background image

Laboratoria z przedmiotu Prognozowanie i symulacje (6) 

 

 

1

Przykład złożonej prognozy demograficznej 

 

 

Przedmiotem  rozważań  będzie  sytuacja  demograficzna  w  Polsce  w  roku  2009  i  próba  prognozy 

wybranych zjawisk demograficznych na kolejne lata. W szczególności, celem analizy będzie: 

 

dokonanie prognozy liczby urodzeń w latach 2010-2050; 

 

ocena zmian liczby dzieci w wieku szkolnym w latach 2010-2050; 

 

ocena zmian liczby kandydatów na studia w latach 2010-2050; 

 

ocena zmian liczby mieszkańców Polski; 

 

wyznaczenia wskaźnika obciążenia dla ludności Polski w badanym okresie. 

 

Podstawę  przeprowadzenia  prognoz  będą  dane  o  strukturze  wiekowej  polskiego  społeczeństwa  w 

roku 2009, liczbie urodzeń w zależności od wieku matki i liczby zgonów osób dla każdego rocznika wieku. 
 

Prognoza zostanie przeprowadzona z wykorzystaniem formuł arkusza kalkulacyjnego EXCEL

 

Proszę otworzyć plik danych Dane do prognozy (C:\Demografia (pliki danych)). 

 

W pierwszej części dokonamy prognozy dla populacji kobiet

 

ETAP 1 – wyznaczanie wskaźników płodności  

i współczynnika umieralności dla danych z 2009 roku 

 

 

Proszę  dodać  dwie  puste  kolumny  po  kolumnie  B  i  zatytułować  je:  wskaźnik  płodności  oraz 

wskaźnik umieralności. Proszę zaproponować formuły, według których wyznaczone zostaną oba wskaźniki. 

 

 

 

Przybliżona  prognoza  struktury  liczby  kobiet  na  lata  2010-2050  zostanie  wyznaczona  przy 

założeniu: 

1)  stałości współczynników płodności; 
2)  niezmiennej umieralności. 

 
 

Aby  ułatwić  nawigację  w  arkuszu  danych  proszę  umieścić  kursor  w  komórce  G4,  następnie 

wykorzystując polecenie Zablokuj okienko

 

ETAP 2 (przygotowanie arkusza oraz uwzględnienie procesu starzenia się i umieralności) 

 

 

Proszę zaznaczyć komórki G2 i G3 a następnie przeciągnąć je w prawo aż do roku 2050. 

 
 

W  pierwszej  kolejności  zobrazowany  zostanie  proces  starzenia  się  i  umierania.  W  tym  celu, 

obliczona zostanie wartość w komórce H5. Ta sama formuła zostanie zastosowana do wszystkich kolejnych 
lat i roczników wiekowych kobiet. Po wprowadzeniu formuły należy ją przeciągnąć „w prawo” i „w dół”. 

Wskaźnik płodności wyznaczamy 

odnosząc liczbę urodzeń dla kobiet w 

danym wieku do liczby kobiet w tym 

wieku. Wskaźnik ten podaje się w 

przeliczeniu na 1000 osób. 

 

Wskaźnik umieralności wyznaczamy 
odnosząc liczbę zgonów dla kobiet w 

danym wieku do liczby kobiet w tym 

wieku. Wskaźnik ten podaje się w 

przeliczeniu na 1000 osób. 

 

background image

Laboratoria z przedmiotu Prognozowanie i symulacje (6) 

 

 

2

 

 

ETAP 3 (wyznaczamy liczbę urodzeń) 

 

Liczbę urodzeń w roku 2010 wyznaczamy wykorzystując informację o liczbie kobiet w odpowiednim wieku 
dla  tego  roku  i  wskaźniku  płodności.  Ponadto  uwzględniamy  fakt,  iż  wśród  urodzeń,  noworodki  płci 
żeńskiej stanowią mniejszość (ok. 48%). 
 

 

 
 

ETAP 4 (korekta dla grupy wiekowej >85) 

 
 

Aby zakończyć prognozę dla populacji  kobiet,  korygujemy formułę  w komórce H89 i przeciągamy 

w  prawo.  Korekta  wynika  z  faktu,  iż  ostatnia  grupa  wiekowa  (>85)  ma  charakter  „pochłaniający”. 
Skorygowana formuła będzie miała postać: 
 

ETAP 5 (prognoza dla mężczyzn) 

 

 

Proszę  analogicznie,  posługując  się  podobnymi  formułami  wyznaczyć  prognozę  dla  populacji 

mężczyzn. 
 

 

 

Na podstawie przeprowadzonych obliczeń proszę uzupełnić wartości w poniższej tabeli: 

 

Grupa 

2009 

2025 

2050 

Ludność Polski 

 

 

 

Liczba urodzeń 

 

 

 

Liczba kandydatów na studia (19) 

 

 

 

Liczba uczniów szkół podst. (7-12) 

 

 

 

Liczba osób w wieku 18-64 

 

 

 

Liczba osób w wieku 

65 

 

 

 

Wskaźnik obciążenia 

 

 

 

 

Liczbę osób dla rocznika wiekowego 1 rok 

wyznaczamy za pomocą formuły, uwzględniającej 

stan ludności z roku poprzedniego, przemnożonej 

przez wskaźnik przeżywalności (1 – wskaźnik 

umieralności). 

 

Po wyznaczeniu liczby urodzeń, formułę z komórki 

H4 przeciągamy w prawo.