background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Monitoring maszyn i urz

ą

dze

ń

ś

roda, 18 listopada 2009

Karty analogowo-cyfrowa

budowa, zasada działania, parametry

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Monitoring maszyn i urz

ą

dze

ń

ś

roda, 18 listopada 2009

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Przetwarzanie sygnałów pomiarowych

Przetwarzanie sygnałów pomiarowych

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Elementy Toru Pomiarowego

Elementy Toru Pomiarowego

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Techniki przetwarzania analogowo

Techniki przetwarzania analogowo

-

-

cyfrowego

cyfrowego

mają długą 

historię, ale obecnie ich rozwój nabrał istotnego przyspieszenia.

Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na przetworniki 
analogowo-cyfrowe spowodowany został pojawieniem się 
tanich i ogólnie dostępnych komputerów jednoukładowych.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Karta analogowo/cyfrowa (A/C) jest 

urządzeniem pomiarowym

współpracującym z komputerem osobistym klasy PC.

UmoŜliwia:

-

badanie przebiegów analogowych

poprzez ich dyskretyzację

w dziedzinie czasu,

-

przetwarzanie postaci cyfrowej sygnału

z wykorzystaniem 

mocy obliczeniowej procesora,

-

przechowywanie wyników

obliczeniowych dla ich późniejszej 

analizy,

-

generowanie wyjściowych przebiegów analogowych

,

-

sterowanie i obserwację zewnętrznych procesów dyskretnych-

dwustanowych

poprzez wejścia i wyjścia cyfrowe.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Karta A/C na wejściu mikrokomputera umoŜliwia jego 
kontakt z realnym światem fizycznym 

sygnałów ciągłych

:



temperatura,



ciśnienie,



przepływ,



przemieszczenie,



rejestracja:



sygnałów akustycznych,



sygnałów wizyjnych,



sygnałów radarowych,



sygnałów sejsmicznych itd.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Schemat blokowy

Schemat blokowy

zestawu urządzeń do wprowadzenia danych 

procesowych.

POMIAR (A/D)

REGULACJA (D/A)

Sygnał stanu

Sygnał steruj

ą

cy

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Budowa karty analogowo

Budowa karty analogowo

-

-

cyfrowej

cyfrowej

W

e

jści

a

 z 

in

n

ych

 t

o

w

M

A

G

IS

T

R

A

L

A

 (

M

IK

R

O

K

O

M

P

U

T

E

R

A

M

u

lt

ip

le

k

s

e

a

n

a

lo

g

o

w

y

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Dyskretyzacja

Dyskretyzacja

sygnału analogowego

sygnału analogowego

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Dyskretyzacja sygnału analogowego

Dyskretyzacja sygnału analogowego

Przetworzenie ciągłego sygnału analogowego do równowaŜnej postaci 
cyfrowej wymaga 

dyskretyzacji (próbkowania) w dziedzinie czasu

oraz 

kwantyzacji w dziedzinie amplitudy

.

Przetworzenie ciągłego sygnału analogowego do postaci cyfrowej 
polega na 

dobraniu szeregu wąskich impulsów

do „wycinków” sygnału 

jednakowo oddalonych od siebie. KaŜdemu impulsowi przypisuje się w 
sposób jednoznaczny liczbę reprezentującą wartość średnią amplitudy 
próbki dla całego pola impulsu.

W przypadku idealnym chcielibyśmy, by próbkowanie odbywało się w

nieskończenie krótkim czasie

. W praktyce jednak konieczne jest 

wyznaczenie 

wartości średniej w czasie próbkowania

. Okres czasu, w 

którym dane są uśredniane, nazywa się 

aperturą

. Czas ten jest istotny; 

w celu uzyskania minimalnego błędu przetwarzania. 

Czas apertury 

powinien być mały w porównaniu z okresem próbkowania

.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Dyskretyzacja sygnału analogowego

Dyskretyzacja sygnału analogowego

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Niejednoznaczność sygnału dyskretnego w dziedzinie 

Niejednoznaczność sygnału dyskretnego w dziedzinie 

częstotliwości

częstotliwości

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Niejednoznaczność sygnału dyskretnego w dziedzinie 

Niejednoznaczność sygnału dyskretnego w dziedzinie 

częstotliwości

częstotliwości

NajwaŜniejszą trudnością związaną z próbkowaniem sygnału ciągłego 
jest bez wątpienia 

problem niejednoznaczności

. Istotę tego problemu 

zilustrowano na rys powyŜej, z którego wynika, Ŝe te same zbiory
danych próbkowanych 

mogą opisywać kilka przebiegów czasowych

nierozróŜnialnych przez „maszynę cyfrową”.
Częstotliwość f

0

jest zwana 

częstotliwością podstawową

. Zakres 

częstotliwości, w którym nie występuje efekt niejednoznaczności,
rozciąga się od f

0

= 0, do f

0

= f

n

. Ta maksymalna częstotliwość f

n

jest 

zwana 

częstotliwością graniczną Nyquista

, przy czym określa ona 

granicę częstotliwości próbkowania danych -

granicę Shannona

. Tak 

więc, jeŜeli jest dany sygnał nie zawierający Ŝadnych cz. składowych 
większych od cz. f

n

, to najmniejsza cz. próbkowania, konieczna do 

zachowania informacji niesionej przez próbkowaną wersję sygnału jest 
dana jako f

s

> 2f

n

Jest to tzw. twierdzenie o próbkowaniu

.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Aliasing

Aliasing

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Zadaniem przetworników A/C jest 

przekształcanie sygnału analogowego na 
równowaŜny mu dyskretny sygnał cyfrowy

W ten sposób sygnały analogowe z 
czujników wielkości fizycznych i z innych 
źródeł informacji o zjawiskach otaczającego 
nas świata są przekształcane do postaci 
umoŜliwiającej ich 

transmisję

przetwarzanie

metodami techniki cyfrowej.

Przetworniki analogowo

Przetworniki analogowo

-

-

cyfrowe

cyfrowe

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Próbkowanie

to dyskretyzacja argumentów funkcji x(t),

która polega na kolejnym pobieraniu próbek wartości sygnału

w pewnych odstępach czasu .  

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Kwantowanie

przebiegu analogowego polega na przyporząd-

kowaniu kaŜdej próbce skończonej liczby poziomów amplitudy, 
odpowiadającym dyskretnym wartościom od zera do pełnego 
zakresu.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Kodowanie

– sygnały cyfrowe uzyskiwane na wyjściu 

przetwornika A/C są wyraŜane w odpowiednio dobranym 

kodzie. Najczęściej jest to jedna z odmian 

kodu dwójkowego

Układy kwantowania i kodowania są ze sobą ściśle powiązane.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Wzmacniacze sygnałów niskonapięciowych

Wzmacniacze sygnałów niskonapięciowych

Zakresy napięć wejściowych kart pomiarowych są najczęściej 
równe 

0...5 lub 0...10 V

. Wartości napięć wyjściowych przetwo-

rników pomiarowych zmieniają się najczęściej 

od 10 do 500mV 

lub 1V

. Stąd konieczność wprowadzenia sygnałów wyjściowych 

multipleksera do wzmacniacza
niskonapięciowego o wzmocnie-
niu

od 5 do 1000

. Są to

wzmacniacze próbkująco-
zapamiętujące słuŜące do prze-
twarzania chwilowej
wartości sygnału.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Filtry dolnoprzepustowe

Filtry dolnoprzepustowe

Filtr  dolnoprzepustowy  na  wejściu  przetwornika  usuwa 
wszystkie  wyŜsze  częstotliwości  z  widma  analizowanego 
sygnału,  których  ewentualna  obecność  jest  przyczyną 
zniekształceń. 

Podstawowym  parametrem  filtru  jest  jego 

charakterystyka amplitudowa

, czyli zaleŜność wzmocnienia od 

częstotliwości. 

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Multipleksery analogowe

Multipleksery analogowe

Multipleksery analogowe są 

zespołami przełączników 

analogowych

łączących w określonej kolejności na pewien 

czas sygnał wejściowy ze wspólnym wejściem wzmacniacza 
sygnałów niskonapięciowych.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Multipleksery analogowe

Multipleksery analogowe

W multiplekserach układów wejść analogowych niskona-
pięciowych stosuje się zarówno 

przełączniki analogowe 

stykowe jak i półprzewodnikowe

. Zarówno jedne jak i drugie 

mają swoje wady i zalety. Parametrami które określają 
multipleksery jest 

czas przełączania

poziom szumów

.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Przetworniki cyfrowo 

Przetworniki cyfrowo 

-

-

analogowe

analogowe

Przetworniki cyfrowo-analogowe są elementami z wejściem 
cyfrowym i wyjściem napięciowym,
generujące dla kaŜdego wejściowego
wektora informacji cyfrowej jedną
wartość napięcia wyjściowego. 
Zbudowane są z

:

:

deszyfratorów 
rezystancyjnych,

układów 

przełączników 

analogowych,

źródła sygnału odniesienia,

wyjściowego 

wzmacniacza 

separującego.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Podstawowe parametry kart pomiarowych 

Podstawowe parametry kart pomiarowych 

Podstawowymi 

parametrami 

wielofunkcyjnych 

kart 

pomiarowych  do  systemu  akwizycji  danych  i  sterowania 
procesami oraz urządzeniami są

:

rozdzielczość i zakres pomiarowy,

częstotliwość próbkowania,

ilość wejść, wyjść analogowych i cyfrowych,

wzmocnienie,

dostępne oprogramowanie.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Rozdzielczość  karty  pomiarowej  określa  właściwie  dokładność  przetwornika 
analogowo-cyfrowego

, a  więc  postać  n-bitowego  słowa,  na  jakie  zostanie  zamieniona 

analogowa  wartość  napięcia  wejściowego.  Liczba  “n”  jest  miarą  dokładności 
przetwarzania analogowo-cyfrowego. Dla przykładu  rozdzielczość

8  bitów

oznacza,  Ŝe 

zakres  pomiarowy  karty  zostanie  podzielony  na  2

8

części.  Wynika  z  tego,  Ŝe  karta  ta 

rozróŜnia napięcia róŜniące się o

Umax/2

n

.

Pełny  zakres  przetwarzania  określa  się  jako 

FS

,  a  błąd  kwantyzacji  jako 

LSB

(odpowiadający  najmniej  znaczącemu  bitowi  w  słowie  bitowym)  lub 

LSD

(najmniej 

znacząca cyfra).

Rozdzielczość i zakres kart pomiarowych

Rozdzielczość i zakres kart pomiarowych

LSB=FS/2n *100%,

LSD=FS/10d *100%, gdzie:

n - liczba bitów

d – liczba dekad

FS =1

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Z  rozdzielczością  kart  pomiarowych  ściśle  powiązany  jest  ich  zakres  przetwarzania.

Dobór  pełnego  zakresu  pomiarowego  (FS)  w  zasadniczy  sposób  wpływa  na 
późniejszy  stopień  trudności  przy  kalibracji  przetwornika.  Często  tak  dobiera  się 
napięcie U

FS

aby napięcie odpowiadające najbardziej znaczącemu bitowi (MSB), czyli 

0.5*FS, było równe np. 5V, 2.5V

itd., co ułatwia pomiar tych napięć przy kalibracji. 

Rozdzielczość i zakres kart pomiarowych

Rozdzielczość i zakres kart pomiarowych

Najbardziej poŜądane są karty 

16-bitowe

, choć w uŜyciu znajduje się najwięcej kart 12-

bitowych  i  te  ostatnie  w  procesach  przemysłowych  wydają  się  wystarczające.  Jeśli 
chodzi o zakresy pomiarowe to spotyka się karty pracujące zarówno w zakresie napięć 

unipolarnych

jak i 

bipolarnych

. Najczęściej jest to realizowane w ten sposób, Ŝe 

kartą 

o  unipolarnym  zakresie  od  0  do  10V  moŜe  pracować  jednocześnie  w  bipolarnym 
zakresie napięć –5 do +5V

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Częstotliwość próbkowania

Częstotliwość próbkowania

Częstotliwość  próbkowania  określa  nam  jak  często  w  okresie  jednej  sekundy  karta 
pomiarowa jest zdolna śledzić i zapamiętywać sygnał wejściowy.

Odbywa  się  to  w  sposób  sekwencyjny  co  oznacza,  Ŝe  częstotliwość  próbkowania 
kaŜdego z kanałów pomiarowych jest równa f/n [Hz], gdzie częstotliwość, n-liczba 
kanałów.  Do  badania  przebiegów  wolnozmiennych  stosuje  się  karty  o  nie 
najwyŜszych  częstotliwościach  próbkowania  (do  10  kHz),  natomiast  przebiegi 
szybkozmienne wymagają kart o częstotliwościach próbkowania w MHz. 

Większość kart wielofunkcyjnych posiada przetworniki o częstotliwości próbkowania 
od  100  do  330  [kHz].  Są  to  częstotliwości  wystarczające  do  pomiarów  większości 
wielkości fizycznych, jak temperatura, ciśnienie czy wibracje.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Wejścia analogowe

Wejścia analogowe

Ilość  kanałów  wejściowych  uzaleŜniona  jest  od  parametrów  multiplekserów

PoniewaŜ w większości dostępne multipleksery są 8-kanałowe, więc produkcja kart o 
mniejszej  liczbie  kanałów  jest  rzadko  spotykana.  Jeśli  chodzi  o  karty  z  więcej  niŜ  8 
lub 16 kanałów to stosowane są dwie metody:

pierwsza odnosi się do kart 32- lub 64-kanałowych, gdzie ze względu na ograniczoną 
liczbę  pinów,  jakie  moŜna  wyprowadzić  z  karty,  większa  liczba  wejśc analogowych 
realizowana jest kosztem innych funkcji karty,

druga  metoda  polega  na  zwiększaniu  liczby  wejść  analogowych  za  pomocą 
dodatkowych  modułów  dołączanych  do  karty,  co  pozwala  na  akwizycję  danych  z 
kilkuset kanałów.

Najczęściej  spotykane  są  karty  8-

i  16-kanałowe.  Są  to  wejścia  typu

Single-Ended (wspólna masa), jeśli chcemy zastosować podłączenie typu róŜnicowego 
(Differential) to liczba kanałów wejściowych zmniejsza się o połowę.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Wejścia cyfrowe

Wejścia cyfrowe

Zadaniem  układów  wejść  cyfrowych  jest  wprowadzanie  do  komputera  informacji
o współrzędnych stanu procesu, które moŜna podzielić na cztery grupy:

Współrzędne stanu binarne

, tj. mogące przyjmować tylko dwie wartości. Są nimi stany 

zaworów 

odcinających, 

stany 

pracy 

silników, 

pomp, 

dmuchaw, 

dozowników, 

stany 

sygnalizatorów 

granicznych, 

styczników, 

wyłączników

i odłączników energetycznych.

Współrzędne 

stanu 

ciągłe

lecz 

mierzone 

za 

pomocą 

przetworników 

pomiarowych 

cyfrowych, 

np. 

przetworników 

kąta 

obrotu 

przesunięcia,

wag dozujących z wyjściem cyfrowym, analizatorów składu z wyjściem cyfrowym.

Współrzędne  stanu  ciągłe  i  dyskretne

mierzone  za  pomocą  przetworników 

pomiarowych  generujących  ciągi  impulsów.  Do  przetworników  takich

naleŜą 

liczniki  energii  elektrycznej,  przepływomierze  turbinkowe,  przetworniki  impulsowe 
prędkości kątowej, kąta obrotu i przesunięcia, liczniki liczby wyrobów.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Współrzędne stanu dyskretne, wprowadzane do systemu komputerowego przez 
klawiaturę pulpitu operatora procesu, np. numery zamówień, symbole 
surowca, symbole narzędzi, wyniki analiz laboratoryjnych.

Z  wymienionych  grup  najbardziej  liczna  w  procesach  przemysłowych jest  grupa 
pierwsza.  Liczba  sygnałów  binarnych  wprowadzanych  do  systemu  komputerowego 
automatyki w procesach ciągłych jest często 3,4 - krotnie większa niŜ liczba sygnałów 
ciągłych. 

procesach 

przemysłowych 

dyskretnych 

najliczniej 

są 

reprezentowane  

współrzędne stanu z grupy trzeciej i czwartej.

Układ  wejść  cyfrowych  umoŜliwia  równieŜ  wprowadzanie  do  komputera  danych
z urządzeń transmisji, pamięci zewnętrznych i monitorów ekranowych.

W najbardziej popularnych kartach pomiarowych stosuje się dwa do czterech wejść 
cyfrowych.

Wejścia cyfrowe

Wejścia cyfrowe

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Wyjścia analogowe

Wyjścia analogowe

Zadaniem  układów  wyjść  analogowych  jest  przetworzenie  otrzymanego  z  komputera 
sygnału  cyfrowego  na  sygnał  napięciowy  wprowadzany  na  wejście  analogowego 
elementu  nastawczego,  zaadresowanego  przez  komputer,  i  utrzymanie  wartości  tego 
napięcia  do  chwili  pojawienia  się  następnego  sygnału  cyfrowego  dla  tegoŜ  elementu 
nastawczego. 

Układy wyjść analogowych umoŜliwiają:

sterowanie  ciągłych  współrzędnych  stanu  procesów  przy  wykorzystaniu  elementów 

nastawczych  o  działaniu  ciągłym,  powszechnie  stosowanych  w  konwencjonalnych 
analogowych układach automatyki;

sterowanie przyrządów wskazujących i rejestrujących typu analogowego. 

Ponadto często do zadań układu wyjść analogowych naleŜy zabezpieczenie procesu
w przypadku awarii komputera lub układu wejść analogowych.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Układy wyjść analogowych spotykane w systemach komputerowych automatyki mają 

najczęściej jedną z następujących struktur:

z  indywidualnymi  przetwornikami  cyfrowo-analogowymi  dla  kaŜdego  elementu 

nastawczego,

z przetwornikiem analogowo-cyfrowym wspólnym dla grupy elementów nastawczych.

Większość  kart  pomiarowych  nie  jest  wyposaŜona  w  przetwornik  C/A lub  posiada 

tylko dwa wyjścia analogowe o rozdzielczości 12 lub 16 bitów. 

Istotną  sprawą  jest  sposób,  w  jaki  generowany  jest  sygnał  wyjściowy.  

W  sytuacjach  kiedy  zachodzi  potrzeba  wygenerowania  tylko  napięcia  stałego  sposób 
odświeŜania  wyjścia  analogowego  jest  nieistotny.  Sprawa  komplikuje  się  gdy 
wymagany jest sinusoidalny sygnał wyjściowy. Wiele modeli tanich kart pomiarowych 
umoŜliwia  ładowanie  próbek  generowanego  przebiegu  do  pamięci  karty,  co  znacznie 
ogranicza  długość  przebiegu  wyjściowego.  Bardziej  zaawansowane  technologicznie 
karty  pobierają  próbki  z  dysku  twardego,  co  praktycznie  pozwala  na  generację 
dowolnych przebiegów.

Wyjścia analogowe

Wyjścia analogowe

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Zadaniem układów wyjść cyfrowych jest przetworzenie wyniku obliczeń otrzymanego 
z komputera na:

• Sygnały sterujące dla procesu, np.:

- sygnały binarne dla dwupołoŜeniowych elementów nastawczych;
- sygnały cyfrowe dla elementów nastawczych z wejściem cyfrowym;
- sygnały cyfrowe dla wyświetlaczy lub wskaźników cyfrowych;
- ciągi impulsów o określonej liczbie i czasie trwania impulsów dla elementów 
nastawczych z wejściem impulsowym, np. silniki krokowe;
-pojedyncze impulsy o określonym czasie trwania dla e1ementów nastawczych 
sterowanych czasowo, o działaniu całkującym.

Sygnałami cyfrowymi są najczęściej sygnały napięciowe o poziomach TTL. 
Sygnałami binarnymi mogą być:
- sygnały napięciowe i prądowe, przeznaczone do sterowania styczników przekaźników, 
zaworów elektromagnetycznych, lamp sygnalizacyjnych, sygnalizatorów akustycznych; 
-stany styków przekaźników elektromagnetycznych.

Sygnały sterujące i dane dla urządzeń transmisji, pamięci zewnętrznych 

i monitorów ekranowych.

Wyjścia cyfrowe

Wyjścia cyfrowe

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

W tańszych modelach kart mamy 8 wyjść cyfrowych natomiast urządzenia 
wysokiej  klasy  posiadają  do  40  takich  linii.  Bardziej  zaawansowane 
pozwalają  na  rozszerzenie  liczby  wejść,  wyjść  cyfrowych  do  kilkuset. 
Bardzo  poŜądane  jest  aby  karta  jednocześnie  odczytywała  wejścia  cyfrowe
i  analogowe,  co  pozwalałoby  na  korelację  tych  sygnałów.  Jedynie  nieliczne 
karty  mają  moŜliwość  jednoczesnej  generacji  Ŝądanych  przebiegów
i akwizycji danych analogowych i cyfrowych.

Wyjścia cyfrowe

Wyjścia cyfrowe

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Zakres  wzmocnień  kart  pomiarowych  jest  obecnie  bardzo  szeroki  i 

Zakres  wzmocnień  kart  pomiarowych  jest  obecnie  bardzo  szeroki  i 

pozwala 

pozwala 

na  badanie  przebiegów  w  zakresie  od  20 

na  badanie  przebiegów  w  zakresie  od  20 

[m

[m

V]  do  10  [V].  Nawet  najbardziej 

V]  do  10  [V].  Nawet  najbardziej 

popularne  karty  mają  tak  szeroki  zakres  wzmocnień  i  zezwalają  na

popularne  karty  mają  tak  szeroki  zakres  wzmocnień  i  zezwalają  na

dowolny 

dowolny 

ich  wybór  programowo  bez  konieczności  wykonywania  przepinania  zw

ich  wybór  programowo  bez  konieczności  wykonywania  przepinania  zw

orek 

orek 

na karcie.

na karcie.

Wzmocnienie

Wzmocnienie

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Obecnie  większość  kart  standardowo  zaopatrzona  jest  w  sterowniki do 
pakietów programowych

Lab Tech, Lab VIEW, Geni, Visual Basic, C++, Dasy

Lab  i  Test  Point.

Ponadto  część  producentów  dołącza  do  kart  pomiarowych 

oprogramowanie 

umoŜliwiające 

akwizycje 

danych 

bez 

znajomości 

programowania.

Oprogramowanie

Oprogramowanie

Istotnym  parametrem  kart  pomiarowych,  o  którym  nie  wspomniano  wcześniej 

jest

sposób  podłączenia  do  komputera

Karty  mogą  znajdować  się  na  zewnątrz 

komputera i być podłączane za pomocą kabla do złącza szeregowego. MoŜna je 
teŜ montować  bezpośrednio na płytę główną do złącza ISA lub PCI.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Przykłady kart pomiarowych - firmy



Advantech,



National Instruments,



Diamond System Corporation,



MPL High-Tech,



ADAC,



Measurement Computing,



Keithley Metrabyte,



Analogic,



Data Translation,



i inne.

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

Na  rynku  współczesnych  przyrządów  pomiarowych  niewiele  jest  urządzeń,  które 
występowałyby  w  tak  wielu  odmianach,  jak  wielofunkcyjne  karty  pomiarowe. 
MoŜna  spotkać  setki  roŜnych  modeli  tego  typu  urządzeń,  od  najprostszych  np., 
tylko  z  wejściami  i  wyjściami  cyfrowymi,  do  najbardziej  zaawansowanych  o 
moŜliwościach  wysokiej  klasy  oscyloskopu.  Podstawową  ich  zaletą  jest 
wielofunkcyjność,  poniewaŜ  zdają  egzamin  w  większości  typowych  aplikacji 
kontrolno  – pomiarowych.  Z  punktu  widzenia  uŜytkownika,  trudno  jest 
porównywać  ze  sobą  poszczególne  typy  kart  pomiarowych,  gdyŜ  nawet  te  same 
funkcje opisane są wieloma parametrami.

Podsumowanie

Podsumowanie

background image

mgr in

Ŝ

. Artur Guzowski

Katedra Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego

INSTYTU KONSTRUKCJI MASZYN M-3

Miernictwo Cieplne i Maszynowe

ś

roda, 18 listopada 2009

1.

Zmierzy

ć

 warto

ść

 napi

ę

cia zasilania.

2.

Przedstawi

ć

 schemat układu symulacji 

czujnika pomiarowego. Opisa

ć

.

3.

Podł

ą

czy

ć

 kart

ę

 NI-6008 i sprawdzi

ć

 jej 

parametry w NI M&A.

4.

Stworzy

ć

 program pomiarowy w programie 

LabView.

5.

Przedstawi

ć

 schemat programu 

pomiarowego. Opisa

ć

.

Zadania do wykonania

Zadania do wykonania