background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 

 
 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI  

NARODOWEJ 

 

 
 
 
 
 
Magdalena Kołodziejczyk 
Barbara Górka 

 

 
 
 
 
 

Organizowanie działalności hotelarskiej 
341[04].Z1.02 

 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla ucznia 

 

 

 

 

 
 
 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

Recenzenci:  
mgr inż. Edyta Jamróz 
mgr Małgorzata Małek 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Magdalena Kołodziejczyk 
mgr Barbara Górka 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Piotr Ziembicki 
 
 
 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  341[04].Z1.02 

Organizowanie  działalności  hotelarskiej,  zawartego  w  programie  nauczania  dla  zawodu  technik 
hotelarstwa. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

SPIS TREŚCI

 

 
1. Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Materiał nauczania 

4.1. Usługi hotelarskie, ich podział i charakterystyka  

   4.1.1. Materiał nauczania 

   4.1.2. Pytania sprawdzające 

14 

   4.1.3. Ćwiczenia 

14 

   4.1.4. Sprawdzian postępów 

17 

4.2. Wizerunek pracownika branży hotelarskiej  

18 

   4.2.1. Materiał nauczania 

18 

   4.2.2. Pytania sprawdzające 

22 

   4.2.3. Ćwiczenia 

22 

   4.2.4. Sprawdzian postępów 

23 

4.3. Kierunki rozwoju współczesnego hotelarstwa 

 

24 

   4.3.1. Materiał nauczania 

24 

   4.3.2. Pytania sprawdzające 

29 

   4.3.3. Ćwiczenia 

29 

   4.3.4. Sprawdzian postępów 

31 

4.4.Systemy zarządzania jakością  

32 

   4.4.1. Materiał nauczania 

32 

   4.4.2. Pytania sprawdzające 

37 

   4.4.3. Ćwiczenia 

37 

   4.4.4. Sprawdzian postępów 

39 

4.5. Formy organizacyjno - prawne prowadzenia zakładu hotelarskiego 

40 

   4.5.1. Materiał nauczania 

40 

   4.5.2. Pytania sprawdzające 

44 

   4.5.3. Ćwiczenia 

44 

   4.5.4. Sprawdzian postępów 

45 

4.6. Organizacja zakładu hotelarskiego  

46 

4.6.1. Materiał nauczania 

46 

4.6.2. Pytania sprawdzające 

51 

4.6.3. Ćwiczenia 

52 

4.6.4. Sprawdzian postępów 

53 

4.7. Prawa gościa hotelowego, ochrona mienia w zakładzie hotelarskim 

54 

4.7.1. Materiał nauczania 

54 

4.7.2. Pytania sprawdzające 

59 

4.7.3. Ćwiczenia 

59 

4.7.4. Sprawdzian postępów 

61 

5. Sprawdzian osiągnięć 

62 

6. Literatura 

67 

 
 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

1. WPROWADZENIE 

 

Zadaniem  poradnika  jest    kształtowanie  umiejętności  dotyczących  standardów  wyglądu, 

postawy,  zachowania  pracownika  zakładu  hotelarskiego,  specyfiki  branży  hotelarskiej  
i organizacji zakładu hotelarskiego. 

 Szczególną  uwagę  należy  zwrócić  na  organizację  pracy  w  różnych  zakładach  hotelarskich, 

profesjonalne  zachowania  i  wygląd  pracownika  branży  hotelarskiej.  Wskazane  jest 
przeprowadzenie  analizy,  a  następnie  opracowanie  struktur  organizacyjnych  przykładowych 
zakładów hotelarskich.  

W poradniku zamieszczono: 

1.  Wymagania  wstępne,  czyli  wykaz  niezbędnych  umiejętności  i  wiedzy,  które  powinieneś 

mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej. 

2.  Wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z tym poradnikiem. 
3.  Materiał  nauczania  (rozdział  4)  umożliwi  Ci  samodzielne  przygotowanie  się  do  wykonania 

ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów.  

4.  Pytania  sprawdzające  wiedzę  potrzebną  do wykonania  ćwiczeń.  Możesz  się  z  nimi zapoznać 

przed  przystąpieniem  do  rozdziału  ”Materiały  nauczania”,  wówczas  poznasz  wymagania 
wynikające  z  potrzeb  zawodu,  a  po  przyswojeniu  wskazanych  treści,  odpowiadając  na  te 
pytania sprawdzisz stan swojej gotowości do wykonywania ćwiczeń. 

5.  Ćwiczenia,  które  zawierają:  wykaz  materiałów i  środków  dydaktycznych potrzebnych do ich 

realizacji. Ćwiczenia umożliwią Ci nabycie umiejętności praktycznych. 

6.  Sprawdzian  postępów  –  wykonując  sprawdzian  powinieneś  odpowiedzieć  na  pytanie  „tak” 

lub  „nie”.  Odpowiedzi  „nie”  wskazują  na  luki  w  Twojej  wiedzy,  informują  Cię  również, 
jakich treści jeszcze dobrze nie poznałeś. Oznacza to także powrót do wiadomości, które nie 
są dostatecznie opanowane. 

7.  Sprawdzian osiągnięć wraz z przykładowym zestawem zadań. 
Wykorzystaj do poszerzenia wiedzy wskazaną literaturę oraz inne źródła informacji. 

Powinieneś  zwrócić  szczególną  uwagę  na  zagadnienia  dotyczące  organizacji  pracy  

w różnych zakładach, profesjonalne zachowanie i wygląd pracownika branży hotelarskiej. 

Jeżeli  masz  trudności  ze  zrozumieniem  tematu  lub  ćwiczenia,  to  poproś  nauczyciela  

o  wyjaśnienie  i  sprawdzenie,  czy  dobrze  wykonujesz  daną  czynność.  Poznanie  przez  Ciebie 
treści  objętych  tą  jednostką  modułową,  będzie  stanowiło  dla  nauczyciela  podstawę 
przeprowadzenia  sprawdzianu  poziomu  przyswojonych  wiadomości  i  ukształtowanych 
umiejętności.  W  tym  celu  nauczyciel  posłuży  się  ”Zestawem  zadań  testowych”  zawierającym 
różnego  rodzaju  zadania.  Znajdują  się  one  w  rozdziale  5,  który  zawiera  też:  instrukcję 
omawiającą  tok  postępowania  podczas  przeprowadzania  sprawdzianu,  przykładową  kartę 
odpowiedzi, w której, w przeznaczonych miejscach wpisz odpowiedzi na pytania. 

 

Bezpieczeństwo i higiena pracy 

 
W  czasie  pobytu  w  pracowni  musisz  przestrzegać  regulaminów,  przepisów  bhp  i  higieny  pracy 
oraz instrukcji przeciwpożarowych, wynikających z rodzaju wykonywanych prac. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat jednostek modułowych 

Moduł 341[04].Z1 

Działalność zakładu hotelarskiego 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

341[04].Z1.01 

Klasyfikacja  

i kategoryzacja 

zakładów hotelarskich. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

341[04].Z1.02 

Organizowanie 

działalności 

hotelarskiej. 

 

 
 
 

341[04]. Z1.03 

Komunikowanie się  

z gośćmi w języku 

obcym w zakresie usług 

hotelarskich. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

− 

określać podstawowe pojęcia związane z hotelarstwem, 

− 

określać rodzaje zakładów hotelarskich, 

− 

charakteryzować zakład hotelarski, 

− 

interpretować  wymagania  kategoryzacyjne  obiektów  hotelarskich  zgodnie  z  Ustawą 
o usługach turystycznych, 

− 

określać 

wymagania 

dotyczące 

dostosowania 

obiektów 

hotelarskich 

dla 

gości 

niepełnosprawnych, zastosować obowiązujące przepisy kodeksu cywilnego, 

− 

znać zasady etyki zawodowej, 

− 

znać przepisy prawa dotyczące zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

− 

określić usługi hotelarskie i usługi typu hotelarskiego, 

− 

określić cele działalności hotelarskiej, 

− 

scharakteryzować specyficzne cechy branży hotelarskiej, 

− 

zaprezentować kierunki rozwoju współczesnego hotelarstwa, 

− 

określić mierniki usług hotelarskich, 

− 

przedstawić strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa hotelarskiego, 

− 

określić zakres pracy działów zakładu hotelarskiego, 

− 

określić formy organizacyjno – prawne zakładów hotelarskich, 

− 

określić zakres pracy na stanowiskach w zakładzie hotelarskim, 

− 

okręcić prawa gościa, 

− 

scharakteryzować profesjonalne zachowanie i wygląd pracownika branży hotelarskiej, 

− 

scharakteryzować środki ochrony osób i mienia w zakładzie hotelarskim. 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

4. MATERIAŁ NAUCZANIA 

 
4.1. Usługi hotelarskie, ich podział i charakterystyka 
 

4.1.1. Materiał nauczania 
 

Hotelarstwo  to  działalność  usługowa  polegająca  na  świadczeniu  odpłatnie  gościny 

przyjezdnym  zatrzymującym  się  czasowo.  Usługi  hotelarskie  zaspokajają  potrzeby: 
wypoczynku,  pożywienia,  noclegu,  higieny,  realizacji  czynności  służbowych,  rekreacji, 
rozrywki,  łączności,  opieki  nad  zdrowiem  i  mieniem  oraz  świadczy  inne  drobne  usługi  na  rzecz 
gościa hotelowego. 
 

Definicję  usługi  hotelarskiej  określa  Ustawa  o  usługach  turystycznych  z  dnia  

29 sierpnia 1997 roku.  
Usługa hotelarska to krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, miejsc 
noclegowych,  miejsc  na  ustawienie  namiotów,  przyczep  samochodowych  oraz  świadczenie 
usług z tym związanych.” 
Istotę  hotelarstwa  upatruje  się  w  specyficznej odpłatnej gościnności. Z  tak  sformułowanej  istoty 
hotelarstwa  wynikają  cele  działalności  hotelarskiej  –  zobowiązania  hotelu  w  stosunku  do  gościa 
a w szczególności: 

− 

zapewnienie bezpieczeństwa pobytu, 

− 

zapewnienie  wygody  dotrzymania  co  najmniej  deklarowanego  standardu  obiektu  i  poziomu 
oferowanych usług, 

− 

zapewnienie  dobrej  atmosfery  pobytu,  wysokich  kwalifikacji  zawodowych  i  poziomu 
etyczno-moralnego zatrudnionych pracowników. 

 

Rodzaj  świadczonych  usług  stosuje  się  do  obowiązujących  przepisów  prawnych 

dotyczących  wymagań  rodzajowych  i  kategoryzacyjnych.  Jednak  współczesny  obiekt  powinien 
być  elastyczny  by  przyciągać  gości,  gdyż  są  oni  coraz  bardziej  wymagający.  Dlatego 
przedsiębiorstwa  nie  spełniają  tylko  minimum  opisane  w  kategoryzacji,  wychodzą  naprzeciw 
oczekiwaniom,  samodzielnie  kształtując  ofertę  usług  na  potrzeby  klienta  i  w  miarę  własnych 
możliwości.  
 
PODZIAŁ USŁUG HOTELARSKICH 
Usługi  noclegowe  i  gastronomiczne  są  podstawowymi  usługami  oferowanymi  przez  hotel,  im 
też  podporządkowana  jest  wszelka  inna  działalność  obiektu.  Dzieje  się  tak  ze  względów 
ekonomicznych i funkcjonalnych. Usługi te są płatne
Usługi  wykraczające  poza  podstawową  działalność  hotelu  możemy  podzielić  biorą  pod  uwagę 
stopień konieczności skorzystania z nich, na usługi: 

a)  usługi uzupełniające, 
b)  usługi fakultatywne, 
c)  usługi towarzyszące. 

 
Usługi  uzupełniające  (komplementarne)  -  są  nieodłącznie  związane  z  działalnością 
podstawową,  czyli  takie  z  których  gość  zmuszony  jest  skorzystać  decydując  się  na  pobyt 
w hotelu  np.:  budzenie,  szatnia,  depozyt,    przechowalnia  bagażu,    informacja  turystyczna, 
dostarczanie poczty dla gości. 
Są  to  najczęściej  usługi  bezpłatne,  nie  jest  to  jednak  ścisłe  ponieważ  są  one  często  wliczone 
w ceny usługi podstawowej. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

Usługi  fakultatywne  -  dzięki  którym  pobyt  gościa  w  hotelu  jest  bardziej  atrakcyjny:  basen, 
sauna,  tenis,  rozrywka,  itp.  Korzystanie  z  nich  nie  jest  konieczne  przy  zamieszkaniu  w  hotelu. 
Świadczenie  tych  usług  może  być  bezpłatne,  wówczas  traktujemy  je  jako  zachętę  dla  klientów 
do  korzystania  z  usług  obiektu  lub  tez  wliczamy  je  w  cenę  usługi  podstawowej.  Można  za  nie 
pobierać opłatę.  
Usługi towarzyszące - jest to odrębny rodzaj działalności, skierowany do gości jak również osób 
nie  będących  klientami  danego  obiektu:  kiosk,  fryzjer,  kosmetyczka,  kwiaciarnia,  usługi 
handlowe polegające na sprzedaży wyrobów z własnej produkcji cukierniczej. 
Usługi  dodatkowe  mogą  być  świadczone  gościom  nie  tylko  bezpośrednio  przez  obsługę 
hotelową (usługi własne), ale też przez wyspecjalizowane osoby lub placówki usługowe (usługi 
obce
).  Sprzedaż  przez  zakład  hotelarski  usług  obcych  spełnia  wiele  funkcji  między  innymi 
zapewnia  gościom  niezbędne  usługi,  których  hotel  nie  jest  w  stanie  wytworzyć  we  własnym 
zakresie ( np. organizowanie imprez turystycznych). Zwiększa się również atrakcyjność hotelu. 
Usługami  obcymi  w  hotelu  jest  dostarczanie  energii  elektrycznej,  wody  (w  tym  ciepłej  
i  ogrzewania)  oraz  usługi  telekomunikacyjne.  Wpływ  zakładu  hotelarskiego  na  poziom 
świadczenia  usług  obcych  jest  ograniczony,  część  hoteli  jest  wyposażona  w  urządzenia,  które 
w razie  awarii  uniezależniają  hotel  od  tych  usług  (awaryjny  zbiornik  wody,  agregat 
prądotwórczy, itp.). 
Rodzaj usług dodatkowych może być dowolnie kształtowany przez przedsiębiorstwa hotelarskie, 
ale  musi  uwzględniać  ich  rodzaj  zgodny  z  wymaganiami  zawartymi  w  Rozporządzeniu  Ministra 
Gospodarki  i  Pracy  w  sprawie  obiektów  hotelarskich  i  innych  obiektów,  w  których  są 
świadczone usługi hotelarskie z 19 sierpnia 2004 r. ( DzU nr 188, poz. 1945 z 2004 r.). 
 W związku z powyższym usługi dodatkowe mogą być: 
a)  obowiązkowe (obligatoryjne) – wynikające z wymogów kategoryzacyjnych, 
b)  dobrowolne – podejmowane dla wygody gości i renomy zakładu. 

Wacław  Kwiatkowski  wymienia  12  grup  usług  według  rodzaju,  charakteru  i  miejsca 

realizacji w hotelu. 

W  grupie  pierwszej  wynajem  pokoi łączy się  z informacją  pracą  recepcji  (np. budzenie gości 

hotelowych),  room-servisem  oraz  z  pracą  pralni  i  portierni.  W  tej  grupie  wymienia  także 
klimatyzację,  telewizory,  aparaty  radiowe,  telefonizację,  lodówki  zaopatrzone  w  artykuły 
spożywcze, napoje itp. 

Druga  grupa  obejmuje  różnego  rodzaju  usługi  gastronomiczne  realizowane  w  hotelu  przez 

np.  restauracje  (kuchnie  narodowej  międzynarodowe),  braserie  i  rotiserie,  kawiarnie  i  cafeterie, 
bary szybkiej obsługi i automaty, bary aperitif, coctail-bary, snack-bary, winiarnie i piwiarnie. 

W  trzeciej  grupie  zlokalizowano  prowadzenie  w  zakładach  hotelarskich,  w  określonym 

zakresie  i  rodzaju  działalności  rozrywkowej  (zespoły  muzyczne,  soliści  i  zespoły  lokalne  oraz 
dancingi, kabarety, rewie, a także dyskoteki itp.). 

Grupa  czwarta  obejmuje  wynajem  sal  i  urządzeń  dla  organizacji  kongresów,  konferencji, 

szkoleń.  Z  tymi  usługami  występuje  kompleksowa  obsługa  w  postaci:  tłumaczenia, 
radiofonizacji,  nagrań  na  taśmy,  protokołowanie,  druku  wydawnictw  oraz  wynajmu  sprzętu, 
organizacja wystaw i pokazów mody. 

Grupa  piąta  obejmuje  wynajem  miejsc  garażowych  i  parkingowych,  usługi  warsztatów 

naprawczych,  myjni,  stacji  benzynowych,  sklepów  (punktów)  z  częściami  zamiennymi  do 
samochodów, usługi kierowców, sprzedaż informatorów, map itp. 

Do grupy szóstej zaliczono świadczenie usług umożliwiających podróżującym wraz z rodziną 

zapewnienie  opieki  nad  dziećmi  oraz  atrakcyjne  programy  turystyczne,  rekreacyjne  odrębnie  dla 
dzieci i dorosłych. 

Grupa  siódma  obejmuje  zespół  typowych  usług,  bieżąco  realizowanych  przez  hotel,  takich 

jak:  usługi  klubu  hotelowego,  portierów  i  bagażowych,  boyów,  przechowywanie  bagażu, 
czyszczenie,  pranie,  prasowanie,  usługi  telekomunikacyjne,  rezerwacja  miejsc  hotelowych  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

w  innych  miejscowościach,  wynajem  samochodów  bez  kierowcy  i  z  kierowcą  wymiana  walut, 
organizowanie  w  ramach  własnych  lub  za  pośrednictwem  biur  podróży  wycieczek  lokalnych, 
transferów,  wycieczek  krajoznawczych  itp.,  rezerwacja,  zakup  i  doręczanie  biletów 
komunikacyjnych  i  na  imprezy  rozrywkowe  (teatr,  opera,  koncerty,  rewia,  kino)  i  na  imprezy 
sportowe,  udzielanie  informacji  dotyczących  m.in.  zabytków  historycznych,  muzeów,  galerii, 
widowisk,  teatrów,  lokali  nocnych,  ruchu  komunikacyjnego,  usług  telekomunikacyjnych  i  in., 
doręczanie korespondencji, przesyłek i in. 

Grupa  ósma  obejmuje  działalność  usługową  różnych  punktów  handlowych  i  usługowych  

w  hotelu:  zakładów  fryzjersko-kosmetycznych,  sklepów  z  pamiątkami,  kiosków  z  kwiatami, 
gazetami,  papierosami,  przyborami  kosmetycznymi  oraz  punktów  handlowych  z  określonym 
rodzajem towarów i artykułów, a czasem zespół magazynów i sklepów. 

W  dziewiątej  grupie  autor  umieścił  usługi  o  charakterze  sportowo-rekreacyjnym.  Należą  do 

nich:  baseny  w  hotelu  i  na  wolnym  powietrzu  (niekiedy  z  wodą  morską),  sauny,  sale  do 
uprawiania  gimnastyki,  tereny  do  uprawiania  sporu  (golfa,  tenisa,  siatkówki,  koszykówki)  oraz 
sale  gier  (ping-pong,  brydż,  szachy,  kręgielnie),  zagospodarowane  i  urządzane  plaże  (szatnie, 
leżaki, kosze, parasole, materace) oraz wynajem koni do uprawiania jeździectwa. 

Grupa dziesiąta obejmuje wynajem sprzętu oraz urządzeń sportowych i rekreacyjnych, takich 

jak  wszelkiego  rodzaju  sprzęt  pływacki  (łodzie,  żaglówki,  motorówki,  kajaki  i  rowery  wodne), 
sprzęt wędkarski oraz sprzęt do sportów górskich, letnich i zimowych. 

Do 

grupy 

jedenastej 

zaliczono 

świadczenie  usług  sanatoryjnych  z  udziałem 

przyrodoleczniczych, jak np. usługi służby lekarskiej i urządzenia balneologiczne. 

W  grupie  dwunastej  mieszczą  się  takie usługi, organizowane  nie  tylko dla gości hotelowych, 

jak galerie malarstwa, wystawy, kasyna gry, konkursy gastronomiczne i pokazy mody. 
Oprócz  działalności  podstawowej  i  usług  towarzyszących  w  hotelach  organizowane  są  usługi 
pomocnicze  jak:  produkcja  cukiernicza,  garmażeryjna,  produkcja  lodów,  wód  gazowanych, 
usługi naprawcze, pralnicze itp. 
 
SPECYFICZNE CECHY BRANŻY HOTELARSKIEJ 

Do  specyficznych  cech  działalności  hotelarskiej  na  poziomie  przedsiębiorstwa 

hotelowego należy zaliczyć: 
Względnie  stały  potencjał  -  hotele  mają pewien niezmienny w  krótkim  okresie  zasób  pokoi do 
wynajęcia. 
Kapitałochłonność – hotele wymagają zaangażowania bardzo poważnych środków, przy czym 
znaczna  ich  część  unieruchomiona  jest  w  zakupionym  gruncie  i  wzniesionych  budynkach. 
Kwoty te bywają jeszcze zwiększone przez wybór atrakcyjnej lokalizacji. 
Pracochłonność  –  usługi  hotelarskie  ze  swej  istoty  wymagają  wykonywania  pracy  raczej  przez 
istoty ludzkie niż automaty. 
Komplementarność – wzajemne uzupełnianie się usług 
Wahania  popytu  –  hotele  doświadczają  znacznych  wahań  popytu  nie  tylko  w  skali  roku,  ale 
także  w  skali  tygodnia.  Wymaga  to  od  nich  innowacyjnego  podejścia  do  marketingu  
i planowania zysku. 
Nietrwałość  produktów  –  nie  sprzedany  nocleg  hotelowy  stanowi  nieodwracalną  stratę 
pewnego dochodu. 
Natychmiastowość usług – czyli ciągła gotowość do natychmiastowego świadczenia usług. 
Produkcja  i  konsumpcja  w  hotelach  niejednokrotnie  pokrywają  się  ze  sobą  –  z  większości 
usług  świadczonych  przez  hotel  goście  korzystają  w  miejscu  ich  świadczenia,  w  trakcie 
wytwarzania usługi. 
Podstawowe znaczenie lokalizacji.  
Specyficzna  struktura  kosztów,  wysoki  udział  kosztów  stałych  wymuszających  poświęcenie 
uwagi przede wszystkim stronie dochodowej działalności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

10 

USŁUGI TYPU HOTELARSKIEGO 
 
Transport kolejowy
 

Tradycyjnie  w  Polsce,  kolej  jest  najpopularniejszym  środkiem  transportu  masowego  na 

średnie  i  dalekie  odległości.  Obecnie  w  związku  z  niską  rentownością  na  krótkich  trasach 
podmiejskich  wiele  połączeń  zostało  zawieszonych  lub  znacznie  zredukowanych  i  znacznym 
stopniu  przejętych  przez  małych  przewoźników  lokalnych.  Na  dłuższych  trasach,  z  uwagi  na 
możliwości  pokonywania  dużych  odległości  z  dużą  prędkością  niezależną  od  korków, 
komplikacji  powszechnych  w  ruchu  drogowym,  kolej  ze  swoimi  możliwościami  przewozowymi 
nie ma sobie równych. 
 
Komfort podróżowania 
Dla komfortu podróżnych dostępne są na większości trasach dalekobieżnych: 

− 

wagony sypialne 

− 

wagony z miejscami do leżenia (couchettes) 

− 

wagony restauracyjne  

− 

wagony biznesowe 

− 

możliwość przewozu rowerów i innych ponadwymiarowych bagaży 

 
W wagonach sypialnych i z miejscami do leżenia WARS zapewnia:

 

− 

przygotowanie  miejsc  sypialnych  i  do  leżenia  w  wagonach  komunikacji  krajowej 
i międzynarodowej: 

− 

w pociągach stałego kursowania, 

− 

uruchamianych sezonowo, 

− 

włączonych do pociągu na zamówienie, 

− 

obsługę pasażerów w czasie podróży. 

Na  pokładzie  wagonu  sypialnego  (z  miejscami  do  leżenia)  serwis  świadczy  konduktor 

WARS-u.  Przez  cały  czas  podróży  konduktor  sprawuje  opiekę,  udziela  informacji  i  niezbędnej 
pomocy związanych z przejazdem wagonem. 
W  wagonach  sypialnych  komunikacji  krajowej  zestaw  toaletowy,  napoje  gorące  i  orzeźwiające 
jak też słodkie i słone przekąski są do nabycia u konduktora WARS-u. 

Konduktor Wars-u jest do dyspozycji PT Podróżnych w wagonie przez cały czas podróży: 

− 

pomoże  przy:  wsiadaniu  do  wagonu,  wniesieniu  bagażu  i  umieszczeniu  go  na  półkach 
w przedziale,  składaniu  (rozłożeniu)  i  ścieleniu  leżanki,  ustawieniu  drabinki  (do  zajęcia 
środkowej i górnej leżanki), 

− 

udzieli informacji związanych z podróżą,  

− 

obudzi o żądanej porze (nie później niż 30 minut przed stacją wysiadania),  

− 

poda  poczęstunek  (  w  wagonach  komunikacji  międzynarodowej,  stosownie  do  kategorii 
zajmowanego miejsca),  

− 

zrealizuje zamówienie na napoje gorące, chłodzące, słodycze, 

− 

przechowa  bilety  i  dokumenty uprawniające  do  przejazdu  przekazane  mu  na  czas  podróży  
(i zwróci je przed opuszczeniem wagonu przez podróżnego),  

− 

pomoże przy wysiadaniu z wagonu i wyniesieniu bagażu. 

 

Kategorie miejsc w wagonach sypialnych 

W wagonach sypialnych są następujące kategorie miejsc:  

− 

single - jedno miejsce do spania w przedziale,  

− 

double - dwa miejsca do spania w przedziale, 

− 

touriste - trzy miejsca do spania w przedziale . 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

11 

W każdym przedziale (kategorii single, double, touriste) znajdują się: 

− 

miejsce(a) do spania, 

− 

umywalka, 

− 

wisząca szafka z lustremi gniazdkiem do golarki, 

− 

wieszaki na ubrania, 

− 

półki na bagaż.  

− 

ogólnodostępne WC jest usytuowane przy obu przedsionkach wagonu. 

Miejsce do spania w wagonie sypialnym to leżanka wyposażona w : 

− 

prześcieradło przykrywające leżankę, 

− 

kołdrę lub koc w bawełnianej poszwie,  

− 

poduszkę w poszewce. 

 

W  wagonach  sypialnych  kursujących  w  pociągu  EuroNight  Jan  Kiepura  relacji  Warszawa-

Frankfurt/M-Warszawa,  Chopin  relacji  Warszawa-Wiedeń-Warszawa  i  w  pociągu  Józef 
Chełmoński relacji Kraków-Kijów-Kraków, ponadto są do dyspozycji podróżnych: 
single lux - klimatyzowany przedział z jednym miejscem do spania, wyposażony jest w: 

− 

telewizor z wyświetlaczem LCD i odtwarzacz DVD,  

− 

umywalkę, 

− 

prysznic,  

− 

WC, 

double  lux  -  klimatyzowany  przedział  z  dwoma  miejscami  do  spania,  wyposażony  tak  jak 
przedział  kategorii  single  lux.  Dolne  miejsce  do  spania  można  złożyć  i  zastąpić  fotelami  do 
siedzenia. 

Kategorie miejsc w kuszetach 
W wagonach z miejscami do leżenia (kuszetach) są: 

przedziały 4-miejscowe, w których przygotowane są do leżenia 4 leżanki, 
przedziały 6-miejscowe, z miejscami do leżenia dla 6 osób. 
 

W przedziałach są: 

− 

miejsca do leżenia - leżanki, 

− 

wieszaki na ubrania, 

− 

półki na bagaż.  

− 

umywalnia i WC są ogólnodostępne, usytuowane przy przedsionkach wagonu. 

Miejsce do leżenia (w wagonach z obsługą konduktorską WARS-u) wyposażone jest w:  
2  prześcieradła,  z  których  jedno  służy  do  przykrycia  leżanki,  a  drugie  do  bezpośredniego 
przykrycia, koc (2 koce w okresie zimowym), poduszkę w poszewce. 

 
Oprócz  wagonów  sypialnych  i  z  miejscami  do  leżenia,  w  transporcie  kolejowym  możemy 
spotkać:  wagony  specjalne  (przystosowane  do  obsługi  osób  niepełnosprawnych  lub 
przystosowane 

do 

podróży 

biznesmenów), 

wagony 

konferencyjne 

(bezprzedziałowe 

przystosowane  do  organizacji  konferencji  dla  20  do  30  osób),  wagony  kina,  dyskoteki  lub 
przystosowane do organizacji wczasów mobilnych. 
 
Transport morski: 
 

Jak  wynika  z  najnowszych  obliczeń  -  coraz  więcej  rodzin  postanawia  spędzić  wakacje  na 

statku. Jak  podpowiadają  właściciele linii promowych, dzieje się tak głównie z dwóch powodów 
- obniżki cen oraz urozmaicenia oferty przez touroperatorów. Bardzo popularne stały się ostatnio 
oferty dla rodzin z małymi dziećmi, dla których organizuje się na statku wiele rozrywek (jak np. 
w  czasie  rejsów  połączonych  ze  zwiedzaniem  Disneylandu)  oraz  rejsy  "od  portu  do  portu" 
połączone  ze  zwiedzaniem.  Touroperatorzy  zwiększyli  również  w ubiegłym roku liczbę portów, 
w  których  można  rozpocząć  podróż.  Popularnością  cieszą  się  również  rejsy  tematyczne  -  np. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

12 

organizowane  przez  Olivia  Cruises  rejsy  tylko  dla  kobiet  lub  rejsy  na  statkach  wyposażonych  
w pola golfowe - jak np. te organizowane przez Royal Caribbean International. 
„Przez  hotelarstwo  okrętowe  (cruising)  rozumiemy  świadczone  i  odpowiednio  zorganizowane 
usługi  hotelowe  dla  osób  przebywających  na  statkach  morskich  z  racji  wykonywanego  zawodu, 
obowiązków służbowych lub czasowego przyjazdu w roli pasażera” 
 
Usługi  hotelowe  na  statkach  wykonywane  są  podobnie,  jak  w  hotelach  na  lądzie,  ale  
z  uwzględnieniem  specyfiki  okrętowej.  Działalność  hotelarska  na  statkach obejmuje  trzy  główne 
zakresy: 

− 

zakwaterowanie 

− 

wyżywienie 

− 

inne usługi i świadczenia 

Układ  funkcjonalny  części  pasażerskiej  na  statku  jest  podobny  do  układu  hotelu  na  lądzie.  
W układzie tym można wyróżnić: 

− 

cześć recepcyjną, 

− 

część noclegową, 

− 

część żywieniową, 

− 

część usługową i handlową, 

− 

część administracyjną i gospodarczą. 

 

Część  recepcyjna  -  jest  główny  miejscem  koordynacji  pobytu  pasażerów  na  statku,  a  także 

często  organizatorem  ich  czasu  w  trakcie  pobytu.  Usytuowana  jest  przy  wejściu  pasażerów  na 
statek.  
 

Część  noclegowa  -  kabiny  na  statkach  dzielą  się  na  zewnętrzne  (z  oknem  lub  balkonem)  

i  wewnętrzne  (bez  okna),  najwyższą  cene  płaci  się  za  apartamenty  (składające  się  z  sypialni 
i salonu).  Każdy  statek  posiada kilka pokładów pasażerskich – ceny w tabelach rozpoczynają się 
od  kabin  usytuowanych  na  dolnych  pokładach.  Wszystkie  kabiny  (bez  względu  na  usytuowanie 
na pokładzie) są klimatyzowane, posiadają łazienkę i TV. 
 

Część  żywieniowa  -    jest  podzielona  na  dwa  segmenty:  część  konsumpcyjną  i  część 

produkcyjną  z  zapleczem  magazynowym.  Wyżywienie  na  statku  występuje  w  formie  posiłków 
wynikających  z  wykupionych  świadczeń  w  ramach  biletu  oraz  w  formie  odpłatności  usług 
gastronomicznych. 
 

 Część usługowo – handlowa – jest bardzo zróżnicowana, zarówno w zakresie wyposażenia,  

jak i świadczonych usług. Wynika to z typu jednostki pływającej, a także jej pojemności. 
W  segmencie  standardowym  poziom  współczesnych  statków  odpowiada  poziomowi  hoteli 
czterogwiazdkowych na lądzie i ma tendencje do zbliżania się do pięciu gwiazdek. 
Do  dyspozycji  gości  pozostają:  sale  widowiskowe,  sale  sportowe,,  pływalnie,  kina,  kasyna, 
ośrodki  zabaw  dla  dzieci  i  centra  odnowy biologicznej.  Do tej listy można dodać  organizowane 
podczas  rejsu  imprezy  specjalne  np.  bal  kapitański  czy  też  zwiedzanie  portów  (3-5  w  trakcie 
tygodniowego  rejsu. Armatorzy prześcigają się w oferowaniu atrakcji dla gości i tak w ostatnich 
latach  pojawiły  się  kabiny  z  indywidualnymi  balkonami,  jacuzzi,  wodospady,  sztuczne  ognie  na 
pełnym  morzu,  bale  maskowe,  kuchnie  egzotyczne,  loty  helikopterem  (statki  wyposaża  się  
w  lądowiska,  centra  komputerowe,  wystawy  (pływających  na  statku  dzieł  sztuki),  mini  golf, 
kursy  nurkowania,  występy  pasażerów  (poszukiwanie  talentów  w  stanowiącym  wyposażenie 
statku  studio  telewizyjnym),  sklepy,  korty  tenisowe,  ściany  do  wspinania  się,  a  nawet  sztuczne 
lodowiska 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

13 

 

Kabina wewnętrzna Statek Pride of Aloza

 

 

   

 

Restauracja Queens Grill  Statek Queen Mary 2

                    

Restauracja Yacht Club Statek Norwegian Crown

 

 

   

  

 

Crown Club Casino Statek Norwegian Crown      Baseny Statek Norwegian Sun     Fitness Center Statek Pride of Aloha 

Rys. 1 Materiały reklamowe 
 

Transport lotniczy 
 

Pasażerowie,  korzystający  z  transportu  lotniczego,  mają  w  koszcie  opłaconego  biletu 

zagwarantowaną  opiekę  w  czasie  lotu  i  usługi  żywieniowe,  których  zakres  zależy  od  czasu 
przelotu  i  od  kategorii  świadczeń.  Każde  towarzystwo  lotnicze  stara  się  poprzez  wzbogacenie 
usług,  standard  wyposażenia  samolotu  i  doskonalenie  serwisu  pokładowego  przyciągnąć  coraz 
więcej  pasażerów.  Wpływa  to  na  podniesienie  jakości  i  zakresu  usług  hotelowo  – 
gastronomicznych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

14 

Specyficzne  rodzaje  zakładów  hotelarskich  w  środkach  transportu  lądowego,  wodnego  
i lotniczego 
Rotele
 – dalekobieżne autokary posiadające miejsca sypialne i gastronomiczne. 
Botele  –  obiekty  posiadające  urządzenia  hotelowe  i  świadczące  usługi  na  stale  zakotwiczonym 
statku. 
Aquatele  -  obiekty  posiadające  urządzenia  hotelowe  i  świadczące  usługi  na  barkach, 
motorówkach i innych środkach pływających. 
Seatele  –  hotele  usytuowane  na  „pływających  wyspach”  a  przeznaczone  dla  gości 
przybywających drogą morską czy też lotniczą. 
Flaytele - obiekty posiadające urządzenia hotelowe i świadczące usługi w obrębie lotniska. 
 
Turystykę na statkach wycieczkowych określa się na zachodzie jednym słowem „cruising”.  
W  słownictwie  polskim  brak  jak  dotychczas  odpowiednio  zwięzłego  wyrażenia,  niestety  ta 
forma turystyki nie była u nas nigdy zbyt popularna. 
 

4.1.2. Pytania sprawdzające 
 

Odpowiadając na  pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Co to jest usługa hotelarska? 
2.  Jakie są główne cele działalności hotelarskiej? 
3.  Jakie znasz specyficzne  cechy branży hotelarskiej? 
4.  Według  jakich  kryteriów  można  dokonać  podziału  usług  hotelarskich?  Dokonaj  podziału 

usług hotelarskich. 

5.  Co to są usługi komplementarne, fakultatywne i towarzyszące?  
6.  Na jakiej podstawie następuje wyodrębnienie  usług obligatoryjnych w hotelu? 
7.  Co to są usługi obce w hotelu? 
8.  Jakie znaczenie dla hotelu mają usługi obce? 
9.  Jakie znasz rodzaje środków transportowych w których świadczone są usługi noclegowe? 
10.  Co obejmuje działalność hotelarska na statkach? 
 

4.1.3. Ćwiczenia 
 

Ćwiczenie 1 

Różne potrzeby gościa hotelu są zaspakajane przez poszczególne elementy produktu –usługi 

hotelarskie.  Wypisz  w  tabeli  rodzaje  usług  hotelarskich,  które  zaspakajają  następujące  potrzeby 
gościa: 

− 

potrzeba zamieszkania, 

− 

potrzeba bezpieczeństwa, 

− 

potrzeba posiłku, 

− 

potrzeba komunikacji, 

− 

potrzeba pracy, 

− 

potrzeba rekreacji, 

− 

potrzeba rozrywki 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wykonać w tabeli zestawienie potrzeb i usług hotelarskich, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

15 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

arkusze papieru A3 

− 

flamastry w różnych kolorach, 

− 

literatura (poz. 12) 

 
Ćwiczenie 2 

Dokonaj  przeglądu  stron  internetowych,  na  których  hotele  oraz  inne  obiekty  hotelarskie 

prezentują  swój  produkt,  a  następnie  wykaż  zróżnicowanie  obiektów,  w  zakresie  świadczenia 
usług. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  dokonać przeglądu stron internetowych zawierających prezentacji obiektów hotelarskich, 
3)  wypisać rodzaje świadczonych usług dla poszczególnych obiektów, 
4)  wykazać zróżnicowanie usług w zależności od rodzaju obiektu, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru A3 

 
Ćwiczenie 3 

Przyporządkuj  poniżej  wymienione  usługi  do  następujących  kategorii  usług:  uzupełniające, 

fakultatywne, towarzyszące, płatne i bezpłatne: 
1.  budzenie 
2.  informacja turystyczna 
3.  rezerwacja biletów na imprezy kulturalne 
4.  podawanie posiłków do pokoju 
5.  przechowalni bagażu 
6.  pranie bielizny 
7.  wypożyczenie przedmiotów użytkowych  
8.  wezwanie taksówki 
9.  wymiana walut 
10.  zamawianie rozmów telefonicznych 
11.  wysyłanie faksów 
12.  poproszenie o dodatkowy koc 
13.  udzielenie pierwszej pomocy oraz skorzystanie z apteczki 
14.  depozyt 
15.  obsługa bagażowa 
16.  doręczenie korespondencji 

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z charakterystyką usług, 
2)  przyporządkować usługi do poszczególnych kategorii 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

16 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

arkusze papieru A3 

− 

flamastry w różnych kolorach, 

 
Ćwiczenie 4 

Dokonaj charakterystyki specyficznych cech branży hotelarskiej. 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  dokonać charakterystyki specyficznych cech branży hotelarskiej,  
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru A3 

− 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu. 

 

Ćwiczenie 5 

Uwzględniając  szeroki  zakres  usług  oferowanych  gościom  na  statkach  pasażerskich  ułóż 

program  tygodniowego  rejsu.  Do  zadania  przyjmij  własne  założenia:  trasy  rejsu  i  zestaw 
świadczeń. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zaplanować trasę rejsu, 
3)  wypisać ofertę usług statku pasażerskiego, 
4)  sporządzić program zagospodarowania czasu wolnego dla pasażerów tygodniowego rejsu, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru A3, 

− 

literatura 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

17 

4.1.4. Sprawdzian postępów   

 

 

 

 

 

  
Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)   zdefiniować pojęcie „usługi hotelarskie”? 

¨ 

¨ 

2)  określić usługi hotelarskie i usługi typu hotelarskiego? 

¨ 

¨ 

3)  określić cele działalności hotelarskiej? 

¨ 

¨ 

4)  scharakteryzować specyficzne  cechy branży hotelarskiej? 

¨ 

¨ 

5)  dokonać podziału usług hotelarskich wg różnych kryteriów? 

¨ 

¨ 

6)  podać przykłady usług komplementarnych, fakultatywnych i towarzyszących 

w hotelu? 

¨ 

¨ 

7)  podać przykłady usług obligatoryjnych zgodnie z minimalnymi  

wymaganiami  dla hoteli 1

*

-5

*

?    

¨ 

¨ 

8)  omówić usługi hotelarskie świadczone gościom w transporcie kolejowym? 

¨ 

¨ 

9)  omówić usługi hotelarskie świadczone gościom w transporcie morskim? 

¨ 

¨ 

10) omówić usługi hotelarskie świadczone gościom w transporcie lotniczym? 

¨ 

¨ 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

18 

4.2

 

Wizerunek pracownika branży hotelarskiej  

 
4.2.1. Materiał nauczania 

 
Hotelarstwo  jest  zawodem  ciekawym,  ale  i  trudnym  i  odpowiedzialnym.  Praca  

w  hotelu  może  przynieść  wiele  satysfakcji,  ale  też  hotelarstwo  wymaga  od  pracownika 
wszystkich  szczebli  predyspozycji  zawodowych,  wiedzy  i  umiejętności,  jak  także  wysokiego 
morale  i  kultury  osobistej.  Hotelarstwo  to  zawód  polegający  na  zorganizowanym  udzielaniu 
gościnności  przyjezdnym,  a  więc  zapewnieniu  im  zakwaterowania,  wyżywienia  i  związanych  
z  tym  usług:  stworzenie  dobrej  atmosfery  pobytu,  zapewnienie  wysokiej  kultury,  poziomu  
i jakości usług, miłego i bezpiecznego pobytu. 

 

Specyficzny  charakter  zawodu  powoduje,  że  pracownikom  hoteli  stawia  się  wysokie 

wymagania, powinni oni być starannie dobrani i przygotowani do pracy. 

 

Należy  podkreślić  międzynarodowy  charakter  zawodu  hotelarz.  To  na  podstawie  stanu  

i  poziomu  hoteli  cudzoziemcy  bardzo  często  wyrabiają  sobie  opinię  o  poziomie  życia  i  kulturze 
kraju. 

Dawniej  oferowanie  komuś  gościny  było  punktem  honoru  gospodarza.  Obecnie  

ta  szlachetna  cnota  ludzka,  która  polegała na bezpłatnym przyjmowaniu gościa u siebie, stała się 
działalnością  komercyjną,  wynagradzaną.  A  mimo  to  gość  hotelowy  oczekuje  czegoś  więcej  niż 
tylko  zwykłej  usługi,  do  której  upoważnia  go  zapłacona  cena.  Gość  oczekuje  kurtuazji,  usługi 
wysokiej  jakości,  ciepłej  atmosfery,  która  przekonuje  go,  że  jest  tu  mile  widziany  i  serdecznie 
przyjmowany.  Gość  hotelowy  oczekuje  dobrego  przyjęcia,  to  znaczy  czegoś,  czego  nie  można 
wprost  zdefiniować,  ponieważ  hotelarstwo  bazuje  na  wzajemnym  zaufaniu  oraz  osobistej trosce 
o gościa. 
 
 

Ranga  zawodu  wynika  z  podstawowej  prawdy,  że  to  pracownicy  zatrudnieni  w  hotelu 

decydują  o  poziomie  i  kulturze  obsługi,  atmosferze  panującej  w  hotelu,  stosunku  do  gościa, 
bezpieczeństwie  pobytu  i  zabezpieczeniu  interesów  użytkowników.  U  podstaw  dobrego 
hotelarstwa,  na  równi  ze  stanem  technicznym  budynku  i  pomieszczeń  oraz  ich  wyposażenia, 
znajduje się kadra pracownicza, ludzie wykonujący ten zwód.  
 
 

Osoby,  które  chcą  pracować  w  branży  hotelarskiej,  oprócz  nabytych  umiejętności,  muszą 

posiadać pewne predyspozycje psychiczne, fizyczne, ważne w zawodzie hotelarza, takie jak: 

− 

znajomość form i zwyczajów towarzyskich, 

− 

cierpliwość, opanowanie, uprzejmość, uczciwość, 

− 

elokwencja, wysoka kultura osobista, życzliwość, wyrozumiałość, powściągliwość, 

− 

odpowiedzialność, poczucie obowiązku, zdyscyplinowanie, 

− 

odporność na stres, 

− 

umiejętność radzenia sobie w każdej sytuacji, 

− 

szybkie podejmowanie decyzji, 

− 

umiejętność szybkiego rozumowania oraz zwięzłego formułowania wniosków, 

− 

dobra organizacja pracy i systematyczność, 

− 

umiejętność prawidłowego wysławiania się, swoboda w zachowaniu i komunikacji, 

− 

miła aparycja i estetyczny wygląd, 

− 

zdolność do zapamiętywania nazwisk oraz spostrzegawczość, 

− 

ciągłe podnoszenie swoich kwalifikacji, 

− 

znajomość języków obcych,  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

19 

− 

odpowiedni dystans wobec gości, 

− 

łatwość w nawiązywaniu kontaktów z ludźmi, 

− 

umiejętność uważnego słuchania, 

− 

stabilność emocjonalna, zdolność do szybkiej regeneracji sił w sytuacjach stresu, 

− 

gotowość do udzielania pomocy innym ludziom w rozwiązywaniu ich problemów,  

− 

umiejętność radzenia sobie z emocjami klientów, 

− 

poszanowania dóbr materialnych. 

 
 

Hotelarz  musi  stale  pamiętać  o  własnej  godności  osobistej  i  szacunku  dla  samego  siebie. 

Należy zawsze zachować poczucie taktu w postępowaniu, nie wolno narzucać się gościom, gość 
nie  może  poczuć  się  nagabywany  do  skorzystania  z  usług  i  zobowiązany  do  rewanżu,  np. 
w formie napiwku. 
 

Od  pracownika  oczekuje  się  że  będzie  reprezentował  swój  hotel.  Głównym  aspektem 

noszenia  uniformów  przez  pracowników  jest  „przynależność  do  pewnej  grupy  osób 
obsługujących” i „bycie widoczną częścią pewnej grupy, w obrębie tej grupy – i hotelu”.

 

 

 

Wygląd  zewnętrzny  to  nie  tylko  dobrze  skrojony  uniform,  gdyż  istnieją  pewne  kanony 

wyglądu  zewnętrznego  i  higieny  osobistej,  które  musza  być  przestrzegane  bez  względu  na 
okoliczności. 
 

Włosy  powinny być umyte, uczesane i odpowiednio ostrzyżone, nie mogą zakrywać twarzy, 

a  długi  włosy  należy  przewiązać  z  tyłu.  Mężczyźni  powinni  być  ogoleni,  z  dobrze  utrzymanymi 
brodami  i  wąsami.  Ozdoby  powinny  być  skromne,  a  makijaż dyskretny. Szczególnie dbać należy 
o czystą cerę i stan skóry na twarzy. Dłonie powinny być czyste, a paznokcie dobrze utrzymane. 
Jakikolwiek  przykry  zapach  będzie nie przyjemny dla gości i kolegów z pracy. Należy się często 
kapać i unikać mocnych perfum. 
 
Sylwetka wzorowego hotelarza

 

Cechy fizyczne 
1. 

Dobra  kondycja  fizyczna,  odporność  na  zmęczenie,  brak  snu,  nieregularność  posiłków, 
pracę w warunkach ciągłego ruchu i hałasu. 

2.  Dobra  prezencja,  higiena  osobista,  estetyka  ubioru,  umiar  w  stosowaniu  ozdób  

i makijażu. 

3.  Umiejętność  poruszania  się  i  zachowania,  opanowanie  mimiki  twarzy,  gestów,  

i odruchów, estetyka ruchów i ich ograniczenie do niezbędnego minimum. 

Cechy psychiczne 
1.  Kultura  osobista  i  zawodowa:  takt, znajomość  form  i  zwyczajów  towarzyskich,  życzliwość, 

dyskrecja,  opanowanie,  powściągliwość,  cierpliwość  i  wyrozumiałość,  wysoko  rozwinięte 
poczucie  obowiązku,  odpowiedzialności,  godności  osobistej,  umiejętność  zachowywania 
właściwego dystansu i postawy służbowej. 

2.  Dobra  pamięć  słuchowa  i  wzrokowa,  spostrzegawczość.  Szybka  orientacja,  zaradność 

 i  szybkość  decyzji,  umiejętność  logicznego  rozumowania  i  zwięzłego  formułowania 
wniosków,  dokładność  i  rzetelność,  zmysł  organizacyjny,  systematyczność  i  szybkość 
w pracy,  poszanowanie  mienia  społecznego  i  powierzonego  przez  gości,  silna  wola, 
wytrwałość, 

zdyscyplinowanie, 

zamiłowanie  do  stałego  podnoszenia  kwalifikacji  

i ogólnego poziomu umysłowego, zdolności językowe. 

Wiedza i umiejętności 
1.  Dobra znajomość zagadnień zawodowych.  
2.  Dobra znajomość co najmniej dwóch języków obcych, pożądana – trzech.  
3.  Umiejętność obsługi sprzętu technicznego. 
4.  Umiejętność  szybkiego  posługiwania  się  materiałami  informacyjnymi  i  udzielania  zwięzłej 

i rzeczowej  informacji.  Opanowanie  pamięciowe  możliwie  dużego  zasobu  wiadomości 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

20 

z zakresu informacji oraz dobra znajomość szeregu zasad i przepisów ogólnych, jak również 
nie  wyliczonych  powyżej  umiejętności,  objętych  określeniem  dobra  znajomość 
przedmiotów zawodowych. 

 
Zestaw haseł szkoleniowo - reklamowych SAS 
1. 

Gość nigdy nie jest przeszkodą w naszej pracy, przeciwnie, jest jej celem. 

2.  Towarem, który sprzedajemy, są nasze usługi. Niechże to będzie dobry towar! 
3.  Dobra  obsługa  wymaga  przede  wszystkim  bardzo  dobrej  znajomości  zawodu,  zarówno 

teoretycznej, jak i praktycznej.  

4.  Jeżeli  lubisz  swój  zakład,  swoich  kolegów  i  swoją  pracę  -  okazuj  to.  Entuzjazm  jest 

zaraźliwy! 

5.  Wszystkich  bez  wyjątku  gości  należy  traktować  jak  Bardzo  Ważne  Osobistości  /VIP.  very 

important person/. 

6.  Nie pomijaj żadnej okazji, aby gościowi oddać przysługę. 
7.  Daj gościowi odczuć, że może całkowicie zaufać tobie i twojemu zakładowi. 
8.  Wysłuchaj  cierpliwie  problemów,  które  zaprzątają  gości  i  staraj  się  na  nie  spojrzeć  z  jego 

punktu widzenia 

9.  Formułki grzecznościowe pomagają w pracy i ułatwiają stosunki pomiędzy ludźmi. 
10.  Jeżeli naprawdę musisz odmówić, zrób to przynajmniej w miłej formie. 
11.  Prowadzenie rozmowy jest wprawdzie sztuką, ale nie potrzebujemy artystów. 
12.  Postaraj się pamiętać nazwiska. Goście bardzo lubią, gdy się ich pamięta i poznaje. 
13.  Goście bywają różni. Trzeba umieć postępować z nimi, rozumieć i przewidywać ich reakcje. 
14.  Nigdy nie należy starać się przekonać gościa, że nie ma racji. Gość ma zawsze rację! 
15.  Trzymaj zawsze nerwy na wodzy i nie trać spokoju w żadnej sytuacji. 
16.  Miły  uśmiech,  kilka  uprzejmych  słów,  drobna  przysługa  często  decydują  o  powzięciu  jak 

najlepszej opinii, która później nie ulega zachwianiu z lada powodu. 

 
MODEL GOŚCINNOŚCI 
 

W  branży  usług  turystycznych  gościnność  ma  znaczenie  szczególne.  Bardzo  ważny  jest 

zespół  wyuczonych  zachowań  -  tzw.  model  gościnności  -  zbliżony  dla  wszystkich  obiektów 
hotelowych  określonej  klasy  czy  kategorii,  bez  względu  na  ich  położenie  geograficzne  czy 
jakość personelu.  
Elementy, które mają istotny wpływ na model gościnności:  

− 

kultura organizacyjna firmy turystycznej  

− 

zespół przepisów, regulaminów i opisów stanowisk  

− 

poziom wykształcenia ogólnego pracowników  

− 

poziom wykształcenia zawodowego jaki dają szkoły hotelarskie  

− 

indywidualne predyspozycje osobowe personelu  

− 

formalne wymogi dotyczące kategorii obiektów hotelowych  

− 

pozaformalne  -  czyli  indywidualne  zabiegi  właścicieli  obiektów  gwarantujących  
w  swoich  obiektach  świadczenia  wykraczające  poza  ramy  wymogów  kategoryzacyjnych 
np.:  całodobowy  room serwis w hotelu jednogwiazdkowym, czy płatna telewizja i mini-bary 
oraz klimatyzacja w obiekcie dwugwiazdkowym.  

Decydujący  wpływ  na  realizowany  w  obiekcie  turystycznym  model  gościnności  ma  

w  praktyce  rodzaj  prowadzonej  działalności.  Ciężar  głównych  elementów  modelu  przesuwa  się 
od  gościnności  intuicyjnej  -  wyznacznikiem  której  są  aspekty  geograficzno-kulturalno-społeczne 
ku  gościnności  zinstytucjonalizowanej,  gdzie  elementami  głównymi  są  kultura  organizacyjna  
z  całokształtem  regulacji  oraz  procedury  wewnętrzne  wynikające  np.  z  przepisów  dotyczących 
jakości.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

21 

Przykładem  obiektu  w  którym  najczęściej  realizowany  jest  model  gościnności  intuicyjnej  są 

gospodarstwa  agroturystyczne.  Prowadzone przez  rodzinę  i ewentualnie lokalnych mieszkańców 
zawsze  oparte  są  o  tradycyjne  wartości  charakterystyczne  dla  regionu.  Styl  obsługi, 
przygotowanie  kwater,  posiłki,  jakość  przygotowanych  atrakcji  stanowią  odzwierciedlenie  tego 
wszystkiego,  co  jest  charakterystyczne  dla  okolicy.  Przykładem  skrajnej  przeciwstawności  dla 
modelu  gościnności  intuicyjnej  są  duże  hotele,  zlokalizowane  w  aglomeracjach  miejskich, 
należące  do  międzynarodowych  łańcuchów.  Tu  nie  ma  miejsca  na  improwizację  a  liczebność 
personelu  i  złożona  struktura  organizacyjna  i  administracyjna  hotelu  wyklucza  działania 
intuicyjne.  By  zagwarantować  odpowiedni  poziom  obsługi  i  jakości  serwisu  -  wszelkie  działania 
są  dokładnie  opisane  w  procedurach  składających  się  na  kulturę  organizacyjną  hotelu.  W  takim 
przypadku  gościnność  jest  wpisana  w  instrukcje  i  dokładnie scharakteryzowana  - począwszy  od 
uroczego  uśmiechu  recepcjonistki  i  faktu,  że  wita  nas  stojąc  ciepłym  pytaniem  "Jak  minął 
dzień?", a skończywszy na uśmiechniętej pokojowej, która z matczyną troską pyta gościa czy nie 
potrzebny jest dodatkowy koc lub poduszka.  

Profesjonalny  model  gościnności  zinstytucjonalizowanej  sprawia  wrażenie  naturalności. 

Gość  ma  z  przyjemnością  myśleć  o  tym,  jak  życzliwy,  pogodny  i  uczynny  jest  personel  hotelu, 
a  personel  hotelu  ma  grać  swoją  rolę  w  każdej  sytuacji.  Zresztą  treningi  i  ciągłe  doskonalenie 
gościnności skutkuje w końcu tym, że personel takich hoteli przejmuje wzorce takiej gościnności 
jako własne. 

Pomiędzy  gościnnością  intuicyjną  a  zinstytucjonalizowaną  jest  cała  paleta  modeli 

pośrednich.  Modele  te  powielają  się  i  często  są  charakterystyczne  dla  określonych  typów 
przedsiębiorstw  hotelowych.  Każdy  z  obiektów  hotelowych:  schronisko,  hotel  turystyczny, 
motel,  pensjonat  czy  w  końcu  hotele  kolejnych  kategorii  -  już  w  swej  klasie  niosą  informację 
o tym  czego  można  po  nich  oczekiwać.  Dochodzi  wtedy  do  swoistej  interakcji  -  ponieważ 
oczekiwania  klientów  skutkują  określonymi  zachowaniami,  a  zachowania  te  wpływają  na  model 
gościnności obowiązujący w obiekcie. Na przykład motel przy ruchliwej trasie tranzytowej. Jego 
główni  klienci  to  kierowcy.  Trzon  tej  grupy  stanowią  kierowcy  ciężarówek.  Gościnność  jaką 
napotkamy  w  motelu  będzie  dostosowana  do  tej  właśnie  grupy  klientów.  Zespół  zachowań 
personelu,  ich  podejście  do  klienta  będzie  charakterystyczne  dla  obiektu  w  którym pracują.  Styl 
obsługi,  podejście  do  klientów  będą  tu  odpowiadały  potrzebom.  Najczęściej  poza  uprzejmością 
napotkamy  odrobinę  szorstkości  i  lekceważenia  oraz  brak  zrozumienia  dla  naszych 
ewentualnych  potrzeb  czy  uwag  o  ile  będą  odbiegały  od  oczekiwań  przeciętnego  kierowcy 
ciężarówki. 

 Innego  modelu  gościnności  oczekiwać  będziemy  od  przytulnego  i  eleganckiego  pensjonatu 

w  miejscowości  wypoczynkowej.  Tu  wprost  intuicyjnie  oczekiwać  będziemy  opieki  
i  zrozumienia  dla  naszych  kaprysów,  dogadzania  gościom  a  przede  wszystkim  uśmiechów  oraz 
objawów  sympatii  i  radości  z  faktu  naszego pobytu w pensjonacie. Nie bez znaczenia będzie też 
rodzinna  atmosfera,  szef  kuchni  przygotowujący  smakołyki  dostosowane  do  naszego  gustu  – 
jednym  zdaniem:  lepiej  niż  w  domu.  Jeszcze  inny  model  gościnności  obowiązywał  będzie  
w  luksusowym  hotelu.  Tu  poza  życzliwością  i  uprzejmością  pojawi  się  nuta  usłużności.  
W  modelu  tym  nie  będzie  miejsca  na  chociażby  cień  poufałości  czy  manifestowania  zażyłości  
z  klientem.  Reakcje  personelu  będą  wyważone  i  stonowane,  obliczone  na  odgadywanie 
zachcianek  gości  i  bezzwłoczne  ich  zaspokajanie.  Takiego  typu  gościnności  "służebnej" 
oczekuje główny klient takich hoteli – bogaci ludzie interesów, politycy czy gwiazdy mediów.  

Tak  więc  model  gościnności  realizowany  w  obiekcie  hotelowym  jest  skorelowany  

z  oczekiwaniami  głównej  –  domyślnej  dla  danego  typu  obiektu  hotelowego  -  grupy  klientów. 
Podróżując  zazwyczaj  wybieramy  obiekty,  których  nazwa  i  status  sugeruje  także  model 
gościnności  jakiego  możemy  oczekiwać.  Czy  właściciel  bazy  noclegowej  może  przesądzić  
o  realizowanym  w  swoim  obiekcie  modelu?  W  pewnym  stopniu  tak.  Odbywa  się  to  już  np.  na 
etapie  budowy  obiektu  hotelowego.  Elementy  wykończenia  wnętrz,  kolorystyka,  detale  -  
w efekcie składają się na opinię czy obiekt jest odbierany jako gościnny czy nie 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

22 

4.2.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na  pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Dlaczego stawia się wysokie wymagania pracownikom hotelu? 
2.  Jakie cechy fizyczne powinien posiadać hotelarz? 
3.  Jakie cechy psychiczne powinien posiadać hotelarz? 
4.  Jakie umiejętności powinien posiadać pracownik hotelu?  
5.  Dlaczego istotę hotelarstwa upatruje się w gościnności? 
6.  Co rozumiesz pod pojęciem model gościnności? 
7.  Co wpływa na dobry wizerunek hotelu? 
 

4.2.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1  

Oceń,  czy  posiadasz  predyspozycje  do  zawodu  hotelarza.  Wypiszcie  na  kartkach 

predyspozycje  psychiczne  jakie  powinien  posiadać hotelarz, a następnie  każdy  niech wybierze  te 
które do niego pasują. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  na małych kartkach wypisać predyspozycje psychiczne pracownika hotelu, 
2)  wybrać te, które uważasz że posiadasz, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać  oceny  własnej  przydatności  do  zawodu  oraz  zapamiętać  te  cech  nad  którymi 

powinieneś popracować. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

duży arkusz papieru 

− 

flamastry w różnych kolorach. 

− 

małe kartki samoprzylepne. 

 
Ćwiczenie 2 

Jaką rolę odgrywa Twoja osobowość w fachowej obsłudze gości? 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  wykorzystać  cechy  psychiczne  ,  które  wskazałeś  jako  własne,  przydatne  w  zawodzie 

hotelarza, 

2)  zapoznać się z materiałem nauczania i literaturą, 
3)  przygotować odpowiedź na pytanie zawarte w poleceniu ćwiczenia, 
4)  zaprezentować się na forum grupy, (możesz przygotować prezentację). 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

arkusze papieru A3 

− 

flamastry w różnych kolorach. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

23 

Ćwiczenie 3 

Dokonaj  szczegółowej  analizy  haseł  szkoleniowo-reklamowych  SAS  zawartych  w  materiale 

nauczania. Praca w grupach – każda grupa omawia po dwa hasła. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wybrać w grupach hasła do omówienia,  
3)  przygotować referaty do zaprezentowania, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

literatura, 

− 

arkusze papieru kancelaryjnego. 

 
Ćwiczenie 4 

Opracuj  model  gościnności  wybranego  zakładu  hotelarskiego.  Zanim  zabierzesz  się  do 

pracy wybierz się z grupą na wycieczkę do tego obiektu.  
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania i literaturą, 
2)  odbyć wycieczkę do wybranego obiektu hotelarskiego, 
3)  opracować model gościnności, 
4)  zaprezentować  go  na  forum  grupy,  (możesz  przygotować  prezentację  z  wykorzystaniem 

komputera). 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

komputer z podłączeniem do Internetu 

− 

projektor multimedialny, 

− 

ekran. 

 

4.2.4. Sprawdzian postępów 
 

 

Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  wymienić jakie predyspozycje psychiczne i fizyczne są potrzebne w 

zawodzie hotelarza? 

¨ 

¨ 

2)  wymienić jakie umiejętności są potrzebne w zawodzie hotelarza? 

¨ 

¨ 

3)  scharakteryzować postawę wzorowego hotelarza? 

¨ 

¨ 

4)  opisać model gościnności 

¨ 

¨ 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

24 

4.3. Kierunki rozwoju współczesnego hotelarstwa. 

 
4.3.1. Materiał nauczania 

 
Do najważniejszych czynników warunkujących rozwój hotelarstwa zaliczamy: 

− 

sytuacje  polityczno-społeczną  i  gospodarczą  kraju,  rozwój  gospodarczy,  rozwój 
międzynarodowej wymiany handlowej, 

− 

położenie geograficzne, atrakcyjność turystyczną kraju, 

− 

stan bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, 

− 

rozwój komunikacji, połączenia międzynarodowe, przejścia graniczne, 

− 

stan zamożności społeczeństwa, jego przyzwyczajenia i nawyki,  

− 

dynamikę ruchu turystycznego krajowego i międzynarodowego, 

− 

zapotrzebowanie na usługi hotelarskie,  

− 

politykę ekonomiczno-finansową państwa, 

− 

przepisy celne, dewizowe, graniczne, wizowe, udogodnienia dla turystów, 

− 

istnienie kapitałów gotowych inwestować w budowę obiektów hotelarskich. 

 

Rozwój hotelarstwa w Polsce ogranicza się głównie do powstawania luksusowych hoteli. Nie 

należy  się  temu  dziwić,  ponieważ  w  hotele  tego  typu  inwestują  najczęściej  międzynarodowe 
sieci  hotelowe.  Inwestycje  takie  podejmowane  są  po  przeprowadzonych  badaniach  rynku,  co 
sugerowało  by  największe  zainteresowanie  klientów  hotelami  najwyższej  kategorii.  Należy 
jednak  zauważyć,  że  międzynarodowe  sieci  hotelowe  zaczynają    także  inwestować  w  budowę 
obiektów trzy-, dwu-, jak i również jedno-gwiazdkowych. Sytuacja taka może być spowodowana 
często  powtarzaną  w  Polsce  opinią  o  braku  hoteli  średniego  standardu,  oraz  braku  należycie 
utrzymanych  hoteli  niskich  kategorii.  Opinia  ta  doskonale  wyjaśnia  pożądane  kierunki  rozwoju 
hotelarstwa, wyrażane przez ludzi zajmujących się tą branżą i działaczy turystycznych, takich jak: 

− 

podniesienie  standardu  obiektów  i  usług  w  zakresie  rozwiązań  konstrukcyjnych, 
funkcjonalnych,  wyposażenia,  obsługi  –  podkreśla  się  tu  problem  prawidłowego 
przygotowania kadr, 

− 

dostosowanie standardu do wymagań gości. 

Zajmujący  się  hotelarstwem  i  turystyką  teoretycy,  oraz  działacze  turystyczni,  są  również  zgodni 
co do tego, że wśród kierunków rozwoju hotelarstwa powinny się znaleźć: 

− 

przyrost  potencjału  hoteli,  rozumiany  jako  przyrost  liczby  obiektów  i  miejsc  noclegowych 
w wyniku  nowych  inwestycji  i  adaptacji  na  cele  hotelowe  innych  obiektów  bazy 
noclegowej, np. budynków zabytkowych, 

− 

lepsze  rozmieszczenie  obiektów  na  terenie  kraju  –  oczekuje  się,  że  nowe  hotele  będą 
powstawały w miejscowościach nie posiadających tych usług, bądź tam, gdzie występuje ich 
deficyt. 

W  latach  90-tych  w  Polsce  opracowano  strategię  rozwoju  turystyki,  z  którą  związane  były 

wielkie 

plany, 

dotyczące 

między 

innymi 

zmniejszenia 

bezrobocia, 

zwiększenia 

przedsiębiorczości  mieszkańców,  promocji  regionów  itp.  Tymczasem  na  tę  gałąź  gospodarki 
przeznaczanych jest coraz mniej pieniędzy. 

Bardzo  niepokojącym  zjawiskiem  jest  notowany  od  1998  r.  spadek  przyjazdów  do  Polski 

cudzoziemców, w tym turystów, oraz wpływów dewizowych z tego tytułu. 

 
 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

25 

Wyszczególnienie 

1998 

1999 

2000 

2001 

2002 

2003 

2004 

Przyjazdy  do  Polski 
cudzoziemców ogółem 

88 592 

89 118 

84 515 

61 431 

50 735 

52 130 

61 918 

Zmiana w stosunku do 
roku ubiegłego 

 

6,0% 

-5,2% 

-27,3% 

-17,4% 

2,7% 

18,8% 

Przyjazdy  turystów  do 
kraju 

18 780 

17 950 

17 400 

15 000 

13 980 

13 720 

14 290 

Zmiana  w  stosunku  to 
roku ubiegłego 

 

-4,4% 

-3,1% 

-13,8% 

-6,8% 

-1,9% 

4,2% 

Tab.1 Przyjazdy cudzoziemców do Polski, w tym turystów (w tys.) 
Źródło: 

www.hotelarze.pl

          

 

Lata  Przyjazdy ogółem  w tym turyści  odwiedzający jednodniowi 
1998 

8,0 

4,4 

3,6 

1999 

6,1 

3,4 

2,7 

2000 

6,1 

3,1 

3,0 

2001 

4,8 

2,9 

1,9 

2002 

4,5 

2,8 

1,7 

2003 

4,1 

2,7 

1,4 

2004 

5,8 

2,9 

2,9 

Tab.2    Wpływy dewizowe Polski z turystyki przyjazdowej (w mld USD) 

Źródło

www.hotelarze.pl

 

 
Spadkową tendencje przyjazdów do Polski cudzoziemców, w tym turystów, zapoczątkowaną 

w roku 1998 możemy zauważyć aż do roku 2003. Jednego z powodów zwiększenia przyjazdów 
w roku 2004 można upatrywać we wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. 

 
Według  strategii  rozwoju  turystyki  do  2006  roku,  opracowanej  w  latach  90-tych,  Rządowy 

program zakładał osiągnięcie w 2006 roku następujące wielkości: 

− 

przyjazdy cudzoziemców ogółem 

84 920 tys. osób 

− 

turyści zagraniczni 

18 060 tys. osób 

− 

odwiedzający jednodniowi 

66 860 tys. osób 

− 

przychody dewizowe – cudzoziemcy 

8,6 mld USD 

− 

turyści zagraniczni 

5,5 mld USD 

− 

odwiedzający jednodniowi 

3,1 mld USD 

Z  powyższych  założeń  wynika,  że  w  roku  2006  powinniśmy  osiągnąć  poziom  wpływów 

dewizowych z 1998 r. Analizując powyższe tabele można przypuszczać, że poziom ten nie został 
jednak osiągnięty. 

Próba  konkretnego  zdefiniowania  kierunków  rozwoju  hotelarstwa  w  Polsce  wymaga 

dokładnych  badań  i  ekspertyz.  Priorytety  zwarte  w  strategii  rozwoju  turystyki  w  latach  90-tych 
nie  budziły  żadnych  wątpliwości,  były  z  punktu  widzenia  potrzeb  słuszne.  W  sytuacji,  w  której 
znajdujemy  się  obecnie  należy  przeanalizować,  co  uniemożliwiło  jej  wdrożenie  w  życie,  jak 
w przyszłości  takich błędów uniknąć i co najważniejsze jak uzdrowić ruch turystyczny w Polsce, 
który tak znacząco kształtuje rozwój hotelarstwa polskiego. 

Polska  prowadzi  obecnie  dosyć  skoordynowaną  politykę  w  dziedzinie  turystyki,  która 

zawarta  jest  w  dokumencie  rządowym  pt.  „Strategia  rozwoju  turystyki  w  latach  2001-2006. 
Rządowy  program  wsparcia  rozwoju  turystyki  w  latach  2001-2006”.  W  Strategii  zapisano,  że  
w  obszarze  turystyki  głównym  celem  polityki  państwa  będzie  poprawa  konkurencyjności 
polskiej  oferty  turystycznej  na  rynku  międzynarodowym  i  krajowym.  Cel  ten  ma  być 
realizowany  poprzez  bardzo  różnorodne  działania,  w  dużej  mierze  prowadzone  przez  organy 
samorządu  terytorialnego,  organizacje  pozarządowe  oraz  Polską  Organizację  Turystyczną. 
Działania  wspierające  turystykę  mają  koncentrować  się  na  rozwoju  infrastruktury  turystycznej 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

26 

i poprawie  jej  jakości,  kształceniu  kadr  zatrudnionych  w  turystyce,  lepszej  promocji  oferty 
turystycznej,  poprawie  bezpieczeństwa  turystów.  Przygotowana  jest  już  też  „Strategia  rozwoju 
turystyki 2007-2013”. 

Tak więc podstawowe kierunki rozwoju hotelarstwa w Polsce powinny być następujące: 

− 

wyrównać standard hoteli dwu- i trzygwiazdkowych do poziomu europejskiego, 

− 

podnieść kwalifikacje personelu (zwłaszcza średniego), 

− 

podnieść jakość usług w gastronomii, 

− 

uruchomić  ośrodki  szkolące  specjalistów  z  branży  hotelarskiej  (przy  udziale  fachowców 
z innych państw), 

− 

zwiększyć  dostęp  zakładów  hotelarskich  do  innowacji,  nowych  technologii  oraz  wysokiej 
klasy produktów i usług po niższej cenie, 

− 

stworzyć warunki ekonomiczne do budowy hoteli, opartych na cenach działek, 

− 

powołać  spółki  byłych  dyrektorów  hoteli,  które  świadczyłyby  usługi  w  zarządzaniu  
obiektami hotelarskimi, 

− 

zwiększyć frekwencję gości podczas weekendów, 

− 

wzorem  innych  państw  stworzyć  parki  rekreacji  i  rozrywki  z  hotelami  i  całym  zapleczem 
wypoczynkowym, 

− 

wykształcić  co  najmniej  2  tysiące  menadżerów  hotelarstwa  lub  powołać  wyspecjalizowane 
firmy do zarządzania obiektami, 

− 

rozpowszechnić w hotelarstwie franchising, 

− 

przygotować bazę noclegową do organizowania spotkań biznesowych. 

 

Unia  Europejska  nie  wspiera  finansowo  branży  turystycznej  (w  tym  hotelarstwa 

i gastronomii)  w  sposób  bezpośredni,  lecz  istnieją  możliwości  sfinansowania  przedsięwzięć  z  tej 
dziedziny  z  licznych  unijnych  środków  pomocowych  dostępnych  w  innych  obszarach. 
Szczególnie  cenne  i  bogate  źródło  potencjalnego  finansowania  stanowią  Fundusze  Strukturalne, 
które są w Polsce dostępne od uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej. 
 

Przynależność  Polski  do  Unii  Europejskiej  zwiększyła  niewątpliwie  jej  wiarygodność  

i  korzystny  wizerunek  w  oczach  turystów  zagranicznych,  a  zacieśnianie  więzi  gospodarczych 
w ramach  wspólnego,  europejskiego  rynku   spowodowało  wzrost  ilości  służbowych przyjazdów 
cudzoziemców do Polski.  
W  chwili  obecnej  za  wcześnie  jest  jednak,  aby  oceniać  pozytywny  wpływ  rozwoju  inwestycji 
infrastrukturalnych  dofinansowywanych  ze  środków  UE,  których  ukończenie  ułatwi 
podróżowanie  po  Polsce,  jednakże  oddanie  do  użytku  nowych  dróg  i  autostrad  niewątpliwie 
wpłynie  pozytywnie  na  atrakcyjność  turystyczną  naszego  kraju.    Nie  bez  znaczenia  jest  także 
fakt  otwarcia  granic  oraz  zniesienia  ograniczeń  w  dostępie  do  świadczenia  usług,  w  tym  usług 
lotniczych.  Spowodowane  zniesieniem  ograniczeń  w  dostępie  do  polskiego  rynku  lotniczego 
pojawienie  się  zagranicznych  przewoźników  lotniczych,  świadczących  usługi  przewozowe 
w skali  europejskiej  z  wielu  miast  w  Polsce,  z  których  dotychczas  połączenia  te  nie  były 
realizowane.  Tym  samym  obywatele  państw  poszerzonej  Unii  Europejskiej  zyskali  możliwość 
szybkiego i wygodnego połączenia z wieloma poza Warszawą i Krakowem, miastami w Polsce. 
 
 

Okres  ostatnich  kilkunastu  lat  w  przemyśle  hotelarskim  na  świecie  to  szereg  zmian 

ekonomicznych  i  strukturalnych.  Ostatnie  dekady  XX  wieku  przyniosły  zmiany  w  sytuacji 
globalnej: 

− 

zmiany  w  orientacji  politycznej  i  ekonomicznej  byłych  państw  komunistycznych  na 
gospodarkę wolnorynkową, 

− 

ekspansja regionalnych bloków gospodarczych w europie i Azji południowo-wschodniej, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

27 

− 

konflikty etniczne, 

− 

wzrost komputeryzacji i technik telekomunikacyjnych, 

− 

troska o ochronę środowiska naturalnego. 

 

Jedną  z  najbardziej  charakterystycznych  cech  tego  okresu  jest  silny  wzrost  konkurencji. 

Wiąże  się  ona  z  poszukiwaniem  metod  i  dróg  obniżania  (zwalczanie)  rosnących  kosztów 
własnych  przy  zmiennej  koniunkturze  rynkowej.  Konkurencja  w  hotelarstwie  przyczyniła  się  do 
powstania  nowych  form  organizacyjnych  i  technik  współpracy  w  hotelarstwie  –  franchisingu 
oraz  kontraktów  managementu.    Trudności  poprzedniej  dekady  dosyć  burzliwej  w  rozwoju 
hotelarstwa,  spowodowały,  a  właściwie  przyczyniły  się  do  usprawnienia  działania  firm  z  branży 
hotelarskiej na świecie, oraz poprawiły w wielu przypadkach wyniki eksploatacyjne. 
Przeprowadzona  w  „białej  księdze”  analiza    danych  finansowych  firm  prowadzących  hotele 
pokazała, że spadki nastąpiły w takich wskaźnikach jak: 

− 

zysk netto, 

− 

rentowność aktywów, 

− 

rentowność kapitałów, 

− 

dochód netto ze sprzedaży jednostkowej pokoju. 

 

Przeprowadzone  przez  Radę  Turystyki i Podróży WTTC  (w 176 krajach) badania miały na 

celu  próbę  określenia  wymiaru  oraz  zakresu  działalności  przemysłu  hotelarskiego  skali 
globalnej. Uzyskane podstawowe dane to: 

− 

wielkość wpływów w bilionach $  

247,8 

− 

liczba hoteli 

307 683 

− 

liczba pokoi 

11 333 199 

− 

liczba łóżek 

21 540 267 

− 

liczba zatrudnionych 

11 194 418. 

 

Przedsiębiorstwa  hotelarskie  ostatniej  dekady  skoncentrowały  się  na  inwestowaniu  w  ludzi, 

mającym  na  celu  podnoszenie  profesjonalizmu  personelu  zatrudnionego  w  hotelach,  a  także 
poprawę jakości obsługi i strategie cenowe. 
W  latach  XX  wieku  wielkie  sieci  i  łańcuchy  hotelarskie  stosowały  wiele  programów  tzw. 
lojalnościowych,  czyli  adresowanych  do  stałych  gości  (frequent  stay  programs).  Prototypem 
takiego  programu  był  Holiday  Inn  Prioryty  Club,  który  w  krótkim  czasie  stał  się podstawowym 
narzędziem walki konkurencyjnej. 
Oprócz tego programu uruchomiono też inne rodzaje i strategie walki konkurencyjne: 

− 

alians  strategiczny  hoteli  Sheraton  i  sektora  filmów  firmy  Polaroid,  w  którym  zamian  za 
promocje rynkową Polaroid premiował swoich klientów pobytami w hotelach Sheraton, 

− 

zachęty promujące lojalność gości (incentives, bonus itp.), 

− 

komputerowe systemy rezerwacji , 

− 

Hilton  Hotels  wprowadził  na  rynek  nową  kategorie  „suite”,  która  zyskała  duża  popularność 
wśród gości, 

− 

poszukiwanie nowych nisz rynkowych, np. „Podróże rodziców z dziećmi” oraz „Camp Hyatt 
program” firmy Hyatt, 

− 

przekształcanie  i  rozbudowywanie  dotychczasowych  programów  business  service  programs 
(hotele: Ritz – Carlton, regent, Four Season, Marriott, Hyat Hotels, radisson). 

 
 

Ogólnie  jednak  możemy  stwierdzić,  że  hotelarstwo  światowe  rozwija  się  dynamicznie  

i wszechstronnie: 

− 

powstają  nowe  hotele  –  proste  i  tanie,  nastawione  na  obsługę  masowego  ruchu 
turystycznego, 

− 

powstają motele i hotele, nastawione na obsługę turystów zmotoryzowanych, 

− 

rozwija się hotelarstwo, powiązane z branżą rekreacyjno-wypoczynkową i sportową, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

28 

− 

powstają hotele, nastawione na obsługę kongresów, zajazdów, konferencji, 

− 

dużą dynamikę rozwojową wykazują usługi hotelarskie w środkach transportu morskiego,  

− 

adaptuje  się  obiekty  zabytkowe,  przystosowując  je  do  obsługi  bogatych,  snobistycznych 
turystów. 

 

W  dobie  dynamicznego  rozwoju  bazy  hotelowej  na  świecie  wyraźnie  daje  się  odczuć 

tendencję  do  powstawania  wielu  różnorodnych struktur obejmujących nawet kilka tysięcy hoteli. 
Mogą one mieć charakter organizacyjny, funkcjonalny lub własnościowy .  
 

Wśród  najważniejszych  czynników,  które  wymusiły  powstawanie  międzynarodowych 

systemów hotelowych  wyróżnić można: 

− 

dynamiczny rozwój ruchu turystycznego i wynikający z niego popyt  na usługi hotelarskie, 

− 

wzrost i zróżnicowanie wymagań gości, 

− 

konkurencję na rynku usług hotelarskich, 

− 

atrakcyjność inwestowania w obiekty hotelarskie, 

− 

koncentracje kapitału i korzyści płynące z dużej skali działalności, 

− 

globalizację sektora hotelarskiego, 

− 

korzyści związane z przynależnością do systemu. 

 
Tabela 3 prezentuje dynamikę rozwoju największych sieci, łańcuchów i grup hotelowych. 

 
Tab.3 
Rozwój najważniejszych grup hotelowych na świecie [8, s.18]

 

 

 

International  Hotel  &  Restaurant  Association  uważa,  że  przyszłość  hotelarstwa  zależy  od 

stopnia  rozwoju technologicznego, wielkości podaży zdolnej, utalentowanej kadry, która sprosta 
nowym  wymaganiom  w  nowoczesnym  serwisie  oraz  w  ofercie  nowego  produktu  na  rynek. 
Analitycy  twierdzą,  że  hotel  przyszłości  będzie  technologicznie  sterowany.  Gość  w  hotelu 
w przyszłości,  przy  pomocy  osobistego  agenta,  jakim  jest  komputer,  będzie  układał  wszelkie 
plany  podróży,  wyjazdy  i  pobyty.  Zarządzający  hotelami  będą  musieli  posługiwać  się  środkami 
technologicznymi  do  badania  potrzeb  gościa  w  trzech  fazach;  przed,  w  czasie  i  po  zakończeniu 
procesu  sprzedaży,  ponieważ  zaawansowana  technologia  pozwala  na  gromadzenie  danych 
o gościach oraz wykorzystanie doświadczeń zdobytych w bezpośrednim kontakcie z gościem.  
Wielkie  korporacje  hotelarskie  zakładają,  że  kombinacje:  down-sizing  +  technologia  będzie 
trwałym  trendem  eksploatacyjnym  w  hotelarstwie,  a  wzrosną  wymogi  coraz  większej 
odpowiedzialności  personelu  o  wysokich  kwalifikacjach  zawodowych  na  wszystkich  szczeblach 
organizacyjnych hotelu. 

 

Ranking  Grupa hotelowa 

Pokoje  
1995 

Hotele  
1995 

Pokoje 
2005 

Hotele 
2005 

Zmiana  
- pokoje 

Inter Continental 

365 800 

1925 

532 701 

3532 

+49% 

Cendant 

413 891 

4208 

520 860 

6396 

+265 

Marriot 

184 995 

874 

469 218 

2364 

+154% 

Accor 

256 607 

2265 

463 427 

3973 

+81% 

Choice 

293 706 

3358 

403 806 

4987 

+37% 

Hilton Corporation 

92 452 

226 

354 312 

2226 

+283% 

Best Western 

280 144 

3409 

308 131 

4097 

+105 

Starwood 

132 477 

425 

230 667 

733 

+74% 

Carlson 

79 482 

349 

147 093 

890 

+85% 

10 

Global Hyatt 

77 512 

167 

111 651 

355 

+44% 

11 

Hilton International 

55 005 

162 

99257 

395 

+80% 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

29 

4.3.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie są kierunki rozwoju hotelarstwa polskiego? 
2.  Jakie  dokumenty  rządowe  zawierają  informacje  dotyczące  polityki  w  dziedzinie  turystyki 

w Polsce? 

3.  Co zmieniło się w hotelarstwie po wejściu Polski do Unii Europejskiej ? 
4.  Wymień zmiany w sytuacji globalnej na świecie w ostatniej dekadzie XXw.? 
5.  Jaka cecha charakteryzuje najlepiej zmiany zachodzące w hotelarstwie? 
6.  Wymień programy lojalnościowe i premiowe hoteli? 
7.  Co powoduje że hotelarstwo światowe rozwija się dynamicznie ?  
8.  Jakie są prognozy rozwoju hotelarstwa przyszłości? 
 

4.3.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przygotuj  prezentację  dotyczącą  czynników,  które  twoim  zdaniem  mogłyby  przyczynić  się 

do poprawy rozwoju hotelarstwa w Polsce? 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się z danymi statystycznymi ze strony www.intur.com.pl, 
3)  zastanowić się jakie czynniki wpłyną na poprawę turystyki, 
4)  zastanowić się które z tych czynników będą miały wpływ na hotelarstwo, 
5)  wypisać swoje spostrzeżenia na kartkach papieru, 
6)  przygotować prezentację, 
7)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z odpowiednim oprogramowaniem i łączem internetowym, 

− 

długopisy, 

− 

kartki, 

− 

rzutnik multimedialny do prezentacji. 

 

Ćwiczenie 2 

Przygotuj  ofertę  zachęcającą  turystów  do  odwiedzenia  twojej  miejscowości.  Zastanów  się 

jaki  jest  rozwój  turystyczny  w  twoim  regionie  i  jakie  zmiany  zachodzą  w  bazie  hotelarskiej 
regionu? 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z walorami turystycznymi swojego regionu (miejscowości), 
2)  zapoznać się ze zmianami zachodzącymi w bazie noclegowej regionu, 
3)  pomyśleć do jakiego segmentu turystów powinna trafić oferta, 
4)  zapisać w jaki sposób zamierza dotrzeć do wybranej grupy odbiorców, 
5)  formę reklamy przedstawić na dużej kartce papieru, 
6)  przygotować ofertę, 
7)  przygotować informację dotyczącą możliwości zakwaterowania potencjalnych turystów,  
8)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

30 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

długopisy 

− 

kartki 

− 

foldery z atrakcjami wybranego regionu, bazą noclegową. 

 
Ćwiczenie 3 

Przygotuj  tabelaryczne  zestawianie  dotyczące  podobieństw  i  różnic  w  kierunkach  działania 

zwartych w dwóch dokumentach strategicznych dla rozwoju turystyki. 

  
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się z treścią Strategii rozwoju turystyki na lata 2001-2006 i 2007-2012, 
3)  wypisać podobieństwa w kierunkach działania, 
4)  wypisać różnice w kierunkach działania, 
5)  wskazać innowacje w nowej Strategii, 
6)  zapisać notatki, 
7)  zaplanować wygląd tabelarycznego zestawienia, 
8)  przygotować tabelę, 
9)  zaprezentować efekty swojej pracy 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

teksty dokumentów „Strategii rozwoju turystyki...” na lata 2001-2006 i 2007-2012, 

− 

długopisy, 

− 

kartki. 

 
Ćwiczenie 4 

Opracuj program premiowy i lojalnościowy dla wybranego hotelu. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania i literaturą, 
2)  zapoznać się ze oferowanymi przez hotele programami premiowymi i lojalnościowymi, 
3)  przygotować koncepcje programu, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

− 

długopisy, 

− 

kartki. 

− 

foldery hoteli. 

 
Ćwiczenie 5 

Przygotuj prezentację dotyczącą funkcjonowania hoteli za 50lat.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

31 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania i literaturą, 
2)  zapoznać się z możliwościami technologicznymi współczesnych hoteli, 
3)  wyobrazić sobie hotel przyszłości, 
4)  przygotować  koncepcję  jego  funkcjonowaniu  w  oparciu  o  nowoczesne  środki 

technologiczne, 

5)  przygotować prezentację, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, odpowiednim oprogramowaniem, 

− 

długopisy, 

− 

kartki, 

− 

rzutnik multimedialny, 

− 

foldery hoteli. 

 
4.3.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 
 

 

Tak  Nie 

1)  wymienić kierunki rozwoju hotelarstwa w Polsce?  

¨ 

¨ 

2)  wymienić  kierunki rozwoju hotelarstwa na świecie?  

¨ 

¨ 

3)  podać podobieństwa i różnice zawarte w dokumentach rządowych 

dotyczących polityki turystycznej?  

¨ 

¨ 

4)  przygotować ofertę turystyczną swojego regionu?  

¨ 

¨ 

5)  przygotować programy lojalnościowe i premiowe?  

¨ 

¨ 

6)  wymienić czynniki warunkujące rozwój hotelarstwa?  

¨ 

¨ 

7)  wymienić czynniki, które będą miały zasadnicze znaczenie w rozwoju  
 

hotelarstwa w przyszłości?  

¨ 

¨ 

8)  zastosować zdobytą wiedzę w praktyce?  

¨ 

¨  

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

32 

4.4 Systemy zarządzania jakością 
 

4.4.1. Materiał nauczania 

 

Dr

 

Magdalena

 

Kachniewska

 

ze  Szkoły

 

Głównej

 

Handlowej

 

w  Warszawie

 

pisze  o  metodach 

zarządzania jakością usług w hotelarstwie następująco: 

„Wraz  ze  wzrostem  intensywności  konkurencji  zaostrza  się  wyścig  o  jakość  i  zadowolenie 

gości.  Turyści  jako  nabywcy  usług  turystycznych,  podobnie  jak  inni  usługobiorcy,  przywiązują 
coraz  większą  wagę  do  wartości  składających  się  na  jakość  życia.  Oznacza  to,  że  dokonując 
wyboru coraz częściej zwracają uwagę na walory pozacenowe oferty. Sprawia to, że zagadnienie 
jakości staje się kluczem do skutecznej walki konkurencyjnej. 

Hotelarstwo  jest  jedną  z  najstarszych  branż  usługowych.  Od  początku  swojego  istnienia 

funkcjonowało  w  szerszym  zakresie  aniżeli  samo  świadczenie  usług  noclegowych.  W  szerokim 
asortymencie  usług  dodatkowych  szybko  zaczęto  poszukiwać  dróg  wyróżnienia  wybranego 
obiektu  na  rynku.  Równie  ważna  dla  poszukiwania  przewagi  konkurencyjnej  była  zawsze 
standaryzacja,  czyli  ujednolicanie  pewnych  cech  produktów.  Największego  znaczenia  zaczęła 
ona  nabierać  w  okresie  tworzenia  pierwszych  łańcuchów  hotelarskich.  Jednak  ani  szeroki 
asortyment  oferty  usługowej  ani  opracowanie  standardów  obsługi nie  stanowią  wystarczających 
narzędzi  kreowania  wysokiej  jakości  usług.  Produkt  hotelowy,  ze  względu  na  swój  usługowy 
charakter  oraz  różnorodność  elementów  składowych,  nie  daje  możliwości  łatwego  wyróżnienia 
kilku kluczowych i łatwo mierzalnych cech, które posłużą ocenie jakości. 

W  niektórych  obiektach  turystycznych,  zwłaszcza  w  hotelach,  zaczęto  eksponować  świadectwa 
jakości, najczęściej związane ze spełnieniem norm międzynarodowych. 
Certyfikat  zgodności  z  normą  ISO  9001  jest  dla  konsumenta  dowodem  na  to,  że  firma 
przywiązuje  wagę  do  jakości,  stosując  rygorystyczne  kryteria  oceny  wewnętrznej,  a  ponadto 
spełnia  wymagania,  co  do  najwyższego  poziomu  jakości,  określone  przez  organ  zewnętrzny 
(firmę certyfikującą). 

Niestety nie zawsze zastosowanie normy ISO 9001 prowadzi do wykształcenia cech produktu 

poszukiwanych  przez  klienta.  W  przypadku  branży  hotelarskiej  wysoka  jakość  świadczonych 
usług  szczególnie  silnie  związana  jest  z  profesjonalnym  przygotowaniem  oraz  specyficznymi 
cechami  i  umiejętnościami  personelu.  Osiągnięciu  wysokiej  jakości  sprzyja  więc  przede 
wszystkim  kompleksowe  podejście  do  tego  zagadnienia.  Nie  negując  znaczenia  i  pozytywnych 
efektów  (głównie  wewnętrznych)  stosowania standardów  obsługi  czy  też  wdrożenia normy ISO 
9001  w  przedsiębiorstwie  hotelarskim,  warto  jednak  poszukiwać  dodatkowych  dróg  poprawy 
jakości  usług,  dla  których  punktem  wyjścia  powinna  stać  się  ścisła  analiza  specyficznych  cech 
produktu hotelarskiego. 

Wymiary jakości usługi hotelarskiej 

Pomimo przewagi działalności usługowej zarządzanie jakością usługi hotelarskiej nie może być 

zdominowane  przez  zastosowanie  samych  tylko  technik  tworzenia  jakości  usług.  „Hotelarstwo 

łączy  w  sobie  trzy  pojęcia:  usług,  produkcji  i  handlu,  z  przewagą  działalności  usługowej". 
Oznacza to, że zarządzanie jakością usługi hotelarskiej powinno bazować na: 

− 

technikach  tworzenia  jakości  przyjętych  w  procesie  produkcji  materialnej  (znajdują 
zastosowanie  w  odniesieniu  do  zasobów  materialnych  hotelu,  w  szczególności  zabudowań, 
magazynów, zaplecza technicznego, kuchennego itp.), 

− 

technikach  jakości  stosowanych  w  działalności  handlowej  (w  zakresie  komunikacji 
rynkowej,  współpracy  z  usługodawcami  i  usługobiorcami  instytucjonalnymi,  poddostawcy, 
outsorcing, współpraca z biurami podróży itp.), 

− 

technikach  tworzenia  jakości  usług,  które  powinny  uwzględniać  specyfikę  usługi 
hotelarskiej,  odzwierciedlającej  przede  wszystkim  szczególne  wymagania  klientów  zakładu 
hotelarskiego. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

33 

Usługa oferowana ostatecznie klientom posiada bowiem dwa wymiary - są to: 

− 

jakość techniczna, 

− 

jakość funkcjonalna. 

Jakość  techniczna  ilustruje  co  możemy  oferować  naszym  klientom.  Wbrew  powszechnemu 
mniemaniu  nie  ogranicza  się  ona  jedynie  do  materialnego  wyposażenia  hotelu.  W  jej  zakresie 
mieszczą  się  bowiem  elementy  związane  z  czynnikiem  ludzkim:  kwalifikacje  personelu, 
doświadczenie  pracowników,  znajomość  języków  obcych,  odbyte  szkolenia  itp.  Brak  jakości 
technicznej  jest  natychmiast  postrzegany przez  gości,  często staje  się  przyczyną reklamacji,  a  na 
pewno może zadecydować o rezygnacji z usług hotelu. 

Nie ulega jednak wątpliwości, że dla gości hotelu równie ważne jest to, jak oferowane jest im 

to  wszystko,  co  hotel  ma  do  zaoferowania.  Wspaniale  jeśli  nienaganny  jest  stan  techniczny 
obiektu  a  recepcjoniści  władają  kilkoma językami.  Jednak  ta techniczna  doskonałość stanowi co 
najwyżej  gwarancję,  że  nie  damy  naszym  gościom  powodu  do  zażaleń  i  reklamacji.  Czy  jednak 
zadecyduje  o  wysokiej  ocenie  usługi?  Czy  na  pewno  skłoni  do  ponownego  wyboru  naszego 
hotelu? 

Tylko  jakość  funkcjonalna  stanowi  o  tworzeniu  produktu  unikalnego,  niepowtarzalnego.  To 

ona  stanowi  wartość  dodaną,  która  zapada  w  pamięć  nabywcy  i  skłania  go  do  ponownego 
odwiedzenia  danego  hotelu.  Jeśli  zarządzanie  jakością  ma  decydować  o  sukcesie  rynkowym 
(przede wszystkim o przewadze konkurencyjnej), nie wystarczy dostarczyć gościom tego, czego 
się  spodziewają.  Japończycy  podkreślają,  że  gościa  nie  wystarczy  zadowolić  trzeba  go 
zachwycić.  Zachwyt  jakością  usług  każe  im  bowiem  dobrze  przemyśleć  decyzję  o  zmianie 
usługodawcy. Może gdzie indziej aż tyle nie będzie im oferowane? Po co ryzykować! 
Jakość  funkcjonalna  decyduje  o  tym,  czy  znający  języki  obce  personel  zechce  się  nimi 
posługiwać.  Czy  obecny  całą  dobę  w  hotelu  recepcjonista  wykaże  w  razie  potrzeby  chęć 
pomocy,  czy  też  będzie  się  zasłaniał  brakiem  kompetencji.  Czy  wyuczona  swoich  obowiązków 
pokojowa  odstąpi  od  rutyny  działań  jeśli  okaże  się,  że  grymaśny  klient  zawsze  preferuje  inne 
pory sprzątania.” 

Znaczenie klienta w systemie jakości 
Przewodnią ideą zarządzania przez jakość (TQM) jest orientacja na klienta. 
System  ten  koncentruje  się  na  wymaganiach  klienta  i  przewiduje  pełne  zaspokojenie  tych 
wymagań.  Kwintesencję  zasady  zarządzania  przez  jakość  stanowią  następujące  stwierdzenia 
odnoszące się do klienta. 
1)  W  każdej  działalności  klient  jest  najważniejszy.  Klient  nie  jest  zależny  od  nas.  To  my  zależymy 

od niego. Nie zakłóca naszej pracy. Jest jej celem. 

2)  Nie czynimy mu przysługi, obsługując go. To on czyni nam przysługę, przychodząc do nas. 
3)  Nie  jest  osobą  z  zewnątrz,  jest  częścią  naszej  organizacji.  Nie  jest  pozycją  w  statystyce.  Jest 

człowiekiem z krwi i kości, który czuje i reaguje jak my. 

4)  Przychodzi do nas ze swoimi potrzebami. Naszym zadaniem jest te potrzeby zaspokajać. 
5)  Zasługuje na tyle uprzejmości i uwagi, ile tylko możemy mu poświęcić. 

Zgodnie  z  teorią  zarządzania  przez  jakość,  wymagania klienta sprowadzają  się  do  pięciu  pytań, 

które  zadaje  sobie  w  trakcie  procesu  zakupu,  a  następnie  w  czasie  użytkowania  zakupionego 
produktu. 

− 

Czego  mogę  oczekiwać,  kupując  dany  produkt?  W  przypadku  usługi  hotelarskiej,  na  której 
nabycie klient decyduje się zazwyczaj przed przybyciem do hotelu, swoje oczekiwania opiera 
na  dostępnych  informacjach  (notatka  w  książce  telefonicznej,  informacja  o  kategorii, 
informacja  udzielona  przez  biuro  podróży,  rekomendacja  przyjaciół  itp.).  Ważne  jest,  by 
informacje te odpowiadały prawdzie. 

− 

Czy  nabyty  produkt  spełni  moje  oczekiwania?  Pytanie  to  klient  zadaje  sobie  w  trakcie 
dopełniania  formalności  meldunkowych  (zwłaszcza  jeżeli  dokonał  wyboru  hotelu  również 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

34 

w imieniu  innych  osób),  wchodząc  do  restauracji  przed  ważną  uroczystością  na  którą  zaprosił 
gości. 

− 

Czy  produkt  przez  cały  czas  będzie  spełniał  moje  oczekiwania?  Czy  zadbany  budynek  
i  sympatyczne  powitanie  przez  recepcjonistkę  jest  gwarancją,  że  pokój  będzie  nam 
odpowiadał? Czy w hotelowej gastronomii będzie sprawna obsługa i smaczne posiłki? 

− 

Ile muszę zapłacić? Czy usługa będzie warta swej ceny? 

− 

Kiedy  to  dostanę?  Czy  w  odpowiadającym  mi  terminie hotel będzie  dysponował  pokojami? 
Czy  nie  będę  musiał  oczekiwać  na  sprzątnięcie  pokoju  po  poprzednim  gościu?  Czy  zdążę 
zjeść  śniadanie  przed  udaniem  się  do  moich  zajęć i  obiad  w  przerwie  między  jednym i drugim 
spotkaniem z kontrahentami? 

Z definicji jakości przyjętej w teorii zarządzania przez jakość (TQM) wynika, że: 

Jakość to pełne zaspokojenie określonych potrzeb klienta przy minimalnych kosztach własnych. 

Jak widać, definicja ta jest ukierunkowana na potrzeby klienta.  
Nasuwa  się  wniosek,  że  dostarczenie  klientowi  produktu  o  jakości  zgodnej  z  definicją  TQM 
wymaga skoncentrowania się na tym, czego klient ten oczekuje, a nie na tym, co przedsiębiorstwo 
jest skłonne mu zaoferować. Nieodzowna jest też wiedza o kosztach zaspokojenia potrzeb klienta, 
by maksymalnie je obniżyć. 

Zwracanie  uwagi  na  ekonomiczne  aspekty  jakości  wskazuje,  że  ostatecznym  celem  zarządzania 

przez  jakość  jest  osiągnięcie  zysków  dzięki  pozyskaniu  nowych  klientów,  uniknięciu  przejęcia 
naszej klienteli przez konkurencję oraz oszczędności kosztów działalności przedsiębiorstwa. Teoria 
zarządzania  przez  jakość  zaprzecza  dość  powszechnemu  jeszcze  poglądowi,  że  poprawa  jakości 
musi za sobą pociągnąć wzrost kosztów. 

Jakość jest obok ceny najważniejszą przyczyną przesądzającą o wyborze przez gościa tego, 

a  nie  innego  hotelu.  Jakość  w  tym  przypadku  jest  zespołem  cech  stanowiących,  że  dana  usługa 
hotelarska jest właśnie tym produktem a nie innym.  
Jakość  usług  hotelarskich  charakteryzują  takie  subiektywne  określenia  jak:  dobry,  zły,  brzydki, 
uprzejmy,  niesympatyczny,  smaczny,  złośliwy  itp.,  przez  które  to  każdy  rozumie  coś  innego, 
każdego coś innego razi.  
Punkt  widzenia  gościa  jest  dla  hotelarzy  bardzo  ważny,  ponieważ  to  gość  kupuje  produkt  czyli 
usługę  hotelarską.  Ocenę  jakości  usługi  hotelarskiej  można  zobiektywizować.  W  tym  celu 
należy: 

− 

podzielić  usługę  hotelarską  na  etapy  jej  powstawania  (tworzenia,  świadczenia):  rezerwacja, 
recepcja, służba piętrowa itp. 

− 

ustalić wzorce, które uznajemy za prawidłowe, właściwe dla każdego składnika usługi, 

− 

wyznaczyć osoby odpowiedzialne za przestrzeganie wzorców, 

− 

prowadzić  instruktaż  i  szkolenie  stanowiskowe  w  zakresie  wzorcowego  sposobu  realizacji 
usługi, 

− 

kontrolować przestrzeganie ustalonych norm, procedur postępowania, 

− 

analizować  wyniki  kontroli  poprzez  porównanie  stanu  faktycznego  z  ustalonymi 
procedurami i normami ,wnioski z analizy wyników kontroli wykorzystać do instruktażu, 

− 

w celu osiągnięcia zgodności praktyki z ustalonymi procedurami i normami stosować system 
zachęt i nagród. 

 

Jakość  wg  ISO  to  ogół  cech  i  własności wyrobu lub  usługi  decydujący o zdolności wyrobu| 

lub  usługi  do  zaspokojenia  stwierdzonych  lub  przewidywanych  potrzeb.  O  jakości  usługi 
przesądza  zawsze  ocena  gościa  (klienta),  gdyż  to  on  korzystając  z  usługi  najlepiej  wie  czy 
zaspokaja ona jego potrzeby i oczekiwania. 
Systemy oceny jakości usług hotelarskich 
Jakość usług hotelarskich kształtowana jest i oceniana przez różne systemy.  
Istotną  kwestią  w  ocenie  jakości  jest  punkt  widzenia  osoby  oceniającej  jakość.  Rozróżnia  się 
dwa zasadnicze punkty widzenia:  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

35 

− 

punkt  widzenia  gościa  zakładu  hotelarskiego  -  gość  ocenia  usługę  hotelową  (zalety,  wady) 
ze swojego punktu widzenia pomijając opinie i oceny innych gości 

− 

punkt  widzenia  ludzi  zajmujących  się  profesjonalnie  usługą  hotelarską  i  ich  oceną,  w  tym 
także instytucji kontrolujących jak inspekcja sanitarna, handlowa, straż pożarna itp. 

Oprócz punktu widzenia osoby, należy uwzględnić inne aspekty tej oceny, a zwłaszcza: 

− 

zakres obserwacji (można oceniać wąski lub szeroki zakres usług), 

− 

stopień  usystematyzowania  obserwacji  (czy  oceniamy  wg  określonych  kryteriów  czy  też 
doraźnie zwracamy uwagę głównie na niedogodności), 

− 

częstotliwość obserwacji (jednorazowa obserwacja bądź systematyczna kontrola jakości) 

− 

punkt  odniesienia  oceny  (porównujemy  jakość  danego  produktu  do  innych,  bądź  do 
przyjętych norm jakościowych – technicznych, sanitarnych, kategoryzacyjnych). 

Do najbardziej znanych systemów oceny usług hotelowych należą: 
1.  Kategoryzacja  zakładów  hotelarskich  (normy  specyfikujące  szczegółowo  wyposażenie, 

umeblowanie  itp.  w  ograniczonym  stopniu  regulują  jakość  i  stan  techniczny  tego 
wyposażenia,  pomijają  bardzo  istotne  kwestie  związane  z  personelem  ich  umiejętnościami, 
zachowaniem, prezencją oraz pomijają rozwiązania organizacyjne i systemy obsługi.. 

2.  Normy ISO (o jakości usług przesądza ocena klienta). 
3.  Zarządzanie przez jakość (ang. Total Quality Management –TQM) -orientacja na klienta. 
4.  Audyty jakości usług w łańcuchach hoteli (sporządzanie ankiet). 
5.  Rekomendacje  zakładów  przez  Polskie  Zrzeszenie  Hoteli  (  dobrowolna,  wszczynana  na 

wniosek zakładu). 

6.  Konkursy o zasięgu ogólnopolskim lub regionalnym. 
Szersze omówienie powyższych zagadnień znajduje się w literaturze poz.13. 

 

Najważniejsze mierniki charakteryzujące hotelarstwo i jego usługi 

Rozróżnia  się  dwie  grupy  mierników  charakteryzujących  hotelarstwo;  są  to  mierniki  wielkości 

bazy  usługowej  hotelarstwa,  charakteryzujące  wielkość  użytkową  zakładu  hotelarskiego  lub  jego 
części,  oraz  mierniki  usług  hotelarskich,  charakteryzujące  rozmiary  świadczonych  usług  
w wielkościach bezwzględnych lub w stosunku do rozmiarów bazy usługowej. 
 
Mierniki wielkości bazy usługowej 

Jednostką  miary  bazy  usługowej  w  zakładzie  hotelarskim  jest  miejsce  noclegowe.  Liczbę 

miejsc  noclegowych  stanowi  liczba  łóżek  bądź  innych  mebli  lub  sprzętu  do  spania.  Normy 
kategoryzacyjne  określają  minimalną  powierzchnię  pokoju  w  zależności  od  liczby  miejsc 
noclegowych,  które  się  w  nim  znajdują.  Innym  ograniczeniem  jest  dopuszczalna  liczba  miejsc  
w  pokojach,  np.  w  obiektach  kategorii  trzygwiazdkowej  nie  przewiduje  się  pokoi 
czteroosobowych,  w  obiektach  kategorii  czterogwiazdkowej  -  pokoi  trzyosobowych, 
 a  w  hotelach  niezależnie  od  kategorii  większość  miejsc  powinna  być  w  pokojach  jedno-  
i dwuosobowych. 

W  hotelach  w  trosce  o  bezpieczeństwo  i  wygodę  gości  obowiązuje  na  ogół  zasada 

wynajmowania  pokoi,  a  nie  miejsc.  Sprawia  to,  że  mierzenie  wielkości  hoteli  przyjętą  
w  statystyce  (również  międzynarodowej)  liczbą  miejsc  nie  do  wszystkich  celów  jest  przydatne. 
Dotyczy to zwłaszcza hoteli wyposażonych w jednakowe, np. dwułóżkowe, jednostki mieszkalne. 
Rozwiązanie to pozwala na elastyczne gospodarowanie pokojami, zwłaszcza że większa szerokość 
jednego  lub  obu  łóżek  daje  możliwość  zakwaterowania  w  pokoju  np.  rodziny  trzyosobowej 
(„Novotele"), jednak patrzenie na to przez pryzmat statystyki prowadzi do nieporozumień. 

Z  praktycznego  (a  nie  statystycznego)  punktu  widzenia  pojęcie  liczby  miejsc  noclegowych  

w  hotelu  mającym  jednolicie  wyposażone  pokoje  staje  się  mniej  jednoznaczne.  Na  przykład  
w liczącym 100 pokoi „Novotelu",  w  którym  zostały  wynajęte wszystkie pokoje, może mieszkać 
100, a w skrajnym przypadku nawet 300 gości. Dlatego do niektórych celów bardziej przydatną 
jednostką miary jest pokój. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

36 

Przyjętą  w  statystyce  jednostką  miary  wielkości  bazy  usługowej  zakładów  gastronomicznych 

jest  miejsce  konsumenckie.  Jest  to  jednak  pojęcie  zdecydowanie  niejednoznaczne.  Rozumie  się 
przez  nie  zarówno miejsce w zakładzie, w którym można spożyć codziennie trzy pełnowartościowe 
posiłki, jak i miejsce w zakładzie, w którym można zamówić co najwyżej napoje lub desery. 

W  przypadku  przedsiębiorstwa  hotelarskiego niejednoznaczność  miejsca konsumenckiego jako 

jednostki  miary  powiększa  jeszcze  możliwość  doraźnego  zwiększenia  liczby  tych  miejsc  przez 
zamianę  sal  wielofunkcyjnych,  konferencyjnych  czy  klubowych,  a  nawet  części  hallu 
hotelowego na sale konsumenckie.  

 
Mierniki usług hotelarskich 
Jednostką  miary  usługi  noclegowej  jest  nocleg,  a  więc  usługa  noclegowa  dla  jednej  osoby  
w wymiarze jednej doby hotelowej tzw.osobodzień. Doba hotelowa zazwyczaj nie trwa jednak 24 
godziny,  gdyż  w  praktyce,  m.in.  ze  względu  na  organizację  sprzątania  pokoi,  są  stosowane 
rozwiązania  określające  godzinę  zakończenia  doby  hotelowej,  niezależnie  od  faktycznej  godziny 
przybycia  klienta.  Płacąc  za  dobę,  klient  może,  w  zależności  od  godziny  przybycia,  korzystać  
z pokoju  zarówno  mniej  niż  24 godziny (np. od 22°° do 12°° dnia następnego), jak i więcej niż 24 
godziny (np. od 10°° do 12°° dnia następnego). 

Oprócz  liczby  udzielonych  noclegów  zetkniemy  się  w  statystyce  z  tzw.  nominalną  liczbą 

noclegów (potencjalną liczba noclegów) tj. liczbą miejsc, które można wynająć w danym okresie. 
Jednostkę tą możemy określić inaczej jako zdolność eksploatacyjną zakładu hotelarskiego.  
Miernik ten jest iloczynem liczby stałych miejsc noclegowych lub pokoi i dni eksploatacji obiektu 
w ciągu m-ca, kwartału lub roku (365 dni)  
Dzieląc  liczbę  udzielonych  w  ciągu  roku  (miesiąca,  kwartału)  noclegów  przez  zdolność 
eksploatacyjną,  otrzymujemy  stopień  wykorzystania  miejsc  (wskaźnik  frekwencji),  wyrażany 
zwyczajowo w procentach. 

 

N

n

 = H

m

  x  t 

 
W

= N

u

/N

n

   x   100% 

gdzie: 

N

n

 - nominalna liczba noclegów,  

H

m

 - liczba miejsc stałych w hotelu, 

t - liczba dni w danym okresie,  
W

m

 - stopień wykorzystania miejsc, 

N

u

 - liczba udzielonych noclegów. 

Stopień  wykorzystania  miejsc  daje  możliwość  przeprowadzenia  różnego  rodzaju  porównań 

między różnymi hotelami, różnymi rodzajami zakładów hotelarskich, różnymi okresami roku itp. 

W  praktyce  jest  też  stosowany  stopień  wykorzystania  pokoi  Różnica  między  tymi  miernikami 
wykorzystania zdolności usługowej jest istotna. 

Stopień wykorzystania pokoi z handlowego punktu widzenia jest ważniejszy, pozwala bowiem 

odpowiedzieć na pytanie, w jakim zakresie możliwości hotelu (w którym są wynajmowane pokoje, 
a nie łóżka) nie zostały wykorzystane.  

Jest też niekiedy stosowany wskaźnik zajętości pokoi dwuosobowych. Wskaźnik ten może być 
wyrażony  na  dwa  sposoby.  Gdy  zatem  w  20  pokojach  mieszkało  po  jednej  osobie 
a w pozostałych 20 pokojach po dwie osoby, wówczas wskaźnik ten możemy obliczyć: 

− 

w  procentach  jako  stosunek  liczby  pokoi  zajętych jako dwuosobowe  do liczby sprzedanych 

pokoi ogółem, a więc 50%; 

− 

jako  średnią  liczbę  osób  przypadających  na  jeden  sprzedany  pokój,  zatem  60  osób 

zamieszkałych w 40 pokojach daje 1,5 gościa na sprzedany pokój. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

37 

Chcąc  obliczyć  średni  czas  pobytu  gości  w  hotelu  należy  podzielić  liczbę  sprzedanych 
pokojonocy przez liczbę gości hotelowych w danej jednostce czasu. 

Również  w  gastronomii  coraz  częściej  stosowany  jest  w  naszej  praktyce  miernik  wykorzystania 

miejsc.  Miejsce  konsumenckie  (w  przeciwieństwie  do  noclegowego)  może  być  wykorzystane 
wielokrotnie w ciągu dnia. Rotacja jest to termin używany dla określenia przepustowości zakładu 
gastronomicznego. Określa ile razy w ciągu doby jest wykorzystane jedno miejsce konsumpcyjne. 
W  zagranicznych  łańcuchach  hoteli  jednostką  miary  jest  liczba  nakryć  -  odpowiadająca  liczbie 
posiłków  w  czasie  obiadu  i  kolacji.  W  Polsce  próby  prowadzenia  takiej  statystyki  podejmują 
hotelowe  restauracje,  używając  do  tego  systemów  komputerowych.  Jednak  praktyczne 
wykorzystanie  tych  informacji  jest  ograniczone,  gdyż  ani  pora  obiadowa,  ani  cel  pobytu  
w  restauracji  (często  nie  jest  nim  spożycie  posiłku)  nie  są  zwyczajowo  unormowane  tak  jak  
w  niektórych  innych  krajach.  Miernikiem  wielkości  usług  gastronomicznych  pozostaje  zatem 
zazwyczaj wielkość sprzedaży. 
Podstawowym  wskaźnikiem  w  hotelarstwie  są  zrealizowane,  dzienne  obroty  każdego 
wybudowanego  pokoju.  RevPar  jest  otrzymywany  z  iloczynu  wskaźnika  frekwencji  i  średniej 
ceny za pokój (ADR).  
(frekwencja = liczba sprzedanych pokojonocy/zdolność eksploatacyjną x 100 %) 
(średnia cena pokoi to iloraz przychodów i liczby sprzedanych pokojonocy) 
 uwaga:  RevPAR  nie  bierze  pod  uwagę dochodów  z innych  usług  hotelu, takich  jak restauracje, 
spa, przystanie, kasyna itp.  
Przykład: - średnia frekwencja : 50,76%  

− 

średnia cena w złotych za dobę hotelową: 237,83 zł,  

− 

wskaźnik REVPAR wynosi: 120,73zł 

 

4.4.2. Pytania sprawdzające

 

 

Odpowiadając na  pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Co to jest jakość? 
2.  Czym różni się jakość techniczna od funkcjonalnej w hotelu? 
3.  Jakie jest znaczenie gościa w systemie jakości? 
4.  Uzasadnij  tezę,  że  jakość  jest  najważniejszą  obok  ceny,  przyczyną  przesądzającą  o  wyborze 

hotelu. 

5.  Jakie znasz systemy oceny jakości usług hotelarskich? 
6.  Jakie mierniki charakteryzują wielkość bazy usługowej? 
7.  Jakie znasz mierniki usług hotelarskich? 

 

4.4.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przygotuj ankietę, badającą opinię gości na temat usług hotelowych. 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z technikami sporządzania ankiety, 
2)  wykonać  ankietę  w  grupach  –  zapisując  łącznie  po  10  pytań  otwartych  i  zamkniętych 

skierowanych do gości hotelu, oceniających jakość usług hotelu, 

3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

38 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

arkusze papieru  

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

literatura. 

 
Ćwiczenie 2 

Dokonaj oceny kategoryzacji jako miernika jakości usług hotelarskich. 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  dokonać oceny kategoryzacji jako miernika jakości usług hotelarskich,  
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

poradnik ucznia, 

− 

Rozporządzenie  Ministra  Gospodarki  i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów 
hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie, 

− 

literatura. 

 
Ćwiczenie 3 

W  hotelu  200-pokojowym  w  styczniu  od 12.01  do  25.01. wyłączono 30 pokoi do remontu. 

Oblicz zdolność eksploatacyjną hotelu w styczniu. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wykonać obliczenia, 
3)  zaprezentować wynik. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

poradnik ucznia 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusz do ćwiczenia. 

 
Ćwiczenie 4 

Na podstawie danych uzupełnij tabelę wykonując obliczenia. Zastosuj odpowiednie wzory. 
 

 

Rok 2001 

2002 

2003 

2004 

Liczba miejsc noclegowych 

95 

95 

95 

95 

Zdolność eksploatacyjna 

 

 

 

 

Liczba udzielonych noclegów 

16635 

18980 

18460 

17949 

Wykorzystanie miejsc 
noclegowych w  % 

 

 

 

 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

39 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zastosować wzór na obliczenie zdolności eksploatacyjnej obiektu, 
3)  wykonać obliczenia, 
4)  obliczyć wykorzystanie miejsc noclegowych w kolejnych latach, 
5)  zaprezentować wyniki, 
6)  dokonać analizy ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

poradnik ucznia 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusz do ćwiczenia. 

 
Ćwiczenie 5 

Korzystając  z  danych  zawartych  w    poprzednim  ćwiczeniu  wykonaj  wykres  liczby 

udzielonych noclegów w latach 2001-2004. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wykonać wykres, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać analizy danych. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru A3, 

− 

literatura 

 

4.4.4. Sprawdzian postępów   

 

 

 

 

 

 
 Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  zdefiniować pojęcie jakości? 

¨ 

¨ 

2)  omówić znaczenie jakości w hotelarstwie? 

¨ 

¨ 

3)  omówić znaczenie gościa hotelu w systemie jakości? 

¨ 

¨ 

4)  uzasadnić  tezę,  że  jakość  jest  najważniejszą  obok  ceny,  przyczyną 

przesądzającą o wyborze hotelu? 

¨ 

¨ 

5)  wymienić systemy oceny jakości usług hotelarskich? 

¨ 

¨ 

6)  omówić mierniki charakteryzują wielkość bazy usługowej i usług 

hotelarskich? 

¨ 

¨ 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

40 

4.5 Formy organizacyjno - prawne prowadzenia zakładu 

hotelarskiego. 

 
4.5.1. Materiał nauczania

 

 

W prawodawstwie polskim wyróżnia się następujące podmioty gospodarcze: 

− 

osoby prawne 

− 

osoby fizyczne 

− 

jednostki  organizacyjne  nie  mające  osobowości  prawnej,  ale  utworzone  zgodnie   
z przepisami prawa. 

 

Obowiązujące  przepisy  prawne  pozwalają  zatem  na  inwestowanie  w  hotelarstwo  

i  prowadzenie  obiektów  tego  typu  wielu  podmiotom  gospodarczym.  Najczęściej  inwestorami  
i właścicielami nowych hoteli są obecnie: 

− 

spółki, 

− 

przedsiębiorstwa prywatne, 

− 

spółdzielnie turystyczne, 

− 

organizacje i instytucje społeczne, 

− 

łańcuchy i systemy hotelowe, 

− 

dzierżawcy. 

 
 

Z punktu widzenia źródeł prawa regulującego powstanie i działalność spółek dzieli się je na:  

-  spółki cywilne – których zasady działania określa Kodeks cywilny

,

 oraz  

-  spółki  handlowe  (jawne,  partnerskie,  komandytowe,  komandytowo-akcyjne,  z  ograniczoną 
odpowiedzialnością,  akcyjne)  –  podstawą  ich  funkcjonowania  jest  Kodeks  spółek  handlowych; 
spółki te muszą być zgłoszone do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. 
 
Spółka cywilna to umowa, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego 
celu  gospodarczego  przez  działanie  w  ustalony  sposób,  w  szczególności  przez  wniesienie 
wkładów.  Jej  organizację  i  sposób  działania  regulują  przepisy  Kodeksu  Cywilnego.  
Do prowadzenia spraw spółki uprawniony i zobowiązany jest każdy wspólnik. Nie należy mu się 
z  tego  tytułu  dodatkowe  wynagrodzenie,  ale  może  żądać  od  spółki  zwrotu  poniesionych 
wydatków.  
Spółka  cywilna  nie  ma  osobowości  prawnej,  czyli  nie  może  sama  nabywać  praw  ani  zaciągać 
zobowiązań  –  zawsze  czynią  to  jej  wspólnicy  w  swoim  imieniu.  W  odróżnieniu  od  pozostałych 
spółek  nie  jest  też  przedsiębiorcą  –  przedsiębiorcami  są  jej  wspólnicy,  którzy  muszą  (każdy  
z  osobna)  zgłosić  prowadzenie  działalności  w  formie  spółki  w  gminnej  ewidencji  działalności 
gospodarczej.  Umowa  spółki  może  być  zawarta  w  dowolnej  formie,  także  ustnie.  Ale  najlepiej 
sporządzić  ją  w  formie  pisemnej.  Ta  forma  powinna  być  zachowana  dla  celów  dowodowych 
(abyś  później  w  razie  ewentualnego  sporu  ze  wspólnikiem  mógł  przed  sądem  skutecznie 
dochodzić  swoich  racji).  W  umowie  spółki  można  dowolnie  określić  wartość  wkładów,  a  także 
czas jej obowiązywania (czyli trwania spółki). 
Zalety: 

− 

łatwość utworzenia spółki i późniejszego jej prowadzenia,  

− 

niskie koszty związane z założeniem spółki, 

− 

duża dowolność w kształtowaniu postanowień umowy spółki, 

− 

brak wymogów prawnych co do rodzaju i wielkości wnoszonych wkładów. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

41 

Wady: 

− 

za  ewentualne  długi  spółki  odpowiadają  solidarnie wspólnicy i  to  całym  swoim  majątkiem – 
wierzyciel  może  dowolnie  wybrać  wspólnika  lub  wspólników,  od  których  będzie  dochodzić 
zapłaty  całości  lub  części  należności;  oczywiście  jeżeli  Ty  pokryjesz  długi  spółki,  to  możesz 
żądać zwrotu części pieniędzy od pozostałych wspólników, lecz nie zawsze przyniesie to efekt; 

− 

odpowiedzialności solidarnej nie można wyłączyć ani ograniczyć w umowie spółki, 

− 

brak możliwości zaciągania zobowiązań i nabywania uprawnień przez spółkę 

 
Spółki osobowe: 
Spółka  jawna  
–  to  spółka handlowa, zawarta na mocy umowy pisemnej, działająca na zasadach 
określonych  w  Kodeksie  spółek  handlowych  z  2000  roku  i  wpisana  do  Krajowego  Rejestru 
Sądowego.  Nie  ma  osobowości  prawnej,  ale  może  zaciągać zobowiązania,  a  wszyscy wspólnicy 
odpowiadają  za  nie  majątkiem  spółki  i  osobistym.  Nazwa  spółki  musi  zawierać  nazwisko 
jednego,  kilku  lub  wszystkich  wspólników  oraz  dodatkowe  oznaczenie-  "spółka  jawna"  lub 
"sp.j.".  Istotne  jest,  że  wspólnicy  nie  mogą  pobierać wynagrodzenia  w związku z prowadzeniem 
spółki.  Oznacza  to,  że  wynagrodzenie  wspólników  nie  może  być  kosztem  uzyskania  przychodu 
spółki. 
Zalety: 

− 

duża swoboda kształtowania postanowień umowy spółki, 

− 

możliwość  reprezentacji  spółki  przez  każdego  wspólnika,  ale  również  możliwość 
wyłączenia w umowie wspólnika (bądź niektórych tylko wspólników) z reprezentacji, 

− 

możliwość  ujawnienia  w  nazwie  firmy  nazwiska jednego tylko wspólnika  (np.  Jan  Kowalski 
i spółka), 

− 

brak określonych wymagań kapitałowych (majątek spółki nie musi być duży),  

− 

stosunkowo niskie koszty rejestracji. 

Wady: 

− 

odpowiedzialność  całym  majątkiem  osobistym  za  zobowiązania  firmy,  jeżeli  zobowiązania 
nie można zaspokoić z majątku firmy. 

Spółka  partnerska  –  spółka  osobowa  zawarta  na  mocy  aktu  notarialnego,  wpisana  do 
Krajowego  Rejestru  Sądowego.  Spółkę  taką  założyć  mogą  przedstawiciele  określonych 
zawodów  –  np.  adwokaci,  aptekarze,  architekci,  doradcy  podatkowi,  lekarze,  stomatolodzy 
położne.. Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania zaciągnięte przez partnera, a nazwa takiej 
spółki  musi  zawierać  nazwisko  co  najmniej  jednego  partnera,  dodatkowe  oznaczenie  "i  partner" 
albo "spółka partnerska" oraz określenie wykonywanego przez nich zawodu. 
  
Spółka  komandytowa  jest  spółką  osobową,  powstaje  w  wyniku  umowy  w  formie  aktu 
notarialnego,  wpisana  jest  do  Krajowego  Rejestru  Sądowego.  co  najmniej  jeden  wspólnik 
odpowiada  za  zobowiązania  spółki  bez  ograniczenia  (komplementariusz),  a  jeden 
(komandytariusz)-  do  wysokości  określonej  w  umowie  sumy.  Nazwa  spółki  powinna  zawierać 
nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy z dodatkiem "spółka komandytowa" lub "sp. k.". 
Zalety: 

− 

ograniczenie odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania do wysokości sumy 
komandytowej, 

− 

komandytariusze mogą działać w imieniu spółki wyłącznie jako pełnomocnicy, 

− 

brak określonych wymagań odnośnie sumy komandytowej. 

Wady: 

− 

konieczność sporządzenia umowy w postaci aktu notarialnego. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

42 

Polskie  prawo  przewiduje  także  istnienie  spółki  komandytowo-akcyjnej,  w  której  jeden 
wspólnik  ponosi  pełna  odpowiedzialność  finansową,  a  drugi  posiada  jej  akcje,  lecz  nie  ponosi 
odpowiedzialności  za  jej  zobowiązania.  Nazwa  spółki  komandytowej  i  komandytowo-akcyjnej 
powinny zawierać te określenia w pełnym brzmieniu lub skrócie. 
 
Spółki kapitałowe: 
Spółka  z  ograniczoną  odpowiedzialnością  -  to  spółka  kapitałowa,  czyli  stanowiąca  związek 
kapitału,  a  nie  osób.  Powstaje  na  mocy  umowy  notarialnej  i  zostaje  wpisana  do  Krajowego 
Rejestru  Sądowego.  Kapitał  zakładowy  spółki  powstaje  z  udziałów  wnoszonych  przez  jej 
wspólników,  przy  czym  wartość  udziału  nie  może  być  niższa  niż  50  zł,  a  kapitału  50.000zł. 
Udziałowcy  spółki  wybierają  jej  zarząd,  który  podejmuje  decyzje  dotyczące  bieżącej 
działalności  spółki  oraz  ponosi  odpowiedzialność  prawną  za  podjęte  przez  firmę  zobowiązania. 
W  spółkach  o  wyższym  kapitale  (powyżej  500  tys.  zł)  i  większej  liczbie  udziałowców  (powyżej 
50)  powołuje  się  także  radę  nadzorczą  i  komisję  rewizyjną,  które  nadzorują  prace  zarządu. 
Nazwa spółki powinna zawierać oznaczenie "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" . 
Zalety:  

− 

wyłączenie odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania spółki, 

− 

możliwość pozyskania kapitału poprzez przyjęcie nowego wspólnika, 

− 

możliwość  pokrycia  udziału  w  kapitale  wkładem  rzeczowym  (maszyny,  urządzenia, 
budynki). 

Wady: 

− 

wysoki minimalny kapitał zakładowy, 

− 

kosztowna procedura rejestracyjna, 

− 

brak  możliwości  zawierania  umów  o  pracę  z  członkami  zarządu  będącymi  jednocześnie 
wspólnikami bez powołania pełnomocnika lub rady nadzorczej. 

Spółka  akcyjna  -  to  spółka  handlowa  i  kapitałowa  za  razem,  w  której  wspólnikami  są 
właściciele  akcji,  czyli  akcjonariusze.  Aby  założyć  spółkę  akcyjną,  trzeba  posiadać  kapitał 
w wysokości  co  najmniej  500  000  zł.  Nazwę,  siedzibę  zasady  działania  spółki,  jej  organy, 
wysokość  kapitału  oraz  liczbę  i  wartość  akcji  określa  statut  spółki.  Najważniejszym  organem 
spółki jest walne zgromadzenie akcjonariuszy, które wybiera radę nadzorczą i członków zarządu. 
Prawną  odpowiedzialność  za  działania  i  zobowiązania  firmy  ponosi  jej  zarząd,  finansową-
akcjonariusze  (do  wysokości  swych  udziałów).  Właściciele  akcji  mają  też  prawo  do  dywidendy, 
czyli  części  wypracowanego  przez  spółkę  zysku  proporcjonalnie  do  liczby  posiadanych  akcji, 
chyba że sami podejmą decyzję o przeznaczeniu zysku na inwestycję. 
Zalety: 

− 

łatwość  kumulacji  kapitału  oraz  proste  metody  pozyskiwania  kapitałów  w  trakcie  trwania 
działalności przez emisję akcji, obligacji i innych instrumentów finansowych, 

− 

brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki, 

− 

łatwe  sprawdzenie  wiarygodności  spółki  przez  potencjalnych  kontrahentów  (jawność 
danych finansowych spółki). 

Wady: 

− 

drogi, skomplikowany i czasochłonny proces rejestracji, 

− 

duże wymagania formalne dotyczące działalności spółki, 

− 

konieczność prowadzenia pełnej księgowości, 

− 

konieczność zatrudniania specjalistycznej obsługi prawnej, finansowej i zarządczej, 

− 

brak wpływu na działalność spółki przez mniejszych udziałowców, 

− 

skomplikowany proces likwidacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

43 

Spółdzielnie  są  dobrowolnym  zrzeszeniem  nie  ograniczonej  liczby  osób,  która  interesie  swoich 
członków  prowadzi  wspólną  działalność  gospodarczą.  Spółdzielnia  może  prowadzić  działalność 
społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i środowiska. 
Cechy wynikające z definicji określają spółdzielnię jako zrzeszenie osób: 

− 

dobrowolne i samorządne,  

− 

posiadające własne fundusze, 

− 

prowadzące działalność gospodarcza i społeczno-wychowawczą, 

− 

dające korzyści członkom i środowisku. 

 
Przedsiębiorstwa  państwowe  to  samodzielne,  samorządne  i  samofinansujące  się  podmioty 
mającym  osobowość  prawną. Przedsiębiorstwo państwowe tworzą organy założycielski, którymi 
są: 

− 

naczelne i centralne organy administracji rządowej, 

− 

 banki państwowe, 

− 

- wojewodowie. 

Organ  założycielski  decyduje  też  o  łączeniu,  podziale  i  likwidacji  przedsiębiorstwa 
państwowego  oraz  dokonuje  kontroli  i  oceny  jej  działalności.  Akt  organu  założycielskiego 
o tworzeniu  przedsiębiorstwa  określa  jego  nazwę,  rodzaj,  siedzibę  i  przedmiot  działalności. 
Organ  założycielski  wyposaża  przedsiębiorstwo  państwowe  w  środki  niezbędne  do  prowadzenie 
działalności  określone  w  akcie  prawnym  o  jego  utworzeniu.  Wydzielony  w  ten  sposób  majątek 
przedsiębiorstwa  oraz  nabyte  w  trakcie  działalności  stanowi  część  mienia  państwowego. 
Przedsiębiorstwo  państwowe,  gospodarujące  wydzielonym  mu  i  nabytym  mieniem  zapewnia 
jego ochronę.  
Przedsiębiorstwo  użyteczności  publicznej  mają  na  celu  przede  wszystkim  nieprzerwane 
zaspokajanie  potrzeb  ludności.  W  szczególności  produkcję  lub  świadczenie  usług  w  zakresie 
komunikacji  miejskiej,  zaopatrzenie  ludności  w  energię  elektryczną,  cieplną  i  gazową,  inżynierii 
sanitarnej,  zarządu  państwowymi  zasobami  lokalowymi  i  terenami  zielonymi.  Większość  tych 
przedsiębiorstw jest aktualnie w gestii samorządów terytorialnych. 
 
Istnieją 2 rodzaje warunków wymaganych do stworzenia obiektu hotelarskiego: 

− 

niematerialne – prawne i administracyjne 

− 

 materialne – podejmowane w hotelarstwie.

 

Poprzez  materialne  warunki  rozumie  się  wszelkie  taktyczne  okoliczności  nie  wynikające 
z przepisów  prawnych,  lecz  z  wymagań  organizacyjnych,  technicznych  i  ekonomicznych,  które 
należy uwzględnić przy podejmowaniu takiego przedsięwzięcia. 
Warunki te to: 
1.  Sezonowość ruchu turystycznego. 
2.  Badanie rynku. 
3.  Założenia programowe projektowanego obiektu hotelarskiego. 
4.  Rentowność przedsięwzięcia. 
5.  Kadra. 
6.  Promocja i reklama.  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

44 

4.5.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie jednostki są najczęściej inwestorami i właścicielami nowych hoteli? 
2.  Jakie są zalety tworzenia spółki cywilnej? 
3.  Jakie znasz rodzaje spółek osobowych? 
4.  Jakie znasz rodzaje spółek kapitałowych? 
5.  Jakie są zalety spółek akcyjnych? 
6.  Podaj charakterystykę spółdzielni? 
7.  Jakie rodzaje warunków muszą zostać spełnione do stworzenia obiektu hotelarskiego? 

 
4.5.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przygotuj prezentacje dotyczącą struktury organizacyjno prawnej hoteli Gromada. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem dotyczącym form organizacyjno-prawnych, 
2)  zapoznać się  materiałami dotyczącymi firmy Gromada, 
3)  przygotować materiał do prezentacji, 
4)  przygotować prezentację, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z oprogramowaniem, 

− 

rzutnik multimedialny. 

 
Ćwiczenie 2 

Przygotuj  prezentacje  dotyczącą  historii  i  zmiany  struktury  organizacyjno  prawnej  hoteli 

Orbis. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem dotyczącym form organizacyjno-prawnych, 
2)  zapoznać się  materiałami dotyczącymi firmy Orbis, 
3)  przygotować materiał do prezentacji, 
4)  przygotować prezentację, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiały reklamowe i szkoleniowe firmy Orbis, 

− 

stanowisko komputerowe z oprogramowaniem, 

− 

rzutnik multimedialny. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

45 

Ćwiczenie 3 

Przygotuj  krzyżówkę  dotyczącą  struktur  organizacyjno  prawnych  hoteli  funkcjonujących 

w twoim regionie. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem dotyczącym form organizacyjno-prawnych, 
2)  zapoznać się z formami organizacyjno – prawnymi hoteli w twoim regionie, 
3)  przygotować pytania do krzyżówki, 
4)  udzielić odpowiedzi na pytania, 
5)  przygotować pusty diagram krzyżówki, 
6)  wpisać poniżej diagramu pytania, 
7)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiały reklamowe i szkoleniowe hoteli, 

− 

długopisy, 

− 

kartki. 

 
4.5.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz:
 
 

Tak 

Nie 

1)  podać definicję spółdzielni? 

¨ 

¨ 

2)  wymienić wady i zalety spółki z o.o.? 

¨ 

¨ 

3)  wymienić wady i zalety spółki akcyjnej? 

¨ 

¨ 

4)  opisać organizacyjno-prawne formy hoteli? 

¨ 

¨ 

5)  podać charakterystykę hoteli Gromada? 

¨ 

¨ 

6)  opisać ewolucję struktur hoteli Orbis? ? 

¨ 

¨ 

7)  wykorzystać wiedzę w praktyce? 

¨ 

¨ 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

46 

4.6 Organizacja zakładu hotelarskiego. 
 

4.6.1. Materiał nauczania 

 

Podstawowe działy zakładu hotelarskiego to: 

− 

węzeł recepcyjny,  

− 

pion pobytowy, 

− 

gastronomia, 

− 

pion wielofunkcyjny, 

− 

pion związany z zagospodarowaniem czasu wolnego gościa, 

− 

pion usług towarzyszących, 

− 

inne: administracja, finanse, marketing, dział techniczny. 

 

Struktura  organizacyjna  hotelu  odzwierciedla  podział  zadań  między  poszczególne  działy, 

zakres  obowiązków  i  odpowiedzialności  osób  będących  na  określonych  stanowiskach  oraz 
relacje  między  nimi.  Ustala  także  zakres  kontroli,  określa  strukturę  zarządzania  oraz  podział 
obowiązków i uprawnień między poszczególne szczeble zarządzania. 
 

Działania  wszystkich  elementów  struktury  organizacyjnej muszą  być  koordynowane  tak,  aby 

każdy  z  nich  efektywnie  uczestniczył  w  zaspokojeniu  potrzeb  gości  i  przyczyniał  się  do 
powiększenia zysku netto osiągniętego przez hotel.  
 

Każdy obiekt hotelarski posiada własna strukturę organizacyjną. Jest to spowodowane liczbą 

pracowników  w  danym  dziale  obsługi  obiektu  oraz  zakresem  obowiązków.  Właściwa 
organizacja  eliminuje  spiętrzenia  oraz  przestoje,  których  rezultatem  mogłoby  być 
niezadowolenie klientów z obsługi.  
 

Rys 2

Przykładowy schemat struktury organizacyjnej hotelu [www.hotelarze.pl

 
Do sprawnego hotelu  potrzebne są dwie struktury: produkcyjna i administracyjna. 
Do struktury administracyjnej należy księgowość, która prowadzi pełną dokumentacyjną obsługę 
hotelu  –  do  niej  spływają  wszelkie  dokumenty  finansowo-księgowe  jaki  pojawiają  się 
w codziennym  życiu  hotelu.  Faktury  za  zakupy,  dowody  dostaw,  faktury  za  zakupione  usługi, 
wydatki  dokonywane  na  potrzeby  pracowników,  inwestycje,  przedpłaty,  zadatki,  faktury  pro-
forma  dla  kontrahentów,  rachunki  kredytowe,  faktury  dla  gości,  rozliczanie  imprez  firmowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

47 

itd.  itp.  Olbrzymia  ilość  dokumentów  jakie  generuje  każdy  działający  obiekt  –  są  tu  przerabiane 
zgodnie z obowiązującymi przepisami fiskalno-księgowymi. 
Do  sprawnego  funkcjonowania  hotelu  potrzebne  są  jeszcze  pojedyncze,  samodzielne  osoby 
realizujące takie funkcje jak: 

− 

sekretarka,  

− 

specjalista ds. bezpieczeństwa i higieny pracy,  

− 

specjalista ds. kadr,  

− 

radca prawny,  

− 

specjalista ds. przeciwpożarowych,  

− 

osoba zajmująca się zaopatrzeniem,  

− 

informatyk zarządzający siecią,  

W  dużych  hotelach  o  rozbudowanej  strukturze  organizacyjnej  zakres  obowiązków  związany  
z  zarządzaniem  przedsiębiorstwem  podzielony  jest  między  głównego  dyrektora  oraz  jego 
zastępców. Ważną role odgrywają również radca prawny oraz główny księgowy. 
 
Dyrektor hotelu – obowiązki i zakres odpowiedzialności: 

− 

kierowanie całokształtem działalności hotelu, reprezentowanie interesów na zewnątrz, 

− 

koordynowanie pracy, 

− 

wydawanie zarządzeń i poleceń, 

− 

monitorowanie pracy poszczególnych działów, 

− 

rozpatrywanie skarg pracowników. 

Dyrektor  hotelu  kieruje  obiektem  poprzez  swoich  zastępców:  ds.  gastronomii,  ds.  hotelowych, 
ds.  marketingu,  ds.  handlowych,  ds.  technicznych,  którzy  sprawują  bezpośredni  nadzór  nad 
podległymi im komórkami organizacyjnymi.  
Zastępcy dyrektora:  
1)  Do  spraw    gastronomii  –  kieruje  całokształtem  działalności  gastronomicznej  w  hotelu.  Do 

niego należy całość zagadnień związanych z działalnością pionu gastronomicznego, czyli:  

− 

prowadzenie zakładu gastronomicznego zgodnie z polityką handlową hotelu;  

− 

współpraca z innymi działami, w tym głownie z recepcją i służbą pięter;  

− 

nadzorowanie  zaopatrzenia  w  surowce,  materiały  i  półprodukty  potrzebne  do  produkcji 
gotowych  wyrobów  oraz  ich  prawidłowe  przechowywanie,  racjonalne  i  oszczędne 
wykorzystywanie surowców;  

− 

nadzór  nad  prawidłową  jakością  potraw  i  napojów  oraz  nad  ich  estetyką  przy  podawaniu 
konsumentowi;  

− 

kontrola  nad  właściwym  opracowywaniem  kalkulacji,  analizowanie  i  kształtowanie  cen 
sprzedaży;  

− 

zatwierdzanie  harmonogramów  pracy  i  zakresów  czynności,  kontrolowanie  obecności 
pracowników;  

− 

kontrolowanie podległych pracowników pod względem jakości obsługi klienta;  

− 

zapoznanie  personelu  z  obowiązującymi  przepisami  i  kontrolowanie  przestrzegania 
przepisów w pomieszczeniach gastronomicznych;  

− 

organizowanie szkoleń dla pracowników;  

− 

przygotowywanie dla dyrektora sprawozdań z działalności zakładu gastronomicznego;  

− 

rozpatrywanie i uwzględnianie reklamacji gości;  

− 

reprezentowanie na zewnątrz zakładu gastronomicznego. 

Do zadań Dyrektora ds.  gastronomii  należy przygotowanie zakładu do działalności produkcyjnej 
i  handlowej  oraz  dbanie  o  jego  sprawne  funkcjonowanie.  Do  jego obowiązków należą również 
sprawy  personalne  w  zakładzie  gastronomicznym,  a  tym  samym  dobór  personelu  
z  uwzględnieniem  wymogów  kwalifikacyjnych,  zasad  awansowania,  premiowania  i  nagradzania, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

48 

ale  też  karania.  Ustala  on  też  wysokość  wynagrodzeń w  zakładach gastronomicznych,  będących 
na  własnym  rozrachunku.  Sprawuje  on  bezpośredni  nadzór  nad  kierownictwem  zakładu 
gastronomicznego, a pośredni nad zatrudnionym tam personelem. 
2)  Ds. hotelowych – kieruje, kontroluje i koordynuje działalnością pionu hotelowego. Realizuje 

kierunki  polityki  handlowej  hotelu,  nadzoruje  prawidłową  postawę  moralną  i  etyczną 
pracowników  recepcji.  Odpowiada  za  prawidłowo  i  terminowo  wykonywane  czynności, 
związane  z  obsługą  gości  w  pokojach  hotelowych  i  pozostałych  pomieszczeniach  hotelu. 
Sprawuje  bezpośredni  nadzór  nad  służbami  pięter,  pralnią  oraz  załatwia  reklamacje  gości  
w sprawach, dotyczących pionu hotelowego. 

3)  Ds.  marketingu  –  do  jego  zadań  należy  nadzór  nad  realizacją  działań  marketingowych  

i  różnych  form  reklamy.  Organizuje,  kieruje  i  kontroluje  prace  z  zakresu  marketingu, 
reklamy  i  public  relations.  Odpowiada  też  za  współpracę  z  kierownikami  pozostałych 
komórek organizacyjnych hotelu.  

4)  Ds. handlowych – do jego obowiazków należy:  

− 

przygotowanie  ofert  dotyczących  sprzedaży  miejsc  noclegowych  i  usług  im  towarzyszących 
(gastronomia, turystyka);  

− 

współpraca z recepcją, działem rezerwacji i kasą w zakresie obsługi gości;  

− 

współpraca  z  osobami  odpowiedzialnymi  za  organizowanie  konferencji  (zlecenia  usług 
przewodnickich dla grup mieszkających w hotelu);  

− 

realizacja umów z kontrahentami krajowymi i zagranicznymi i ich nadzorowanie;  

− 

ustalenie zasad naliczania prowizji za rezerwacje dla biur podróży;  

− 

współpraca w zakresie przygotowania i realizacji reklamy obiektu;  

− 

organizowanie,  kierowanie  i  kontrolowanie  pracy  działu  marketingu,  rezerwacji,  stanowiska 
ds. reklamy i public relations. 

5)  Ds.  technicznych  –  jego  obowiązki  to  nadzór  nad  pracą  służb  technicznych, 

przygotowaniem  oraz  realizacją  prac  budowlano-remontowych,  jak  również  planowanie 
zakupów inwestycyjnych. Radca prawny - obowiązki i zakres odpowiedzialności: 

− 

gwarantuje  hotelowi  doradztwo  prawne  w  całym  zakresie  jego  działalności,  w  tym  również 
opracowanie wzorów umów,  

− 

opiniuje projekty umów i innych aktów wywołujących skutki prawne. 

Główny księgowy - obowiązki i zakres odpowiedzialności: 

− 

planuje gospodarkę finansową  hotelu, 

− 

prowadzi rachunkowość hotelu zgodnie z obowiązującymi przepisami, 

− 

opracowuje analizy ekonomiczne. 

Do  struktury  produkcyjnej  zaliczymy  te  wszystkie  komórki,  które  przyczyniają  się  w  sposób 
bezpośredni  do  "wyprodukowania"  jednostki  mieszkalnej  gotowej  do  sprzedaży,  sali 
konferencyjnej przygotowanej do wynajmu, czy posiłku - gotowego do wydania na salę. 
Do struktury produkcyjnej schematu zaliczają się z pewnością: 

− 

komórka  odpowiadająca  za  przygotowanie  jednostek  mieszkalnych  do  sprzedaży  oraz 
ciągów komunikacyjnych do użytkowania - najczęściej nazywana służbą pięter

− 

komórka  odpowiadająca  za  przygotowanie  posiłków  i  napoi  do  sprzedaży  –  nazywana 
gastronomią
Opisane  powyżej    komórki  mogą  mieć  różną  liczebność  i  złożoność  wewnątrzkomórkową 

zależną  od  wielkości  obiektu  hotelowego  oraz  realizowanych  przez  obiekt  funkcji.  Na  drodze 
klienta,  który  już  staje  się  gościem  hotelowym  staje  kolejna  komórka,  realizująca  zarówno 
funkcje marketingowe, sprzedażowe jak i odpowiadająca za bezpośrednią obsługę gościa. Jest to 
recepcja,  która  obsługuje  ona  pobyt  gościa  od  chwili  otrzymania  z  komórki  marketingu  
i  sprzedaży  informacji  (najczęściej  w  postaci  wpisu  do  komputerowego  systemu  recepcyjnego)  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

49 

o  przyjęciu  rezerwacji  dla  danego  gościa,  aż  po  opuszczenie  przez  gościa  terenu  hotelu  –  czyli 
przesłania dokumentów związanych ze zrealizowanym pobytem gościa do księgowości hotelu.  
Recepcja  kształtuje  pierwsze  wrażenie  gości  o  całym  obiekcie  i  jakości  świadczonych  w  nim 
usług.  Podstawowym  zadaniem  pracowników  recepcji  jest  zakwaterowanie  i  obsługa  gościa 
w trakcie jego pobytu. W zależności od wielkości obiektu i liczby obsługiwanych gości, dział ten 
może  liczyć  od  kilku  do  kilkunastu  pracowników  specjalizujących  się  w  określonych 
czynnościach. W recepcji możemy spotkać: 

− 

kierownika  recepcji  (front  office  menager)  –  odpowiada  za  sprawne  funkcjonowanie 
recepcji, 

− 

recepcjonistę dysponenta – do jego zadań należy m.in. przydzielanie pokoi  gościom na dany 
dzień na podstawie rezerwacji i pokoi zwalnianych, 

− 

recepcjonista  klucznik  –  m.in.  zarządza  kluczami,  rozdziela  korespondencję,  przyjmuje 
zlecenia na np. budzenie, 

− 

recepcjonista ds. rezerwacji, 

− 

recepcjonista kasjer/kasjer walutowy, 

− 

recepcjonista informator ( consierge). 

Do obowiązków recepcji należy: 

− 

przyjmowaniem rezerwacji miejsc hotelowych, wyżywienia, 

− 

 przyjmowanie gości, oraz wystawianie kart pobytu, 

− 

prowadzenie ewidencji gości zgodnie zobowiązującymi zasadami, 

− 

wydawanie kluczy do pokoi oraz prowadzenie właściwej ich ewidencji i ich zabezpieczenie, 

− 

organizowanie  pomocy  przy  przyjazdach  i  wyjazdach,  ze  szczególnym  uwzględnieniem 
opieki nad bagażem gości, 

− 

udzielanie informacji gościom oraz realizowanie na ich rzecz dodatkowych usług, 

− 

sporządzanie codziennych grafików wykorzystania pokoi, 
W  hotelu  potrzebny  jest  jeszcze  ktoś,  kto  wymieni  zepsutą  żarówkę,  odetka  zapchaną 

umywalkę,  naprawi  krzesło,  będzie  potrafił  opanować  skomplikowany  i  rozbudowany 
technicznie obiekt jakim jest współczesny hotel. Komórka która się tym zajmuje jest stosunkowo 
mało  widoczna  na  zewnątrz.  Od  czasu  do  czasu  jej  pracownik  wejdzie,  wezwany  do  pokoju 
gościa  -  wyregulować  telewizor  czy  też  wymienić  żarówkę  w  lampie.  Hydraulik,  elektryk, 
stolarz,  ogrodnik,  pracownik  gospodarczy  czy  pracownik  techniczny  –  to  osoby  pracujące 
w komórce  technicznej.  Pracownicy  działu  technicznego  dostarczają  sprzęt  i  prowadzą 
obsługę  wszelkich  imprez  na  terenia  hotelu.  Do  ich  obowiązków  należy  również  konserwacja 
mebli,  dywanów,  ścian,  podług  i  drzwi,  powierzchni  metalowych  i  malowanych  oraz utrzymanie 
parkingu,  dróg  dojazdowych  bez  uszkodzeń,  dbałość  o  trawniki  i  ogrody.  Pracownicy  działu 
technicznego  są  odpowiedzialni  za  realizację  remontów  bieżących  i  planowanych,  konserwacje 
instalacji  i  urządzeń  technicznych,  opracowanie  instrukcji  obsługi  urządzeń  i  kontrolowanie  ich 
właściwej eksploatacji.. 
 
Kolejnym działem w hotelu są służby parterowe. Do pracowników tego działu zaliczamy: 

− 

odźwierngo (link man) , który  – wita gościa przy drzwiach wejściowych, 

− 

bagażowego, 

− 

dźwigowego, który odpowiada za przewożenie gości windą, 

− 

gońca hotelowego, którego zadaniem jest spełnianie drobnych poleceń gości, 

− 

bellmana witającego gości i prezentującego im pokój, 

− 

concierga, spełniającego funkcję informatora o atrakcjach turystycznych, 

− 

telefonisty/telefonistki, 

− 

kasjera walutowego, 

− 

pracownika ochrony, 

− 

portiera, 

− 

nocnego portiera. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

50 

Służba pięter   to dział, którego podstawom zadaniem jest utrzymanie czystości w hotelu. W jej 
skład wchodzą: 

− 

kierownik pięter, odpowiedzialny za pracę pokojowych, 

− 

pokojowe odpowiedzialne za właściwe przygotowanie jednostek mieszkalnych, 

− 

sprzątaczki odpowiedzialne za utrzymanie czystości na korytarzach, w holu, 

− 

magazynier bielizny, 

− 

praczki i prasowaczki. 

Zadaniem  działu  gastronomicznego  w  hotelu  jest  zapewnienie  gościom  hotelowym 
wyżywienia  w  zakresie  co  najmniej  śniadania,  na  bazie  lokali  gastronomicznych  występujących 
w  hotelu.  Rodzaje  lokali  gastronomicznych  na  bazie  których  świadczone  są  usługi 
gastronomiczne w hotelach. 
Lokale o znaczeniu podstawowym: 
–  restauracje i jej odmiany, 
–   kawiarnie i jej odmiany, 
–  stołówka pracownicza. 
Lokale o znaczeniu uzupełniającym: 

− 

coctail bary, 

− 

aperitif bary (kompozycje trunków podawane przed posiłkiem), 

− 

drink bary (szampan, wino, sok, wódka), 

− 

puby, 

− 

tawerny, 

− 

lokale nocne, 

− 

lokale rozrywkowe. 

Inne działy obsługi gości to: 

− 

dział rekreacji (odnowy biologicznej, fitnesu), 

− 

dział  obsługi  biznesu  –  zadaniem  tego  działu  jest  przygotowywanie  i  obsługa  na  zlecenie 
klienta  konferencji,  kongresu,  seminarium  czy  sympozjum,  wykorzystującego  usługi 
dostępne  w  hotelu  (sale  konferencyjne,  pokoje,  wyżywienie)  jak  również  usługi  zewnętrzne 
np. poligraficzne, fotograficzne, tłumaczenia symultaniczne. 

 

Jednak  aby  klient  trafił  do  hotelu  potrzebny  jest  szereg  działań  rynkowych,  które  w  efekcie 

powinny  przekonać  klienta  do  wyboru  tego  właśnie  a  nie  innego  hotelu.  Działania  te  realizuje 
komórka,  która  fizycznie  niczego  w  hotelu  nie  produkuje,  bez  niej  jednak  współczesny  zakład 
hotelowy  nie  ma  racji  bytu,  najczęściej  nazywana  jest:  marketing  i  sprzedaż.  Pracownicy  tego 
działu to:  
Specjalista  ds.  marketingu,  który    analizuje  i  doradza  w  sposobach  pobytu  przez dostarczanie 
produktów  i  usług  w  miejscu  i  czasie,  kształtuje  poziom  efektywności  gospodarowania,  
a szczegółowo:  

− 

zbiera i weryfikuje informacje rynkowe;  

− 

analizuje zmiany popytu i podaży w czasie, z uwzględnieniem sezonowości;  

− 

analizuje  współzależność  zjawisk  ekonomicznych  przy  szacowaniu  popytu  na  usługi 
hotelarskie;  

− 

bada czynniki wpływające na popyt i podaż;  

− 

analizuje  otoczenie  hotelu  pod  względem  zmian  w  nim  zachodzących  oraz  ich  wpływu  na 
funkcjonowanie hotelu;  

− 

analizuje efektywność działań hotelu w różnych układach organizacyjnych i czasowych;  

− 

organizuje akcje promocyjno-reklamowe. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

51 

Pracownik  public  relations  prowadzi  planowane  i  przemyślane  działania,  mające  na  celu 
wytworzenie  i  podtrzymanie  wzajemnego  zrozumienia  między  organizacją,  a  jej  klientami,  
a szczegółowo jego zadania są następujące:  

− 

budowanie zaufania do firmy jako elementu strategii rynkowej;  

− 

dbałość o reputację firmy;  

− 

działania mające na celu zachowanie tożsamości rynkowej firmy;  

− 

stworzenie jednolitego wizerunku firmy (druki firmowe, foldery, wizytówki, pocztówki itp.);  

− 

dbałość o wygląd zewnętrzny hotelu i dobre wrażenie gości hotelowych;  

− 

współpraca z zatrudnionym personelem;  

− 

rozpowszechnianie informacji o firmie, organizowanie konferencji prasowych;  

− 

organizowanie imprez hotelowych (dni kuchni, dni otwarte, imprezy branżowe);  

− 

udział w obsłudze wystaw, konferencji, seminariów, targów itp.)  

− 

dobre kontakty z władzami lokalnymi, organizacjami społecznymi;  

− 

sponsoring  przedsięwzięć,  których  dochód  jest  przeznaczony  na  cele  charytatywne  lub 
społeczne;  

− 

badanie  opinii  klientów  hotelu  pod  względem  jakości  obsługi  i  postrzegania  wizerunków 
hotelu. 

Czynniki od których zależy układ schematu organizacyjnego: 
1. Zakres działalności podmiotu będącego właścicielem hotelu. 

− 

jeżeli  właściciel  hotelu  nie  prowadzi  żadnej  innej  działalności  poza  hotelową  –  schemat 
hotelu musi zawierać wszystkie komórki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. 

− 

jeżeli  hotel  to  tylko  jeden  z  kilku  (wielu)  profili  działalności  firmy  -  niektóre  komórki  nie 
występujące  w  schemacie  hotelu  mogą  być  zlokalizowane  np.  w  schemacie  organizacyjnym 
firmy. 

2. Od wielkości hotelu- mały rodzinny hotel, mający kilkanaście pokoi i małą salkę restauracyjną 
-  nie  musi  mieć  schematu  organizacyjnego.  Najczęściej  pracuje  w  nim  kilka  osób  (np.  jest  to 
biznes rodzinny), wykonujących różne funkcje w zależności od potrzeb. 
Struktura  organizacyjna  to  również  stosunki  panujące  pomiędzy  poszczególnymi  komórkami. 
Stosunki te mogą być formalne i nieformalne: 

− 

formalne  wynikają  ze  struktury  organizacyjnej  zakładu  pracy,  regulaminu,  stylu  zarządzania 
formalnie narzuconego, 

− 

nieformalne  –  nie  wynikające  z  zawodu  lub  stanowiska,  wszystkie  pozostałe  więzi,  np. 
rodzina, koleżeństwo, wcześniejsze znajomości, itp. 

 

4.6.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na  pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  W jakim celu tworzona jest struktura organizacyjna w zakładzie hotelarskim? 
2.  Jakie są obowiązki dyrektora hotelu? 
3.  Jakie czynniki decydują o układzie schematu organizacyjnego? 
4.  Jaki jest zakres odpowiedzialności księgowego? 
5.  Czym zajmuje się komórka marketingu? 
6.  Jaka jest celowość dokonywania podziału pracy? 
7.  Jakie wyróżniamy style kierowania? 
8.  Jakie stosunki panują pomiędzy poszczególnymi komórkami przedsiębiorstwa?  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

52 

4.6.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sporządź schemat organizacyjny wybranego hotelu w twoim regionie.  

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się ze schematem organizacyjnym przedstawionym na lekcji, 
2)  zgromadzić informacje na temat hoteli w twoim regionie, 
3)  zastanowić się ile osób zatrudnia dany hotel, 
4)  zastanowić się nad konkretnymi stanowiskami, występującymi w tym hotelu, 
5)  rozrysować strukturę organizacyjną hotelu, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

informacje o hotelach w regionie, 

− 

arkusze papieru A3 

− 

flamastry 

 
Ćwiczenie 2 

Sporządź zakres obowiązków dyrektora hotelu.  

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z wiadomościami dotyczącymi obowiązków kierownika sali, 
2)  wypisać obowiązki kierownika na pojedynczych kartkach, 
3)  przykleić swoje propozycje na arkusz zbiorczy, 
4)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

małe kartki samoprzylepne 

− 

arkusz zbiorczy 

− 

flamastry 

 
Ćwiczenie 3  

Przygotuj  prezentacje  dotyczącą  stylów  kierowania.  Uzasadnij  wybór  danego  stylu 

kierowania w zarządzaniu hotelem. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zgromadzić informacje na temat stylów kierowania, 
3)  przygotować prezentację, 
4)  wybrać jeden ze stylów do opisu szczegółowego, 
5)  uzasadnić wybór, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy.  
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

53 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

stanowisko komputerowe z łączem internetowym i odpowiednim oprogramowaniem, 

− 

rzutnik multimedialny. 

 

Ćwiczenie 4 

Zorganizuj stanowiska pracy oraz określ ich obowiązki w liczącym 40 miejsc hotelu. 

 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  wypisać potrzebne stanowiska w twoim hotelu na osobnych kartkach, 
2)  przydzieli odpowiednia liczbę osób na dane stanowisko, 
3)  określić obowiązki,  
4)  przykleić swoje propozycje na arkusz zbiorczy, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać analizy prac wszystkich grup, 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

małe kartki samoprzylepne 

− 

arkusz zbiorczy 

− 

flamastry 

 

Ćwiczenie 5 

W  formie  tabelarycznej  przygotuj  przykłady  stosunków  formalnych  i  nieformalnych 

panujących w hotelu. 
 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  wypisać przykłady stosunków formalnych, 
3)  wypisać przykłady stosunków nieformalnych, 
4)  przygotować projekt tabeli do prezentacji danych,  
5)  wpisać dane do tabeli, 
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

kartka do sporządzenia tabeli, 

− 

flamastry. 

 
4.6.4. Sprawdzian postępów 

 
Czy potrafisz: 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

Nie 

1)  wykonać strukturę organizacyjną obiektu hotelowego ?  

 

 

¨ 

¨ 

2)  określić zakres obowiązków pracownika hotelu ? 

 

 

 

¨ 

¨ 

3)  sporządzić schemat organizacyjny hotelu? 

 

 

 

 

¨ 

¨ 

4)  wymienić zakres obowiązków komórki marketingu? 

 

 

 

¨ 

¨ 

5)  opisać style kierowania ?   

 

 

 

 

 

 

¨ 

¨ 

6)  zorganizować stanowiska pracy w hotelu 

 

 

 

 

¨ 

¨ 

7)  przedstawić stosunki formalne i nieformalne w hotelu?  

 

 

¨ 

¨ 

8)  zastosować wiedzę w praktyce?   

 

 

 

 

 

¨ 

¨ 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

54 

4.7  Prawa  gościa  hotelowego,  ochrona  mienia  w  zakładzie 

hotelarskim. 

 

4.7.1. Materiał nauczania 
 

Każdy  obiekt  hotelarski  świadczący  usługi  noclegowe,  stawiając  sobie  za  główny  cel 

zapewnienie  swoim  gościom  spokojnego  i  bezpiecznego  pobytu,  powinien  opracować 
regulamin.  Regulamin  hotelowy  podobnie  jaki  inne  regulaminy  jest  zbiorem  przepisów 
postępowania  przedsiębiorstwa  /w  tym  wypadku  obiektu  hotelowego  / wobec  konsumenta  czyli 
gościa  i  jednocześnie  zachowania  się  gościa  w  danym  obiekcie  hotelarskim.  Stanowi 
podstawową  informację  o  obowiązujących  w  obiekcie  hotelarskim  warunkach  /zasadach/. 
Regulamin  taki  powinien  określać  kwestie  porządkowe  związane  z  pobytem  gościa  w  hotelu 
a także  niektóre  kwestie  określające  zasady  świadczenia  usług.  Układając  regulamin,  warto 
pamiętać  o  jego  zgodności  z  minimalnymi  wymaganiami  kategoryzacyjnymi  określonymi 
w Dz.U.  nr  188  z  19  sierpnia  2004  roku.  Opracowując  regulamin  należy  również  zadbać  o  to 
żeby  goście  poczuli,  że  jest  to  miejsce  w  pełni  bezpieczne  i  zapewniające  wysoki  poziom 
obsługi. 
Najważniejsze postanowienia regulaminu hotelowego:  

− 

określenia  doby  hotelowej  –  określenie  doby  hotelowej  jest  terminem  umownym,  bowiem 
z reguły  nie  trwa  24  godziny.  Jest  ona  ustalana  przez  kierownictwo  poszczególnych 
obiektów.  Ustalając  czas  trwania  doby  hotelowej  należy  zwrócić  uwagę,  aby  pracownicy 
służby pięter byli w stanie posprzątać zwalniane pokoje przed przyjazdem nowych gości. 

− 

trybu  przedłużenia  pobytu  –  hotelarz  może  odmówić  przedłużenia  pobytu  gości 
w przypadku  wykorzystania  wszystkich  miejsc  noclegowych  /pokoi/  lub  w  przypadku  gości 
nie przestrzegających obowiązującego regulaminu. 

− 

podejmowania  lub  użyczania  pokoju  osobom  trzecim  –  zabrania  się  użyczania  pokoju 
osobom nie zameldowanym w hotelu. Pokój jest wynajmowany konkretnym osobom. 

− 

przebywania  osób  trzecich  w  pokoju  hotelowym  w  porze  nocnej  –  osoby  nie 
zameldowane w hotelu mogą przebywać w pokoju gościa w godzinach od 7.00 do 22.00.  

− 

obowiązującej  ciszy  nocnej  -  hotelarze są zobligowani  do  zapewnienia wszystkim gościom 
bezpieczeństwa i spokojnego pobytu, dlatego cisza nocna obowiązuje od 22.00 do 7.00.  

− 

trybu  składania  reklamacji  –  goście  maja  prawo  do  składania  reklamacji  w  przypadku 
zauważenia  uchybień  w  jakości  świadczonych  usług.  Wszelkie  reklamacje  przyjmuje 
recepcja.  

− 

świadczonych usług - wszyscy pracownicy powinni znać wymagania kategoryzacyjne jakie 
obowiązują  dany  obiekt  hotelarski  w  celu  jak  najlepszego  informowania  gości 
o świadczonych w obiekcie usługach. 

− 

usług świadczonych nieodpłatnie, /j.w./ 

− 

odpowiedzialności  za  utratę  lub  uszkodzenie  rzeczy  wniesionych  przez  gościa  – 
hotelarze  ponoszą  odpowiedzialność  za  rzeczy  i  mienie  gościa  zgodnie  z  przepisami  k.c. 
Gość  powinien  niezwłocznie  powiadomić  recepcję o  zaistniałej szkodzie niezwłocznie  po  jej 
stwierdzeniu. 

− 

ograniczeń  w  korzystaniu  z  urządzeń  elektrycznych  –  gość  ponosi  odpowiedzialność  za 
wyrządzone  szkody  na  mieniu  hotelowym  powstałe  z  jego  winy  lub  winy  osób  go 
odwiedzających.  

− 

innych informacji porządkowych. 

[Buczkowska A. Regulamin hotelowy, www.hotelarze.pl

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

55 

Należy  również  zwrócić  uwagę  na  fakt,  że  zgodnie  z  artykułem  385  par  2  Kodeksu 

Cywilnego,  żaden  regulamin  hotelowy  nie  jest  wydawany  z  upoważnienia  przepisów 
szczegółowych,  a  jedynie  stanowi  próbę  uporządkowania  zasad  świadczenia  usług  przez 
zainteresowanego tym hotelarza. W związku z tym, iż regulamin jest jedynie wewnętrzną sprawę 
hotelarza  będzie  wiązał  jednocześnie  gościa  hotelowego  jedynie  wówczas,  gdy  ten  znając  jego 
treść wyraził zgodę na włączenie go do treści umowy. Ważne jest więc, aby pracownicy recepcji 
i  rezerwacji  zadbali  o  to,  aby  gość  zapoznał  się  z  jego  treścią.  Dlatego  też  często  hotelarze 
umieszczają  regulamin  hotelowy  w  widocznym  miejscu  w  recepcji,  drukują  na  karcie  pobytu, 
czy wykładają w pokoju razem z innymi materiałami informacyjno-reklamowymi. 
Można  stwierdzić,  że  regulamin  hotelowy  odgrywa  bardzo  ważną  rolę  w  prowadzeniu 
działalności  hotelarskiej  i  dlatego  powinien  zostać  również  przetłumaczony  na  język  angielski 
oraz  inne  języki,  w  zależności  od  narodowości  przyjmowanych  gości.  Najczęściej  spotyka  się 
tłumaczenia w języku angielskim, niemieckim, francuskim i rosyjskim.  

Hotel  jest  odpowiedzialny  za  rzeczy  wniesione  do  hotelu  przez  gościa.  Oznacza  to,  że 

przedmioty  powierzone  hotelarzowi  lub  osobie  przez  niego  zatrudnionej,  bądź  przedmioty 
pozostawione  w  miejscu  wskazanym  przez  hotelarza  podlegają  szczególnej  odpowiedzialności 
hotelu. 

Rzeczą  wniesioną  jest  rzecz,  która  w  czasie  korzystania  przez  gościa  hotelowego  z  usług 

znajduje się  na terenie obiektu. Pojazdów mechanicznych i przedmiotów w nich pozostawionych 
oraz  zwierząt  nie  uważa  się  za  rzeczy wniesione.  Hotelarz  może  za  nie  odpowiadać  jeśli została 
zawarta umowa przechowania.  
Pojęcie rzeczy wniesionej do hotelu jest zdefiniowane w art. 846 §2 k.c. Oznacza: 

− 

rzecz  znajdującą  się  w  hotelu  lub  podobnym  zakładzie  w  czasie  korzystania  przez  gościa 
z usług tego hotelu lub podobnego zakładu.  

− 

rzecz  powierzoną  utrzymującemu  zarobkowo  hotel  bądź  osobie  u  niego  pracującej  (np. 
bagaż przekazany do rąk pracownika hotelowego) albo umieszczona w miejscu wskazanym 
lub  na  ten  cel  przeznaczonym  przez  utrzymującego  zarobkowo  hotel  bądź  osobie  u  niego 
zatrudnionej  (np.  walizka  w  luku  bagażowym  autokaru  hotelowego)  (np.  w  magazynie 
holowym) 

− 

paragraf  §  3  tegoż  artykułu  uznaje  za  rzeczy  wniesione  również  te,  które  w  krótkim
zwyczajowo  przyjętym  okresie  poprzedzającym  lub  następującym  po  tym,  kiedy  gość 
korzystał  z  usług  hotelu,  została  powierzona  utrzymującemu  zarobkowo  hotel  lub  osobie 
u niego  zatrudnionej  albo  umieszczona  przez  nich  wskazanym lub  na  ten  cel  przeznaczonym 
miejscu. 

 

Wyłączenie  lub ograniczenie odpowiedzialności za rzecz wniesioną nie ma skutku prawnego, 

niezależnie  od  umieszczania  szyldów,  informacji  w  informatorach  i  regulaminach  zawierających 
treść  np. "hotel  nie  ponosi  odpowiedzialności za rzeczy  wniesione...". Roszczenie  o naprawienie 
szkody  powstaje  z  chwilą  wyrządzenia  i  wygasa  jeżeli  gość  hotelowy  nie  zawiadomił  hotelarza 
niezwłocznie  (tzn.  bez  nieuzasadnionej  opieszałości).  Upływ  tego  terminu  zależy  od 
okoliczności.  Roszczenia  przedawniają  się  jednak  z  upływem  6  miesięcy  od  dnia,  w  którym 
poszkodowany  dowiedział  się  o szkodzie, a w każdym razie z upływem roku od dnia, w którym 
poszkodowany  przestał  korzystać  z  usług  hotelu.  Tego  przepisu  nie  stosuje  się,  gdy  szkodę 
wyrządził hotelarz lub osoba u niego zatrudniona. 

 
Uwolnienie od odpowiedzialności mam miejsce wówczas, jeśli okaże się, że szkoda wynikła: 

− 

z właściwości rzeczy (przedmioty kruche, nietrwałe),  

− 

z  działania  siły  wyższej,  której  nie  można  było  przewidzieć,  zapobiec  jej,  powstrzymać 
(powódź),  

− 

z winy klienta lub jego gościa.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

56 

Odpowiedzialność  hotelu  za  utratę  lub  uszkodzenie  rzeczy  wniesionej  jest  ograniczona  
w stosunku do 1 gościa do wysokości 100-krotnej należności za dostarczoną usługę (cena pokoju 
za  dobę),  jednak  odpowiedzialność  za  każdą  rzecz  nie  może  przekraczać  50-krotnej  wysokości 
tej  należności.  Ograniczeń  nie stosuje się do odpowiedzialności za utratę lub uszkodzenie rzeczy 
wniesionych  przyjętych  na  przechowanie  (depozyty  hotelowe)  lub  gdy  hotelarz  odmówił 
przechowania  (a  miał  obowiązek  je  przyjąć).  Odpowiedzialność  jest  też  nieograniczona,  gdy 
szkoda wynikła z winy lub rażącego niedbalstwa hotelarza lub osoby u niego zatrudnionej. 
Należy podkreślić że zgodnie z art. 849§3 k.c. utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład 
ma  obowiązek  przyjęcia  na  przechowanie  pieniędzy,  papierów  wartościowych  i  cennych 
przedmiotów
  a  w  szczególności  kosztowności  i  przedmiotów  mających  wartość  naukową  lub 
artystyczną.
  Przyjęcia  tych  rzeczy  może  odmówić  tylko  wówczas,  jeżeli  zagrażają  one 
bezpieczeństwu albo jeżeli w stosunku do wielkości lub standardu hotelu mają zbyt dużą wartość 
lub zajmują zbyt dużo miejsca 
Chociaż  hotele  i  inne  zakłady  hotelarskie  zawierają  z  gośćmi  umowę  hotelową,  to  jednak  nie 
umowa stanowi podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za rzeczy wniesione przez gości 
hotelowych. Jest to bowiem odpowiedzialność ustawowa. Dla jej powstania nie jest istotny fakt 
zawarcia  umowy  hotelowej  oraz  jej  ważności.  Dla  powstania  omawianej  odpowiedzialności 
ustawowej  ważny  jest  tylko  fakt  wniesienia  rzeczy  do  hotelu  lub  podobnego  zakładu.  Powstaje 
ona  nawet  wówczas,  gdy    nastąpi  przymusowe zakwaterowanie  jakiejś osoby  w  hotelu na mocy 
administracyjnej, co może mieć miejsce w razie klęski żywiołowej czy wypadku. 
Warunkiem  konieczności  zachowania  roszczenia  odszkodowawczego  przez  gościa  hotelowego 
jest  zawiadomienia  o  szkodzie  utrzymującego  hotel  i  to  niezwłocznie.  Aby  nie  było wątpliwości 
w tej  mierze,  jest  celowe  posiadanie  dowodu na piśmie albo w postaci świadków obecnych przy 
złożeniu zawiadomienia.  
Gość  hotelowy  decydując  się  na  pobyt  w  danym  obiekcie  noclegowym  powinien  być 
przekonany o tym, że hotel zapewni mu bezkonfliktowy, a więc bezpieczny pobyt.  
Bezpieczny  pobyt  oraz  bezpieczny  dojazd  do  obiektu  stanowią  jeden  z  głównych  elementów 
wizerunku hotelu.  
Częstym  rodzajem  zagrożeń  występujących  w hotelu  są  wydarzenia  o  charakterze  kryminalnym. 
Najczęstsze rodzaje przestępstw to: 

− 

kradzież cudzej rzeczy, 

− 

kradzież z włamaniem, 

− 

przestępstwa rozbójnicze, 

− 

zgwałcenie, 

− 

bójka lub pobicie, 

− 

uszczerbek na zdrowiu, 

− 

zabójstwo. 

Każdy  z  tych  przypadków,  który  dotyczy  wyłącznie  konkretnego  gościa,  może  wywołać 
nieodwracalne skutki. 
Bezpieczeństwo w hotelu uzależnione jest od dwóch czynników: 

− 

poziomu zagrożenia, 

− 

skuteczności zabezpieczenia technicznego i ochrony fizycznej przed zagrożeniem.  

Wyróżniamy trzy rodzaje przejawów zagrożeń przestępczych: 

− 

popełnione przez intruza (czyli osobę nie będąca gościem), 

− 

przestępstwa pracownicze, 

− 

popełnione przez kontrahenta, klienta lub gościa. 
Najczęściej  atakowane  są  obiekty,  w  których  brak  jest  zabezpieczeń  i  są  zainstalowane 

standardowe  środki  techniczne.  Instalacja  specjalnych  środków  technicznych,  elektronicznych 
oraz elektroniczno – osobowych zmniejsza ryzyko występowania przestępstw. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

57 

W ujęciu modelowym środki neutralizacji dzielimy na: 

− 

prawne, 

− 

organizacyjno – taktyczne (np.instrukcje ochrony, szkolenia), 

− 

architektoniczno – budowlane (np. położenie, oświetlenie, kształt), 

− 

mechaniczne (np. zamki, sejfy, kasy), 

− 

elektroniczne (np. systemy alarmowe), 

− 

fizyczne (ochroniarze). 
Regulacje  prawne  dotyczące  omawianego  zagadnienia  znajdują  się  w  ustawie  z  dnia 

27.08.1997  r.  „O  ochronie  osób  i  mienia”.  Obiekty  noclegowe  nie  podlegają  obowiązkowi 
ochrony  przez  specjalistyczne  formacje  ochronne,  jednak  to  rozwiązanie  jest  coraz  częściej 
stosowane w hotelach.  

Ochrona obiektu może być realizowana w trzech formach: 

− 

stała lub doraźna, 

− 

stały  dozór  sygnałów  przesyłanych,  gromadzonych  i  przetwarzanych  w  elektronicznych 
urządzeniach i systemach alarmowych, 

− 

konwojowanie pieniędzy, innych kosztownych lub niebezpiecznych przedmiotów. 

Pomimo  tego,  że  przepisy  nie  wymagają  opracowania  dla  hoteli  obligatoryjnych  planów 
ochrony, to każdy dbający o wizerunek obiekt noclegowy powinien taki plan posiadać.  

Plan ochrony powinien zawierać: 

− 

charakterystykę prowadzonej działalności, 

− 

analizę stanu potencjalnych zagrożeń, 

− 

aktualny stan bezpieczeństwa,  

− 

aktualny stan ochrony obiektu, 

− 

specjalistyczne przeszkolenie pracowników z zakresu ochrony osób i mienia, 

− 

sposób zabezpieczenia depozytów, 

− 

rodzaje zabezpieczeń technicznych, 

− 

zasady organizacji i wykonywania ochrony jednostki, 

− 

zasady współpracy z jednostkami państwowymi. 
Na  efektywną  ochronę  obiektu  ma  wpływ:    bezpośrednia  ochrona  fizyczna,  zabezpieczenia 

budowlane, mechaniczne, elektroniczne. 

Zabezpieczenie budowlane pozwala zapewnić skuteczną, efektywna ochronę obiektu: 

− 

ogrodzenia (mury, siatki, płoty) , 

− 

drzwi (obite blachą, drewniane wzmocnienia), 

− 

okna (szyby w odpowiedniej klasie – odporne na rozbicie, antywłamaniowe), 

− 

pomieszczenia 

specjalne, 

skarbcowe 

przeznaczone 

do 

przechowywania 

wartości 

pieniężnych. 
Innym  rodzajem  ochrony  są  zabezpieczenia  mechaniczne  powiązane  ściśle  się  wiążą  

z zabezpieczeniami budowlanymi: 

− 

szafy sejfowe, 

− 

zamki (typu bankowego z systemem alarmowym), 

− 

kasetki do wmurowania, 

− 

bankomaty, 

− 

automaty kasjerskie, 

− 

samochody do przewozu wartości, 

− 

teczki i pojemniki do przenoszenia wartości. 
Do zabezpieczeń elektronicznych zalicza się między innymi:  

− 

systemy alarmowe włamania, 

− 

telewizyjny system nadzoru, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

58 

− 

system alarmowy osobisty, 

− 

system alarmowy napadu, 

− 

wszelkiego rodzaju czujki. 
Kolejny  rodzaj  zabezpieczeń  to  zabezpieczenia  elektryczne  czyli  urządzenia  sygnalizacji 

alarmowej  włamania,  napadu  lub  pożaru.  Mają  one  pomagać  w  ochronie  zdrowia,  życia  
i  mienia..  Ich  zadaniem  jest  wywołanie  alarmu  na  zewnątrz  lub  wewnątrz  obiektu.  Przez 
połączenie  ich  w  niektórych  przypadkach  z  policją  i  strażą  pożarną,  umożliwiając  szybka 
interwencję w razie wystąpienia alarmu i zagrożenia.  

Najpopularniejszy system alarmowy zabezpieczający składa się z następujących elementów: 

− 

centralki, 

− 

czujników, 

− 

sygnalizatora, 

− 

instalacji. 
Sygnalizacja  może  być:  akustyczna  (dzwonki,  syreny),  optyczna  (błysk  silnego  światła), 

ukryta (telefon), blokada zamków kasy, fotograficzna (video).  
Również  ochrona  przeciwpożarowa  stanowi  istotne  zagadnienie.  W  zakresie  ochrony 
przeciwpożarowej instalacje zabezpieczająco-sygnalizacyjne można podzielić na: 

− 

wykrywające stan zagrożenia lub pożaru, 

− 

sygnalizacyjno-alarmowe, 

− 

inne, współdziałające podczas alarmu i akcji likwidacji pożaru. 

Instalacja sygnalizacji alarmowo-pożarowej może obejmować: 

− 

cały obiekt, 

− 

część obiektu, 

− 

urządzenia zainstalowane w określonym pomieszczeniu, 

− 

pomieszczenia i znajdujące się w nich urządzenia. 

Dźwiękowy  system  ostrzegawczy  jest  rozwiązaniem  wielofunkcyjnym.  Nie  tylko  ma  zapewnić 
bezpieczeństwo gości hotelowych, ale może też zastąpić system nagłośnienia. 
Generalnie wszystkie działania w ochronie przeciwpożarowej mają na celu: 

− 

zapewnienie bezpiecznej ewakuacji gości hotelowych i personelu obsługowego, 

− 

ograniczenie przestrzeni, w której pożar może się rozwijać, 

− 

zapewnienie trwałości konstrukcji budynku podczas trwania pożaru, 

− 

zapewnienie ekipom ratowniczym swobodnego dotarcia do miejsca pożaru, 

− 

ograniczenie  stosowania  łatwo  zapalnych  elementów  wykończenia  wnętrz  pomieszczeń, 
które  przyczyniają  się  w  znacznym  stopniu  do  szybkiego  rozprzestrzeniania  się  ognia  
i stanowi duże zagrożenie życia ludzkiego, 

− 

zapewnienie odpowiedniej ilości środków gaśniczych do gaszenia powstałego pożaru. 

Na  profilaktykę przeciwpożarową składają się: 

− 

oświetlenie awaryjne umożliwiające sprawną ewakuację osób, 

− 

w hotelu wysokościowym zespól prądotwórczy oraz przeciwpożarowy wyłącznik prądu, 

− 

gaśnice  rozmieszczone  w  miejscach  łatwo  dostępnych  i  widocznych.  Odległość  do 
najbliższej  gaśnicy  nie  może  być  większa  niż  30  metrów,  a  dostęp  do  niej  musi  mieć 
szerokość co najmniej jednego metra, 

− 

wywieszona  instrukcja  bezpieczeństwa  pożarowego  i  plany  ewakuacyjne,  określające,  co 
robić na wypadek pożaru, jaki jest układ budynku, gdzie jest sprzęt gaśniczy, 

− 

wyjścia  ewakuacyjne  odpowiedniej  długości,  szerokości  i  wysokości,  odpowiednio 
obudowane i wydzielone, wyposażone w urządzenia zabezpieczające przed zadymieniem 

− 

dodatkowe oświetlenie i sygnalizacja dźwiękowa 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

59 

4.7.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Podaj definicję gościa hotelowego? 
2.  Podać definicje rzeczy wniesionej? 
3.  Przedstawić elementy regulaminu hotelowego? 
4.  Sporządzić regulamin? 
5.  Jaki jest obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przez hotelarza? 
6.  Jakie jest zadanie systemów alarmowych? 
7.  Sporządzić plan ochrony? 
 

4.7.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sporządź regulamin małego zakładu hotelarskiego. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się z przykładowymi regulaminami hotelowymi, 
3)  zredagować regulamin hotelowy, 
4)  wpisać treść regulaminu do edytora tekstu, 
5)  wydrukować regulamin,  
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

przykładowe regulaminy hotelowe, 

− 

stanowisko komputerowe z edytorem tekstu i łączem internetowym, 

− 

drukarka. 

 
Ćwiczenie 2 

W  formie  tabelarycznej  sporządź  zestawienie  wypisz  te  osoby  które  znajdują  się  na  terenie 

hotelu  ale  nie  mają  statusu  gościa  hotelowego  –  przy  wpisanym  określeniu  osoby  dopisz 
uzasadnienie wyboru.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś : 

1)  dokładnie zapoznać się z definicją gościa hotelowego, 
2)  wypisać na kartce swoje propozycje gości bez statusu, 
3)  zaprojektować tabelę, 
4)  wpisać dane do tabeli, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

materiał nauczania, 

− 

stanowisko komputerowe z edytorem tekstu i łączem internetowym, 

− 

drukarka 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

60 

Ćwiczenie 3 

Sporządź plan ochrony hotelu. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się z przykładowymi planami ochrony, 
3)  skonstruować plan ochrony, 
4)  wpisać zakres planu  do edytora tekstu, 
5)  wydrukować plan,  
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

przykładowe plany ochrony, 

− 

stanowisko komputerowe z edytorem tekstu i łączem internetowym, 

− 

drukarka. 

 

Ćwiczenie 4 

Sporządź instrukcje alarmową i postępowania na wypadek pożaru.. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się z przykładowymi regulaminami hotelowymi, 
3)  zredagować regulamin hotelowy, 
4)  wpisać treść regulaminu do edytora tekstu, 
5)  wydrukować regulamin,  
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

przykładowe regulaminy hotelowe, 

− 

stanowisko komputerowe 

 

Ćwiczenie 5 

Przygotuj prezentację na temat: Nowoczesne środki zabezpieczeń w hotelu. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zapoznać się z materiałem nauczania, 
2)  zapoznać się ze  stosowanymi środkami zabezpieczeń w hotelu, 
3)  przeszukać zasoby Internetu, 
4)  przygotować materiał do prezentacji, 
5)  przygotować prezentację,  
6)  zaprezentować efekty swojej pracy. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

przykładowe regulaminy hotelowe,

 

− 

stanowisko komputerowe

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

61 

4.7.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tak 

Nie 

1)  podać definicje gościa hotelowego? 

¨ 

¨ 

2)  opisać w jaki sposób hotelarz zapewnia bezpieczeństwo gościom? 

¨ 

¨ 

3)  omówić wymogi higieniczno sanitarne dla hoteli? 

¨ 

¨ 

4)  podać elementy planu ochrony?  

¨ 

¨ 

5)  sporządzić regulamin hotelowy?  

¨ 

¨ 

6)  opisać przejawy zagrożeń przestępczych w hotelu?  

¨ 

¨ 

7)  wyjaśnić pojęcie rzeczy wniesionej?  

¨ 

¨ 

8)  wykorzystać swoją wiedzę w praktyce?  

¨ 

¨ 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

62 

5. SPRAWDZIAN POSTĘPÓW

 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

− 

zaznacz  prawidłową  odpowiedź  X  (w  przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź 
zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową), 

− 

w zadaniach z krótką odpowiedzią wpisz odpowiedź w wyznaczone pole, 

5.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
6.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  jego  rozwiązanie  

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

7.  Na rozwiązanie testu masz 90 min. 

 

 

 

 

 

 

Powodzenia 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

63 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  W przypadku nagłego zasłabnięcia gościa należy w pierwszej kolejności: 

a)  powiadomić kierownika recepcji, 
b)  zapewnić całkowity spokój, 
c)  powiadomić pogotowie ratunkowe, 
d)  zastosować środki pierwszej pomocy. 

 

2.  Co jest istotą hotelarstwa 

a)  zapewnienie bezpieczeństwa pobytu, 
b)  gościnność, 
c)  świadczenie usług, 
d)  sprzedaż jak największej ilości usług hotelowych. 

 

3.  Concierge to? 

a)  pracownik recepcji wydający klucze, 
b)  pracownik recepcji udzielający informacji, 
c)  kierownik sali restauracyjnej, 
d)  pracownik recepcji dysponujący pokojami. 

 

4.  Co to są usługi fakultatywne w hotelu? 

a)  są to usługi obowiązkowe dla gościa, 
b)  są  to  usługi,  z  których  korzystanie  nie  jest  konieczne  dla  gościa  przebywającego  

w hotelu, 

c)  są to usługi handlowe i osobiste, 
d)  są to usługi bezpłatne, z których gość przebywający w hotelu z pewnością skorzysta. 

 

5.  W  jakim  przypadku  hotel  nie  ponosi  odpowiedzialności  za  utratę  lub  uszkodzenie  rzeczy 

wniesionej przez gościa? 

a)  jeżeli utrata lub uszkodzenie powstała wskutek działania siły wyższej, 
b)  jeżeli  szkoda  w  mieniu  gościa  jest  wyłącznie  wynikiem  jego  własnego  działania  

w sposób zawiniony, 

c)  jeżeli szkoda w mieniu gościa jest wynikiem działania osoby, która przybyła do gościa, 
d)  we wszystkich przypadkach wspomnianych powyżej. 

 

6.  Ustalając harmonogram pracy dla recepcjonistów będziesz opierać go na: 

a)  regulaminie hotelu, 
b)  Kodeksie Pracy, 
c)  wewnętrznym zarządzeniu dyrektora hotelu, 
d)  Kodeksie Cywilnym. 

 

7.  Bezwzględne przestrzeganie przepisów pożarowych obowiązuje: 

a)  tylko gości hotelowych, 
b)  tylko pracowników hotelu, 
c)  osoby nie będące gośćmi hotelowymi, 
d)  bezwzględnie wszystkie osoby znajdujące się w hotelu. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

64 

8.  Struktura organizacyjne przedsiębiorstwa: 

a)  mówi o najważniejszych komórkach  przedsiębiorstwa, 
b)  pokazuje układ pomieszczeń w przedsiębiorstwie, 
c)  stanowi opis stanowisk w zakładzie pracy, 
d)  służy do organizacji pracy przedsiębiorstwa i jego części składowych.  

 

9.  Obowiązującą  w  Polsce  podstawą  prawną  odpowiedzialności  odszkodowawczej  hotelu  za 

rzeczy wniesione przez gości jest: 

a)  Konwencja Europejska, 
b)  Kodeks Cywilny, 
c)  Kodeks Karny, 
d)  umowa hotelowa. 

 

10. Co reguluje postawy i zachowania hotelarza? 

a)  Kodeks Etyki Hotelarza, 
b)  regulamin hotelowy, 
c)  zarządzenie ministra właściwego ds. turystyki, 
d)  wewnętrzne hotelowe przepisy oraz Kodeks Etyki Hotelarza. 

 

11. Czy  pracownicy  recepcji  w  hotelach  skategoryzowanych  mogą  w  miesiącach  letnich  nosić 

koszule z krótkim rękawem ? 

a)  tak, 
b)  jak zezwoli na to kierownictwo, 
c)  stanowczo odradza się, 
d)  tylko gdy jest upał. 

 
12. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością jest spółką: 

a)  cywilną i kapitałową, 
b)  osobową, 
c)  joint venture, 
d)  handlową i kapitałową. 
 

13. Usługą odpłatną jest: 

a)  wezwanie taksówki,  
b)  przechowanie bagażu, 
c)  udzielenie informacji, 
d)  pranie bielizny gościa.  

 
14. Kategoryzacja obiektów hotelarskich ma na celu: 

a)  zachęcenie klienta do korzystania z obiektu, 
b)  zapewnienie hotelowi stałych klientów, 
c)  dostarczenie klientowi zwięzłej informacji o standardzie hotelu, 
d)  dokonanie ich oceny. 

 
15. Usługa hotelarska w ujęciu marketingowym jest: 

a)  produktem, 
b)  towarem, 
c)  zintegrowaną ofertą, 
d)  usługą dla gościa. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

65 

16   Seatele są to: 

a)  pływające „sztuczne wyspy” z małymi hotelami o bardzo wysokim standardzie, 
b)  wagony sypialne, 
c)  sanatoria nad morzem, 
d)  obiekty hotelarskie położone w obrębie lotniska. 

 
17. Wewnętrzny porządek w zakładzie hotelarskim regulowany jest: 

a)  zarządzeniami ministra właściwego do spraw turystyki, 
b)  regulaminem zakładu hotelarskiego, 
c)  poleceniami służbowymi, 
d)  pismem okólnym dyrektora zakładu. 

 
18. Usługą bezpłatną jest: 

a)  wypożyczanie telewizorów, 
b)  przechowalnia bagażu, 
c)  pranie bielizny gościa, 
d)  podawanie posiłków do pokoju. 
 

19. Najważniejszą rolę w pracy hotelarza odgrywa:

 

a)  wygląd zewnętrzny pracowników 
b)  dobre przygotowanie merytoryczne 
c)  doświadczenie życiowe i zawodowe 
d)  wszystkie czynniki łącznie 

 

20. 

Z punktu widzenia atmosfery pobytu w hotelu najważniejszym czynnikiem jest: 

a)  stan techniczny budynku 
b)  standard wyposażenia 
c)  poziom i kultura obsługi  
d)  wszystkie wymienione czynniki. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

66 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Organizowanie działalności hotelarskiej 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 
 
Zakreśl poprawną odpowiedź 
 

Nr  

zadania 

Odpowiedź 

Punktacja 

1.   

 

2.   

 

3.   

 

4.   

 

5.   

 

6.   

 

7.   

 

8.   

 

9.   

 

10.  

 

11.  

 

12.  

 

13.  

 

14.  

 

15.  

 

16.  

 

17.  

 

18.  

 

19.  

 

20.  

 

      Razem:   

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

67 

6.LITERATURA 

 

1.  Adamowicz J., Wolak G.: Jak być hotelarzem, Krakowska Szkoła Hotelarska, Kraków 2004 
2.  Błądek Z.: Hotele – Programowanie, projektowanie, wyposażanie, PALLADIUM, Warszawa 2001 
3.  Kubicki M.: Usługi hotelarskie w środkach transportu, WSE, Warszawa 2000 
4.  Milewska  M.,  Włodarczyk  B.:  Podstawowe  wiadomości  z  zakresu  hotelarstwa  cz.  1, 

Wydawnictwo WSHT w Łodzi 2005 

5.  Milski K.: Kodeks etyki hotelarza”, www.hotelarze.pl  2005 
6.  Mitura  E.,  Koniuszewska  E.:  Ekonomika  i  organizacja  pracy  w  hotelarstwie,  Difin, 

Warszawa 2006  

7.  Muszyński M.: „Pływający biznes” Hotelarz Nr 7/2005  
8.  Oparka  S.,  Nowicka  T.:  Organizacja  i  technika  pracy  w  hotelarstwie  –  skrypt  praktycznej 

nauki zawodu cz. I, Polanica Zdrój 2006  

9.  Oparka  S.,  Nowicka  T.:  Zeszyt  do  zajęć  praktycznych  –  organizacja  i  technika  pracy  

w hotelarstwie, Polanica Zdrój 2004  

10.  Piasta J.: „Siła schematu czyli jak zbudować hotel na papierze”, www.hotelarze.pl 2003 
11.  Piasta J.:”Gościnność....czyli jak opisać nieopisane”, www.hotelarze.pl 2003 
12.  Pląder D. (red.): Organizacja pracy w hotelarstwie, Krakowska Szkoła Hotelarska, Kraków 2001   
13.  Szczęsny T. (red.): Organizacja pracy w hotelarstwie, PZH, Warszawa 1999  
14.  Szostak D.: Podstawy Hotelarstwa, Szczecin 2004 
15.  Turakiewicz J.: Bezpieczny hotel, PZH / Ministerstwo Gospodarki, Warszawa 2003 
16.  Turkowski M.: Marketing usług hotelarskich, PWE, Warszawa 2003 
17.  Witkowski Cz.: Podstawy hotelarstwa cz. I, Warszawa 1999