1
1
Leasing
Leasing
Wybrane zagadnienia
Wybrane zagadnienia
2
Plan
1. Pojęcie leasingu
2.Klasyfikacja leasingu
3.Ewidencja leasingu
4.Leasing a prawo podatkowe
5.Leasing a obowiązek badania sprawozdania finansowego
3
Leasing
Lease (ang.)
wynajmowanie
dzierŜawienie
4
Podstawy prawne leasingu
Kodeks Cywilny
Ustawa o rachunkowości
MSR 17
5
Kodeks Cywilny
Przez umowę leasingu
finansujący zobowiązuje się
, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa,
nabyć
rzecz
od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i
oddać tę rzecz korzystającemu do
uŜywania
albo
uŜywania i pobierania poŜytków przez czas oznaczony
, a
korzystający zobowiązuje się zapłacić
finansującemu
w uzgodnionych ratach
wynagrodzenie pienięŜne
, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z
tytułu nabycia rzeczy przez finansującego
.
6
Ustawa o rachunkowości
JeŜeli jednostka przyjęła do uŜywania obce środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze
stron – finansujący, oddaje drugiej stronie – korzystającemu, środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne do odpłatnego uŜywania
lub równieŜ pobierania poŜytków na czas oznaczony, środki te zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeŜeli umowa spełnia
jeden z warunków:
1) przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta,
2) zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego, po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta, po cenie niŜszej od
wartości rynkowej z dnia nabycia,
3) . . .
7
MSR 17
Umowa na mocy której w zamian za opłatę lub serie opłat, leasingodawca przekazuje leasingobiorcy
prawo do uŜytkowania danego składnika aktywów, które zawierają postanowienia dające dzierŜawcy
prawo do nabycia tytułu prawnego do tego składnika aktywów pod warunkiem spełnienia uzgodnionych
warunków (tzw. umowy dzierŜawy z opcją zakupu).
8
Kryteria klasyfikacji leasingu
1) Liczba podmiotów występujących w transakcji
2) Czas trwania umowy w stosunku do okresu ekonomicznej uŜyteczności
3) Charakter zobowiązań wynikających z zawartej umowy
4) Rodzaj dóbr będących przedmiotem leasingu
5) Obowiązki przejęte przez strony umowy
6) Kryterium zwrotu kosztów
7) Czas trwania umowy
8) Opcje zawarte w umowie
9
Liczba podmiotów występujących w transakcji
1
• Leasing pośredni
2
Między producentem a klientem pośredniczy firma leasingowa, która kupuje sprzęt od producenta, a następnie oddaje go w leasing
klientowi
2
• Leasing bezpośredni
Producent sprzętu jest jednocześnie leasingodawcą
10
Czas trwania umowy w stosunku do okresu ekonomicznej uŜyteczności
11
Leasing operacyjny
- czas trwania umowy jest krótszy od gospodarczej uŜywalności przedmiotu leasingu
- Suma opłat znacznie niŜsza od wartości rzeczy,
- z zasady w wyniku jednej transakcji finansujący nie odzyskuje całości nakładów
związanych z nabyciem rzeczy
12
Leasing finansowy
- Zawierany na czas zbliŜony do okresu jego gospodarczej uŜywalności z zagwarantowanym prawem
zakupu tego dobra po okresie trwania umowy (tzw. opcja zakupu),
- Czas trwania 3-10 lat
- Przedmiotem leasingu najczęściej są: nowe specjalistyczne maszyny i urządzenia,
- Koszty utrzymania przedmiotu leasingu ponosi leasingobiorca.
13
Charakter zobowiązań wynikających z zawartej umowy
- Leasing zwrotny
- Leasing lombardowy
- Leasing tenecyjny
14
Rodzaj dóbr będących przedmiotem leasingu
Leasing dóbr inwestycyjnych
15
Rodzaj dóbr będących przedmiotem leasingu
Leasing dóbr konsumpcyjnych
16
Obowiązki przejęte przez strony umowy (koszty naprawy, konserwacji, remontów, ubezpieczenia)
1
Leasing czysty
Obowiązki przejmuje leasingobiorca
2
Leasing pełny
Obowiązki obciąŜają leasingodawcę
17
Kryterium zwrotu kosztów
1
Leasing z pełnym zwrotem kosztów
2
Leasing z częściowym zwrotem kosztów
18
Czas trwania umowy
- Leasing krótkoterminowy (do 3 lat)
3
- Leasing średnioterminowy (3-10 lat)
- Leasing długoterminowy (powyŜej 10 lat)
19
Opcje zawarte w umowie
- Leasing z opcją zwrotu przedmiotu leasingu,
- Leasing z opcją sprzedaŜy,
- Leasing z opcją przedłuŜenia kontraktu
20
Ustawa o rachunkowości a MSR 17
Przyjęte kryteria dot. Klasyfikacji leasingu według Ustawy o rachunkowości i
MSR 17 za prawie jednakowe.
21
Leasing a zasady rachunkowości
Treść ekonomiczna transakcji, a nie prawna forma umowy decyduje o
klasyfikacji umowy leasingu (leasing finansowy czy operacyjny)
22
Leasing finansowy a operacyjny
Leasing finansowy
– jeŜeli umowa leasingu spełnia jeden z siedmiu warunków
wymienionych w Ustawie o rachunkowości.
Leasing operacyjny
– jeŜeli umowa nie spełnia Ŝadnego z wymienionych
warunków.
23
Ujęcie umów leasingu finansowego w księgach rachunkowych
24
Regulacje dot. leasingu
Ustawa o rachunkowości nie definiuje szczegółowych zasad ujęcia operacji
leasingowych, więc naleŜy korzystać z MSR 17 LEASING
25
Ujęcie operacji transakcji leasingu finansowego przez korzystającego wg MSR 17
• Wartość przedmiotu leasingu ujmowana jest w aktywach trwałych jako środek trwały lub wartość niematerialna i
prawna, a drugostronnie jako zobowiązanie
• Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się według zasad przyjętych dla własnych środków,
• Wartość początkowa przedmiotu leasingu ustalona w momencie rozpoczęcia umowy jest równa jego wartości rynkowej
(najczęściej cena nabycia) lub bieŜącej (zdyskontowanej) wartości opłat leasingowych jeŜeli jest ona niŜsza,
26
Ujęcie operacji transakcji leasingu finansowego przez korzystającego wg
MSR 17
• Opłaty leasingowe muszą być podzielone na część stanowiącą spłatę zobowiązania oraz koszty finansowe
• Koszty finansowe powinny być tak rozliczone w poszczególnych okresach, aby uzyskać stała okresową stopę procentową
w stosunku do niespłaconego zobowiązania z tytułu kapitału (wartość przedmiotu leasingu) w kaŜdym z okresów
obrachunkowych.
27
Ujęcie umów leasingu finansowego w księgach korzystającego, gdy części odsetkowe opłat leasingowych
są fakturowane na bieŜąco
28
Zakończenie umowy leasingu finansowego
Warianty czynności po zakończeniu umowy leasingu finansowego:
1. Przejęcie przedmiotu umowy przez korzystającego bez wniesienia dodatkowej opłaty (leasingobiorca staje się prawnym
właścicielem uŜytkowanego obiektu).
4
2. SprzedaŜ przedmiotu umowy leasingu.
3. Zwrot obiektu udostępniającemu.
29
Ujęcie leasingu finansowego u finansującego zgodnie z MSR 17
Finansujący w bilansie wykazuje:
- Aktywa będące przedmiotem leasingu finansowego, nie jako majątek, lecz jako naleŜność, w kwocie równej opłacie
leasingowej netto (to znaczy zdyskontowanej wartości opłat leasingowych, a więc aktualnych naleŜności, ale bez
przyszłych odsetek),
- Zarachowuje przychody finansowe z tytułu leasingu zgodnie z zasadą ostroŜności, w sposób odzwierciedlający stałą,
okresową stopę procentową zwrotu nie spłaconej naleznej lokaty.
30
Wpływy finansującego w przypadku leasingu finansowego
1
Zwrot zaangaŜowanego kapitału
2
Odsetki i pozostały zysk pokrywający koszty obsługi kapitału zaangaŜowanego oraz
koszty ogólne
31
Wydatki finansującego
1)Wydatek na zakup przedmiotu leasingu,
2)Koszty finansowe,
3)Koszty ogólne.
32
Leasing operacyjny
- Okres trwania umowy jest krótszy od okresu ekonomicznej przydatności
przedmiotu leasingu,
- Suma opłat leasingowych za okres trwania umowy jest zazwyczaj niŜsza od
wartości przedmiotu leasingu,
33
Leasing operacyjny wg MSR 17
Korzystający ujmuje w księgach wyłącznie opłaty leasingowe przewidziane w
umowie.
34
Leasing operacyjny wg MSR 17
W rachunku zysków i strat finansującego dominują przychody z tytułu świadczenia
usług leasingowych, a główną pozycję kosztów stanowi amortyzacja przedmiotu leasingu
oraz odsetki, jakie finansujący ponosi w związku z zakupem na kredyt majątku
będącego przedmiotem leasingu.
35
Ujęcie umów leasingu operacyjnego
w księgach korzystającego
36
Leasing a MSR 17
Kwalifikacja umów leasingu wg MSR zaleŜy od treści ekonomicznej
transakcji, a nie od formy prawnej.
37
Leasing a MSR 17
Umowa leasingowa zaliczana jest do leasingu finansowego, jeŜeli następuje
przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i poŜytków z tytułu posiadania
przedmiotu leasingu.
5
38
Leasing a ujęcie podatkowe
Według przepisów podatkowych wyróŜnia się:
- Leasing operacyjny – amortyzacji dokonuje finansujący,
- Leasing finansowy (kapitałowy) – amortyzacji dokonuje korzystający ,
- Leasing gruntów – nie podlega amortyzacji
39
Leasing operacyjny
a ujęcie podatkowe
Cechy leasingu operacyjnego według ustaw podatkowych:
- Umowa jest zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, w przypadku
podlegających amortyzacji m. in. Rzeczy ruchomych, albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeŜeli jej
przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości,
- Suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o naleŜny VAT, nie jest niŜsza od wartości początkowej przedmiotu
leasingu.
40
Leasing operacyjny
a ujęcie podatkowe
Leasingobiorca zalicza przy leasingu operacyjnym do kosztów uzyskania przychodów:
- Opłaty leasingowe (Czynsz inicjalny, raty leasingowe),
- Wydatki eksploatacyjne,
- Składki ubezpieczeniowe (jeŜeli z treści umowy wynika, Ŝe korzystający jest zobowiązany ubezpieczyć przedmiot umowy).
41
Leasing finansowy
a ujęcie podatkowe
Cechy leasingu finansowego według ustaw podatkowych:
- Umowa zawarta jest na czas oznaczony (ale nie ma ograniczeń co do czasu trwania umowy),
- Suma ustalonych w umowie opłat, pomniejszona o naleŜny VAT, odpowiada co najmniej wartości
początkowej przedmiotu leasingu,
- Umowa zawiera postanowienie, Ŝe odpisów amortyzacyjnych w podstawowym okresie umowy leasingu
dokonuje korzystający.
42
Leasing finansowy
a ujęcie podatkowe
Leasingobiorca zalicza przy leasingu finansowym do kosztów uzyskania przychodów:
- Część odsetkową raty,
- Odpisy amortyzacyjne,
- Wydatki z tytułu eksploatacji, remontów, konserwacji,
- Składki ubezpieczeniowe, jeŜeli na podstawie umowy zobowiązany jest do ich płacenia.
Strony umowy leasingu ustalają (dobrowolnie) harmonogram spłat rat leasingowych i proporcje części odsetkowej i części kapitałowej
raty.
43
Leasing gruntów według prawa podatkowego
Cechy umowy leasingu gruntów:
- Powinna być zawarta na czas oznaczony,
- Suma opłat leasingowych powinna odpowiadać co najmniej wartości gruntów
równej wydatkom na ich nabycie.
44
Leasing gruntów według prawa podatkowego
Zgodnie z ustawami o podatku dochodowym w sytuacji gdy przedmiotem leasingu są grunty, a umowa została zawarta na czas oznaczony i
suma ustalonych w niej opłat odpowiada co najmniej wartości gruntów równej wydatkom na ich nabycie, to wówczas do przychodów
6
finansującego i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat ustalonych w tej umowie,
ponoszonych przez korzystającego w podstawowym okresie tej umowy z tytułu uŜywania gruntów, w części stanowiącej spłatę wartości
tych gruntów.
Przychodem finansującego oraz odpowiednio kosztem korzystającego jest jedynie odsetkowa część opłaty leasingowej.
45
Obowiązek badania sprawozdania finansowego a kwalifikacja umów leasingowych
Kwalifikacji leasingu dokonuje się na dzień rozpoczęcia leasingu.
JeŜeli na ten dzień roczne sprawozdanie finansowe korzystającego nie podlega obowiązkowi badania,
moŜe on nie stosować przepisów ustawy o rachunkowości i do kwalifikacji umów leasingowych
zastosować zasady określone w przepisach podatkowych.
46
Obowiązek badania sprawozdania finansowego a kwalifikacja umów leasingowych
Zgodnie z ustawa o rachunkowości zmiana okoliczności – np. później wystąpi
obowiązek badania ksiąg, nie powoduje zmiany kwalifikacji umowy
leasingowej dla celów rachunkowych.
47
Obowiązek badania sprawozdania finansowego a kwalifikacja umów leasingowych
W sytuacji gdy sprawozdanie finansowe korzystającego nie podlega obowiązkowi badania i ogłaszania moŜe on dokonać
następującej kwalifikacji umów, według zasad określonych:
- w ustawie o rachunkowości (jako leasing finansowy) lub
- w przepisach podatkowych (jako leasing operacyjny).
Na w/w uproszczenie pozwala Ustawa o rachunkowości, ale dotyczy to tylko korzystających, których sprawozdanie nie
podlega obowiązkowi badania rocznych sprawozdań finansowych.