background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

    NARODOWEJ 

 

 

 

 

 

Krzysztof Bartosik 

Piotr Dubis 

 

 

 

 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych 
i elektronicznych 731[05].Z2.05 

 
 
 

 

 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 

 

Wydawca  

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy  
Radom 2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr inż. Ireneusz Kocoń 
mgr inż. Grzegorz Śmigielski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Piotr Dubis 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Andrzej Zych 
 
 
 
Korekta: 

 
 

 
 

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej „Wykonywanie 
napraw czasomierzy elektrycznych i 

elektronicznych. 731[05].Z2.05” zawartego 

w modułowym programie nauczania dla zawodu zegarmistrz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radomiu 2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 

 

 
1. Wprowadzenie 

3

2. Wymagania wstępne 

6

3. Cele kształcenia 

7

4. Przykładowe scenariusze zajęć 

8

5. Ćwiczenia 

12

5.1. Organizacja stanowiska, narzędzia i przyrządy do napraw zegarów 

i zegarków elektrycznych, elektronicznych i specjalnych 

12

5.1.1. Ćwiczenia

 

 12

5.2. Pomiary wielkości elektrycznych – procedury pomiarowe przy diagnostyce 

i naprawach czasomierzy elektronicznych 

14

   5.2.1. Ćwiczenia 14
5.3. Naprawa i wymiana elementów czasomierzy elektrycznych i elektronicznych 

oraz ich montaż po naprawie 

17

   5.3.1. Ćwiczenia 17
5.4. Zespoły mechaniczne i części zamienne stosowane w czasomierzach 

elektrycznych i elektronicznych 

19

5.4.1. Ćwiczenia 19

5.5. Kontrola jakości wykonanej naprawy. Przepisy bhp przy wykonywaniu 

napraw czasomierzy elektrycznych i elektronicznych 

21

   5.5.1. Ćwiczenia 21
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

23

7. Literatura 

33

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1. WPROWADZENIE 

 
 
Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie zegarmistrz. 

W poradniku zamieszczono: 

−  wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć już ukształtowane, 

aby bez problemów mógł korzystać z poradnika, 

−  cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy  

 z poradnikiem, 

−  przykładowe scenariusze zajęć, 
−  ćwiczenia, przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami 

nauczania–uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

−  ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

−  wykaz literatury, z jakiej mogą korzystać uczniowie podczas nauki. 

W poradniku dla ucznia zostały zagadnienia omówione w sposób bardzo ogólny. 

Przedstawiono treści, opisano umiejętności, które uczeń powinien sobie przyswoić. By uczeń 
mógł w pełni zrozumieć i przyswoić materiał niezbędna jest jego praca z literaturą. 
Nauczyciel powinien być przewodnikiem dla ucznia, wskazując mu materiały i źródła, 
z których  może uzyskać najświeższe informacje dotyczące zagadnień, które 
obejmuje jednostka modułowa. 

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania: 
−  samokształcenia kierowanego, 
−  ćwiczeń, 

−  metody projektów, 

−  tekstu przewodniego. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane począwszy od pracy 

jednolitej, pracy grupowej jednolitej i zróżnicowanej aż po samodzielną pracę ucznia.  

Zaleca się również podanie wymagań edukacyjnych w takiej formie, aby łatwo było 

zidentyfikować cele z poszczególnymi tematami. W poradniku podano dwa przykładowe 
scenariusze zajęć. W 

pierwszym metodą wiodąca jest pokaz, w 

drugim ćwiczenie 

przedmiotowe. 

Pomocne mogą się okazać zamieszczone w końcu każdego podrozdziału w poradniku dla 

ucznia pytania sprawdzające, które uczeń może wykorzystywać w 

dwojaki sposób, 

a mianowicie jako: 
−  zapoznanie się z pytaniami przed rozpoczęciem analizy pracy z materiałem określonym 

w podrozdziale. Uczeń zapozna się w tym  momencie z wymaganiami i dążyć będzie do 
osiągnięcia celu, jakim jest odpowiedź na pytania, 

−  zapoznanie się z pytaniami po zakończeniu pracy z danym podrozdziałem. Pytania te 

stanowić będą kontrolę stanu gotowości przejścia do wykonywania ćwiczeń. 
W każdej z podanych metod prowadzenia zajęć istotną rolę odgrywają ćwiczenia, które 

mają za zadanie: 
−  uzupełnienie informacji o elementach i układach elektrycznych i elektronicznych, 

−  procedury naprawy zegarów i zegarków, 
−  metody regulacji zegarów i zegarków elektrycznych oraz elektronicznych. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

W  ćwiczeniach realizowanych w formie zadań praktycznych założono,  że w trakcie ich 

realizacji uczeń powinien: 
−  zaplanować proces rozwiązania zadania, 

−  opracować procedurę rozwiązania do przedstawionego w opisie  zadania,  posiłkując się 

literaturą przedstawioną w wykazie, 

−  dobrać osprzęt i narzędzia, 
−  stosować zasady bezpiecznej pracy, 

−  wykonać zadania, 

−  dokonać prezentacji rozwiązania zadania. 

Wskazane jest przeprowadzanie instruktaży przed każdymi zajęciami oraz przed 

wykonywaniem  ćwiczeń. Zaleca się również nakłaniać uczniów do korzystania z pomocy 
koleżeńskiej. 

Zaleca się dobór dla uczniów takich ćwiczeń, które rozwijać  będą te umiejętności, 

których nabycie nastarcza największe problemy.  

Po wykonaniu zaplanowanych ćwiczeń uczeń przystępuje do sprawdzenia poziomu 

swoich postępów, odpowiadając na pytania zawarte w podrozdziale „Sprawdzian postępów”.  

Uczeń powinien w tym celu samodzielnie: 

−  przeczytać pytania i udzielić na nie odpowiedzi, 
−  zakreślić odpowiedź, wstawiając X w odpowiednim polu. 

W tym rozdziale zamieszczono: 

−  kartę odpowiedzi, obok której jest klucz odpowiedzi, 

−  instrukcję dla nauczyciela, w 

której omówiono czynności ucznia podczas 

przeprowadzania sprawdzianu, 

−  instrukcję dla ucznia, w której omówiono czynności ucznia podczas przeprowadzania 

sprawdzianu. 
Zestawy stanowią propozycję narzędzi pomiaru dydaktycznego, z których można 

skorzystać w celu przeprowadzenia badań lub w celu opracowania innych narzędzi. Wybór 
należy do nauczyciela. 

 

Wskazówki do realizacji 

W trakcie realizacji zajęć zwrócić należy uwagę na wyrobienie nawyku doboru 

właściwych narzędzi oraz troski o 

ich stan techniczny. Wśród wielu umiejętności 

nabywanych w ramach tej jednostki modułowej jest umiejętność doboru śrub, podkładek oraz 
siły dokręcania elementów w mechanizmach zegarków elektrycznych i elektronicznych. 

Istotnym elementem jest wyrobienie świadomości,  że w trakcie prac przy urządzeniach 

elektrycznych należy zachować szczególną uwagę, by nie wprowadzać zagrożeń dla zdrowia 
i życia. 

Życzę owocnej pracy dydaktycznej z 

uczniami z 

zastosowaniem opracowanych 

materiałów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                              
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych  

 

731[ 05]. Z1 

 

EKSPLOATOWANIE MECHANIZMÓW 

ZEGAROWYCH 

731[ 05]. Z2.01 

Organizowanie stanowiska pracy 

731[ 05]. Z2.02 

Wykonywanie czyszczenia i konserwacji 

mechanizmów zegarowych 

731[ 05]. Z2.03 

Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej pracy 

mechanizmów zegarowych 

731[ 05]. Z2.04 

Wykonywanie napraw czasomierzy mechanicznych 

731[ 05]. Z2.05 

Wykonywanie napraw czasomierzy 

elektrycznych i elektronicznych 

731[ 05]. Z2.06 

Wykonywanie regulacji mechanizmów 

zegarowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 
Przystępując do realizacji programu nauczania jednostki modułowej powinieneś umieć: 

−  zinterpretować dokumentację techniczną, 

−  rozpoznać podstawowe rodzaje materiałów stosowanych w budowie zegarów, 

−  rozróżniać części i podzespoły mechanizmów zegarowego,  
−  opisywać i diagnozować najczęściej  występujące wady i usterki, 

−  wykonać montaż mechanizmu zegarowego, 

−  dokonać kontroli poprawności montażu mechanizmu zegarowego, 
−  scharakteryzować podstawowe materiały stosowane w elektrotechnice, 

−  stosować przepisy bhp i przeciwpożarowe, 

−  zastosować układ jednostek SI, 
−  skorzystać z różnych źródeł informacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń/słuchacz powinien umieć: 

−  zastosować wiadomości teoretyczne z elektrotechniki i elektroniki przy wykonywaniu 

napraw, 

−  zastosować wiadomości z zakresu technologii napraw czasomierzy mechanicznych przy 

naprawach czasomierzy elektrycznych i elektronicznych, 

−  wykonać naprawę części mechanicznych czasomierzy elektrycznych i  elektronicznych, 
−  zmontować czasomierz elektryczny i elektroniczny po naprawie, 

−  dokonać kontroli naprawianych mechanizmów i obwodów czasomierza elektrycznego 

i elektronicznego. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI 

 
Scenariusz zajęć 1 

 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:  

 

Zegarmistrz 731[05] 

Moduł:  

 

 

 

 

Montaż zegarków i zegarów 731 [05].Z1 

Jednostka modułowa: 

   Wykonywanie 

napraw czasomierzy  

elektrycznych i elektronicznych 731[ 05]. Z2.05 

 
Temat: Naprawa zegarów elektrycznych kominkowych. 

 
Cel ogólny
: stosować procedury diagnostyczne i naprawcze zegarów elektrycznych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  diagnozować wady i usterki zegarów elektrycznych niewahadłowych, 

−  stosować sprzęt pomiarowy do określania parametrów i 

elementów obwodu 

elektrycznego, 

−  dokonywać napraw elementów bądź poprzez ich wymianę, bądź poprzez regenerację, 

 
Metody nauczania:  

−  wykład, 

−  pokaz, 

−  ćwiczenia. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  praca w zespołach. 
 

Strategia:  
uczenie się przez doświadczenie, 
 
Środki dydaktyczne: 

−  zegary elektryczne stołowe lub kominkowe, 

−  stanowisko do montażu zegarów elektrycznych i elektronicznych, 
−  dokumentacja techniczna tych zegarów, 

−  multimetry cyfrowy, chronokomparator, 

−  literatura zgodna z wykazem literatury w poradniku ucznia. 

 
Czas: 
225 min. 
 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Przedmiotem zadania jest zidentyfikowanie na podstawie oznaczeń oraz pomiarów 

elementów elektrycznych i elektronicznych. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

FAZA WSTĘPNA 

Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów 

z zadaniem, przydział stanowisk, przydział zegarów do naprawy. W przypadku gdy zegary są 
różnych typów lub uszkodzenia są różnego typu – zaleca się przeprowadzić losowanie. 
Powtórzenie zasad bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych (zakres nadzy 
dostosować do wysokości napięcia zasilania naprawianych  zegarów. 
 
FAZA WŁAŚCIWA 

Informacje 

1.  Jakie są podstawowe elementy elektryczne i elektroniczne, jakie mają oznaczenia na 

schematach montażowych? 

2.  Jak wykonuje się pomiary podstawowych wielkości elektrycznych? 
3.  Jaka jest procedura diagnostyki i naprawy zegarów elektrycznych? 
4.  W jaki sposób określa się części zamienne? 

Wykonanie 

1.  Uczniowie na podstawie oględzin dokonują wstępnej diagnostyki zegarów. 
2.  Wykonują sprawdzenia źródła zasilania. 
3.  Wykonują kontrolę elementu napędowego. 
4.  Wykonują diagnostykę impulsatora lub generatora. 
5.  Wykonują kontrolę układu przekładni. 
6.  Dokonują naprawy poprzez wymianę elementów lub poprzez ich regenerację. 
7.  Dokonują niezbędnych regulacji i ustawień. 
8.  Prezentują wyniki. 

Sprawdzane 

1.  Obserwacja uczniów, czy uczniowie właściwie posługują się przyrządami pomiarowymi? 
2.  Pytania kierowane do poszczególnych uczniów dlaczego uważasz  że ten element jest 

uszkodzony,  dlaczego wykluczyłeś uszkodzenie tego podzespołu? 

Analiza 
Po zakończeniu  ćwiczenia nauczyciel omawia raz jeszcze metody diagnostyczne 

i metody napraw podzespołów, z którymi uczniowie mieli najwięcej kłopotów. Nauczyciel 
prowadzi dyskusję podsumowującą, pyta o problemy jakie wystąpiły podczas identyfikacji, 
podsumowuje ćwiczenie, wskazuje na umiejętności nabyte podczas ćwiczenia. 
 
FAZA KOŃCOWA 

Zakończenie zajęć 
Uporządkowanie stanowisk, ułożenie narzędzi. 
Praca domowa 
Przygotowanie notatki nt. oznaczanie elementów półprzewodnikowych. 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
Ewaluacja poprzez uzyskanie informacji zwrotnej podczas prezentacji i dyskusji 

podsumowującej oraz ewaluacja odroczona na podstawie ocen z pracy domowej. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania:  

 

Zegarmistrz 731[05] 

Moduł:  

 

 

 

 

Montaż zegarków i zegarów 731 [05].Z1 

Jednostka modułowa: 

   Wykonywanie 

napraw czasomierzy  

elektrycznych i elektronicznych 731[ 05]. Z2.05 
 

Temat: Naprawa zegarka elektronicznego ze wskazaniami analogowymi. 

 
Cel ogólny
: Kształtowanie umiejętności wykonywania diagnostyki i naprawy „zegarków 

kwarcowych”. 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  zidentyfikować występujące wady i uszkodzenia, 

−  rozróżniać wady i uszkodzenia pierwotne i wtórne, 
−  wykonać naprawę  bądź poprzez wymianę uszkodzonych części, bądź poprzez ich 

regenerację, 

−  dobierać zamienniki uszkodzonych części. 

Metody nauczania:  

−  wykład, 
−  pokaz z objaśnieniami, 

−  ćwiczenia. 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  praca w 2 - osobowych zespołach. 

Strategia: 

−  uczenie się przez doświadczenie. 

Środki dydaktyczne: 

−  zegarki elektroniczne z wskazówkami, 

−  uchwyty do zegarków,  
−  stanowiska do montaży wraz z kompletem narzędzi zegarmistrzowskich, 

−  zestaw części zamiennych, 

−  katalog części, 
−  poradnik mechanika, 

−  literatura zgodna z wykazem literatury w poradniku dla ucznia. 

 
Czas: 
225 min. 
 
Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 
Wykonać naprawę zegarka elektronicznego ze wskazaniem analogowym. 
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno – porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów 

z zadaniem, podział grupy na 6 zespołów 2 - osobowych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

FAZA WŁAŚCIWA 
Informacje 
Schemat blokowy naprawianego zegarka. Procedura diagnostyczna. Właściwe 

wykorzystanie narzędzi. Wymagania BHP w trakcie demontażu i montażu elementów. 
Procedura regulacji i kontroli.  

Planowanie  

Uczniowie przed rozpoczęcie prac powinni: 
−  zapoznać się z dokumentacją zegarów,  

−  opracować planu montażu, 

−  przygotować listy narzędzi i materiałów pomocniczych, 
−  opracować procedurę naprawy. 

Wykonanie 
Po prezentacji przez nauczyciela zasad bezpiecznej pracy przez uczniów w trakcie 

demontażu i montażu, po odbytym przeszkoleniu i po sprawdzeniu opracowanych planów 
montażu grupy przystępują do realizacji zadania. 

W trakcie realizacji zadania należy zwrócić uwagę na właściwe zabezpieczenie 

demontowanych części oraz na czystość części i stanowisku.  

Przed rozpoczęciem wymiany elementów nauczyciel winien dokonać sprawdzenia czy 

uczniowie właściwie zdiagnozowali uszkodzenia. 

Sprawdzanie 
Po uruchomieniu zegarka uczniowie, po wykonanej regulacji, przez ok. 10 minut 

obserwują jego działanie. 

Analiza 
Nauczyciel prowadzi dyskusję podsumowującą, pyta o problemy jakie wystąpiły podczas 

montażu, podsumowuje ćwiczenie, wskazuje na umiejętności nabyte podczas ćwiczenia. 

FAZA KOŃCOWA 
Zakończenie zajęć 
Uporządkowane stanowisk, złożenie modeli i eksponatów. 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
Ewaluacja poprzez uzyskanie informacji zwrotnej podczas prezentacji i dyskusji 

podsumowującej oraz ewaluacja odroczona na podstawie ocen z pracy domowej. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

5. ĆWICZENIA 

5.1. Organizacja stanowiska, narzędzia i przyrządy do napraw 

zegarów i zegarków elektrycznych, elektronicznych 
i specjalnych 

5.1.1. Ćwiczenia 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj częściowy demontaż wskazanego zegara, oczyść zabrudzone części i elementy 

zegara. Dokonaj wymiany uszkodzonych elementów. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie w konsultacji z innymi 

uczniami.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  rozmontować czasomierz i obejrzyj jego mechanizm, 
2)  dobierać odpowiednie twoim zdaniem przyrządy i narzędzia do diagnostyki i naprawy 

tego typu mechanizmu,  

3)  opisać występujące uszkodzenia i określić procedurę usuwania usterek,  
4)  ustalić elementy które należy wymienić, 
5)  wyczyścić montowane elementy, 
6)  zamontować baterie wykonaj próbę chodu zegara. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 
−  stanowisko do diagnostyki i naprawy mechanizmów, 

−  uszkodzone mechanizmy elektryczne i elektroniczne, 

−  materiały piśmiennicze do zapisania planu diagnostyki i naprawy, oraz robienia notatek.  

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj osłonę antykorozyjną dwóch elementów wskazanych przez nauczyciela, połącz 

te elementy za pomocą lutowia.  

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie w konsultacji z innymi 

uczniami.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wskazane elementy oczyścić z nalotów i rdzy szczotką stalową i papierem ściernym, 
2)  używając farby podkładowej zabezpieczyć elementy przed dalszą korozją, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

3)  pobielić oba elementy i zlutować je, pozostawiając próbkę do ostygnięcia, 
4)  oczyścić zlutowany podzespół z resztek topnika szczotką ze sztywnym włosiem,  
5)  odtłuścić acetonem, pokryć spoiwo lakierem caponowym i pozostawić do wyschnięcia, 
6)  pokazać i porównać efekt swojej pracy z pracami kolegów. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  
−  literatura, 

−  elementy podlegające połączeniu, 

−  lutownica oporowa o mocy 300 W, lut cynowo-ołowiowy, topnik, 
−  szczotka z 

włosiem z 

tworzywa sztucznego, arkusze papieru ściernego różnej 

ziarnistości, imadło, 

−  lakier caponowy, pędzelek, rozcieńczalnik nitro, aceton. 

 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj połączenie klejone dwóch części uszkodzonego podzespołu.   
 
Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie w konsultacji z innymi 

uczniami.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  określić rodzaj materiału z jakiego jest wykonany podzespół, 
2)  dobierać właściwy dla danego materiału klej, 
3)  przygotować części klejone, oczyść je i odtłuścić, wyrównać brzegi elementów, 
4)  zapewnić  właściwe warunki klejenia (temperatura, wentylacja) zgodnie z instrukcją 

umieszczoną przez producenta kleju, 

5)  skleić próbki tworzyw zgodnie z instrukcją klejenia, 
6)  odczekać czas przewidziany przez producenta kleju, 
7)  obejrzeć połączenia klejone, ocenić estetykę i wytrzymałość połączeń, 
8)  zaprezentować efekty swojej pracy, ocenić jakość wykonanego połączenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia, 
−  literatura, 

−  uszkodzony element wymagający klejenia, 

−  kleje jedno i dwuskładnikowe odpowiednie do klejenia tworzyw sztucznych, 
−  środki do odtłuszczania, narzędzia i materiały do oczyszczania pękniętych elementów 

(skrobak, pilnik, papier ścierny, itp.), 

−  szpatułki do nakładania klejów pojemniczki do mieszania klejów dwuskładnikowych, 

−  zaciski sprężyste ręczne do ściskania próbek podczas klejenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

5.2. Pomiary wielkości elektrycznych – procedury pomiarowe 

przy diagnostyce i naprawach czasomierzy elektronicznych 

5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Czyszczenie i suszenie zegarka wyświetlaczem LCD przed procedurą  diagnostyki.  

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie w konsultacji z innymi 

uczniami.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  otworzyć kopertę, wyjmij moduł zegarka, odłącz baterię, wyświetlacz, wylutować trymer 

i cewkę przetwornika alarmu, 

2)  wymyć moduł zegarka i kopertę według procedury czyszczenia w wymienionych 

płynach, wysuszyć elementy, 

3)  obejrzeć przez lupę oczyszczone elementy, wyświetlacz i łączniki stykowe, w razie 

potrzeby przeczyścić delikatnie oba elementy, 

4)  wlutować trymer i cewkę przetwornika alarmu, założyć wyświetlacz, włożyć moduł 

z powrotem do koperty i założyć baterię (po sprawdzeniu przydatności),  

5)  zmierzyć prąd pobierany przez zegarek i porównaj z wartością katalogową,  
6)  zapisać kolejność wykonywanych czynności. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 
−  lutownica do prac precyzyjnych,  

−  czyszczarka, suszarka, lupa, tester baterii.   
 
Ćwiczenie 2 

W zegarku elektronicznym nie działają poprawnie elementy nastawcze. Napraw elementy 

regulacyjne w tym zegarku (przyciski funkcyjne).  
 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie w konsultacji z innymi 

uczniami.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

Uczeń powinien: 

1)  otworzyć kopertę, wyjmij baterię zasilającą. Wyjąć moduł zegarka z koperty. Obejrzeć 

przez lupę przyciski od strony wewnętrznej. Obejrzeć stan sprężynek stykowych 
w module, 

2)  wyjąć przyciski zdejmij z nich uszczelki gumowe,  
3)  przeczyścić otwory w kopercie i  przyciski, 
4)  obejrzeć wyniki pracy przez lupę,  
5)  przeczyścić sprężynki stykowe w module, 
6)  złożyć zegarek,  
7)  sprawdzić działanie przycisków.  
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 

−  zegarek elektroniczny z wyświetlaczem LCD,  
−  narzędzia do demontażu i montażu zegarka,  

−  czyszczarka,  

−  uszczelki do przycisków. 
 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj regulację zegarka elektronicznego po naprawie. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 osobowych. Zadaniem 

nauczyciela jest wykonanie kontroli przygotowanych schematów, omówienie wątpliwości 
i niejasności. W razie potrzeby można przerwać  ćwiczenie i przeprowadzić pokaz na 
wybranym przykładzie.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien: 

1)  zmontować układ do pomiaru częstotliwości rezonatora składający się z generatora 

i oscyloskopu dwukanałowego,  

2)  umieścić otwarty zegarek w uchwycie i unieruchom go, 
3)  podłączyć mikrosondy do wyjścia rezonatora, 
4)  podłączyć do kanału CH A oscyloskopu generator warsztatowy, a do kanału CH B 

wyjście rezonatora, 

5)  sprawdzić poprawność połączeń, 
6)  załączyć generator i oscyloskop, ustawić na generatorze częstotliwość wzorcową 

i zsynchronizować jej obraz na oscyloskopie na kanale CH A. Następnie 
zsynchronizować kanał CH B – sygnał z zegarka, 

7)  obserwować oba przebiegi i poprzez regulować trymer zmieniając częstotliwość 

rezonatora, 

8)  ustawić częstotliwość rezonatora zgodnie z częstotliwością generatora wzorcowego. 

Wyłączyć urządzenia, rozmontować układ złożyć zegarek. Posprzątać stanowisko. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
 
Środki dydaktyczne: 

−  generator częstotliwości, 

−  oscyloskop z mikrosondami, 
−  poradnik dla ucznia,  

−  uchwyt do zegarka, 

−  stanowisko do montażu zegarków wraz z kompletem narzędzi, 
−  literatura. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

5.3. Naprawa  i wymiana  elementów czasomierzy elektrycznych 

i elektronicznych oraz ich montaż po naprawie 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj naprawę zegarka elektronicznego wskazówkami.  

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 – 3 osobowych. Przed 

prezentacją wyników pracy nauczyciel powinien sprawdzić efekty pracy grupy 
i przedyskutować z uczniami elementy budzące kontrowersje. W razie potrzeby można 
przerwać ćwiczenie i przeprowadzić pokaz na wybranym przykładzie.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wykonać próbę pracy, zapisz wszystkie zauważone nieprawidłowości,  
2)  wykonać częściowy demontaż zegarka, sprawdź stan części i elementów, zapisać 

zauważone nieprawidłowości, 

3)  określić zakres uszkodzeń, 
4)  usunąć zauważone usterki, 
5)  wykonać próbę pracy, przeprowadź regulację mechanizmu. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
Środki dydaktyczne:  

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 
−  zegarki elektroniczne LCD,  

−  przyrządy do diagnostyki,  

−  przybory piśmiennicze. 
 
Ćwiczenie 2 

Zegarek elektroniczny ze wskazaniem analogowym pracuje bardzo nieregularnie często 

zatrzymuje się. Wykonaj czyszczenie mechanizmu. 
 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie. Zadaniem nauczyciela jest 

wykonywanie kontroli poprawności wykonania pobielenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  otworzyć kopertę. obejrzeć mechanizm prze lupę,  
2)  zdemontować przekładnię wskazań, wyczyść ją, złóż mechanizm, 
3)  założyć baterię, 
4)  sprawdzić chód zegarka. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 
−  zegarek z ze wskazaniami analogowymi, 

−  przybory i płyny do czyszczenia mechanizmu,  

−  stanowisko do montażu wraz z kompletem narzędzi zegarmistrzowskich,  
−  suszarka do suszenia strumieniem powietrza, lupa, mikroskop techniczny. 
 
Ćwiczenie 3 

Czyszczenie styków urządzenia stykowego zegara z wahadłem napędowym. 
 
Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 osobowych. Zadaniem 

nauczyciela jest wykonanie kontroli wykonanych połączeń, omówienie sposobu kontroli i jej 
wykonanie. W 

razie potrzeby można przerwać  ćwiczenie i 

przeprowadzić pokaz na 

wybranym przykładzie.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przyjrzeć się pracy zegara, obejrzyj jego mechanizm, zmierz rezystancję przejścia 

styków, obejrzeć powierzchnię styczek. 

2)  zdemontować styki urządzenia stykowego, wyczyść je mechanicznie i chemicznie.  
3)  sprawdzić rezystancję przejścia i izolację cewek. 
4)  zamontować styki urządzenia stykowego, wyreguluj chód zegara. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 
−  zegar z elektrycznym urządzeniem napędowym i regulatorem wahadłowym, 

−  środki do czyszczenia i mycia styczek: papier ścierny wodny 600 i 1000,  

−  polerownik, pasta polerska, benzyna ekstrakcyjna, 
−  narzędzia do demontażu, lupa, pędzelek, benzyniaki, miernik uniwersalny, 

miliomomierz. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

5.4. Montaż zegarów i zegarków elektrycznych i elektronicznych 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

We wskazanym zegarku wykona wymianę szkiełka. 

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 osobowych. Zadaniem 

nauczyciela jest wykonanie kontroli przygotowanych planów montażu, omówienie 
wątpliwości i niejasności. W razie potrzeby można przerwać  ćwiczenie i przeprowadzić 
pokaz na wybranym przykładzie.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wybierać trzy koperty. Dobierz szkiełka do kopert, 
2)  dopasować szkiełka, sprawdź wygląd i estetykę, 
3)  przykleić szkiełka klejem cyjanoakrylowym, porównaj efekt pracy z kolegami.  

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 
 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 

−  stanowisko do diagnostyki zegarków elektronicznych, 
−  koperty zegarków z wyświetlaczem LCD,  

−  szkiełka zegarkowe wklejane, klej cyjanoakrylowy. 
 
Ćwiczenie 2 

Przygotuj na podstawie kart katalogowych zamówienie części niezbędnych do naprawy 

zegarka. 

 
Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 – 3 osobowych. Przed 

prezentacją wyników pracy nauczyciel powinien sprawdzić efekty pracy grupy 
i przedyskutować z uczniami elementy budzące kontrowersje. W razie potrzeby można 
przerwać ćwiczenie i przeprowadzić pokaz na wybranym przykładzie.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  wybierać dwa mechanizmy i na podstawie numerów kalibrów dobierz karty katalogowe, 
2)  wybierać  kilka elementów mechanizmów i znajdź ich numery katalogowe. 
3)  napisz zapytanie o cenę, formę płatności i termin dostawy wybranych części?  
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura, 

−  zegarki różnych wytwórców i kalibrów, 
−  karty katalogowe części zamiennych zegarków, 

−  przybory do pisania.  
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

5.5. Kontrola  poprawności wykonania montażu, regulacje zegara 

elektrycznego i elektronicznego 

5.5.1. Ćwiczenia 

Ćwiczenie 1 

Dokonaj wyboru zamiennika baterii do danego zegarka.  

 

Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie w grupach 2 – 3 osobowych. Przed 

prezentacją wyników pracy nauczyciel powinien sprawdzić efekty pracy grupy 
i przedyskutować z uczniami elementy budzące kontrowersje. W razie potrzeby można 
przerwać ćwiczenie i przeprowadzić pokaz na wybranym przykładzie 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  otworzyć koperty zegarków, wyjmuj po kolei z nich baterie. 
2)  zapisać symbol każdej baterii i jej wymiary, wybierz z zestawu baterii inne o takich 

samych wymiarach, zapisz ich symbole.  

3)  porównać swoje zapiski z kartą zamienników baterii różnych producentów. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 

Środki dydaktyczne: 

−  poradnik dla ucznia,  

−  kary katalogowe baterii, 

−  literatura. 

 

Ćwiczenie 2 

Omów metody niesienia pomocy osobie porażonej. Zaprezentuj na fantomie metody 

udzielania pomocy: w przypadku gdy poszkodowany jest nieprzytomny bez zakłóceń 
w oddychaniu, oraz w przypadku zaniku akcji serca i oddychania 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z zawartością apteczki, określ do czego służą poszczególne materiały 

opatrunkowe. 

2)  wykonać kolegami wzajemnie opatrunki, usztywnienia stawów i unieruchomienia kości. 
3)  przedstawić opatrunki do oceny instruktorowi, nieprawidłowe opatrunki rozwiń i założyć 

od nowa. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy:  

−  poradnik dla ucznia,  

−  literatura,  

−  plansze z rysunkami sposobów reanimowania, 
−  materiały opatrunkowe, 

−  fantom do reanimacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−  ćwiczenie. 

 
Wskazówki do realizacji: 
Zaleca się, aby uczniowie wykonywali to ćwiczenie samodzielnie lub w konsultacji 

z innymi uczniami.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA  

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego
 

 
Test wielokrotnego wyboru jednostki modułowej „Naprawa zegarów 
i zegarków elektrycznych oraz elektronicznych” 

Test składa się z  zadań wielokrotnego wyboru, z których: zadania oznaczone literą „P” 

są poziomu podstawowego, natomiast zadania oznaczone literami „PP” są  poziomu 
ponadpodstawowego. 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu 
ponadpodstawowego, 

 

dobry – za rozwiązanie   17 zadań, w tym co najmniej  5 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w 

tym co najmniej 6 z poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. d, 4. b, 5. b, 6. d, 7. d, 8. c, 9. d, 10. d, 11. d
12. 
a, 13. c, 14. b, 15. d, 16. d, 17. a, 18. b, 19. c, 20. d,  

Plan testu 

Nr 

zad.

 

Cel operacyjny  
(mierzalne osiągnięcia ucznia) 

Kategori

a celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1.  zidentyfikować rodzaje uszkodzeń, 

A P  B 

2. 

określić zadania środków ochrony 
przeciwporażeniowej, 

C P  A 

3. 

stosować właściwe materiały dodatkowe 
w diagnostyce i naprawie zegarów i zegarków,

C P  D 

4. 

określić procedurę naprawy podzespołów 
zgarów i zegarków, 

B P  B 

5. 

określić skutki uszkodzeń pierwotnych na 
żywotność pozostałych elementów 
i mechanizmów, 

C P  B 

6. 

określić skutki starzenia się elementów 
i podzespołów zegarów i zegarków, 

C P  D 

7. 

określić najbardziej i najmniej prawdopodobne 
uszkodzenia mechanizmów, 

C P  D 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

8. 

określić przyczyny szybszego zużywania się 
elementów i podzespołów zegarków 
pracujących w specyficznych warunkach, 

A P  C 

9. 

dobrać przyrządy pomiarowe w procesie 
diagnostyki mechanizmów, 

B P  D 

10. 

określić na podstawie opisu proste 
uszkodzenia występujące w zegarach 
elektrycznych, 

D PP  D 

11. 

na podstawie wyników oględzin określa 
uszkodzenia i wady występujące w elementach 
i podzespołach,  

A P  D 

12. 

dobrać narzędzia do wykonywania 
określonych czynności naprawczych, 

B P  A 

13. 

dobrać środki czyszczące  i narzędzia do 
oczyszczanie elementów wykonanych z 
różnych materiałów, 

B PP  C 

14. 

określić procedurę regeneracji elementów 
i podzespołów zegarków elektronicznych 
naręcznych, 

C PP  B 

15. zamówić brakujące części zamienne, 

PP 

16. 

określić zasady doboru zamienników 
uszkodzonych części  i podzespołów,  

C P  D 

17. 

stosować odpowiednią kolejność działań przy 
lokalizacji uszkodzeń przemijających 

C P  A 

18. 

określić najbardziej prawdopodobne usterki 
jakie mogę wystąpić przy demontażu, 
diagnostyce i późniejszym montażu 
elementów,  

C PP  B 

19. 

udzielić pomocy osobie poszkodowanej 
w wypadku, 

C P  C 

20 

określić procedurę udzielania pomocy osobie 
rażonej. 

C PP  D 

 
Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej 

jednotygodniowym. 

2.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 
3.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 
4.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 
5.  Daj uczniom 2 minuty na sprawdzenie, czy otrzymali czytelną i kompletną kopię, 
6.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Test pisemny zawiera 19 pytania i sprawdza Twoje wiadomości z zakresu wykonywania 

napraw czasomierzy elektrycznych i elektronicznych.

 

 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Wskaż tylko jedną 

odpowiedź prawidłową. W przypadku pomyłki błędną odpowiedź skreśl i zaznacz 
kółkiem odpowiedź prawidłową. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego 

rozwiązanie  na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu pisemnego masz 40 minut. 

Powodzenia! 

 

Materiały dla ucznia: 

 

instrukcja, 

 

zestaw pytań testowych 

 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Co to jest uszkodzenie pierwotne? 

a)  uszkodzenie zegarka powstałe przed zakupem, 
b)  uszkodzenie, które prowadzi do powstawania innych uszkodzeń, 
c)  uszkodzenie będące następstwem innego uszkodzenia, 
d)  uszkodzenie elektrycznego zegara pierwotnego sieci czasu. 

 
2.  Co zapewnia transformator separacyjny? 

a)  ochronę przed porażeniem przy dotknięciu jednego przewodu, 
b)  ochronę przed porażeniem przy dotknięciu jednoczesnym obu przewodów, 
c)  obniżenie napięcie do napięcia bezpiecznego, 
d)  wyłącza napięcie w przypadku wystąpienia zwarcia. 

 
3.  Do czego służy oziębiacz w sprayu? 

a)  do chłodzenia elementów w czasie lutowania, 
b)  do ochładzania przypadkowo poparzonych opuszków palców podczas lutowania, 
c)  do schładzania mocno grzejących się elementów przy próbach napięciowych, 
d)  do wywoływania szoku termicznego na płytce w celu wykrycia tzw. zimnych lutów. 

 
4.  Jaki pomiar należy wykonać po przemyciu i wysuszeniu modułu zegarka wyświetlaczem 

LCD? 
a)  jasność świecenia żarówki podświetlającej, 
b)  prąd pobierany przez moduł, 
c)  średnicę modułu, 
d)  kontrast wyświetlacza. 

 
5.  Zbyt duży prąd pobierany przez moduł powoduje: 

a)  silne grzanie się koperty, 
b)  szybkie zużycie baterii zasilającej, 
c)  ciągłe przyspieszanie chodu, 
d)  awarię rezonatora kwarcowego. 

 
6.  Jakie są objawy elektrycznego starzenia się modułu? 

a)  porastanie przez kolonie drobnoustrojów, 
b)  odbarwianie się wyświetlacza, 
c)  zmniejszenie się poboru prądu, 
d)  pękanie ścieżek, utlenianie się połączeń. 

 
7.  Przyczyną błędnego wskazania czasu zegarka z wyświetlaczem LCD na pewno nie jest: 

a)  przegrzanie zegarka, 
b)  uszkodzenie wyświetlacza, 
c)  uszkodzenie rezonatora kwarcowego, 
d)  zerwanie paska.  
 

8.  Częste używanie żarówki i alarmu prowadzi do: 

a)  rozszczelnienia koperty, 
b)  zniszczenia wyświetlacza, 
c)  szybkiego zużycia baterii zasilającej, 
d)  grzania się zegarka. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

9.  Za pomocą jakich narzędzi można sprawdzić obecność impulsów wyjściowych 1 Hz lub 

0,5 Hz z dzielników częstotliwości w zegarku ze wskazaniami analogowymi?  
a)  chronokomparatora, 
b)  omomierza, 
c)  lupy, 
d)  oscyloskopu. 

 
10.  Jeżeli zegar z napędem elektrycznym 230 V sprężyny nie naciąga się, to prawdopodobną 

przyczyną jest: 
a)  zbyt silna sprężyna, 
b)  zmiana częstotliwości sieci, 
c)  nie wypoziomowany zegar, 
d)  przepalenie lub zabrudzenie styków. 

 
11.  Objawem zwarcia wewnętrznego cewki napędowej wahadła nie jest: 

a)  nierównomierna praca zegara, 
b)  grzanie się cewki, 
c)  rezystancja cewki mniejsza od nominalnej, 
d)  zmniejszenie poboru prądu przez zegar. 

 
12.  Czym skutecznie czyścić nalot powstały dookoła baterii pastylkowej? 

a)  pędzelkiem z krótkim włosiem, alkoholem etylowym i następnie szybko wysuszyć 

przedmuchując powietrzem, 

b)  delikatnie zdrapać nalot ostrzem nożyka, 
c)  przepłukać moduł wodą, 
d)  nie ruszać, nalot nie jest groźny dla trwałości modułu. 

 
13.  Czym czyści się pola stykowe klawiatury gumowej? 

a)  delikatnie przetrzeć wodnym drobnoziarnistym papierem ściernym, następnie 

przemyć alkoholem etylowym i wysuszyć,  

b)  wodą z dodatkiem detergentów, 
c)  przemyć alkoholem etylowym, przeczyścić szczotką z twardym włosiem z tworzywa 

sztucznego, 

d)  przecierać miękką ściereczką.  

 
14.  W jaki sposób przykleja się wklejane szkiełka do zegarka?  

a)  nadtapiając lutownicą powierzchnię styku i szybko silnie docisnąć, 
b)  klejem cyjanoakrylowym, stosując najmniejszą możliwą ilość kleju zapewniającą 

pewne trzymanie się szkiełka, 

c)  obficie zwilżyć obie powierzchnie klejem do tworzyw sztucznych, silnie docisnąć 

i następnie nadmiar kleju usunąć wacikiem zamoczonym w acetonie, 

d)  3 warunkach warsztatowych nie da się przykleić prawidłowo szkiełka. 

 
15.  Jakie dane należy podać zamawiając części zamienne u producenta? 

a)  należy zwymiarować część, wykonać rysunek techniczny i przesłać do producenta, 
b)  należy przesłać popsutą część na wzór do producenta, 
c)  należy wysłać cały mechanizm, 
d)  należy podać kaliber mechanizmu i numer części korzystając z kart katalogowych 

producenta.  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

16.  Jaki jest najbardziej odpowiedni sposób doboru zamiennika baterii do zegarka?  

a)  dokładne pomiary mikrometrem lub suwmiarką wymiarów starej i zestawu nowych 

baterii,  

b)  na podstawie przymiarek baterii do mechanizmu, 
c)  biegunowości baterii, 
d)  dobór z katalogu zamienników różnych producentów na podstawie symbolu baterii. 

 
17.  Najbardziej trudne do lokalizacji są uszkodzenia przemijające, tj. takie, których 

występowanie jest przypadkowe. Przystępując do lokalizacji takiego uszkodzenia należy 
najpierw ustalić? 
a)  charakter uszkodzenia, a 

następnie poddając badany zespół odpowiedniemu 

narażeniu (nie przekraczając przy tym ekstremalnych warunków pracy) obserwować 
skutki, 

b)  czas w jakim następuje uszkodzenie czekając aż wystąpią objawy i dokonać ich 

identyfikacji , a następnie obserwować skutki, 

c)  metodę wymiany wszystkich podzespołów i dokonać losowego wyboru kolejności 

ich wymiany, wraz z bieżącą obserwacją skutków wymiany, 

d)  rachunek ekonomiczny kosztów dokonania naprawy i przedstawić go klientowi. 

 
18.  Na co należy zwrócić uwagę przy zamykaniu koperty zegarka elektronicznego? 

a)  położenie napisów na denku, 
b)  na ułożenia uszczelki i położenie baterii przytrzymywanej blaszką, 
c)  kolejności przykręcania wkrętów, jeżeli są, 
d)  żeby nie porysować szkiełka. 

 
19.  Jeżeli poszkodowany w wyniku wypadku ma złamany palec, należy najpierw: 

a)  podać środki uspokajające, 
b)  doprowadzić niezwłocznie do najbliższej przychodni, 
c)  prowizorycznie unieruchomić dłoń, 
d)  położyć wilgotny okład. 

 
20.  Ratując porażonego prądem elektrycznym w pierwszej kolejności należy: 

a)  sprawdzić puls, 
b)  sprawdzić, czy nie ma złamań, 
c)  podać szklankę wody, 
d)  uwolnić porażonego spod działania prądu elektrycznego – przerwać obwód 

elektryczny. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

KARTA  ODPOWIEDZI

 

 

Imię i nazwisko..................................................................................................... 

 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych i elektronicznych 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

Nr 

zadania 

Odpowiedź Punkty 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

a b c d 

 

10 

a b c d 

 

11 

a b c d 

 

12 

a b c d 

 

13 

a b c d 

 

14 

a b c d 

 

15 

a b c d 

 

16 

a b c d 

 

17 

a b c d 

 

18 

a b c d 

 

19 

a b c d 

 

20 

a b c d 

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

Przykład zadania praktycznego dla jednostki modułowej 

 
Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych i elektronicznych. 731[05].Z2.05 
 
Usuń wszystkie zauważone usterki we wskazanym zegarku z wyświetlaczem LCD. 
 
W trakcie realizacji prac powinien powinieneś: 
−  oględziny zegarka, wykonaj próbę pracy zegarka w różnych pozycjach, 

−  otwórz kopertę wykonaj dokładne oględziny zegarka, 
−  sporządź listę wszystkich zauważonych wad i usterek, 

−  opracować plan pracy, 

−  sporządzić spis niezbędnych narzędzi i urządzeń, 
−  sporządzić wykaz niezbędnych materiałów pomocniczych, 

−  przygotować listę elementów i podzespołów do wymiany oraz do regeneracji, 

−  wykonać naprawę zegara, 
−  wykonać niezbędne regulacje oraz próbę pracy. 

 

Czas na wykonanie zadania wynosi 180 minut. 

 

Kryteria oceniania: 
−  za poprawnie sporządzony plan pracy (1pkt), 

−  za przygotowanie wykazu narzędzi i materiałów potrzebnych do montażu (1 pkt), 

−  za przygotowanie wykazu przyrządów pomiarowych potrzebnych do wykonania regulacji 

(1 pkt), 

−  za przygotowaną listę wszystkich wad i usterek występujących w zegarku (1pkt) 

−  za wykonanie listy niezbędnych części zamiennych (1pkt), 

−  za przygotowanie wykazu materiałów pomocniczych (1 pkt), 
−  za prawidłową organizację stanowiska pracy (zgromadzenie narzędzi, przyrządów oraz 

ergonomiczne rozmieszczenie ich na stanowisku pracy) (1 pkt), 

−  za właściwe wykorzystanie narzędzi w procesie montażu zegarka (1 pkt) 

−  za prawidłowe wykorzystanie przyrządów pomiarowych (1 pkt), 
−  prawidłowe wyregulowanie zegarka (1 pkt), 

−  za uporządkowanie stanowiska pracy, wyczyszczenie używanych narzędzi i urządzeń 

(1 pkt), 

−  za prawidłowo wykonaną regenerację uszkodzonych części (1pkt), 
−  za prawidłowo wykonaną wymianę części (1pkt) 

−  za ograniczenie zakresu naprawy tylko do tych elementów i podzespołów  które 

uszkodzone (1 pkt), 

−  za prawidłowo wykonaną próbę pracy – zegar jest poprawnie ustawiony i poprawnie 

mierzy czas (1 pkt). 
 

Do wykonania zadania zaleca się przygotowanie komputera wraz z drukarką, na którym 

zainstalowano  pakiet biurowy, z którego będzie mógł uczeń skorzystać.   

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

Karta odpowiedzi do testu praktycznego  

 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych i elektronicznych 

 

Napraw wskazanym zegarek elektroniczny z wyświetlaczem LCD 
 
Imię i nazwisko: ............................................................. 
 
Plan pracy: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Wykaz niezbędnych narzędzi i urządzeń: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Wykaz przyrządów pomiarowych, określ zakresy pomiarowe każdego z przyrządów 
pomiarowych: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Wykaz niezbędnych materiałów pomocniczych:  
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Wykaz wad i usterek wykrytych: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Lista uszkodzonych elementów i podzespołów wraz z numerami katalogowymi: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Metody naprawy zużytych części nadających się do regeneracji: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
Lista części zamiennych, które należy zamówić wraz z numerami katalogowymi: 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 
………………………………………………………………………………….………………. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

KARTA OCENY 

 

Lp. Kryterium 

Punkty 

za poprawnie sporządzony plan pracy (1pkt), 

 

za przygotowanie wykazu narzędzi i materiałów potrzebnych do montażu 
(1 pkt), 

 

za przygotowanie wykazu przyrządów pomiarowych potrzebnych do 
wykonania regulacji (1 pkt), 

 

za przygotowaną listę wszystkich wad i usterek występujących w zegarku 
(1pkt) 

 

za wykonanie listy niezbędnych części zamiennych (1pkt) 

 

za przygotowanie wykazu materiałów pomocniczych (1 pkt), 

 

za prawidłową organizację stanowiska pracy (zgromadzenie narzędzi, 
przyrządów oraz ergonomiczne rozmieszczenie ich na stanowisku pracy) 
(1 pkt), 

 

za właściwe wykorzystanie narzędzi w procesie montażu zegarka (1 pkt) 

 

za prawidłowe wykorzystanie przyrządów pomiarowych (1 pkt), 

 

10 

prawidłowe wyregulowanie zegarka (1 pkt), 

 

11 

za uporządkowanie stanowiska pracy, wyczyszczenie używanych narzędzi 
i urządzeń (1 pkt), 

 

12 

za prawidłowo wykonaną regenerację uszkodzonych części (1 pkt), 

 

13 

za prawidłowo wykonaną wymianę części (1 pkt), 

 

14 

za ograniczenie zakresu naprawy tylko do tych elementów i podzespołów  
które są uszkodzone (1 pkt),  

 

15 

za prawidłowo wykonaną próbę pracy – zegar jest poprawnie ustawiony 
i poprawnie mierzy czas (1 pkt). 

 

 
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące oceny 

szkolne: 
– dopuszczający – minimum 8 punktów 
– dostateczny – minimum 9 punktów 
– dobry – minimum 11 punktów 
– bardzo dobry – minimum 13 punktów 
– celujący –15 punktów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

7. LITERATURA  

1.  Bartnik B. St.: Podwapiński W. M. Al.: Zegarmistrzostwo. Ilustrowany słownik 

zegarmistrzowski. WSiP, Warszawa 1990. 

2.  Bartnik B. St., Podwapiński W. M. Al.: Zegarmistrzostwo. Zegary i zegarki elektryczne 

i elektroniczne. WSiP, Warszawa 1992. 

3.  Czerwiec W., Maciszewski A., Moliński T.: Zegarmistrzostwo Podstawy elektrotechniki 

z elektroniką. Biuro Wydawnictw „Libra”, Warszawa 1980. 

4.  Dyszyński J., Hagel R.: Miernictwo elektryczne. Warszawa, WSiP 1986. 
5.  Karkowski Z.: Miernictwo elektroniczne. Warszawa, WSiP 1991. 
6.  Krug G.: Zegary elektryczne. WNT, Warszawa 1977. 
7.  Parchański J.: Miernictwo elektryczne i elektroniczne. Warszawa, WSiP 1996. 
8.  Podwapiński W. M. Al.: Elektryczne czasomierze pojedyncze, Biuro Wydawnictw 

„Libra”, Warszawa 1992. 

9.  Rubbins M.: Electronic Lock Watches, Howard&Sams&Co, London 1975. 
10.  Sahner G.: Wstęp do miernictwa cyfrowego. Warszawa, WKiŁ 1982. 
11.  Sosiński B.: Naprawa kalkulatorów i zegarków elektronicznych, WNT, Warszawa 1986.