background image

Temat: Źródła prawa europejskiego dzielimy na dwie grupy: pierwotne i wtórne. 
            Europejskie prawo pierwotne
 
 
Prawo pierwotne, inaczej zwane prawo statutowe to przede wszystkim traktaty załoŜycielskie 
Europejskich Wspólnot oraz ich zmiany i dokonane uzupełnienia.  
 
Prawem pierwotnym jest równieŜ jednolity Akt Europejski i Traktat o Unii Europejskiej. 
Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się protokoły załączane do traktatów, umowy o 
stowarzyszeniu oraz umowy o przystąpieniu nowych członków. 
Europejskie prawo wtórne 
 
Prawo wtórne inaczej zwane prawo instytucjonalne tworzone jest przez organy Wspólnot 
Europejskich. Źródła prawa wtórnego mają charakter wiąŜący poprzez wydane 
rozporządzenia, dyrektywy, bądź niewiąŜący na drodze zaleceń i opinii. Rozporządzenia mają 
charakter ogólny, adresowane są do abstrakcyjnego kręgu adresatów. Obowiązują w całości i 
stosowane są bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, czyli automatycznie 
naleŜą do prawa krajowego. 
 
Dyrektywy są wiąŜące, co do skutku, pozostawiając państwu członkowskiemu wybór formy i 
metod ich realizacji. Dyrektywy słuŜą ujednolicaniu prawa krajowego. Wyznaczają terminy, 
w których państwa członkowskie zobowiązane są uczynić zadość ich postanowieniom. 
 
Decyzje wiąŜą w całości tych, do których są skierowane. Ich adresatem mogą być państwa 
członkowskie, ale takŜe inne zindywidualizowane podmioty, zwłaszcza osoby fizyczne i 
prawne. Zalecenia i opinie nie maja mocy wiąŜącej, wywierają jednak doniosły wpływ na 
kształt prawa europejskiego, Wydawane są przez instytucje europejskie, gdy nie ma 
moŜliwości bądź potrzeby wydawania aktów wiąŜących. Kierowane są do państw 
członkowskich i innych podmiotów prawa krajowego. 
 
Kontrolne kompetencje Komisji Europejskiej obejmują nie tylko instytucje Wspólnoty, ale 
równieŜ państwa członkowskie oraz, w określonych sytuacjach, związane z prawem 
Wspólnoty osoby fizyczne i prawne. W swej kontrolnej funkcji Komisja nadzoruje równieŜ 
stosowanie się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości. Na mocy Traktatu o Unii 
Europejskiej zadaniem Komisji jest nadzorowanie stanu budŜetu o wysokości długu 
publicznego per capita (etym. łac. na głowę ludności, na osobę) w państwach członkowskich 
oraz wskazanie przyczyn powstających deficytów.