Rzemiosło fryzjerskie a rozwój cechów w Europie

 

X wiek – pierwsze ugrupowania rzemieślnicze działały na potrzeby 
dworów feudalnych.

 

X/XI wiek – we włoskich miastach tworzyły się organizacje 
rzemieślnicze, tzw. ministeria.

 

XII wiek – w Europie poszczególne grupy zawodowe zaczęły 
zrzeszać się w cechy. Miały bronić

 

interesów rzemieślników przed narastającą konkurencją.

 

XIII wiek – w Polsce powstały pierwsze organizacje cechowe. 
Dążyły do zapewnienia swoim

 

członkom monopolu w danym mieście i okolicy. Tych, którzy nie 
należeli do cechu, nazywano

 

,,przeszkodnikami” albo ,,partaczami” (z łac. poza cechem) i 
zwalczano wszelkimi sposobami. Cechy

 

miały wpływ na politykę miast, nadzorowały jakość usług, dbały o 
obyczajowość i czuwały

 

nad życiem swoich członków. Z kasy cechowej wypłacano zapomogi 
chorym lub zubożałym członkom

 

korporacji, troszczono się o wdowy i sieroty.

 

Samodzielny rzemieślnik należący do cechu był mistrzem. Na 
niższym szczeblu znajdował się

 

czeladnik, a najniżej – terminator, czyli uczeń. Starania o tytuł 
mistrza poprzedzała praktyka

 

czeladnicza u mistrza i złożenie egzaminu, czyli wykonanie zadań 
przed komisją z Rady Miasta.

 

W XIII wieku powstałcech łaziebników, którzy oprócz strzyżenia i 
usuwania zarostu, przygotowywali

 

wodę do kąpieli.

 

XIV wiek – powstałcech balwierzy, którzy golili i strzygli włosy. W 
późniejszym okresie wykonywali

 

teżusługi felczerskie: robili maści, stawiali bańki, czy przystawiali 
pijawki. Zwano ich także golarzami

 

lub cyrulikami.

 

XVI wiek – balwierz staje się ważną osobą na dworach europejskich 
jako opiekun modnego wyglądu

 

i powiernik tajemnic.

 

XVII wiek – we Francji balwierze toczyli wojnęz perukarzami, którzy 
zgodnie z panującąówcześnie

 

modą stali się twórcami ,,fryzur” i zagrożeniem dla balwierzy. W 
Paryżu pracowało 600 perukarzy,

 

byli oni najlepiej zarabiającą 

grupą rzemieślniczą.

 

II poł XVIII wieku – do cechu fryzjerskiego przyłączyli się perukarze.

 

XVIII/XIX wiek – rewolucja przemysłowa doprowadziła do likwidacji 
monopolu cechowego

 

w Europie. W rzemiośle fryzjerskim rozpoczął 

się nowy okres rozwoju związany z innowacjami 

 

z zakresu chemii, 

techniki i mody fryzjerskiej.

  

symbole

 

Każdy cech miał swojego patrona i swój symbol. Patronką fryzjerów 
była Święta Maria Magdalena.

 

Na sztandarach cechowych widniał ptak (prawdopodobnie sroka) – 
symbol plotkarstwa, podwiązka

 

(opaska) – symbolizująca 

upuszczanie krwi, a przed wejściem do każdego zakładu widniał 
miedziany

 

talerz – pierwotny znak łaziebnika.

 

Pytania:

 

1. Czym były ministeria?

 

2. Kiedy w Polsce powstały pierwsze organizacje cechowe?

 

3. Jakie zadania należały do cechów?

 

4. Czym różnił się balwierz od cyrulika?

 

5. Czy perukarze należeli do cechu?

 

2. Współczesne cechy fryzjerskie ;))

 

Współczesne

 

cechy, w tym fryzjerskie, powoływane sąprzez Izby 

Rzemieślnicze, których nadrzędnym

 

organem jest Związek Rzemiosła Polskiego.

 

Zadania cechów:

 

• dbanie o rozwój rzemiosła,

 

• obrona interesów członków,

 

• podnoszenie kwalifikacji zawodowych członków,

 

• szkolenie uczniów zgodnie z wytycznymi Związku Rzemiosła 
Polskiego i Ministerstwa Edukacji

 

Narodowej i Sportu.

 

3 Historia Fryzjerstwa

 

Starożytność 5000 p.n.e. – 300 n.e.

 

Egipt

 

Egipcjanie włosy czesali gładko albo nakładali peruki. Nie nosili 
zarostu. Golili się małym

 

sierpowatym narzędziem – pierwowzorem 

brzytwy. Wykonywali również ondulację wodną

 

przy pomocy 

lokówek z drewna.

 

Sumer

 

Sumerowie mieli wysoko rozwiniętą sztukę fryzjerską. Świadczyły o 
tym kunsztowne fryzury,

 

precyzyjne strzyżenia i narzędzia 

pielęgnacyjne.

 

Grecja

 

Grecy stylizowali całąpostać. Różnorodnośćfryzur, przepaski, 
diademy, biżuteria, suknie – wszystko

 

musiało harmonizować. 

Ateńskie rzemieślniczki robiły fale, loczki, karbowały włosy, stosując

 

ondulację na gorąco. Wykonywali ją kalamis – metalową pałeczką, 
którą nagrzewali i nawijali

 

na nią starannie rozdzielane pasma 

włosów. Dlatego fryzjerów nazywano kalamistrami

 

Rzym

 

W Rzymie nastąpił wyraźny podział na fryzjerstwo męskie i damskie. 
Fryzjer męski nazywał się

 

tonsorem, fryzjerka damska – kypassis i 

ornatrix. Do ich czynności należało mycie głowy, skręcanie

 

włosów 

w loki i pierścionki, układanie fal. Fryzjerki zajmowały się też 
farbowaniem włosów,

 

ponieważ Rzymianki lubiły nosić fryzury w 

kolorze blond.

 

O fryzurach i modzie rzymskiej pisał Owidiusz w ,,Ars amandi” 
(Sztuka kochania):

 

,,Zapamiętajcie mą radę

 

dbałe o wygląd kobiety:

 

nigdy w obecności mężczyzn

 

nie róbcie swej tualety.

 

Nie bronię wam jednak wcale,

 

abyście przy nas czesały

 

bujne włosy... widok ten budzi

 

w sercach miłosne zapały.”

 

Średniowiecze 306 – 1517

 

Gallowie farbowali włosy na rudo. Do zmiany koloru włosów używali 
substancji robionej z popiołu

 

drzewa bukowego.

 

U Prusów i Jaćwingów (wymarły prusko – litewski lud) pojawiło 
sięprzedłużanie włosów. Dziewczęta

 

przywiązywały do końcówek 

włosów zawieszki, dzwoneczki albo łańcuszki z brązu.

 

Renesans 1400 – 1560

 

Weneckie kobiety rozjaśniały włosy za pomocą wody morskiej i 
słońca. Nasączone wodą włosy

 

wyciągały przez specjalne duże 

rondo. Godzinami siedziały na słońcu. Był to pierwszy sposób

 

utlenienia włosów na kolor blond ,,filo d’oro” – tzw. wenecki blond.

 

Barok 1560 – 1715

 

Rozwinęło się rzemiosło perukarza.

 

Rokoko 1715 – 1789

 

W Paryżu, w 1763 r. powstała pierwsza Akademia Fryzjerska, 
założona przez mistrzów techniki

 

fryzjerskiej: Dage i Legrosa. 

Opracowali oni zasady techniki fryzjerskiej i ustalili konieczność

 

dopasowania fryzury do twarzy i całej sylwetki.

 

We Francji powstały pisma promujące nowe modele stroju, fryzur i 
akcesoriów.

 

Biedermeier 1815 – 1848

 

1818 r. – w wyniku reakcji chemicznej Francuz Louis Jacques 
Thenard otrzymał nadtlenek wodoru.

 

1828 r. – skonstruowano nowożytną brzytwę.

 

XIX wiek

 

1850 r. – opanowano umiejętność szlifowania brzytwy.

 

1867 r. – francuski fryzjer Hugo [czyt. igo] użył po raz pierwszy 
nadtlenku wodoru do rozjaśniania

 

włosów – 3% wodę utlenioną.

 

1880 r. – zastosowano ręczną maszynkę do strzyżenia włosów.

 

1887 r. – August Hoffmann zastosował płynną chemiczną farbę do 
włosów i przeprowadził udaną

 

próbę farbowania.

 

1897 r. – Francuz Marcel Grateau [czyt. marsel grato] nietrwale 
przekształcił włosy i wykonał

 

uczesanie żelazkowe za pomocą 

żelazka do ondulacji, tzw. ondulację żelazkową.

 

XX wiek

 

1901 r. – King Gillet [czyt. king żile] skonstruował i opatentował 
golarkę z wymiennymi ostrzami.

 

1904 r. – Francuz Eugene Schueller [czyt. eużen szuele] opatentował 
pierwszą do włosów farbę

 

w kremie. Wynalazca założył po pewnym 

czasie firmę L’Oréal.

 

1905 r. – Karol Nessler po raz pierwszy trwale przekształcił włosy. 
Zastosował ondulację trwałą

 

elektryczną.

 

1920 r. – wynaleziono nożyczki do degażowania – degażówki 
jednostronne.

 

W latach dwudziestych XX wieku mistrz fryzjerstwa – Antonii 
Cierplikowski, ,,Antoine”

 

[czyt. antułan], stworzył dla kobiet fryzury z krótkich włosów, tzw. 
garsonki.

  

W latach dwudziestych XX wieku pojawiły się pierwsze suszarki do 
włosów.

 

1924 r. – Josef Mayer zapoczątkował płaskie nawijanie włosów.

 

W latach trzydziestych w USA wynaleziono trwałą ondulację na 
zimno.

 

Wkrótce pojawiła się trwała ondulacja kompresowa.

 

1931 r.– firma Schichinc z USA skonstruowała elektryczną maszynkę 
do golenia.

 

1933 r. – firma Procter&Gamble opracowała pierwszy nowoczesny 
szampon do włosów.

 

1945 r. – z inicjatywy Alberta Pourrier’a, we Francji powstał ,,La 
Haute Coiffure Française” (HCF)

 

[czyt. ot kłafiur fransez]– stowarzyszenie skupiające 
najwybitniejszych francuskich fryzjerów.

 

1946 r. – wprowadzono strzyżenie włosów na mokro.

 

1946 r. – w Europie zaczęto powszechnie przekształcać włosy za 
pomocą ondulacji na zimno.

 

1950 r. – zastosowano ondulację na ciepło.

 

1950 r. – Amerykanin Norman Orentriech [czyt. norman orentrich] 
wykonał pierwsze przeszczepy

 

włosów.

 

1951 r. – wynaleziono farbę do włosów w paście.

 

1954 r. – angielski fryzjer Georg Hardy wykonał strzyżenie 
plastyczne za pomocą brzytwy.

 

1956 r. – wyprodukowano ze stali nierdzewnej żyletki firmy 
Wilkinson Sword.

 

1957 r. – pojawiła się ondulacja kwaśna: pH = 4 – 6,5.

 

1957 r.– Polskie Ministerstwo Zdrowia dopuściło do powszechnego 
użytku płyn do trwałej ondulacji

 

na zimno z kwasem tioglikolowym.

 

1960 r. – firma L’Oréal wprowadziła na rynek pierwszy lakier do 
włosów w aerozolu.

 

1964 r. – angielski fryzjer Vidal Sassoon zapoczątkował strzyżenie 
wewnątrz dłoni.

 

1965 r. – Vidal Sassoon stworzył innowacyjne ,,asymetryczne 
strzyżenie”.

 

1972 r. – Jean Louis David zaczął rozpowszechniać nowatorskie 
techniki strzyżenia bez użycia

 

nożyczek.

 

1981 r. – pojawiła się usługa zagęszczania i przedłużania włosów 
metodą ,,Monofibre”, opracowana

 

przez Simona Forbesa [czyt. sajmona forbsa].

 

1981 r. – Fin Rolf Norston po raz pierwszy zastosował 
mikrotransplanty, czyli wszczepianie

 

poszczególnych cebulek 

włosów z potylicy w miejsca pozbawione włosów.

 

4. Popularne style fryzur i formy zarostu w różnych :)

 

epokach historycznych

 

4.1. POPULARNE STYLE FRYZUR

 

Od początku dziejów ludzkości fryzura stanowła nieodłączny 
element mody.

 

Zmieniała się razem z historiąi tworzącymi jąludźmi. Zawsze jednak 
korzystała z minionych wzorów.

 

Egipt :)

 

Ozdobne peruki w kształcie pazia.

 

Asyria i Sumer

 

Męskie fryzury z fal.Włosy zaczesane do tyłu, nad czołem wyciśnięte 
fale, a końce włosów zawinięte

 

w pierścionki

 

Grecja 

 

Fryzury płaskie na szczycie głowy i wydłużone ku tyłowi, zebrane 
nad karkiem.

 

Rzym 

 

U kobiet włosy spięte u góry lub z tyłu w węzeł, plecione w 
warkocze, układane w fale i loki;

 

męskie fryzury naturalne i krótkie.

 

Średniowiecze 

 

Włosy chowane pod czepce, u młodych wypuszczane luźno na 
ramiona.

 

XIV w. – Upięte wokół policzków warkocze, pod koniec stulecia 
przypominały potężne baranie rogi

 

renesas

 

XVI w. – Pierwsze wzorce stylu.

 

I poł. XVI w. – włoski styl - krawędzie długiej fryzury podwijane pod 
spód, włosy sczesane w tył.

 

Wokół policzków pojedyncze, dłuższe pasma lub warkocze 
przetykane gładkimi jasnymi pasmami

 

włosów. Całość w siatce z 

pereł.

 

XVI/XVII w. – hiszpański styl – fryzury wysoko nad czołem, gładko 
zaczesane włosy ozdobione

 

klejnotami.

 

Barok 

 

XVII w. – francuski styl: uczesanie ,,Garcette”. Włosy skręcone

 

w drobne nieregularne loczki w dwu dużych pękach, umieszczone

 

po bokach.

 

* uczesanie ,,Madame Sévigné”. Do formy ,,Garcette” dodano

 

nad czołem małą, prostągrzywkę. Wewłosy wpinano teżstrusie pióra,

 

wstążki, klejnoty, kwiaty czy inne ozdoby, które sterczały nad głową.

 

*uczesanie ,,Fontanges” – moda na wysokie fryzury.

 

* męska fryzura – peruka ,,allonge”o wadze 2,5 kg – wysoka

 

z włosami ułożonymi w loki, ciemna lub biał

 

Rokoko 

 

I poł XVIII w. – małe fryzurki z loczkami przykrywającymi górę 
głowy. Srebrzysty kolor włosów

 

był efektem pudrowania.

 

1750 r. – fryzura Lamballe – asymetryczna. Wygładzone włosy 
zaczesane wysoko w górę, z tyłu

 

zebrane w wielkich lokach. Fryzura była znakomitą podstawą dla 
czepków i kapeluszy.

 

II poł. XVIII w. – fryzura Marii Antoniny – z włosów zaczesanych na 
stelażu nad czołem, budowana

 

z dopinek sztucznych włosów, ozdobiona klejnotami i długimi 
strusimi piórami.

 

Dyrektoriat

 

XVIII/XIX w. – krótkie uczesanie ,,Titus” wzorowane na rzymskich 
fryzurach. Włosy obcięte

 

na wysokości karku są mocno cieniowane i gładzone.

 

Fryzura – ,,incroyable” – włosy nastroszone, z odstającymi na 
wszystkie strony kosmykami.

 

W kobiecych fryzurach widzi się przypięte do krótkich włosów treski 
– warkocze (chinon tress).

 

Empire 

 

Pocz. XIX w. – styl empire – bardzo kobiece fryzury.

 

Włosy długie i krótkie, zebrane do góry, zwinięte

 

w loczki u góry i po bokach nad uszami.

 

Zosia z ,,Pana Tadeusza” nosiła

 

,,włos krótki, jasnozłoty,

 

W drobne, jako śnieg biały zwity papiloty,

 

Niby srebrzyste strączki (..

 

4.2. POPULARNE FORMY ZAROSTU

 

Wąsy i broda – zarost dolnej części twarzy, spełniają zadanie 
estetyczne i funkcjonalne. Ich dzieje

 

są wyrazem mody albo 

konieczności. Zarost zmieniał kolory i kształty.

 

Starożytność

 

Styl chiński – długie wąsy i długa wąska broda wyrastająca z 
podbródka. Zostawiano też fragment

 

zarostu pod dolną wargą, 

osiągając efekt podwójnej brody.

 

Styl egipski – broda strzyżona krótko i wąsko, w formie paska przez 
środek podbródka.

 

Styl sumeryjski – brody kręcone w loczki, strzyżone w warstwy 
schodkowe, albo karbowane.

 

Styl grecki – długie, gęste brody

 

5. Najważniejsze postacie w historii fryzjerstwa

 

Dagé – królewski fryzjer, czesał Markizę de Pompadour – pierwszy 
przedstawiciel Złotego Wieku

 

Fryzjerstwa. Razem z Legrosem założył w Paryżu pierwszą Akademię 
Fryzjerską.

 

Marcel Grateau – wynalazł żelazko do ondulacji i wyciskania fal, od 
jego nazwiska zwane

 

marcelowskim.

 

Karol Nessler prekursor trwałej ondulacji.

 

Josef Mayer rozpoczął płaskie nawijanie włosów.

 

Antonii Cierplikowski – wprowadził do mody strzyżenie ,,na 
chłopczycę”.

 

Vidal Sassoon – wykonał strzyżenie wewnątrz dłoni oraz ,,strzyżenie 
asymetryczne”.

 

Jean Louis David – zastosował nowe techniki strzyżeń i czesania.

 

6. Historia trwałej ondulacji

 

Trwała ondulacja, czyli trwała zmiana kształtu włosów, była w 
dziejach ludzkości usługą bardzo

 

pożądaną. Włosy kręcono na różne sposoby, ale przy wykorzystaniu 
wysokiej temperatury.

 

W XVIII wieku gotowano w wodzie z gliceryną pasma włosów 
nawinięte na drewniane kołki.

 

Gotowanie trwało 5 godzin. Po wyjęciu i wysuszeniu włosów, trwale 
zakręcone loki dopinano

 

do fryzur.

 

Na początku XX wieku Karol Nessler wynalazłpierwsze urządzenie do 
ondulacji trwałej elektrycznej,

 

z dwoma ciężkimi wałkami. Zabieg był niebezpieczny. Zdarzały się 
przypadki spalenia włosów

 

i poparzenia klientki. Przez cały okres 

funkcjonowania tej metody czas zabiegu udało się zredukować

 

od 

kilkunastu do dwóch godzin.

 

W latach dwudziestych XX wieku Josef Mayer, mistrz fryzjerski, 
postanowiłwykorzystaćdo kręcenia

 

włosów płyn do trwałej, 

ciśnienie i wysoką temperaturę. W obiegu zamkniętym z ,,kotła” 
para była

 

doprowadzana rurkądo pierwszego wałka, a po przejściu 

przez wszystkie wałki i ostygnięciu skroplona

 

para wylotową rurką 

lądowała w pustym naczyniu. Kobiety akceptowały tę metodę, 
ponieważ zabieg

 

trwał krótko i zapewniał bezpieczeństwo.

 

W tym czasie stosowano też inną metodę - ondulację kompresową. 
Pozwalała klientce na swobodne

 

ruchy głowąpodczas zabiegu, ale 

rozgrzane klamry nakładane na włosy nasączone płynem, stanowiły

 

duży ciężar. Metoda nie przyjęła się.

 

W latach trzydziestych, w USA dokonano pierwszych prób trwałej 
ondulacji chemicznej na zimno,

 

tzn. w temperaturze otoczenia. 

Ondulacja na zimno stała się popularna w Europie po II Wojnie

 

Światowej. Wymóg mody nakazywał każdej kobiecie trwałą 
ondulację włosó

 

7. Historia farbowania włosów

 

W każdej cywilizacji starano się zmieniać kolor włosów.

 

Sumerowie o czarnych włosach dokonywali zmian w kolorze przez 
zakładanie na głowę ozdób

 

ze złota. W starożytnym Egipcie 

farbowano włosy za pomocąhenny oraz innych środków roślinnych.

 

Dla Greków ideałem piękna była kobieta o jasnych włosach, na co 
dzień farbowali jednak włosy

 

na ciemno farbami roślinnymi. 

Rzymianie jako pierwsi zastosowali farby metaliczne, np. octan 
ołowiu

 

lub sole srebra i miedzi. Używali teżołowianych grzebieni do 

czernienia włosów. Farbowanie farbami

 

Eugene Schueller z 

ekipąchemików w laboratorium opracowuje

 

recepturę farby do 

włosów.

 

L

 

’Oréal Pr

 

ofessionnel

 

utleniającymi rozpoczęto pod 

koniec XIX wieku w Niemczech.

 

Nie były one obojętne dla zdrowia. Pierwszą, 
nieszkodliwąsyntetyczną

 

farbę do włosów opatentował w1907 roku 

Francuz Eugene Schueller.

 

Nazwa nowej farby: Auréale [czyt. oreal], zapoczątkowała narodziny

 

firmy LOréal, której założycielem był również odkrywca preparatu.

 

Koniec dwudziestego wieku to doskonalenie utrzymania trwałości

 

nowego tysiąclecia to trwałe farbowanie włosów bez użycia wody

 

utlenionej oraz stworzenie inteligentnych farb, uwzględniających

 

indywidualną strukturę każdego włosa.