami w trakcie ich ustawienia, wymiany lub
remontu,
c) charakterystykę dynamiczną urządzeń.

2.4. Wartości charakterystyczne obciążeń od maszyn i urządzeń w tym od przewodów rurowych, określa się na
podstawie norm lub katalogów, a dla urządzeń nietypowych (nieznormalizowanych) na podstawie danych ustalonych
przez producenta lub rysunków wykonawczych. Do obciążenia od urządzeń wlicza się ciężar maszyny lub urządzenia
(w tym stałe oprzyrządowanie i elementy mocujące), ciężar izolacji, obciążenie wynikające z maksymalnego
napełnienia urządzenia, możliwego w czasie użytkowania, np. ciężar najcięższej części obrabianej, ciężar
transportowanego ładunku o wartości nominalnej.

2.5. Obciążenie od tymczasowych ścianek działowych należy przyjmować w zależności od ich konstrukcji,
położenia i sposobu mocowania do stropu i ścian. W obliczeniach różnych elementów obciążenia to należy
uwzględniać:
- zgodnie z rzeczywistym działaniem lub
- jako obciążenie równomiernie rozłożone na obciążoną powierzchnię.

2.6.  Dokumentacja  projektowa  powinna  zawierać  wartości  obciążeń  przyjęte  do  obliczeń.  W  pomieszczeniach,  w
których  mogłoby  nastąpić  przekroczenie  przyjętych  do  obliczeń  wartości  obciążeń  zmiennych  należy  umieścić  w
dobrze  widocznym  miejscu  trwałe  napisy  podające  wartości  dopuszczalnego  (charakterystycznego)  obciążenia
zmiennego oraz sposób ładowania.
Konieczność umieszczania napisów należy zaznaczyć w dokumentacji projektowej.

3. WARTOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH TECHNOLOGICZNYCH

I MONTAŻOWYCH

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 2

3.1.  Wartości  całkowite  i  ich  części  długotrwałe.  Pełne  wartości  charakterystyczne  obciążeń  zmiennych,
pomnożone  przez  współczynniki  jednoczesności,  wchodzą  do  kombinacji  podstawowej  i  wyjątkowej  w  stanie
granicznym  nośności  oraz  do  kombinacji  podstawowej  w  stanie  granicznym  użytkowania.  Ich  części  długotrwałe,
określone zgodnie z p. 3.3 wchodzą tylko do kombinacji obciążeń długotrwałych w stanie granicznym użytkowania wg
p. 4.3.2

PN-82/B-02000

W przypadkach odbiegających od podanych w normie, wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych należy
określać indywidualnie, zgodnie z

PN-82/B-02000

3.2.  Obciążenie  zmienne  równomiernie  rozłożone  stropów  należy  przyjmować  wg  tabl.  1  oraz  wg  p.  3.4,  w
zależności od przeznaczenia budowli i sposobów użytkowania pomieszczeń.
Wartości  podane  w  tabl.  1,  z  wyjątkiem  pozycji  B6  nie  obejmują  obciążeń  dynamicznych,  które  należy  określać
oddzielnie wg rozdz. 5.
W  przypadkach  nie  ujętych  w  tabl.  1  i  p.  3.1  lub  odbiegających  od  podanych,  można  określać  charakterystyczne
wartości obciążeń zmiennych korzystając z ciężarów objętościowych podanych w załączniku 1.

Tablica 1. Wartości charakterystyczne obciążeń technologicznych równomiernie rozłożonych

A. Pokoje, pomieszczenia i sale

Lp.

Przeznaczenie pomieszczenia i sposób jego użytkowania

Obciążenie

kN/m

Stropy poddaszy oraz stropodachów wentylowanych, w których ciężar
pokrycia dachowego nie obciąża konstrukcji stropu, z dostępem poprzez
wyłaz rewizyjny

0,5

Poddasza z dostępem z klatki schodowej

1,2

Pokoje i pomieszczenia mieszkalne w domach indywidualnych,
czynszowych, hotelach, schroniskach, szpitalach, więzieniach,
pomieszczenie sanitarne itp.

1,5

Wszelkie pokoje biurowe, gabinety lekarskie, naukowe, sale lekcyjne
szkolne, szatnie i łaźnie zakładów przemysłowych, pływalnie oraz
poddasza użytkowane jako magazyny lub kondygnacje techniczne

2,0

Audytoria, aule, sale zebrań i sale rekreacyjne w szkołach, restauracyjne i
kawiarniane, widownie teatralne, koncertowe, kinowe, sale bankowe,
pomieszczenia koszar

3,0

Kuchnie w zakładach zbiorowego żywienia, podręczne składy w
budynkach użyteczności publicznej

3,5

Sale i pomieszczenia obciążone tłumem ludzi w sposób statyczny, w
muzeach, świątyniach, oraz poczekalnie i szatnie przy dużych salach

4,0

Sale dworcowe, targowe, sportowe, taneczne, sceny teatralne i estradowe,
sklepy, sale sprzedaży domów towarowych

5,0

Pomieszczenia magazynowe sklepów, domów towarowych, poczty itp.

7,5

Trybuny

ziemne

o stałych miejscach siedzących

3,0

bez stałych miejsc siedzących

5,0

nadziemne
(stalowo-
żelbetowe itp.)

o stałych miejscach siedzących

4,0

bez stałych miejsc siedzących

8,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 3

Wiejskie budynki inwentarskie dla zwierząt o masie:
owce i świnie do 80 kg
świnie powyżej 80 kg
bydło i konie poniżej 100 kg
bydło i konie powyżej 100 kg

3,0
3,5
3,5
5,0

B. Przestrzenie komunikacyjne

Lp.

Przeznaczenie budowli (obiektów) i sposób ich

użytkowania

Obciążenie, kN/m

korytarze i halle

klatki scho-

dowe, galerie

niewsporni-

kowe

Wszelkiego rodzaju budynki mieszkalne, szpitalne,
więzienia

2,0

3,0

Biura, szkoły, zakłady naukowe, banki, przychodnie
lekarskie

2,5

4,0

Dojścia do wejść i wyjść audytoriów, auli, sal
(konferencyjnych, zebrań, sal rekreacyjnych w szkołach
itp.)

3,0

4,0

Domy kultury, hale koncertowe, teatry, kina, kluby,
restauracje, kawiarnie, uczelnie

4,0

Muzea, świątynie, koszary

4,0

5,0

Dojścia do wejść i wyjść z dworców komunikacyjnych,
zakładów rozrywkowych, hal sportowych, trybun, oraz
innych pomieszczeń obciążonych stale lub dorywczo
tłumem ludzi w sposób dynamiczny

5,0

Domy towarowe, sklepy, hale targowe

6,0

C. Pomieszczenie o wartościach obciążenia ustalanych indywidualnie lecz nie mniej niż

)

Lp.

Przeznaczenie pomieszczenia i sposób jego użytkowania

Obciążenie

kN/m

Pomieszczenia produkcyjne w zakładach przemysłu drobnego,
lekkiego, rzemiosła, w stacjach telefonicznych, radiowych,
telewizyjnych

3,0

Laboratoria szpitalne, sale operacyjne i zabiegowe, pralnie w
budynkach mieszkalnych

3,5

Sale hydroterapii, rentgenowskie i sterylizatorskie w szpitalach

5,0

Stacje energetyczne, rozdzielnie, drukarnie, introligatornie, rzeźnie,
pralnie i suszarnie mechaniczne, pomieszczenia produkcyjne
innych zakładów przemysłowych nie wymienionych gdzie indziej

Maszynownie dźwigów

Magazyny archiwów, bibliotek, towarów lekkich i przestrzennych

Sale wystawowe wyrobów przemysłu

6,0

Przestrzenie
magazynowe

handlu
hurtowego

na wyższych kondygnacjach

7,5

w parterze

10,0

ogólne spożywcze w parterze

15,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 4

Piekarnie

pomieszczenia produkcyjne i magazynowe

10,0

pomieszczenia przed i za piecami, komory
rozrostu

7,5

ekspedycje i pozostałe

5,0

D. Konstrukcje o specjalnym sposobie użytkowania

Lp.

Przeznaczenie konstrukcji i sposób jej użytkowania

Obciążenie, kN/m

Balkony, galerie i loggie wspornikowe

5,0

Rampy kolejowe, magazynowe należy ustalać
indywidualnie, jednak nie mniej niż

wyładowcze

10,0

ekspedycyjne

5,0

Schody prowadzące na pomosty i mostki, na których przebywają
pojedyncze osoby

1,5

Tarasy (i dachy płaskie z dostępem), które mogą być obciążone
tłumem ludzi w sposób statyczny, pomosty i galerie
niewspornikowe przeznaczone do obsługi urządzeń w zakładach
produkcyjnych

2,0

Ustroje konstrukcyjne podlegające parciu ziemi; obciążenie
naziomu należy ustalać indywidualnie, jednak nie mniej niż
- przy obciążeniu tłumem ludzi
- przy obciążeniu pojazdami mechanicznymi
- przy obciążeniu taborem kolejowym

3,0

PN-82/B-02004

wg PN-82/S-10030

Ustroje konstrukcyjne przykrywające budowle podziemne;
obciążenie należy ustalać indywidualnie, jednak nie mniej niż
- przy obciążeniu tłumem ludzi
- przy obciążeniu pojazdami mechanicznymi

5,0

PN-82/B-02004

) Dla klatek schodowych budowli o obciążeniu technologicznym pomieszczeń ustalanym indywidualnie, należy

przyjmować wartość obciążenia zmiennego równą 5,0 kN/m

, dla galerii niewspornikowych, korytarzy i hallów -

nie mniej niż 5,0 kN/m

3.3. Długotrwała część obciążenia zmiennego równomiernie rozłożonego. Długotrwałą część obciążenia
zmiennego równomiernie rozłożonego należy określać mnożąc jego wartość charakterystyczną przez współczynnik

. Wartość tego współczynnika podano w tabl. 2. W pozostałych przypadkach wartości

należy ustalać

indywidualnie na podstawie projektów technologicznych lub danych doświadczalnych.

Tablica 2. Wartości współczynnika

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 5

Lp.

Przeznaczenie budowli (obiektu) i sposób

użytkowania pomieszczenia lub obciążenia

Pomieszczenia

Korytarze

Klatki schodowe,

galerie

Obiekty posiadające wyposażenie wymienione w p.
2.3.1

PN-82/B-02000

1,0

Magazyny, składy, archiwa, biblioteki i skarbce

0,8

0,9

0,35

Muzea, świątynie, sale wystawowe, hale targowe,
domy towarowe i sklepy

0,8

Szkoły, uczelnie, biura, kluby, restauracje
(pomieszczenia wg poz. 4A i 5A w tabl. 1)

0,5

0,6

Poddasze (wg poz. 2A tabl. 1)

0,5

Domy mieszkalne, hotele, więzienia, koszary itp.
(wg poz. 3A, 7A tabl. 1)

0,35

0,5

Pomieszczenia inwentarskie

)

0,25

Pływalnie, przystanie sportów wodnych

0,35

Obciążenia wymienione w p. 2.3.3

PN-82/B-02000

W obliczeniach dachów i stropodachów obciążenie długotrwałe można uwzględniać tylko w indywidualnie
uzasadnionych przypadkach.

) Dopuszcza się indywidualne ustalenie innych wartości stosowne do rodzaju hodowli.

3.4. Obciążenie ściankami działowymi

a) Obciążenie ściankami działowymi stropów w budynkach przyjmować można bez potrącania otworów o
powierzchniach mniejszych niż 4 m

b) W przypadku gdy ciężar ścianek działowych ustawionych równolegle do rozpiętości stropu odniesiony do
powierzchni tych ścianek nie przekracza 2,5 kN/m

, do obliczeń można przyjmować obciążenie zastępcze

równomiernie rozłożone na strop, którego wartości dla ścianek działowych o wysokości h

≤ 2,65 m podano w tabl. 3.

Dla ścianek o wysokości h

> 2,65 m obciążenie zastępcze należy zwiększać proporcjonalnie do stosunku h

/ 2,65.

Tablica 3. Obciążenia zastępcze od ścianek działowych

Lp.

Ciężar ścianki działowej razem z

wyprawą

kN/m

Obciążenie zastępcze na strop

kN/m

do 0,5

0,25

do 1,5

0,75

do 2,5

1,25

c) W przypadku gdy obciążenie zmienne stropów lub obciążenie zmienne zastępcze równomiernie rozłożone
przekracza 5,0 kN/m

można nie uwzględniać obciążenia stropów ściankami działowymi o ciężarze (razem z

wyprawą) do 1,5 kN/m

, pod warunkiem, że odległości pomiędzy tymi ściankami są większe niż połowa rozpiętości

stropów w świetle, a wysokość ścianek nie przekracza 3 m.
d) Ciężary ścianek działowych ustawionych na żebrach stropów żelbetowych gęstożebrowych mogą być
przyjmowane jako rozłożone na 3 żebra, przy czym żebro bezpośrednio obciążone przyjmuje 50 % ciężaru ścianki,
zaś żebra sąsiednie - po 25 %.

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 6

3.5.  Obciążenia  skupione  pionowe  należy  uwzględniać  w  obliczeniach:  przekryć,  pokryć,  schodów  i  balkonów
(loggi) jako przyłożone w niekorzystnym miejscu na powierzchni nie większej niż 0,1 × 0,1 m.
Obciążeń  skupionych  nie  należy  sumować  z  obciążeniami  równomiernie  rozłożonymi,  z  wyjątkiem  przypadków
wynikających z danych technologicznych.
Jeżeli z danych technologicznych nie wynikają wartości większe, należy przyjmować jako wartości charakterystyczne:
a) dla przekryć i schodów - nie mniej niż 1,5 kN,
b) dla strychów, pokryć, tarasów, trybun i balkonów - 1,0 kN,
c) dla pokryć, na których można się poruszać tylko po tropach i mostkach - 0,5 kN.
Najmniejsza  wartość obciążenia  pionowego  skupionego, którą  powinien przenieść  każdy  element konstrukcyjny,  na
którym  może  stanąć  noga  człowieka  z  narzędziami  (np.  oddzielny  stopień  schodów,  gzyms,  okap,  wspornik  dla
podtrzymania pomostu) wynosi 1,0 kN.

3.6.  Obciążenie  poziome  skupione  lub  liniowe  rozłożone  na  jednostkę,  długości,  np.  poręczy  balkonów,  galerii,
klatek schodowych, tarasów oraz parapetów w ścianach osłonowych należy przyjmować jako równe:
a)  1,0  kN/m  -  w  budynkach  mieszkalnych,  przedszkolach,  żłobkach,  domach  wypoczynkowych,  sanatoriach,
szpitalach  i  innych  zakładach  leczniczych  oraz  w  innych  budynkach  i  pomieszczeniach,  jeżeli  nie  ma  specjalnych
wymagań,
b) 1,5 kN/m - na trybunach sportowych i innych,
c)  0,3  kN/m  -  na  pomostach,  przejściach,  w  ogrodzeniach  miejsc  przeznaczonych  do  przebywania  pojedynczych
ludzi, w dolnym miejscu poręczy, jeśli z danych technologicznych nie wynika potrzeba wyższej wartości.

3.7. Obciążenia skupione od zwierząt w budownictwie inwentarskim należy określać wg tabl. 4.

Tablica 4. Obciążenie skupione od zwierząt

Zwierzęta

Obciążenie pionowe jedną

nogą

Rozstaw nóg

Obciążenie

poziome

Wysokość

przyłożenia

obciążenia
poziomego

przód

tył

poprzeczny

podłużny

Bydło

1,7

0,35

1,2

3,0

0,6 ÷ 1,2

Owce

0,22

0,18

0,25

0,55

0,35

0 ÷ 0,7

Świnie

0,7

0,6

0,25

0,9

0,50

0 ÷ 0,7

3.8.  Siły  tarcia  należy  uwzględniać  w  przypadkach,  gdy  wpływają  one  na  wymiarowanie  i  zmniejszają
bezpieczeństwo konstrukcji. Wartości współczynnika tarcia spoczynkowego należy przyjmować wg tablicy załącznika
2,  lub  określać  na  podstawie  pomiarów.  W  tablicy  załącznika  2  podano  wartości  odpowiadające  materiałom  o
temperaturze  od  -10  °C  do  +30  °C  oraz  w  stanie  powietrznosuchym,  z  wyjątkiem  wartości  podanych  w  kol.  7,  8,  9
oraz w kol. 5 i 7.
W  przypadku  stosowania  właściwych  smarów  można  przyjmować  do  obliczeń  wartości  o

mniejsze od

podanych w tablicy załącznika 2.
Jeżeli podano dwie wartości to należy przyjmować tę, która zwiększa bezpieczeństwo konstrukcji.

3.9. Obciążenie rusztowań

3.9.1.  Obciążenie  pionowe  od  rusztowań  należy  ustalać  przy  uwzględnieniu  ich  ciężaru  własnego,  ciężaru
materiałów  i  elementów  konstrukcyjnych  oraz  maszyn  roboczych,  które  mogą  się  znaleźć  na  rusztowaniu  w  trakcie
jego eksploatacji, a ponadto ciężaru ludzi i drobnych urządzeń budowlanych.
Obciążenie zastępcze jednostajnie rozłożone od ciężaru materiałów, ludzi i drobnych urządzeń budowlanych można
przyjmować:
a)  w  przypadku  rusztowań  drewnianych  o  wysokości  do  22  m  i  stalowych  o  wysokości  do  40  m,  nie  służących
zadaniom specjalnym, w wartości 1,50 kN/m

na pomostach i schodniach,

b) w przypadkach rusztowań wyższych niż określono w poz. a) oraz rusztowań specjalnych, np. do robót

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 7

kamieniarskich, do zabezpieczeń przedawaryjnych wg ustaleń indywidualnych, lecz nie mniej niż 2,0 kN/m

pomostach i schodniach.

3.9.2. Obciążenie poziome rusztowań należy przyjmować, uwzględniając oprócz sił od działania wiatru i
ewentualnych innych sił poziomych, jakie mogą powstać, np. od pracy maszyn, urządzeń, również obciążenie
poziome zastępcze.
Obciążenie poziome zastępcze działa na poziomie pomostu w najbardziej niekorzystnym kierunku i jest równe co do
wartości bezwzględnej

sumy wszystkich wartości charakterystycznych obciążeń pionowych, liczonych od góry do

rozpatrywanego poziomu rusztowania.

3.10. Obciążenia montażowe należy przyjmować zgodnie ze schematami i projektami montażu konstrukcji lecz o
wartościach nie mniejszych niż:
a) 0,50 kN/m

stropu - w przypadku konstrukcji stalowych i drewnianych,

b) 0,60 kN/m

stropu - w przypadku konstrukcji murowych i żelbetowych, wykonywanych metodami tradycyjnymi,

c) 0,75 kN/m

stropu - w przypadku konstrukcji żelbetowych prefabrykowanych.

4. ZMNIEJSZENIE OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH

W obliczeniach belek, podciągów, słupów, ścian, fundamentów i podłoży budowli można zmniejszyć wartości
charakterystyczne obciążeń zmiennych mnożąc je przez współczynniki podane w tabl. 5.
Współczynniki te można stosować jednocześnie.

Tablica 5. Wartości współczynnika zmniejszającego

Lp.

Określenie budowli i pomieszczeń

Współczynnik redukcji

dla obciążenia belek i

podciągów

dla obciążenia

słupów, ścian i

fundamentów

Domy mieszkalne, internaty pensjonaty, schroniska
turystyczne, szpitale, więzienia - bez pomieszczeń
specjalnych (gdy powierzchnia obciążenia przekracza 18
m

)

lecz nie mniej niż 0,5

Hotele, biura, czytelnie, pracownie i zakłady naukowe,
audytoria, stołówki, kawiarnie, domy kultury, hale
koncertowe, kina, kluby, stołówki, teatry, uczelnie, muzea,
sale wystaw, trybuny o stałych miejscach, bez
pomieszczeń specjalnych (gdy powierzchnia obciążenia
przekracza 36 m

)

lecz nie mniej niż

0,75

A - powierzchnia obciążenia belki (podciągu),
m - liczba poziomów obciążenia (kondygnacji) uwzględnionych w obciążeniu elementów przy m

≥ 2.

5. OBCIĄŻENIA DYNAMICZNE

Obciążenia dynamiczne należy uwzględniać mnożąc wartości obciążeń statycznych przez współczynnik dynamiczny
lub wykonując specjalne obliczenia dynamiczne. Wartości współczynnika dynamicznego podano w tabl. 6.

Tablica 6. Wartości współczynnika dynamicznego

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 8

Lp.

Obciążenia

Współczynnik

dynamiczny

Dźwigi osobowe w budynkach mieszkalnych i
użyteczności publicznej

1,1

Dźwigi osobowe w budynkach przemysłowych i dźwigi
towarowe nośności do 10,0 kN

1,2

Urządzenia transportu wewnętrznego

)

1,2

Przesuwanie ciężarów

1,2

Toczenie ciężarów

1,3

Nagłe poderwanie lub zerwanie ciężaru (np. przy
odrywaniu elementów prefabrykowanych z form)

1,25

Bieg zwierząt

1,4

Wyładowywanie ciężarów

a) w warunkach normalnych, np. przy zastosowaniu
małej mechanizacji

1,5

b) w warunkach niekorzystnych

1,7

c) w warunkach szczególnie niekorzystnych np.: w
przypadku możliwości zrzucenia

2,0

) Szczegółowe zasady stosowania i wartości podano w

PN-82/B-02004

, PN-64/B-

02012, PN-72/B-02013.

6. WARTOŚCI WSPÓŁCZYNNIKA OBCIĄŻENIA

Wartości współczynnika obciążenia należy przyjmować wg tabl. 7.

Tablica 7. Wartości

γγγγ

Lp.

Rodzaj obciążenia

Wartość

współczynnika

obciążenia

Ciężary własne urządzeń stacjonarnych

1,2

Ciężary własne materiałów
wypełniających urządzenia (oprócz
rurociągów)

cieczy

1,1

pozostałych materiałów

1,2

Ciężary własne materiałów
wypełniających rurociągi

cieczy

1,05

pozostałych materiałów (zawiesiny,
szlamy, materiały sypkie)

1,1

Obciążenia równomiernie rozłożone,
określone w tabl. 1, w zależności od
wartości obciążeń

do 2,00 kN/m

1,4

ponad 2,00 kN/m

do 5,0 kN/m

1,3

ponad 5,00 kN/m

1,2

Pozostałe obciążenia zmienne nie wymienione w tabl. 1

1,2

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 9

Siły tarcia

)

1,2(0,8)

) Wartość 0,8 należy przyjmować wówczas, gdy siła tarcia zwiększa bezpieczeństwo budowli.

KONIEC

ZAŁĄCZNIK 1

WARTOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE CIĘŻARU OBJĘTOŚCIOWEGO NIEKTÓRYCH

MATERIAŁÓW I WYROBÓW, CIĘŻARY ZWIERZĄT

Tablica Z1-1. Materiały budowlane sypkie

Lp.

Nazwa materiału

W stanie powietrznosuchym

)

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego,

Cement

a) luźno usypany

12,0

b) w workach

15,0

c) zbity

16,0

d) w silosach

17,0

Gips budowlany

16,0

Glina

a) sucha

16,0

b) mokra

20,0

Glinoporyt

9,5

Kamień polny

20,0

Koramzyt

8,0

Klinkier cementowy

12,0

Łupkoryt

10,0

Margle do wyrobu cementu

15,0

Piasek

a) suchy

16,0

b) nawodniony

20,0

Piasek koksowy

a) mokry

14,0

b) suchy

7,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 10

Pumeks hutniczy

9,0

Tłuczeń

a) ceglany

12,0

b) z kamieni ścisłych

20,0

c) z kamieni porowatych

15,0

d) z lekkich betonów izolacyjnych

4,0

e) z lekkich betonów konstrukcyjnych

7,0

Wapno

a) gaszone w proszku (w workach)

8,0

b) palone w kawałkach

12,0

c) palone w proszku

10,0

Żużel

a) paleniskowy mokry

14,0

b) paleniskowy suchy

10,0

c) wielkopiecowy granulowany

11,0

d) wielkopiecowy spieniony

7,0

e) wielkopiecowy w bryłach

15,0

Żwir

20,0

) Stan powietrznosuchy nie dotyczy lp. 3b), 10b), 11a), 15a).

Tablica Z1-2. Ciecze

Lp.

Nazwa cieczy

Ciężar objętościowy

kN/m

Aceton

7,9

Alkohol bezwodny

7,9

Benzol

8,8

Benzyna

a) lotnicza

7,0

b) samochodowa

7,5

Chlorek wapnia

11,1

Chloroform

14,9

Dwusiarczek węgla

12,9

Eter etylowy

7,1

Fenol

9,6

Gazolina

7,5

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 11

Gliceryna bezwodna

12,7

Karbolineum

10,5

Kreozot

10,5

Kwas karbolowy

9,6

Kwas oleinowy, azotowy, octowy fosforowy,
szczawiowy

9,0

Kwas siarkowy

a) ciecz dymiąca

18,4

b) techniczny

15,5

c) 27-procentowy

11,5

d) 20-procentowy

11,3

e) 7-procentowy

10,5

Kwas solny

a) ciecz dymiąca 64-procentowa

12,3

b) techniczny 20-procentowy

11,5

c) 10-procentowy

10,5

Mazut

9,5

Melasa

13,6

Miód

14,0

Mleko

10,3

Nafta

8,2

Ocet

10,2

Octan etylu

9,0

Oleje

a) mineralne

9,5

b) roślinne

9,3

Piwo

10,3

Pokost naturalny

9,4

Ropa naftowa (surowa)

8,5

Rtęć

136,0

Smoła techniczna

11,0

Soki jarzynowe i owocowe

10,2

Spirytus

a) 90-procentowy

8,3

b) etylowy bezwodny

7,9

c) metylowy bezwodny

8,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 12

Syrop ziemniaczany

13,0

Szkło wodne

14,8

Terpentyna

8,7

Tran

9,0

Wina, wódki, likiery

10,0

Tablica Z1-3. Materiały opałowe

Lp.

Nazwa materiału

W stanie powietrznosuchym

)

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego,

Antracyt

10,0

Benzyna i nafta

a) w beczkach

6,5

b) w kanistrach

7,0

Brykiety

a) torfowe w zwałach

7,5

b) z węgla (usypane)

8,0

c) z węgla (układane)

12,5

Drewniane obrzynki, strużyny, trociny

2,0 ÷ 2,5

Drewno opałowe w szczapach układane
w sęgi

a) miękkie

4,0 ÷ 4,5

b) twarde

6,0

Koks

a) luźno nasypany

5,0

b) zbity

6,0

Łupki palne

10,0

Pył węglowy

a) świeży

7,0

b) zleżały (zbity)

9,0

Torf opałowy

a) frezowany

b) kopany

6,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 13

Węgiel

a) brunatny - miał

5,0

b) brunatny - w kawałkach

7,6

c) drzewny - miękkich gatunków

2,5

d) drzewny - twardych gatunków

8,0

e) kamienny - miał

8,0

f) kamienny w kawałkach granulacji do 50
mm

8,0

g) kamienny w kawałkach granulacji 50
mm

10,0

Tablica Z1-4. Nawozy

Lp.

Nazwa nawozu

W stanie powietrznosuchym

)

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego,

Azotowy

Mocznik usypany

10,0

Fosfatowy

Mączka fosforowa

16,0

Fosforan dwuwapniowy

a) usypany

9,0

b) w workach

8,5

Mieszanki soli potasowych

12,0

Naturalny

a) luźno ułożony do wysokości 2 m

12,0

b) zbity i zleżały

18,0

Potasowy:

a) usypany

11,0

b) w workach

10,0

Saletra

a) amoniakalna usypana

11,0

b) wapniowa usypana

10,0

c) potasowa usypana

12,0

d) sodowa usypana

13,0

c) sodowa w workach

11,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 14

Siarczan amonu

a) usypany

9,0

b) w workach

8,5

Sole potasowe

a) kainit

14,0

b) karnalit

10,0

c) sylwinit

12,0

Superfosfat

a) granulowany usypany

12,0

b) podwójny usypany

11,0

Tomasyna

22,0

Tablica Z1-5. Produkty rolne i pasze

Lp.

Nazwa produktu

W stanie powietrznosuchym

)

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego,

Buraki, brukiew, marchew, rzepa, rzepak,
ziemniaki, żyto

7,5

Cebula

5,5

Chmiel

a) w belach

3,0

b) w workach

1,5

Czosnek

4,7

Fasola, bób, groch, lucerna, łubin,
soczewica, soja, wyka (ziarno)

8,0

Jagody w skrzynkach

7,0

Jęczmień, gryka (ziarno)

7,0

Kapusta (w główkach)

5,5

Kiszonki

a) kukurydzy, traw łąkowych, roślin
motylkowych

7,5

b) z liści buraka, słonecznika

9,5

Koniczyna (nasiona)

8,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 15

Konopie

a) nasiona

6,0

b) łodygi luźno ułożone

0,8

c) włókno luzem

1,0

Krochmal usypany

8,5

Kukurydza

a) w kolbach (oczyszczona)

4,5

b) ziarno

7,0

Len

a) nasienie (siemię lniane)

8,0

b) prasowany (w belach paździerze i
włókno)

3,0

c) włókno-luzem

1,5

Makuchy

a) luzem

6,0

b) prasowane

9,5

Mączka

a) kostna

7,0

b) rybna

8,0

Nasiona

a) buraków

2,5

b) roślin owocowych i warzywnych

3,0

c) oleiste

6,5

d) strączkowe

8,0

Ogórki

6,0

Otręby

4,0

Owies (ziarna) i ryż niełuszczony

5,0

Owoce

5,5

Pasza

a) silosowane

9,0

b) zielona

3,6

c) zleżała

8,0

Pieprz w workach

5,5

Plewy

1,2

Proso (ziarna)

7,0

Pszenica, ryż (ziarno)

8,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 16

Siano i słoma

a) luźno ułożone

0,7

b) prasowana

2,5

c) w stertach

1,2

Sieczka

a) luźno usypana

1,2

b) prasowana

2,5

Siemię słonecznikowe

5,5

Słód

5,0

Tytoń w belach

4,0

Winogrona w skrzyniach

5,0

Wysłodki buraczane

a) mokre

9,0

b) prasowana

7,0

c) suszone

3,0

Ziemniaki parowane ubite

10,0

Żyto (ziarno)

8,0

) Nie dotyczy lp. 9, 22a), 33a), 34.

Tablica Z1-6. Produkty żywnościowe

Lp.

Nazwa produktu

W stanie powietrznosuchym

)

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego, °

Cukier kryształ

7,5

Cukierki, czekolada (w skrzynkach)

9,9

Drób mrożony (w skrzynkach)

4,5

Filety rybne mrożone (w pudłach)

9,0

Jaja w skrzynkach drewnianych lub
pudłach

3,5

Kakao (w workach)

5,5

Kasza manna i owsiana

6,0

Kawa ziarnista usypana

7,5

Kiełbasy w skrzynkach

5,5

Konserwy mięsne, rybne i inne w
skrzyniach

8,0

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 17

Mąka zbożowa

a) luźno usypana

6,0

b) w workach

5,0

c) w silosach

7,5

Marmolada, dżemy, konfitury, pulpa
owocowa (bez opakowań)

13,0

Masło śmietankowe

a) w beczkach

6,0

b) w skrzynkach

7,5

Masło i tłuszcze zwierzęce topione

7,0

Mięso mrożone

a) w blokach (w pudłach)

7,0

b) w ćwierciach

4,5

c) w półtuszach

3,5

Mleko, śmietana i świeże produkty
mleczne

a) w beczkach i konwiach

6,5

b) w butelkach (w skrzyniach)

8,0

c) w plastikowych pojemnikach (w
pudłach)

7,0

Napoje butelkowane w skrzyniach

6,5

Oleje roślinne w beczkach

6,5

Rafinada w kostkach (w pudłach i
skrzyniach)

9,0

Ryby w skrzyniach lub beczkach

a) mrożone i suszone

7,0

b) solone

7,5

Sery topione (w skrzyniach)

7,0

Sól kuchenna (w proszku) w skrzyniach

12,0

Warzywa solone i kwaszone (w
beczkach)

6,0

Wędliny w skrzyniach

5,5

) Nie dotyczy lp. 12, 16, 17, 18, 23.

Tablica Z1-7. Skóry i tekstylia

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 18

Lp.

Nazwa materiału

Ciężar objętościowy

kN/m

Bawełna w belach

8,0

Bawełna prasowana

13,0

Obuwie w pudłach

2,0

Odzież

a) luźno układana

3,0

b) ściśle układana warstwami

6,0

Płótno

6,0

Skóry

a) krowie solone (w belach)

9,0

b) krowie i końskie surowe (w belach)

5,0

c) natłuszczone

12,0

d) odpady skórzane

10,0

e) suche

8,5

f) w stosach

10,0

g) sztuczne w rulonach

13,0

Sukno

4,0

Wełna

a) luźno ułożona

4,5

b) prasowana

13,0

c) w belach

6,0

Wojłok w belach

5,0

Tablica Z1-8. Materiały inne

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 19

Lp.

Nazwa materiału

Ciężar objętościowy w

stanie

powietrznosuchym

)

kN/m

Akta i książki

a) ciężar własny

8,5

b) w regałach lub szafach drewnianych

)

7,0

Fajans i porcelana

11,0

Grafit

21,0

Guma w arkuszach

15,0

Karbid

9,0

Kauczuk

10,0

Kwas barowy (w skrzyniach)

6,0

Lepik w beczkach, skrzynkach

8,0

Lód

9,0

Mleczko kauczukowe w beczkach

10,0

Papier

a) ściśle ułożony

11,0

b) w rulonach

12,0

Pokost w beczkach

6,0

Popiół

a) lotny

3,0

b) mokry

14,0

c) suchy

7,0

Smary mineralne w beczkach

6,5

Wosk

9,5

) Nie dotyczy lp. 11b).

) Ciężary regałów i szaf stalowych należy uwzględniać dodatkowo.

Tablica Z1-9. Niektóre zwierzęta

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 20

Lp.

Zwierzę

Ciężar kN

Koń

5,0

Krowa

6,0

Owca

0,8

Świnia

2,4

Wół

8,0

Tablica Z1-10. Rudy, kopaliny i półprodukty przemysłu górniczego

Lp.

Nazwa materiału

W stanie powietrznosuchym

ciężar

objętościowy

kN/m

kąt tarcia

wewnętrznego, °

Aglomerat rudy żelaznej, koncentrat
apatytowy, ruda darniowa, ruda
manganowa

20,0

Bitumy

12,0

Boksyty

32,0

Kreda kruszona

14,0

Kryolit

10,0

Limonit

26,0

Magnetyt

32,0

Margiel, tlenek glinu

12,5

Mastyka, smoła generatorowa, smoła
węglowa

11,0

Proszek magnezowy

18,0

Ruda miedzi

24,0

Saletra

12,0

Siarczany cynku i miedzi

18,0

Sól kamienna

a) kruszona

22,0

b) mielona

12,0

Wapień kruszony, gips w bryłach

16,0

Węglik wapnia, fluorek amonu

9,0

ZAŁĄCZNIK 2

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 21

Tablica Z2-1. Wartości współczynnika tarcia spoczynkowego

Lp.

Materiał

Współczynniki tarcia po materiale

beton

cegła lub

mur

ceglany

drewno

grunt

metal

papa
gład-

powierzch-

ni gładkiej

powierzch-

chropowa-

tej

suche

wilgotne

iły, gliny

piasek

kamień brąz

stal

żeliwo

miękkie

plastyczne

Beton

o powierzchni
gładkiej

0,60

1,10÷1,30

–

0,10

0,20

–

0,20

o powierzchni
chropowatej

–

1,10÷1,80

–

0,25

0,35

)

0,65

–

Cegła, mur ceglany

0,75

1,00÷1,10 0,50÷0,75

–

0,20

0,25

0,50

–

0,55÷0,80

–

Drewno

suche

–

0,60

–

0,30

0,35

0,45

0,55

0,60

–

wilgotne

–

0,35

0,25

0,30

0,20

0,35

–

Kamienie
i kruszy-
wa (mur
z kamie-
nia)

piasek

suchy

1,10

1,65

1,50

0,70

–

0,45÷0,70

–

wilgotny

0,50

0,80

0,70

–

piaskow-
ce

drobno-
ziarnisty

1,00

–

0,90

0,30÷0,60

–

0,95÷1,0

0,75

–

grubo-
ziarnisty

0,60

–

0,50

0,30÷0,35

–

0,40÷0,45

–

tłuczeń

1,00

1,75

1,60

0,45

–

0,50

–

żwir

1,00

1,65

1,20÷1,50

–

wapień

0,95

1,10÷1,90

1,30

0,40÷0,75

–

0,50

–

kamień polny

1,00

1,65

–

0,30÷0,50 0,35÷0,65

0,50÷0,80

0,90

–

Metale

ruda

1,00

1,00÷1,80

–

0,40÷0,80

–

1,00

–

brąz

–

0,20

–

0,20

–

stal

0,45÷0,70

0,30

–

0,50

0,20

0,30

–

0,50

–

0,05÷0,30

)

–

żeliwo

–

0,50

–

0,20

–

0,15

–

18 Papa gładka

–

0,20

Węgiel i
węglo-
pochod-
ne

antracyt

0,90

1,50

0,90

0,85

–

0,80

0,85

–

twardy "orzech"

0,90

1,55

0,90

0,80

–

0,80

0,85

–

brunatny koks

1,00

1,55

–

1,00

–

0,95

1,00

–

smolisty

0,90

1,65

0,90

0,80

–

0,80

0,85

–

pył węglowy

–

1,00÷1,80

–

2,80

–

popiół

1,00

1,10÷1,70

–

1,00

–

0,85

–

żużel

0,85

0,90÷1,70

0,90

–

1,20

–

) Beton chropowaty po glinie zwartej - 0,40.

) Stal po stali w łożyskach stycznych przy obu powierzchniach stykających się płaskich – 0,30,

stal po stali w łożyskach stycznych przy powierzchniach stykających się wyokrąglonych – 0,30,
stal po stali w łożyskach wałkowych (w zależności od stanu obróbki) – 0,03 do 0,12, stal po stali w wahaczach – 0,05.

INFORMACJE DODATKOWE

1. Instytucja opracowująca normę - Centralny Ośrodek Badawczo-Projektowy Budownictwa Ogólnego.
2. Istotne zmiany w stosunku do PN-74/B-02009
a) dostosowano normę do wymagań wg

PN-76/B-03001

b) dostosowano normę do wymagań normy RWPG CT CÝB 1407-78,
c) wyłączono niektóre postanowienia, które wejdą do innych norm,
d) zmieniono układ normy,
e) dostosowano normę do układu jednostek SI.
3. Normy związane

PN-82/B-02000

Obciążenia budowli. Zasady ustalania wartości

PN-82/B-02004

Obciążenia budowli. Obciążenia zmienne technologiczne. Obciążenia pojazdami

PN-64/B-02012 Obciążenia w obliczeniach statycznych. Obciążenia suwnicami mostowymi
PN-72/B-02013 Obciążenia w obliczeniach statycznych. Obciążenia torów jezdnych urządzeniami dźwigowo-
transportowymi podwieszonymi

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 22

PN-82/S-10030 Obiekty mostowe. Obciążenia
4. Normy międzynarodowe i zagraniczne
RWPG, CE CÝB 1407-78 Ńňđîčňĺëüíűĺ ęîíńňđóęöčč č îńíîâŕíč˙. Íŕăđóçęč č âîçäĺéńňâč˙. Îńíîâíűĺ ďîëîćĺíč˙, 1978 - norma
zgodna.
CSRS: ČSN 730035 Zatiżeni stavebnich konstrukcji, 1976
Dania: DS 410 Actions on building structures, 1977
5. Autorzy projektu normy - prof. dr hab. inż. Stanisław Kuś, mgr inż. Andrzej Gieraś, mgr inż. Jerzy Antoni
Żurański - Centralny Ośrodek Badawczo-Projektowy Budownictwa Przemysłowego BISTYP.
Współpraca: dr inż. Eugeniusz Łobodziński z zespołem - Instytut Budownictwa Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa,
mgr inż. Zygmunt Tombiński - Krakowskie Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Przemysłowego.
6. Wydanie 2 - stan aktualny: kwiecień 1984 - wprowadzono poprawkę:
poprawka 1 - Biuletyn PKNMiJ nr 1/1984.

PN-82/B-02003

ASLAN - WYDAWNICTWA ELEKTRONICZNE

www.aslan.com.pl

Strona 23