Problemy ochrony środowiska

Problemy ekologiczne

Edyta Maklakiewicz

Problemy globalne

• Pojawiają się przez nierównomierny rozwój 

ludzkości;

• Ich rozwiązanie wymaga współpracy i 

uzgodnionych działao większości paostw 
świata;

• Mają dwoisty charakter.

cd.

• Problemy ekologiczne są globalne, 

charakteryzują się współzależnością;

• Jest to związane z eksploatacją globalnych 

zasobów naturalnych, dóbr należących do 
całej społeczności międzynarodowej;

• Nadmierna eksploatacja, degradacja 

środowiska ma miejsce lokalne, jednak jego 
skutki mogą byd odczuwalne nawet na drugim 
koocu globu.

Problem ekologiczny

• Równoczesny rozwój biologiczny i cywilizacyjny 

oraz ochrona środowiska stanowią istotę 
problemu;

• Jego specyfikę określa jednośd i ograniczonośd 

zasobów środowiska naturalnego;

• Zagrożenie dla środowiska naturalnego stanowi 

jeden z kluczowych problemów przeżycia całej 
ludzkości;

• Jednak w tym zakresie nie można uzyskad 

szybkich efektów.

Przyczyna problemu

• Industrializacja;
• Urbanizacja.
• Nie jest to problem zamknięty w jednym 

paostwie, jest on rozprzestrzeniony na cały 
świat;

• Dla zahamowania potrzebna jest współpraca 

całej społeczności międzynarodowej.

Podstawowe zagrożenia środowiska 

naturalnego

• Rozprzestrzenianie się substancji toksycznych, 

które się biologiczne nie rozkładają;

• Niszczenie lasów oraz zakwaszanie jezior przez 

trucizny przemysłowe

• Zanieczyszczenie  górnych warstw atmosfery 

przez chlorofluorowęglowodory;

• Efekt cieplarniany;
• Zagłada lasów tropikalnych;
• Wymieranie gatunków.

Niszczenie lasów tropikalnych

Następuje w Azji, Afryce oraz Ameryce 
Łacioskiej.

Przyczyny
• Rolnictwo (wypalanie);
• Inwestycje i projekty rozwojowe;
• Rabunkowe wykorzystywanie drewna na opał.

Smutna statystyka

• 15% ziemi uległo degradacji przez działanie 

ludzi;

• W 1992 r. już 26 krajów cierpiało na niedobór 

wody, w 2010 r. liczba ta wzrosła do 34;

• W ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat może 

wyginąd ok. 1,5 mln gatunków roślin.

Efekt cieplarniany- przyczyny

• Wytwarzanie energii i komunikację- ok50%;
• Produkcja substancji chemicznych- 20%;
• Niszczenie lasów- 15%;
• Rolnictwo (hodowla i nawożenie)- 15%.

• Największa emisja gazów cieplarnianych- USA, 

UE, Chiny oraz Japonia.

Efekt cieplarniany- następstwa

• Przesunięcie się okresu wegetacji roślin;
• Zmiany temperatury;
• Podniesienie się poziomu wody morskiej.

Dziura ozonowa

• Największe zmiany w Arktyce- powiększyła się 

tam o 60%;

• Negatywne skutki:
Schorzenia skóry ludzi;
Osłabienie zdrowia;
Niszczenie planktonu oceanicznego;
Niszczenie komórek niektórych roślin.

Raport U Thanta

• Na sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ 26.05.1969r. 

Ówczesny Sekretarz Generalny U Thant 
przedstawił raport ,,Człowiek i jego środowisko’’;

• Prezentował on dane na temat zniszczenia 

środowiska naturalnego oraz o jego 
konsekwencjach;

• Zawierał wykaz zagrożeo istotnych  dla całej 

ludzkości i wskazywał do rozwiązywania ich przez 
całą społecznośd międzynarodową;

Raport U Thanta cd.

• Po raz pierwszy została wtedy poruszona 

kwestia  globalnych problemów ochrony 
przyrody i środowiska naturalnego;

• U Thant apelował o podjęcie akcji, która 

miałaby na celu ratowanie środowiska;

• Zgromadzenie zadecydowało wtedy o 

zwołaniu konferencji międzynarodowej w tej 
sprawie.

Sytuacja w Polsce

• Raport ten uświadomił globalne zagrożenie i 

stał się impulsem do rozpoczęcia w większości 
krajów cywilizowanego świata działao 
chroniących środowisko;

• W Polsce powołano Polski Komitet Ochrony 

Środowiska Człowieka, który działał przy 
premierze;

• Następnie został przekształcony w Paostwową 

Radę Ochrony Środowiska. 

Konferencja w Sprawie Środowiska 

Człowieka 

• Była to pierwsza konferencja na temat 

ochrony środowiska;

• Odbyła się w czerwcu 1972 r. w Sztokholmie;
• Wzięło w niej udział 113 paostw(brak krajów 

socjalistycznych);

• Konferencja wskazywała na koniecznośd 

powstania wyspecjalizowanej agencji przy 
ONZ, która zajmowałaby się zagadnieniami 
ochrony środowiska.

Program Środowiskowy Narodów 

Zjednoczonych- UNEP

UNEP

• Jest to wyspecjalizowana organizacja 

powołana przez ONZ;

• Zajęła się upowszechnieniem nowoczesnych 

technologii ochrony środowiska, inicjowaniem 
regionalnych konferencji na ten temat i 
organizowaniem międzynarodowego systemu 
informacji o stanie środowiska.

Komisja Brundtland

• Raport Światowej Komisji do Spraw 

Środowiska  i Rozwoju;

• Przedstawiono w nim założenia nowej 

,,polityki zrównoważonego harmonijnego 
wzrostu’’;

• Miała ona uwzględniad sytuację krajów 

zamożnych i biednych;

• Raport stał się dyrektywą dla kolejnej 

konferencji ONZ. 

,,Ekologia i rozwój’’

• Konferencja  ONZ odbyła się w czerwcu 1992 r 

w Rio de Janeiro;

• Zakooczyła się podpisaniem tzw. Deklaracji z 

Rio, która jest kodeksem postępowania 
człowieka wobec środowiska naturalnego;

• Wzięło w niej udział przedstawiciele 180 

paostw.

Dokumenty uchwalone na konferencji 

w Rio

• Konwencja o zmianie klimatu, ograniczenie emisji 

,,gazów cieplarnianych’’(154 sytgnatariuszy);

• Konwencja o biologicznej różnorodności, ochrona 

flory i fauny (153 kraje, bez USA);

• Deklaracja zasad współpracy na rzecz ochrony 

wszystkich lasów;

• Agenda 21- odnosi się do wszystkich sfer 

środowiska (globalna strategia postępowania w 
XXI wieku).

Agenda 21

• Program ratowania 

planety;

• Zawarty na prawie 500 

stronach w 40 
rozdziałach;

• Wyceniony na 600 mld. 

Dolarów.

Konferencja w Berlinie

• Odbyła się w kwietniu 1995 r.;
• Uczestniczyło w niej 170 paostw;
• Była poświęcona zmianom klimatycznym;
• Miała na celu wprowadzenie prawa 

ograniczającego lub eliminującego emisję 
szkodliwych gazów.

Ramowa konwencja Narodów 

Zjednoczonych w sprawie zmian 

klimatu

• umowa międzynarodowa określająca 

założenia międzynarodowej współpracy 
dotyczącej ograniczenia emisji gazów 
cieplarnianych odpowiedzialnych za zjawisko 
globalnego ocieplenia. 

Protokół z Kioto

• Uzupełnienie Ramowej Konwencji w sprawie 

zmian klimatu;

• Został wynegocjowany w grudniu 1997 r. 

podczas konferencji w Kioto;

• Traktat wszedł w życie 16.02.2005 r. po 

ratyfikowaniu go przez Rosję.

Protokół z Kioto

Postanowienia protokołu z Kioto

• 8% dla Unii Europejskiej (Polska ma obniżyć 

swoją emisję o 6%), 7% dla USA, 6% dla 
Japonii, 0% dla Rosji oraz możliwy wzrost dla 
Australii o 8% i 10% dla Islandii;

• kraje rozwinięte są zobowiązane do 

wspierania rozwoju technologicznego słabiej 
rozwiniętych krajów oraz studiów i projektów 
związanych z badaniem klimatu.

Znaczenie Protokołu z Kioto

•

zasada „2 razy 55” – minimum 55 krajów ratyfikujących Konwencję, 

wytwarzających minimum 55% światowej emisji dwutlenku węgla

•

pierwszy krok międzynarodowej społeczności do wspólnego 

sformalizowanego działania na rzecz skutecznej ochrony środowiska

•

zwolennicy: UE, ONZ, organizacje ekologiczne, kraje Pacyfiku, którym 

grozi zalanie, środowiska naukowe,

•

przeciwnicy: USA,

•

łagodne potraktowanie Chin – czołowego emitenta gazów,

•

cap-and-trade (ogranicz-i-handluj) – handel emisjami.

•

Z zasady wspólnego działania wynika, iż jeden kraj uprzemysłowiony 

płaci za środki służące obniżeniu emisji innemu krajowi 

uprzemysłowionemu. Daje to nabywcy prawo do emitowania większej 

ilości gazów na własnym podwórku, sprzedawca zaś będzie 

zobligowany, by emitowad odpowiednio mniej.

•

Mechanizm Czystego Rozwoju (CDM) zezwala paostwom 

uprzemysłowionym  uzyskiwad kredyty emisyjne (prawo do emitowania 

gazów cieplarnianych), w zamian za to, iż będą one przekazywad środki 

konieczne do redukcji emisji krajom rozwijającym się, które nie 

posiadają wyznaczonych poziomów redukcji.

Unia Europejska

• 31 maja 2002 roku Unia 

Europejska ratyfikowała 
protokół z Kioto, dzięki 
czemu wszedł on w 
życie 16 lutego 2005 
roku

Szczyt w Kopenhadze

• Miał on uzupełniad protokół z Kioto;
• Odbył się w 2009 r.;
• Miał zawierad konkretne zobowiązania do 

ograniczenia emisji;

• Jednak nie udało się doprowadzid do 

wiążących ustaleo;

• Uznano go za zagrożenie dla wypełnienia 

zobowiązao wynikających z Protokołu z Kioto.

Stanowisko Unii Europejskiej na 

Konferencję Klimatyczną NZ w Kopenhadze

• UE jest 3 na świecie emitentem gazów 

cieplarnianych;

• Zanotował jeden z największych spadków 

emisji z 5,7 do 5 t CO2 od 1990 do 2007 r.;

• Źródło emisji- sektor energetyczny- 60%, 

transport- 20%, rolnictwo i przemysł po ok. 
10%;

• Ponad połowa paostw członkowskich 

zrealizowała zobowiązania wynikające z 
protokołu z Kioto.

UE 2

• W 2005r. Uruchomiła system handlu 

uprawnieniami do emisji CO2;

• Unia sądzi, że przeciwdziałanie zmianom 

klimatu może byd katalizatorem przemian 
gospodarczych i technologicznych, które mogą 
zwiększyd jej globalną konkurencyjnośd;

• Jednak stanowisko wewnątrz samej Unii jest 

zróżnicowane, ale wypracowała ona wspólne 
stanowisko w sprawach redukcji, adaptacji, 
finansowania oraz transferu technologii.

UE- stanowisko negocjacyjne

• Międzynarodowy Panel ds. Zmian Klimatu (IPCC)-

zahamowanie globalnego ocieplenia wymaga 
redukcji emisji gazów cieplarnianych o połowę do 
roku 2050 w stosunku do 1990 r.

• Zobowiązała się również do obniżenia do 2020 r. o 

20% emisji tych gazów;

• Od paostw rozwiniętych UE oczekuje redukcji emisji o 

30% do 2020r. 

• Proponuje utworzenie Programu, który 

zintegrowałby działania poszczególnych paostw.

UE- wnioski

• Najbardziej szczegółowe i ambitne stanowisko;
• Zawiera oczekiwania wobec innych oraz 

zobowiązania dla siebie;

• Chce wypracowad deklarację polityczną, która 

byłaby wiążąca dla paostw.

Japonia kupiła od Polski prawa do emisji CO2

źródło: 5 marca 2010 13:37 Newsweek

http://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/biznes/japonia-kupila-od-polski-prawa-do-emisji-

co2,54644,1

„Polskie prawa do emisji dwutlenku węgla 
łatwo znajdują nabywców. Umowę o wartości 
30 mln euro podpisano w środę z Japonią. 
Uprawnienia do produkcji tego gazu 
cieplarnianego to wynik ustaleo Protokołu z 
Kioto. Polska ma trzecią co do wielkości 
nadwyżkę limitów na świecie.”

Stanowisko USA na Konferencję 

Klimatyczną NZ w Kopenhadze

• Drugi największy emitent Co2 na świecie (5,7 

mld t w 2007r.);

• Emisja pochodzi z:
Produkcji energii- 43%
Transportu- 31%
Przemysłu i budownictwa- 17%.

USA nie ma ilościowych 

zobowiązao w sprawie redukcji 

emisji gazów cieplarnianych ze 

względu na nieratyfikowanie 

protokołu z Kioto.

Ustawa Waxmana- Markeya 

(ACESA)

• Izba Reprezentantów zakooczyła nad nią prace 

w czerwcu 2009r.;

• Traktowana jako punkt odniesienia do 

formułowania amerykaoskiego stanowiska 
negocjacyjnego.

USA- zarys stanowiska

• ACESA zakłada redukcję emisji gazów o 17 i 

83% w 2020 i 2050 r.

• System działao offsetowych- można 

przekroczyd limit uprawnieo do emisji o 30% 
jeżeli dokona się wkładu do projektu 
obniżającego faktycznie emisję;

• ACESA przewiduje również powołanie 

Programu adaptacji do zmian klimatu

USA- wnioski

• Nie podejmie ryzyka przyjęcia 

międzynarodowych zobowiązao w dziedzinie 
walki ze zmianami klimatu do czasu 
zakooczenia prac nad ustawą klimatyczną.

Stanowisko Chin na Konferencję 

Klimatyczną NZ w Kopenhadze

• Chiny są największym emitentem CO2 na 

świecie (6,1 mld t w 2007 r.);

• Emisja pochodzi z:
Sektora energetycznego (ok. 50%);
Przemysłu (28%); 
Transportu (wzrasta).

Chiny- stanowisko negocjacyjne

• Priorytet kraju- rozwój, nie chcą robid nic, co 

mogłoby temu zaszkodzid;

• Poziom emisji per capita wynosi 4,6 t CO2 i 

jest niższy od innych krajów 
uprzemysłowionych;

• Redukcja emisji GHG o 40-45% do 2020r. W 

stosunki do 2005 r. w przeliczeniu na 
jednostkę;

• Jest tam najwięcej projektów mechanizmów 

czystego rozwoju (673);

Chiny- stanowisko negocjacyjne 2

• Chcą, aby kraje rozwinięte dostarczały 

technologię krajom rozwijającym się;

• Transfer tych technologii powinien byd przez 

nie finansowany;

• Jako członek G77 Chiny mają decydujący 

wpływ na stanowisko większości paostw 
rozwijających się.