Kol

List Pawła do Kolosan

Pozdrowienie

Paweł, z woli BoŜej apostoł Jezusa Chrystusa,

i Tymote-

usz,

brat,

do [mieszkających] w Kolosach świętych

wierzących

braci

w Chrystusie: Łaska wam i pokój

Boga, naszego Ojca.

Modlitwa dziękczynna

Zawsze w naszych modlitwach dziękujemy za was Bogu, Ojcu

naszego Pana Jezusa Chrystusa,

odkąd usłyszeliśmy o waszej

wierze w Jezusie Chrystusie

i miłości, którą Ŝywicie dla

wszystkich świętych,

z powodu nadziei,

odłoŜonej wam w

Paweł: Zwyczajem staroŜytnej korespondencji było umieszczanie imienia
autora na początku listu. Apostoł Jezusa Chrystusa: I w tym Liście, i w Li-
ście do Galacjan (1,1.12-13), stając w obliczu herezji, autor podkreśla, Ŝe
nie jest samozwańcem, ale Ŝe to sam Bóg zlecił mu zwiastowanie ewange-
lii.

Tymoteusz wymieniany jest jeszcze na początku w 2 Kor, Flp, 1 i 2 Tm
oraz Flm. Trudno określić go mianem współautora (zwłaszcza ze względu
na takie wypowiedzi, jak np. 4,18); jego imię pojawia się raczej jako imię
osoby podpisującej się pod Listem Pawła.

Święty, od gr. hagios, czyli oddzielony (od czegoś, i poświęcony do cze-
goś) to człowiek, który odwrócił się od świata i poświęcił Bogu. W tym
sensie, i wbrew dość powszechnej opinii, świętym lub oddanym jest kaŜdy
chrześcijanin, a nie tylko wyjątkowy spośród wielu.

Wierzących albo: wiernych braci w Chrystusie. Tekst oryginalny uzasad-
nia oba przekłady.

Liczba mnoga, bracia, moŜe być w grece przekładana wyraŜeniem bracia

i siostry.

Zob.: Gal 1,3.

Niektóre późniejsze manuskrypty dodają: „i od Pana Jezusa Chrystusa”.

W wyraŜeniu „o waszej wierze w Jezusie Chrystusie” nie chodzi o wiarę

w Chrystusa, lecz o to, Ŝe Ŝycie w Chrystusie pogłębia i rozwija wiarę
człowieka oraz o to, Ŝe nasze poleganie na Jezusie Chrystusie sprawia, Ŝe
zawarta w ewangelii prawda przynosi owoce (o byciu w Chrystusie czy-
tamy między innymi w Rz 6,1-14).

Nadzieja to nie jedynie to, co się czuje (Rz 15,4) nadzieja to równieŜ to,
co jest — niezaleŜnie od uczuć. Treścią nadziei są BoŜe obietnice (Flp
3,20; Dz 23,6; Rz 8,23-24; 2 Kor 5,1; Ef 1,18; Flp 3,21; Tt 1,2; 1 Ts 5,8)

str. 2

O, głębokości poznania Boga...

niebie, o której juŜ słyszeliście w słowie prawdy ewangelii,

która do was dotarła.

Na całym świecie

wydaje ona owoce

i rośnie, i podobnie jest u was od dnia, gdy usłyszeliście i po-
znaliście prawdę o łasce Boga.

Tak nauczyliście się

od Epa-

frasa,

naszego ukochanego współsługi; jest on względem

was

wiernym usługującym Chrystusa,

on teŜ nam unaocznił

oraz owoce naszej wiary i miłości (Mt 6,19-21; 2 Tm 4,8; Obj 2-3 1 Kor
3,14-15). Wiara, nadzieja i miłość pojawia się równieŜ w Rz 5,2-5; 1 Kor
13,13; Gal 5,5-6; 1 Tm 1,3; 5,8; Hbr 10,22-24. Wiersz ten moŜna rozu-
mieć dwojako: (1) Słowa: z powodu nadziei odnoszą się do słowa dzięku-
jemy z w. 3. Apostoł dziękuje Bogu, gdyŜ wie, Ŝe dzięki wierze Koloseń-
czycy będą uczestnikami złoŜonego dla nich działu w niebie. (2) Słowa: z
powodu nadziei odnoszą się do słów o wierze i miłości Kolosan (w. 4). W
tym wypadku Apostoł wyraŜałby myśl, Ŝe nadzieja jest dobrą inspiracją
dla wiary i miłości.

Lub: która przybyła i jest wśród was. Greckie pareimi (pareimi) wyraŜa

taką właśnie myśl.

Ewangelia nie jest „marginesowym doniesieniem lokalnej prasy”. W ciągu

trzech dziesięcioleci — licząc od Piędziesiątnicy — dotarła ona do kaŜde-
go zakątka Imperium Rzymskiego. Przesłanie ewangelii głosi o Chrystu-
sie, który jest ten sam wszędzie i względem kaŜdego — wczoraj, dziś i na
wieki (Hbr 13,8).

Grecka forma słowa karpofore,w (karpoforeo) zawiera w sobie myśl, Ŝe

ewangelia sama w sobie ma moc wydawania owoców (zob. Rz 1,16).

Dosł.: łaskę Boga w prawdzie. Poznanie prawdy o łasce Boga i zdanie się

na tę prawdę sprawia, Ŝe słowo ewangelii rodzi owoce w Ŝyciu człowieka
(Iz 55,11; Rz 1,16; Ef 2,8-10).

Tak nauczyliście się lub: tego doświadczyliście, to znacie z doświadczenia

— w rozumieniu apostoła Pawła uczenie się ma wymiar praktyczny, to
znaczy jest doświadczaniem prawdziwości zwiastowanego słowa (1 Kor
4,6; 14,31.35; Ef 4,20; Flp 4,9.11; 1 Tm 5,4; 2 Tm 3,14; Tt 3,14).

Epafras: mieszkaniec (Kol 4,12) i prawdopodobnie załoŜyciel zboru w

Kolosach,  ewangelista  w  pobliskiej  Laodycei  i  Hierapolis  (4,13).  Paweł
kochał  go  i  cenił,  nazywając  Epafrasa  współwięźniem  i  swoim
współpracownikiem  (Flm  23n).  To Epafras opowiedział przebywającemu
w Rzymie Pawłowi o problemie zboru w Kolosach i prawdopodobnie on
zainspirował apostoła do napisania niniejszego Listu (ww. 4,8). Jego imię,
skrócona  forma  od  Epafroditus  (od  Afrodyty,  greckiej  bogini  miłości),
sugeruje, Ŝe był on człowiekiem nawróconym z pogaństwa. Nie jest to ta
sama postać, co Epafrodyt wspomniany w Flp 2,25; 4,18.

Względem was albo — jak tłumaczą inni — zamiast nas, czyli zamiast

Pawła i innych jego współpracowników. Wersje te wynikają stąd, Ŝe nie-
które manuskrypty zawierają zaimek was, a inne nas. Wersja z was wyra-

List św. Pawła do Kolosan

str. 3

waszą miłość w Duchu.

Dlatego i my od dnia, gdy [o tym] usłyszeliśmy, nie przestaje-

my się za was modlić i prosić

o napełnienie was poznaniem

Jego woli we wszelkiej mądrości i duchowym zrozumieniu

po to, byście postępowali w sposób godny Pana

dla całkowi-

tego przypodobania się [Jemu],

wydając owoc w kaŜdym do-

brym czynie i pogłębiając poznanie Boga,

pokrzepieni wszel-

ką mocą zgodną z potęgą Jego chwały, prowadzącą do wytrwa-

Ŝa myśl, Ŝe Epafras, wysłannik zboru i wierny sługa jego członków, po-
magając Pawłowi pokazuje czynem, jak bardzo kochają go Kolosanie.
Wersja z nas wyraŜa myśl, Ŝe Epafras w zastępstwie Pawła wiernie słuŜy
Kolosanom.

Miłość rozlana jest w naszych sercach przez Ducha Świętego (Rz 5,5).

Paweł  przedstawia  ją  nie  jako  naturalną  dyspozycję  człowieka,  lecz  jako
owoc  Ducha  Świętego  (Gal  5,22).  Wysiłek  wzbudzenia  w  sobie  miłości
moŜe  być  bezowocny,  gdyŜ  na  drogach  miłowania  waŜne  jest  nie  samo
miłowanie, lecz Ten, który jest jego źródłem. Miłości nie mamy szukać w
naszej  duszy;  to  duszę  mamy  otwierać  dla  Osoby,  która  kocha  nas  —  i
będzie kochać przez nas.

Z modlitwy Pawła (ww. 9-14), której osobisty charakter wyraŜa grecka

forma słowa prosić, wyłania się obraz chrześcijańskiego Ŝycia: Jako
chrześcijanin przynaleŜę do Królestwa Jezusa Chrystusa (w. 13); moim
fundamentem jest moc charakterystyczna dla potęgi Jego chwały (w. 11;
por.: 1 Kor 2,5; Ef 1,19-20); moje Ŝycie przenika atmosfera cierpliwości,
wytrwałości, radości i dziękczynienia (ww. 11-14, por.: 1 Ts 5,16nn; Hbr
6,11n; Jk 1,2-4); moim celem jest dąŜenie do pełnego poznania woli Boga
(w. 9), która ma prowadzić do twórczego Ŝycia (w. 10); świadectwo mo-
jego Ŝycia polega na postępowaniu właściwym Panu, szafowaniu danymi
mi przez Niego moŜliwościami (w. 10; por.: Ef 2,10; Flp 2,12-13). O taki
kształt Ŝycia moŜemy się modlić nieustannie.

Pełne poznanie Boga jest dla człowieka za trudne (zob. w. 10), jednak

pełnia  poznania  woli  BoŜej  odnośnie  naszego  Ŝycia  i  powołania  nie  jest
procesem  nieskończonym  ani  niedoścignionym  ideałem.    Poznanie  Jego
woli w sensie biblijnym to coś więcej niŜ wiedza; to poznanie łączy się z
doświadczeniem i ze skutkami w postaci Ŝycia godnego Pana.

Lub: ...abyście zostali napełnieni poznaniem jego woli [wyraŜającym się]

we wszelkiej mądrości i duchowym zrozumieniu.

W Listach napotykamy jeszcze zwroty: godny powołania (Ef 4,1), ewan-

gelii (Flp 1,27), Boga (1 Ts 2,12).

Postępować w sposób godny Pana dla całkowitego przypodobania się

Jemu — w słowach tych daje o sobie znać estetyczny wymiar etyki chrze-
ścijańskiej (zob. 3,1nn).

str. 4

O, głębokości poznania Boga...

łości i cierpliwości we wszystkim. Z radością

dziękujcie Ojcu,

który nas przysposobił do udziału w dziedzictwie

świętych w

światłości;

On nas wyratował od władzy ciemności i prze-

niósł do Królestwa

swego umiłowanego Syna,

w którym

mamy odkupienie,

przebaczenie grzechów.

Fundamentalne znaczenie

Osoby i dzieła Jezusa Chrystusa

On jest obrazem

niewidzialnego Boga,

pierworodnym wszelkiego stworzenia,

Albo: który nam umoŜliwił (lub nas uprawnił) do korzystania z działu

świętych w światłości. Naszym dziedzictwem są dobra, z których będzie-
my korzystać wraz z nastaniem pełni odkupienia (Rz 8,17.23; 1 Kor
15,53; 2 Kor 5,4; por. Joz 14,1).

Światłość: jest symbolem świętości (Mt 5,14; 6,23; Dz 26,18; 1 J 1,5),

prawdy (Ps 36,8; 119,105.130; 2 Kor 4,6), miłości (Jk 1,17; 1 J 2,9n),
chwały (Iz 60,1-3; 1 Tm 6,16) i Ŝycia (J 1,4). Zgodnie z takim rozumie-
niem, światłość jest cechą charakterystyczną Boga (1 J 1,5), Chrystusa (J
8,12) i chrześcijanina (Ef 5,8). Królestwo światłości jest przeciwieństwem
mocy ciemności (w. 13).

Królestwo: W tym wypadku odnosi się do tej sfery panowania Boga, w

której  On  jest  wyłącznym  Władcą.  PrzynaleŜność  do  tej  sfery  jest  dla
chrześcijanina  źródłem  bezpieczeństwa  (jest  on  prawdziwie  wolny  od
ciemności),  a  jednocześnie  wyznacza  kierunek  jego  Ŝycia  (jest  on  praw-
dziwie wolny do posłuszeństwa Panu).

Odkupienie oznacza uwolnienie nas od konsekwencji grzechu (zob.: Rz

6,23) oraz od naszego zaprzedania grzechowi (Rz 7,14) — Chrystus zgła-
dził nasz grzech na krzyŜu Golgoty (J 1,29); wolność od grzechu staje się
naszym udziałem, gdy w wierze utoŜsamiamy się z Nim w Jego śmierci i
zmartwychwstaniu (Rz 6,2-7). Z odkupieniem nierozerwalnie łączy się
odpuszczenie grzechów (zob. równieŜ: Dz 10,34; 26,18; Rz 4,25; Hbr
9,22).

Wiersze 15-20 są być moŜe hymnem wczesnego Kościoła, akcentującym

fundamentalne znaczenie Osoby i dzieła Jezusa Chrystusa w odniesieniu
do stworzenia (ww. 15-17) i zbawienia (ww. 18-20). Paweł powołuje się
na jego treść w swej argumentacji przeciw herezji.

Podobnie Paweł określa Jezusa w 2 Kor 4,4 (gr. eikon). Pewien wgląd w

głębię uŜytego tu słowa dają nam takie teksty, jak: J 1,18; 14,9; Hbr 1,3.
Niewidzialny Bóg objawia się w Chrystusie i jest taki, jakim rozpoznaje-
my Go w Nim (zob. takŜe: J 10,30; 14,11).

Pierworodny stworzenia nie znaczy: pierwszy stworzony, lecz — zgodnie

z w. 16 i 17 — zrodzony, by być gruntem, przyczyną, autorem, uzasadnie-

List św. Pawła do Kolosan

str. 5

poniewaŜ w Nim zostało stworzone wszystko,

co jest w niebie i na ziemi,
rzeczy widzialne i niewidzialne,
czy to trony, czy rządy,
czy zwierzchności, czy władze;
wszystko zostało stworzone przez Niego i dla Niego.

On sam jest przed

wszystkim

i w Nim wszystko współistnieje;

On teŜ jest Głową Ciała, Kościoła;

On jest początkiem,
pierworodnym z umarłych,

aby we wszystkim dostąpić pierwszeństwa,

gdyŜ w Nim [Bóg]

zapragnął zawrzeć wszelką pełnię

i przez Niego całkowicie pojednać ze sobą wszystko,

co jest na ziemi i w niebie,
wprowadzając pokój przez krew Jego krzyŜa.

niem i celem wszystkiego. Słowo pierworodny oznacza bowiem nie tylko
pierwszeństwo co do czasu, ale takŜe co do rangi.

Autor Listu wyraźnie podkreśla, Ŝe cały porządek anielski i wszelkie

moŜliwe hierarchie władzy, mogące — z powodu wpływu fałszywych na-
uczycieli — budzić zainteresowanie Kolosan (2,18), podlegają Chrystu-
sowi i od Niego całkowicie zaleŜą.

Przed, gr. pro, moŜe się odnosić do pierwszeństwa w odniesieniu do czasu

oraz w odniesieniu do rangi (por.: J 1,1-2; 8,58).

Tzn. podtrzymywane w swoim istnieniu i stanowiące spójną całość. Chry-

stus jest tym, w którym cały wszechświat łączy się ze sobą.

Początkiem nowego stworzenia (1 Kor 15,45nn). ...pierworodnym z umar-

łych, tzn. (1) pierwszym wzbudzonym z martwych w nowym, duchowym
ciele (1 Kor 15,20.44), w odróŜnieniu od tych, którzy zostali wzbudzeni,
by ponownie umrzeć (2 Krl 4,35; Łk 7,15; J 11,44; Dz 9,36-41; 20,7-11);
(2) pierwszym zrodzonym z duchowo martwych (Ef 2,1nn).

Za dodaniem słowa Bóg przemawia 2 Kor 5,19.

Pełnia: słowo to odnosi się albo do pełni boskości albo do wszelkich — w

tym nadnaturalnych i zbawczych — czynników decydujących o losie i
wiecznym Ŝyciu człowieka. Znane jest teŜ odnoszenie pełni do Kościoła w
róŜnych przejawach jego Ŝycia.

Pojednanie odnosi się nie tylko do spraw ziemi, ale równieŜ nieba. Reali-

zuje się ono w doświadczeniu wszelkiego stworzenia w odpowiedzi na je-
go osobistą wiarę. Bóg, w swojej wszechwiedzy, nie widział innej drogi
do pokoju z człowiekiem jak tylko przez krzyŜ i przez przelaną na nim
krew Tego, w którym zamieszkał swoją pełnią.

str. 6

O, głębokości poznania Boga...

Udział Kolosan w pojednaniu

I was, niegdyś obcych i wrogich w myśleniu skupionym na

złych czynach,

teraz całkowicie pojednał

w Jego ziemskim

ciele przez śmierć, aby was przed sobą postawić jako świętych,
nieskazitelnych i nienagannych,

jeśli tylko nieprzerwanie

trwać  będziecie  w  wierze,  ugruntowani,  stali  i  nieporuszeni
dzięki  nadziei  płynącej  z  ewangelii,  którą  usłyszeliście  zwia-
stowaną  kaŜdemu  stworzeniu  pod  niebem  i  której  ja,  Paweł,
zostałem sługą.

Paweł — zwiastun BoŜej tajemnicy

Teraz raduję się w cierpieniach za was i ze swojej strony do-

pełniam w moim ciele niedostatku udręk Chrystusa

— za Jego

Ciało, którym jest Kościół

i którego sługą zostałem zgodnie z

powierzonym mi przez Boga zadaniem, abym względem was
wypełnił Słowo BoŜe,

tajemnicę,

zakrytą od wieków i poko-

leń, a teraz objawioną Jego świętym,

którym Bóg zechciał

oznajmić, jak wielkie jest wśród pogan bogactwo chwały tej
tajemnicy, którą jest Chrystus w was,

nadzieja chwały.

Jego

Słowa te oddają obojętność, obcość i wrogość ludzkiej logiki i ideałów

względem wszystkiego, co BoŜe.

Teraz całkowicie pojednał... jeśli tylko nieprzerwanie trwać będziecie w

wierze: wiersze 22 i 23 akcentują — z jednej strony — BoŜą inicjatywę w
pojednaniu; z drugiej zaś strony, kładą nacisk na potrzebę trwania w wie-
rze; taka bowiem postawa umoŜliwia pojednanemu udział w szczęściu,
które łączy się z realizacją BoŜych zamysłów względem niego.

Tym bardziej Kościół zbliŜy się do pełni, w im większym stopniu dopełni

się na moim ciele to, czego mi jeszcze brak z pełni cierpień, których do-
znał Chrystus. Cierpienia cierpiących w imię Chrystusa są ziarnem, z któ-
rego wyrasta Kościół (zob.: 4,13).

Plany BoŜe pozostają tajemnicą, jeśli nie zostaną objawione w Słowie

BoŜym.  Słowo  tajemnica  (gr.  mysterion)  było  popularnym  słowem  grec-
kich  misteriów  religijnych.  Oznaczało  ono  wiedzę  tajemną  dostępną  dla
wybranych.  Paweł  natomiast  zawsze  łączy  to  słowo  z  takimi  wyrazami,
jak: objawiona, oznajmiona (Ef 1,9), objawienie (Rz 16,25), dając wyraź-
nie  do  zrozumienia,  Ŝe  BoŜą  tajemnicą  nie  jest  wiedza  tajemna  dostępna
dla nielicznych, lecz Chrystus i Jego dzieło odkupienia zwiastowane kaŜ-
demu człowiekowi.

Chrystus w was... — myśl zawarta w tym wyraŜeniu jest dla chrześcijań-

stwa zarówno podstawą wewnętrznego Ŝycia, jak i drogowskazem co-
dziennego postępowania.

List św. Pawła do Kolosan

str. 7

to  zwiastujemy,  napominając  kaŜdego  człowieka  i  nauczając
kaŜdego  człowieka  z  całą  mądrością,  by  przedstawić  kaŜdego
człowieka  jako  doskonałego  w  Chrystusie;

nad tym teŜ się

trudzę, stając do walki wsparty Jego działaniem, które się z
mocą we mnie przejawia.

ROZDZIAŁ 2

Troska i modlitwa o właściwy rozwój duchowy Kolosan

Chcę bowiem, abyście wiedzieli, jak wielkie zmagania podej-

muję ze względu na was i tych, którzy są w Laodycei,

i tych

wszystkich, którzy mnie osobiście nie poznali,

aby ich serca

doznały zachęty, byli zjednoczeni w miłości i [dąŜyli] do całego
bogactwa całkowitej pewności płynącej ze zrozumienia, do
dogłębnego poznania tajemnicy Boga, Chrystusa,

w którym

Chrystus w nas nie wyklucza potrzeby napominania i nauczania, duszpa-

sterstwa i Kościoła, który jest środowiskiem chrześcijańskiego rozwoju ku
doskonałości (lub dojrzałości). Słowa te uczą nas, co ma być celem pracy
duszpasterskiej i nauczającej: ma ona być obliczona na osiągnięcie przez
wierzącego dojrzałości w Chrystusie.

Nasz trud jest tylko i aŜ walką owocną na tyle, na ile skutecznie przejawia

się  w  nas  Jego  działanie.  Powinniśmy  zatem  robić  wszystko,  by  usuwać
wszelkie  bariery  i  przeszkody  z  drogi  obecnego  w  nas  Chrystusa.  Paweł
moŜe  być  przykładem  usuwania  tych  barier  jako  człowiek,  którym  Bóg
rzucił o ziemię (Dz 9,3-4), by „rozbić” jego wyobraŜenia o Bogu i o ludz-
kich moŜliwościach (Dz 9,15; 20,24; Flp 3,7nn). Z Listów Apostoła wyni-
ka, Ŝe bariery te to: niepełne ofiarowanie siebie Bogu i patrzenie na Ŝycie
„po  staremu”  (Rz  12,1-2);  uwikłanie  w  to,  co  pospolite  (2  Tm  2,4.21);
nieznajomość  celu  drogi,  brak  dyscypliny  co  do  czasu,  pracy,  Ŝycia  du-
chowego (1 Kor 9,26-27).

List do Kolosan miał być odczytany równieŜ w Laodycei (obecnie Pa-

mukkale), leŜącej 18 km od miasta adresatów Listu. NaleŜy dąŜyć do two-
rzenia zborów lokalnych jak najbliŜej miejsca zamieszkania jego człon-
ków.

Zdrowy duchowy rozwój to proces coraz głębszego rozpoznawania w

Jezusie  Chrystusie  podstaw  naszego  nowego  jestestwa.  W  procesie  tym
poznaję:  (1)  Co  się  w  Nim  ze  mną  dokonało  (ww.  7,  11,  13,  14,  15-22);
(2) Do czego w Nim jestem zdolny (ww. 17, 19); (3) Co mam w Nim do
objęcia w posiadanie? (ww. 2, 3, 12; por.: Flp 3,7nn).

Na podstawie tej krótkiej informacji o treści modlitwy apostoła, moŜemy
wnioskować, Ŝe praktycznie: (a) Duchowy rozwój zaczyna się od modli-

str. 8

O, głębokości poznania Boga...

są ukryte wszystkie skarby mądrości i poznania.

OstrzeŜenie przed fałszywą nauką

Mówię o tym, aby was nikt nie zwodził podstępnymi wywo-

dami.

Bo chociaŜ ciałem jestem nieobecny, to jednak duchem

jestem z wami i cieszę się, widząc wasz porządek i niewzruszo-
ność waszej wiary w Chrystusa.

Jak więc przyjęliście Jezusa

Chrystusa, Pana, tak w Nim postępujcie,

zakorzenieni i budu-

jący się w Nim, i umacniający się w wierze, tak jak was na-
uczono; przepełnieni wdzięcznością.

UwaŜajcie, aby was kto

nie wpędził w niewolę filozofią i mrzonkami, opartymi na prze-
kazach ludzkich i na zasadach świata,

a nie na Chrystusie;

Nim bowiem w cielesnej postaci mieszka cała pełnia boskości

twy  —  i  to  nie  tylko  mój  wzrost,  ale  i  wzrost  innych.  (b)  Przebiega  on
wśród prób (w Kolosach zagroŜeniem były fałszywe nauki), które obnaŜa-
ją  nasze  braki,  wskazują  cele  duchowej  pielgrzymki,  budzą  rozpaczliwe
pragnienie ich osiągnięcia (por.: Hbr 2,10; 5,7-10; 1 Ptr 4,1-2). (c) Reali-
zuje  się  w  ramach  wzrostu  całej  lokalnej  wspólnoty  wiernych  (1  Kor
12,24n). (d) Jego podstawą jest Biblia, dzięki której moŜemy uczestniczyć
w tym samym nauczaniu, co pierwsi chrześcijanie. (e) Wymaga on od nas
więzi  miłości ze względu na momenty niepewności, a moŜe i błędów, od
których nasze poznawanie Jezusa nie będzie wolne. (f) Wymaga on czasu
— by dojrzeć, by zostać złamanym i by zwycięŜyć.

Fałszywi nauczyciele trapiący zbór w Kolosach akcentowali poznanie (gr.

gnosis) jako środek do zbawienia. Paweł przeciwstawia im Chrystusa. To
w Nim ukryte są wszelkie skarby mądrości i poznania.

Albo: abyście nie ulegali wpływom …

Temat duchowej więzi wierzącego z Chrystusem przewija się przez cały

List do Kolosan: Kol 1,2.27-28; 2,7.10-13.20; 3,1.3.

Zasady świata (gr. stoicheia tou kosmu): wyraŜenie to w grece moŜe

oznaczać:  podstawowe  —  jak  ówcześnie  rozumiano  —  Ŝywioły  lub  siły
przyrody: powietrze, wodę, ogień, ziemię; podstawowe zasady lub prawa
rządzące światem, a przeciwne Bogu; główne załoŜenia świeckich prądów
umysłowych i główne dogmaty systemów religijnych świata. Herezja ko-
loseńska mogła łączyć w sobie wymienione elementy i uczyć, Ŝe zbawie-
nie — obok wiary w Chrystusa — uwarunkowane jest poznaniem tajem-
nych  zasad  bądź  reguł  rządzących  światem  oraz  przestrzeganiem  takich
rytuałów  religijnych,  jak:  obrzezanie,  przepisy  dietetyczne,  święcenie
określonych dni.

Albo: w Nim bowiem ucieleśnia się cała pełnia boskości. Stwierdzenie to

jest całkowitym zaprzeczeniem nauki gnostyckiej.

List św. Pawła do Kolosan

str. 9

i w Nim zostaliście napełnieni,

[w Tym], który jest głową

wszelkiej nadziemskiej zwierzchności i władzy;

w Nim teŜ

zostaliście obrzezani

nie ręką ludzką, gdy w obrzezaniu Chry-

stusowym zrzuciliście z siebie ziemskie ciało

pogrzebani

wraz z Nim w chrzcie, w którym teŜ zostaliście razem [z Nim]
oŜywieni przez wiarę w działanie Boga,

który Go wzbudził z

martwych;

i was, martwych z powodu upadków

i nieobrze-

zania własnego ciała, razem z Nim oŜywił, wybaczając nam
wszystkie upadki.

On wymazał obciąŜającą nas listę długów

Fałszywi nauczyciele głosili, Ŝe wiarę w Chrystusa trzeba uzupełnić ludz-

kim wysiłkiem religijnym. Paweł natomiast stwierdza, Ŝe w Chrystusie juŜ
„zostaliśmy  napełnieni”.  Przez  utoŜsamienie  się  z  Nim  w  wierze  wraz  z
Nim  zostaliśmy  współukrzyŜowani i współpogrzebani, współwzbudzeni i
współoŜywieni (ww. 12-13; por.: Ef 2,1nn); darowane nam zostały nasze
występki  (w.  13);  zostaliśmy  wyzwoleni  spod  panowania  nadziemskich
władz i zwierzchności (w. 15).

Obrzezanie to dokonuje się nie przez zewnętrzny rytuał, ale w pokucie:

gdy człowiek zrzuca z siebie wszystko, co w nim cielesne, czyli zepsute,
odcinając się od tego, kim dotychczas był poprzez chrzest-pogrzeb, zanu-
rzenie się w śmierć wraz z Chrystusem (ww. 11-12a).

Obrzezanie Chrystusowe. Zwrot ten moŜe oznaczać obrzezanie dokonane

przez Chrystusa lub — lepsze w tym kontekście — obrzezanie doznane
przez Chrystusa. To drugie odnosiłoby się do Jego „chrztu” cierpienia i
śmierci, w którym mamy swój udział na skutek naszego chrztu, jeśli wła-
ściwie pojmujemy jego istotę.

Fragment  ten  jest  jedynym,  który  mówi  o  chrzcie  w  kontekście  staro-
testamentowego  obrzezania  (1  MjŜ  17,11).  Niektórzy  —  niesłusznie  —
wyprowadzają z niego argument na poparcie chrztu niemowląt. Argument
ten jest jednak nieuzasadniony, jeśli zauwaŜymy, Ŝe: (1) Obrzezanie (usu-
nięcie  napletka  u  niemowlęcia  płci  męskiej)  zasadzało  się  na  cielesnym
związku z Abrahamem, chrzest wymaga pokuty i utoŜsamienia się w wie-
rze  z  Jezusem,  a  poniewaŜ  niemowlęta  nie  są  w  stanie  pokutować  i  wie-
rzyć, nie kwalifikują się do chrztu. (2) Paweł nawiązuje do obrzezania nie
ze względu na chęć utoŜsamienia go z chrztem, ale z uwagi na nacisk, jaki
wywierali na chrześcijan w Kolosach fałszywi nauczyciele. Domagali się
oni od chrześcijan obrzezania, gdy tymczasem chrześcijanie są juŜ praw-
dziwie obrzezani (zob. takŜe Rz 2,28n; Gal 5,6). Niesłusznie więc byłoby
budować dogmat o chrzcie niemowląt w oparciu o słowa, u których pod-
łoŜa leŜy zgoła inny problem.

Albo: dzięki poleganiu na działaniu Boga...

Upadek, greckie paraptoma, oznacza równieŜ potknięcie, wypadnięcie z

właściwej drogi.

str. 10

O, głębokości poznania Boga...

wynikających z [naszych] zobowiązań

i usunął przygwoź-

dziwszy ją do krzyŜa;

dzięki niemu rozbroił zwierzchności i

władze, wystawił je na pokaz i powlókł w tryumfalnym pocho-
dzie.

Dlatego niech was nikt nie osądza z powodu jedzenia i picia

lub z powodu święta, lub nowiu, lub sabatów

—

są to cienie

[rzeczy] przyszłych; ciało zaś

— Chrystusa.

Niech was nie

odtrąca ten,

kto lubi się umartwiać i oddawać cześć aniołom,

Lista długów wynikających z naszych zobowiązań, termin handlowy ozna-

czający napisane ręką zadłuŜonego poświadczenie zadłuŜenia. Paweł od-
nosi to określenie do naszych niedopełnionych zobowiązań wobec Boga
wynikających z Prawa MojŜeszowego.

Dzięki niemu: słowa te odnoszą się do krzyŜa. Dzięki dziełu krzyŜa wyda-

rzyło się to, co przypomina obraz rzymskiego zwycięzcy prowadzącego w
pochodzie  triumfalnym,  na  oczach  wiwatujących  tłumów,  pokonanych
królów,  wodzów,  Ŝołnierzy  —  jako  dowód  całkowitego  zwycięstwa  i
przypieczętowanie  całkowitej  klęski  (zob.:  2  Kor  2,14).  Zwycięstwo
Chrystusa zaznacza się takŜe w tekstach: Mt 12,29; Łk 10,18; Rz 16,20.

Kiedykolwiek Stary Testament łączy nów księŜyca z sabatem, to słowo

sabat  oznacza  sabat  cotygodniowy  (2  Krl  2,23;  1  Krn  23,31;  2  Krn  2,4;
Neh 10,33; Iz 1,13; 66,23; Ez 45,17; 46,1; Oz 2,1; Am 8,5). Gdy Stary Te-
stament  z  kolei  mówi  o  sabatach  (uroczystościach)  rocznych  —  jak  np.
dzień pojednania przedstawiony w 3 MjŜ 23 — to nazywa je sabatami od-
pocznienia,  które  to  wyraŜenie  Septuaginta  konsekwentnie  tłumaczy  wy-
raŜeniem  sabbata  sabbaton.  W  Kol  2,16,  podobnie  jak  w  Mt  28,1,  sabat
oznacza sabat tygodniowy. Twierdzenie, Ŝe sabat, o którym tutaj mowa, z
uwagi na to, Ŝe został nazwany cieniem rzeczy przyszłych, nie moŜe ozna-
czać sabatu cotygodniowego, jest nieuzasadnione. Sabat nie tylko wskazu-
je na przeszłość — odpocznienie po stworzeniu — ale takŜe na przyszłość
— odpocznienie po nowym stworzeniu. Hbr 4 słusznie łączy siódmy dzień
tygodnia z odpocznieniem, jakie niesie ewangelia.

cienie... ciało: Stary Testament kierował wzrok na nadchodzącego Chry-

stusa  (J 5,39). Dalsze wskazywanie na zbawcze znaczenie przestrzegania
praw  Starego  Testamentu  jest,  w  obliczu  obecnego  juŜ  Chrystusa,  niedo-
strzeganiem  faktu, Ŝe ciało rzucające cień stało się historycznym faktem:
mamy Ŝyć w Chrystusie, nie pod Prawem, które jednak powinniśmy brać
pod uwagę jako poŜyteczny podręcznik Ŝycia (Rz 15,4; 1 Tm 1,8-11).

Albo: nie pozbawia nagrody... — słowa te nawiązują do sportu, do nie-

słusznego rozstrzygnięcia sędziego na niekorzyść zawodnika.

U podłoŜa tych słów moŜe leŜeć następujący, fałszywy pogląd: sam Bóg

w swej świętości i doskonałości jest tak odległy od człowieka, Ŝe czcić Go
moŜna tylko poprzez bardziej dostępny porządek aniołów. Wynikające z
tego poniŜanie siebie i oddawanie czci aniołom są bezpodstawne.

List św. Pawła do Kolosan

str. 11

powoływać na tajemnicze doznania i bezpodstawnie szczycić
swoim cielesnym sposobem myślenia,

a lekcewaŜy głowę, z

której całe ciało, zasilane i spajane stawami i ścięgnami, rośnie
BoŜym wzrostem.

Skoro z Chrystusem umarliście dla zasad świata, to dlaczego

— niczym Ŝyjący w świecie — stosujecie się do nakazów:

nie

dotykaj, nie kosztuj, nie ruszaj?

Te przepisy i nauki ludzkie

dotyczą tego, co i tak przeznaczone do zuŜycia.

Cała ich mą-

drość tkwi w dewocji,

poniŜaniu się i umartwianiu ciała, jed-

nak — poza zaspokajaniem cielesnych ambicji — nie mają one
Ŝadnej wartości.

ROZDZIAŁ 3

Praktyczne zasady Ŝycia w Chrystusie

a. śycie w społeczności Kościoła

Jeśli więc razem z Chrystusem zostaliście wzbudzeni,

zabie-

Albo: w religijnej nadgorliwości.

Innymi słowy: Jest w nich tyle mądrości, ile moŜe być w dewocji, poniŜa-

niu się i umartwianiu ciała, jednak poza poprawianiem samopoczucia, nie
mają one Ŝadnej wartości.

Rozdział ten, z uwagi na początkowe słowa: „Jeśli więc...”, łączące jego

treść  z  bardziej  teologiczną  zawartością  poprzednich  rozdziałów,  rozpo-
czyna  część  praktyczną.  Praktyka  chrześcijańskiego  Ŝycia  opiera  się  na
faktach  dokonanych  dla  nas  i  w  nas  przez  Chrystusa  —  i  z  faktów  tych
wypływa. Podobną logikę Pawłowego myślenia obserwujemy w Rz 12,1;
Ef 4,1; Flp 4,1; Kol 2,2.

Nakazy chrześcijańskiego Ŝycia mają charakter indykatywny (oznajmują-

cy), a nie imperatywny (rozkazujący); pouczają nas one nie o tym, co mu-
simy robić, ale o tym, co moŜemy robić jako nowi ludzie, jako współwzbu-
dzeni  z  Chrystusem  (zob.  w.  3).  Dla  nas,  chrześcijan,  przykazanie  jest
równocześnie  zwiastowaniem  o  naszych  nowych  moŜliwościach  w  Chry-
stusie (por. 1 J 3,19 z 1 J 4,21). Z Nim umarliśmy (w. 3), z Nim zostali-
śmy  wzbudzeni  (w.  1),  z  Nim  nasze  Ŝycie  jest  ukryte  w  Bogu  (w.  3);  w
Nim zrzuciliśmy z siebie starego człowieka (w. 9), w Nim przywdzialiśmy
na siebie nowego człowieka (w. 10). W oparciu o te fakty moŜemy: myśleć
o tym, co w górze (ww. 1-2), uśmiercać to, co w naszych członkach ziem-
skie  (ww.  5,8)  —  moŜemy  urzeczywistniać  na  co  dzień  to,  czym  staliśmy
się w Chrystusie.

str. 12

O, głębokości poznania Boga...

gajcie o to, co w górze,

gdzie siedzi Chrystus po prawicy Bo-

ga;

o tym, co w górze, myślcie, nie o tym, co na ziemi.

Umarliście bowiem, a wasze Ŝycie jest ukryte wraz z Chrystu-

sem w Bogu.

Gdy pojawi się Chrystus — nasze Ŝycie — wtedy

i wy wraz z Nim pojawicie się w chwale.

Uśmierćcie zatem to, co w członkach ziemskie: rozwiązłość,

nieczystość, zmysłowość,

złe pragnienia i zachłanność równo-

znaczną z bałwochwalstwem.

Z ich powodu BoŜy gniew nad-

ciąga na nieposłusznych synów.

Dawniej, gdy w tym Ŝyliście,

i wy postępowaliście podobnie,

ale teraz odrzućcie i wy to

wszystko: gniew, porywczość, złość,

oszczerstwo,

nieprzy-

zwoite słowa z waszych ust;

nie okłamujcie się nawzajem sko-

ro zdarliście z siebie starego człowieka wraz z jego postępkami,

a przywdzialiście nowego, bezustannie odnawianego

dla

Zabiegać o to, co w górze, to planować realizację tego, co właściwe Bo-

Ŝemu  porządkowi  rzeczy,  nie  poprzestawać  w  nadziei  tylko  na  Ŝyciu
ziemskim;  nie  szukać  na  ziemi  tego  wszystkiego,  co  moŜe  być  nazwane
skarbem  (Mt  6,19-21).  Myślenie  o  tym,  co  w  górze,  to  ustawianie  Ŝycia
pod kątem wieczności; Ŝycie faktem i nadzieją zmartwychwstania (1 Kor
15,17nn).  Ale  myślenie  o  tym,  co  w  górze,  oznacza  równieŜ  poszerzanie
na ziemi granic Królestwa BoŜego (Mt 6,33), podporządkowywanie spraw
ziemskich wytycznym woli BoŜej (Mt 6,10).

Chodzi o nasze zmartwychwstanie i przemienienie (zob.: 1 Kor 15,42n; 1

Ts 4,13-18).

Rozwiązłość, gr. porneia, to utrzymywanie stosunków seksualnych poza

małŜeństwem. W czasach Pawła łączyła się ona często z kultem bóstw
urodzaju (Gal 5,19).

Zmysłowość, gr. pathos, wskazuje na poŜądanie, które nie ustanie, dopóki

nie zostanie zaspokojone.

Chrześcijanin, oŜywiony duchowo, wciąŜ Ŝyje w ciele, które naleŜy do

ziemi i przez które to, co przyziemne, wciąŜ domaga się zaspokojenia
(zob.: Rz 8,10). Kto spełnia tęsknoty ciała, nawet jeśli jest chrześcijani-
nem, naraŜa się na BoŜy gniew: Rz 8,12n; 1 Kor 11,29-30.

Albo: Dawniej, gdy tak Ŝyliście, i wy obracaliście się pośród nich — tzn.

nieposłusznych synów.

Złość, gr. kakia, łączy się z postawą nastawioną na wyrządzanie szkody

bliźnim.

Bluźnierstwo, oznacza oszczerstwo lub potwarz.

Odnawianego lub odnawiającego się; uŜyta tu forma grecka ma znaczenie

zarówno bierne, jak i zwrotne.

List św. Pawła do Kolosan

str. 13

[osiągnięcia] poznania zgodnego z obrazem Tego, który go
stworzył,

gdzie nie ma Greka ani śyda, obrzezania ani nieob-

rzezania, cudzoziemca, Scyty, niewolnika, wolnego, ale Chry-
stus — wszystkim i we wszystkich.

Dlatego jako wybrani BoŜy,

święci i ukochani, przywdziej-

cie serdeczne współczucie, dobroć,

pokorę,

łagodność i cier-

pliwość,

okazując jedni drugim wyrozumiałość i wybaczając

sobie nawzajem, jeśli ktoś ma powód do skargi przeciw komuś:
jak Chrystus darował wam, tak [czyńcie] i wy;

a na to wszyst-

ko [przywdziejcie] miłość, która jest spójnią doskonałości.

Ponadto w waszych sercach niech rządzi pokój Chrystusowy,

do którego teŜ zostaliście powołani w jednym ciele;

i bądźcie

wdzięczni!

Niech was przepełnia Słowo Chrystusa:

z całą

mądrością  nauczajcie  i  napominajcie  jedni  drugich  przez  psal-
my,  hymny,  natchnione  pieśni,  z  wdzięcznością  nucąc  w  wa-

Cudzoziemiec, gr. barbaros, dosł. obcojęzyczny, to człowiek nie mówiący

po grecku, a zatem uwaŜany za kulturowo niŜej stojącego. Scyta — tak
staroŜytni Grecy określali koczownicze ludy zamieszkujące od VII w. p.
Chr. do pierwszych wieków naszej ery stepy na północ od Morza Czarne-
go. W ich oczach Scytowie uchodzili za uosobienie najbardziej prymityw-
nego barbarzyństwa.

Sens wypowiedzi jest taki: w błogosławieństwie odnowienia moŜe mieć
udział kaŜdy, komu zwiastowana jest ewangelia, bez względu na przyna-
leŜność etniczną, religijną, kulturę, status społeczny. Nie liczy się nic, co
nasze, i nie przeszkadza nic, co nasze — znaczenie ma tylko Chrystus!

Ludem wybranym był Izrael (5 MjŜ 4,37). Tu określenie to odnosi się do

społeczności  Kościoła.  Wybranie  BoŜe  nie  tylko  nie  zwalnia  nas  od  od-
powiedzialności  za  jakość  naszego  postępowania,  ale  tym  bardziej  odpo-
wiedzialność  tę  akcentuje  —  mamy  postępować  zgodnie  z  powołaniem,
tzn. tak jak Chrystus.

Dobroć, gr. chrestotes, oznacza równieŜ uprzejmość, Ŝyczliwość.

Pokora, gr. tapeinofrosyne. Człowiek pokorny to ten, który właściwie

ocenia nie tylko swoją słabość, ale i docenia moc Boga.

Pokój ma być zasadą rządzącą Ŝyciem osobistym chrześcijanina (zob: 1

Kor 7,15; Flp 4,7) i relacjami pomiędzy ludźmi we wspólnocie kościoła (1
Kor 15,33).

Bądźcie wdzięczni — mamy być wdzięczni Bogu za powołanie nas do

pokoju.

Albo: Słowo Chrystusa niech mieszka w was obficie. Słowo Chrystusowe

dotarło do Kolosów w ustnym zwiastowaniu apostolskim (1,5.6). Dziś po-
siadamy je w Nowym Testamencie.

str. 14

O, głębokości poznania Boga...

szych sercach Bogu;

i wszystko, cokolwiek robicie w słowie

lub czynie, [róbcie] w imieniu Pana Jezusa,

dziękując przez

Niego Bogu Ojcu.

b. śycie w społeczności rodzinnej

śony, bądźcie uległe męŜom, jak przystoi w Panu.

MęŜowie, kochajcie Ŝony i nie odnoście się do nich z goryczą.

Dzieci, bądźcie we wszystkim posłuszne rodzicom, gdyŜ to

jest miłe Panu.

Ojcowie, nie wywołujcie u swoich dzieci roz-

Ŝalenia, aby nie ulegały zniechęceniu.

Słudzy, bądźcie we wszystkim posłuszni ziemskim panom

— słuŜcie nie na pokaz, jak [to robią] pochlebcy, lecz w szcze-
rości serca, w bojaźni przed Panem.

Cokolwiek czynicie, z

duszy czyńcie, jak dla Pana, nie dla ludzi,

świadomi, Ŝe od

Pana otrzymacie zapłatę w dziedzictwie. Panu, Chrystusowi,

Psalmy to psalmy Starego Testamentu (Łk 20,42; 24,44; Dz 1,20; 13,33)

lub odpowiadające im co do gatunku pieśni chrześcijańskie (1 Kor 14,26);
hymny  to  podniosłe  pieśni  uwielbienia  (Mk  14,26;  Hbr  2,12;  Dz  16,25);
uduchowione  pieśni  to  utwory  w  treści  zbliŜone  do  psalmów  (zob:  Obj
5,9; 14,3; 15,3). Przez pieśni przypominano sobie i uczono się na pamięć
najwaŜniejszych  prawd  wiary.  Zachowały  się  one  w  listach  Pawła:  Ef
5,14; Flp 2,6-11; Kol 1,15-20; 1 Tm 3,16.

Zdanie to wyraŜa jedną z najwaŜniejszych wytycznych postępowania

chrześcijan: Czy to, co robię, lub postanawiam robić, mogę uczynić w
imieniu Jezusa i czy mój czyn będzie wyrazem wdzięczności Bogu?

O chrześcijańskim Ŝyciu rodzinnym traktują równieŜ inne fragmenty

Nowego  Testamentu:  1  Kor  7,1-16;  Ef  5,22-6,4; 1 Ptr 3,1-7. W staroŜyt-
ności  do  społeczności  rodzinnej  naleŜeli  równieŜ  niewolnicy.  Z  tego
względu zasady Ŝycia rodzinnego rozciągały się równieŜ na nich. Dzisiaj
zasady  dotyczące  panów  i  niewolników  moŜemy  odnieść  do  stosunków
między pracownikiem a pracodawcą.

Por.: 1 Kor 11,3; Ef 5,22nn; 1 Tm 2,12.

Paweł nie zaleca walki z istniejącym porządkiem społecznym. Chrześci-

jaństwo  bowiem  Ŝyje misją, perspektywą powrotu Zbawiciela (Mt 10,23;
28,18-20).  W  takiej  sytuacji  zdobycie  pana  dla  Chrystusa  było  sprawą
waŜniejszą  niŜ  uwolnienie  się  od  niego.  Zaczynać  od  walki  z  niewolnic-
twem znaczyłoby tyle, co zaczynać dziś zwiastowanie ewangelii od pięt-
nowania  systemu  podatkowego.  Chrześcijaństwo  stawia  na  przemianę
człowieka,  a  nie  na  tępienie  zła  złem.  Z  drugiej  strony  apostoł  zachęca
niewolników do korzystania z ofert wyzwolenia (1 Kor 7,21).

List św. Pawła do Kolosan

str. 15

słuŜycie.

Kto bowiem krzywdzi, dozna krzywdy bez wzglę-

du na osobę.

ROZDZIAŁ 4

Panowie, traktujcie sługi sprawiedliwie i bezstronnie, świado-

mi, Ŝe i wy macie Pana w niebie.

Apel o wytrwałość w modlitwie

Trwajcie w modlitwie, czuwając w niej z dziękczynieniem.

Módlcie się przy tym i za nas, aby Bóg otworzył nam bramy

Słowa dla rozgłoszenia tajemnicy Chrystusa — z powodu której
jestem teŜ więźniem —

abym ujawnił ją tak, jak powinienem.

Stosunek do niechrześcijan

Wobec [osób] z zewnątrz postępujcie mądrze, wykorzystując

sprzyjające okoliczności.

Niech wasze wypowiedzi będą

zawsze uprzejme, zaprawione solą,

abyście wiedzieli, jak ma-

cie kaŜdemu odpowiadać.

Wiadomości o sytuacji osobistej i pozdrowienia

O wszystkim, co mnie dotyczy, opowie wam Tychikus,

uko-

Albo: Panu, Chrystusowi, słuŜcie! Słowo słuŜyć moŜna w tym przypadku

przełoŜyć w znaczeniu oznajmienia (słuŜycie) lub nakazu (słuŜcie).

Dosł.: abym ujawnił ją tak, jak powinienem ogłosić.

Ef 5,16

...zaprawiona solą, znaczy: zdrowa moralnie, przyzwoita w treści (3,8),

budująca i niosąca błogosławieństwo (Ef 4,29), dorzeczna i gasząca spory
(2 Tm 2,23).

Z fragmentu tego wyłania się obraz sługi Chrystusowego w ogóle. Do

jego  cech  zaliczyć  by  moŜna:  wierność  (ww.  7,  9,  12,  17);  gotowość  do
poświęcenia własnego Ŝycia (ww. 7, 9, 10, 18); troskliwość w stosunku do
braci wyraŜoną w gorliwej modlitwie i w konkretnych czynach podejmo-
wanych dla ich powodzenia (ww. 12, 13); nieprzekreślanie innych, jak by-
ło w przypadku Pawła względem Marka (w. 10; por.: Dz 15,37nn); nieza-
łamywanie  się  po  doznanych  poraŜkach  (czego  dobrym  przykładem  jest
Marek  —  w.  10);  niepokładanie  nadziei  w  ludziach  i  nieuzaleŜnianie  się
od ich poparcia (w. 11); ufne respektowanie własnego powołania i godze-
nie się z wyznaczonym przez Boga losem (w. 17, 18; por.: Dz 9,16; 1 Kor
7,20); Otwarty dom — o ile jest to moŜliwe (w. 15).

str. 16

O, głębokości poznania Boga...

chany brat, wierny usługujący i współsługa w Panu.

Posłałem

go do was właśnie po to, abyście się dowiedzieli o naszych
sprawach i aby pokrzepił wasze serca.

[Posłałem go] wraz z

Onezymem,

wiernym i ukochanym bratem, który pochodzi

spośród was. Oni was powiadomią o wszystkim, co się tutaj
dzieje.

Pozdrawia was Arystarch,

mój współwięzień,

i Marek,

siostrzeniec Barnaby

— odnośnie którego otrzymaliście pole-

cenie: Przyjmijcie go, jeśli do was przyjdzie —

i Jezus, zwany

Justem.

Ci spośród obrzezanych są jedynymi [moimi] współ-

pracownikami na rzecz Królestwa BoŜego, oni stali się dla mnie
pociechą.

Pozdrawia was Epafras, który pochodzi spośród

was, sługa Jezusa Chrystusa, zawsze walczący za was w modli-
twach, abyście zostali doprowadzeni do doskonałości oraz do
pełnego przekonania o całej woli Boga.

Zaświadczam bo-

wiem, Ŝe usilnie zabiega o was oraz o tych, którzy są w Laody-
cei i Hierapolis.

Pozdrawia was Łukasz,

kochany lekarz, i

Zob. Ef 6,21.

Zob. Wiadomości szczegółowe w Liście do Filemona.

Arystarch, Macedończyk, pojawia się 3 razy w Dz: Był z Pawłem w

czasie rozruchów w Efezie (19,29); wyruszył z Pawłem (oraz z Tychiku-
sem) w drogę do Macedonii (20,4); towarzyszył Pawłowi w drodze do
Rzymu (27,2).

Współwięzień, gr. synaichmalotos, oznacza jeńca, ale odnosi się równieŜ

do uwięzionych. Tu chodzi o osobę uwięzioną wraz z Pawłem.

Marek, autor drugiej Ewangelii; wbrew Barnabie Paweł nie chciał go

wziąć w swoją drugą podróŜ misyjną, dlatego Ŝe w czasie pierwszej Ma-
rek opuścił ich w Pamfilii (Dz 15,38). Czas pokazał, Ŝe Barnaba rozpoznał
Marka lepiej. Na przestrzeni 12 lat, które minęły od tego nieprzyjemnego
wydarzenia,  jego  siostrzeniec  stał  się  zasługującym  na  uznanie  sługą
ewangelii, a 5 lat później, w czasie swego drugiego uwięzienia, Paweł po-
prosi  Tymoteusza,  aby  przyprowadził  Marka  ze  sobą  jako  osobą  bardzo
potrzebną mu do posługiwania (2 Tm 4,11). Z faktów tych moŜemy wno-
sić,  Ŝe  (1)  spór  z  Barnabą  został  zaŜegnany  (Dz  15,38nn);  (2)  chwilowe
załamanie, podobnie jak w przypadku Marka, nie przekreśla nas jako sług
Chrystusowych.

Justus. Poza tą wzmianką postać ta nie pojawia się w innych miejscach

Nowego Testamentu.

Hierapolis, miasto w Azji Mniejszej, odległe o ok. 10 km od Laodycei i o

ok. 22 km od Kolosów.

List św. Pawła do Kolosan

str. 17

Demas.

100

Pozdrówcie braci w Laodycei i Nimfę

101

oraz zbór

w jej domu.

A gdy ten list u was zostanie odczytany, spraw-

cie, aby został odczytany równieŜ w zborze Laodycejczyków, a
ten z Laodycei

102

wy równieŜ przeczytajcie.

103

Powiedzcie teŜ

Archippowi:

104

Pamiętaj, abyś wypełniał posługę, którą przyją-

łeś w Panu.

Pozdrowienie moją, Pawła, ręką.

105

Pamiętajcie o moich kaj-

danach.

106

Łaska [niech będzie] z wami.

Łukasz, autor trzeciej Ewangelii i Dziejów Apostolskich, w których opisu-

je przede wszystkich działalność misyjną Pawła jako częsty towarzysz je-
go podróŜy, a — w tym wypadku — jego uwięzienia (zob. takŜe: Dz 28)

100

Demas: zgodnie z 2 Tm 4,10, w późniejszym okresie opuścił Pawła.

101

Wczesny Kościół nie posiadał swoich budynków. NaboŜeństwa odbywały

się w domach chrześcijan. Tak było w przypadku Pryscylli i Akwili (Rz
16,5; 1 Kor 16,19), Filemona (Flm 2), Marii, matki Jana (Dz 12,12). Ob-
serwując rozwój wczesnego kościoła, musimy sobie zdać jasno sprawę, Ŝe
nie budynki kościelne są jego gwarancją, lecz otwarte i stanowiące przy-
kład postaw chrześcijańskich domy.

102

Chodzi albo o zaginiony list Pawła do zboru w Laodycei (obok Ef, Kol i

Flm, czwarty, jaki miał zanieść do Azji Tychikus), albo o List do Efezjan
będący swego rodzaju listem obiegowym Pawła.

103

Praktyką wczesnego Kościoła było odczytywanie listów Pawła na głos w

czasie ogólnych zgromadzeń.

104

Archippos. W Flm 2 Paweł określa go swoim współbojownikiem.

105

Paweł zwykle dyktował swoje listy (Rz 16,22) umieszczając na końcu

kilka napisanych własną ręką słów (1 Kor 16,21; Gal 6,11; 2 Tm 3,17;
Flm 19). Jego podpis stanowił gwarancję autentyczności listu.

106

Zob.: Hbr 13,3.