IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
1
Zadanie 64. (2 pkt)
Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych rodzin i grup językowych w Europie.
a) Napisz, która z grup krajów oznaczonych na mapie sygnaturami: A, B, C nie należy
do rodziny języków indoeuropejskich.
Odpowiedź: ..............................
b) Spośród krajów oznaczonych na mapie cyframi od 1 do 4 jeden należy do innej
grupy językowej niż pozostałe. Podaj nazwę tego kraju.
Odpowiedź: .............................
......................................................................................................................................................
Uzupełnij legendę modelu wpisując właściwy rodzaj działalności gospodarczej.
Rodzaje działalności: rolnictwo; przemysł; usługi.
Zadanie 74. (1 pkt)
Na mapie konturowej zaznaczono literami A, B, C, D, E, F, G obszary o różnej gęstości
zaludnienia.
A
Grecja
Rolnictwo
Przemysl
Uslugi
Odpowiedzi przygotowala: www.chomikuj.pl/summertime2
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
2
Wybierz trzy obszary, spośród zaznaczonych na mapie, które mają największą gęstość
zaludnienia. Zapisz litery, którymi je oznaczono.
..........................................................................................
Zadanie 77. (2 pkt)
Oblicz wskaźnik feminizacji w Polsce w 2003 r. wiedząc, że ogółem mieszkało w naszym
kraju 38 195 tys. osób, w tym 18 493 tys. mężczyzn. Zapisz wykonywane obliczenia.
Miejsce na obliczenia:
Wynik: ...................................................................
Zadanie 78. (1 pkt)
Na wykresie przedstawiono wartości przyrostu rzeczywistego na pewnym terytorium
w okresie 1970-2005.
Na podstawie analizy wykresu podkreśl poprawną odpowiedź.
Aby tendencja zmiany przyrostu rzeczywistego z okresu 1990 - 2005 uległa odwróceniu,
powinny nastąpić
A. wzrost liczby urodzeń i wzrost liczby imigrantów.
B. spadek liczby urodzeń i spadek liczby imigrantów.
C. spadek liczby urodzeń i wzrost liczby emigrantów.
D. wzrost liczby zgonów i wzrost liczby emigrantów.
Zadanie 79. (2 pkt)
Każdemu z podanych państw przyporządkuj po jednym, dominującym w nim,
wyznaniu religijnym, wybranym spośród poniższych.
Wyznania religijne: islam, katolicyzm, prawosławie, protestantyzm.
A. Brazylia .........................................................
B. Rosja .........................................................
C. Szwecja ..........................................................
B, C, D
38 195 tys. - 18 493 tys. = 19 702 tys. 18 493 = 100%
19 702 = 106,5%
106,5K/100M
A
prawoslawie
protestantyzm
katolicyzm
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
3
D. Egipt .........................................................
E. Filipiny ..........................................................
Zadanie 81. (2 pkt)
Na mapie przedstawiono gęstość zaludnienia w Polsce według województw w 2004 roku.
Opisy zawarte w tabeli odnoszą się tylko do trzech województw spośród zaznaczonych
na mapie literami od A do D.
Uzupełnij tabelę, przyporządkowując każdemu z opisów nazwę odpowiadającego mu
województwa. Zapisz litery, którymi województwa te oznaczono na mapie.
Zadanie 84*. (2 pkt)
Wpisz nazwy religii obok podanych przykładów ich wpływu na życie i działalność
społeczno
-gospodarczą ludności. Nazwy religii wybierz z podanych poniżej.
hinduizm, islam, prawosławie, judaizm, protestantyzm
1. Brak chowu trzody chlewnej, spożywanie koszernych potraw ......................
2. Zakaz spożywania wołowiny i wieprzowiny, zakorzeniony w tradycji kastowy podział
społeczeństwa ......................
3. Zakaz spożywania wieprzowiny, post w miesiącu Ramadan ......................
Zadanie 85*. (2 pkt)
Na podstawie opisów rozpoznaj mniejszości narodowe żyjące w Polsce i wpisz do tabeli
ich nazwy.
katolicyzm
islam
mazowieckie
C
A
lubuskie
malopolskie
D
hinduizm
islam
judaizm
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
4
Zadanie 86. (2 pkt)
Na mapie przedstawiono skupiska występowania mniejszości narodowych w Polsce.
Źródło: Internet /www.sokrates – migrants.uj.edu.pl/
a) Wpisz na mapie literą A obszar o dominacji mniejszości niemieckiej.
b) Spośród podanych mniejszości wskaż tę, która dominuje na obszarze oznaczonym
literą B.
1. litewska
2. tatarska
3. ukraińska
4. białoruska
Zadanie 91*. (2 pkt)
Najwyższy wskaźnik przyrostu naturalnego w Polsce po II wojnie światowej wystąpił
w latach 50 -tych i wynosił 19 ‰.
a) Podaj termin, którym określa się wyż demograficzny lat 50-tych
XX wieku. ...............................................................................................................................
b) Podaj, w których latach wystąpiło echo wyżu demograficznego lat 50-tych.
…………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 92*. (1 pkt)
Poniższe wyjaśnienia uzupełnij nazwami ras, które powstały w efekcie metysażu
(proces
mieszania się ras).
A. Mieszańcy rasy czarnej i białej ……………………….
Ukraincy
Niemcy
Bialorusini
Litwini
A
1971-1983
powojenny wy demograficzny (kompensacyjny)
mulaci
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
5
B. Mieszańcy Indian(rasa żółta) i przedstawicieli rasy czarnej…………………..
C. Mieszańcy Indian (rasa żółta) i rasy białej ……………………….
Zadanie 93*. (2 pkt)
Przyporządkuj podanym krajom dominujące w nich wyznanie.
Wyznania: buddyzm, hinduizm, islam, judaizm, katolicyzm, prawosławie, protestantyzm.
Kraj
Wyznanie
Szwecja
Sri Lanka
Izrael
Serbia
Maroko
Argentyna
Zadanie 96. (1 pkt)
Na wykresach przedstawiono strukturę wieku ludności wybranych krajów na początku XXI
wieku.
Uzasadnij, pod jakim względem struktura wieku ludności kraju A może być
niekorzystna, a kraju B korzystna dla rozwoju ekonomicznego państwa.
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Zadanie 97*. (2 pkt)
Wpisz do tabeli państwa, pogrupowane według dominującej pod względem liczebnym
odmiany (rasy) ludzkiej.
Państwa: Angola, Argentyna, Chiny, Kamerun, Korea Północna, Maroko, Tajlandia, Ukraina,
Zimbabwe.
Zadanie 98*. (2 pkt)
Wyjaśnij, dlaczego w obecnym składzie rasowym ludności Brazylii występują: Indianie,
zambosi
metysi
protestantyzm
judaizm
katolicyzm
buddyzm
prawoslawie
islam
Kraj A jest krajem starzejacym sie, wkrotce wzrosna wydatki na sluzbe zdrowia oraz zmniejszy
sie ilosc ludzi w wieku produkcyjnym (zdolnych do pracy). Kraj B to kraj rozwijajacy sie, duza
liczba mlodych ludzi oznacza duza liczbe ludnosci zdolnej do pracy w przyszlych latach.
Maroko
Ukraina
Argentyna
Chiny
Tajlandia
Korea Pn.
Angola
Kamerun
Zimbabwe
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
6
Murzyni, Metysi.
Indianie:
......................................................................................................................................................
Murzyni:
......................................................................................................................................................
Metysi:
......................................................................................................................................................
Na rysunku przedstawiono współczynnik przyrostu naturalnego w 2004 roku
w poszczególnych województwach.
Zadanie 99*. (1 pkt)
Podaj nazwy czterech województw, w których w 2004 roku był najwyższy współczynnik
przyrostu naturalnego.
1. .........................................................................................
2. ........................................................................................
3. ........................................................................................
4. ........................................................................................
Zadanie 100*. (1 pkt)
Podaj nazwę metody kartograficznej, zastosowanej do prezentacji wielkości
współczynnika przyrostu naturalnego w 2004 roku w poszczególnych województwach.
.......................................................................................
Piramidy przedstawiają strukturę wieku i płci miejskiej i wiejskiej ludności Polski
w 2002 roku.
Indianie to rdzenni mieszkancy Ameryki Poludniowej. Wielu z nich zylo w Puszczy
Amazonskiej, której wieksza czesc znajduje sie na terenie dzisiejszej Brazylii.
Murzyni zostali sprowadzeni przez europejskich kolonizatorów na pocztku XVI wieku m.in.
do Brazylii. Wielu ich potomków pozostalo w tym kraju.
Metysi to potomkowie osób nalecych do odmiany biaej i Indian. Podczas kolonizacji Ameryki Poudniowej biali
ludzie zetknli sie z Indianami. Zdarzalo sie, ze zakadali razem rodziny, co spowodowao, ze rodzili si Metysi.
malopolskie
podkarpackie
pomorskie
warminsko-mazurskie
kartogram
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
7
Wykorzystaj rysunki i podaj dwa podobieństwa oraz dwie różnice, charakteryzujące
ludność mieszkającą w Polsce w miastach i na wsi.
Podobieństwa:
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
Różnice:
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
Zadanie 103. (2 pkt)
Wymienione poniżej regiony podziel na dwie grupy A i B.
1. Nizina Gangesu
2. wyspa Honsiu
3. wyspa Jawa
4. region Nadrenii Północnej-Westfalii
5. region północnej Francji
A. Regiony o dużej gęstości zaludnienia, wynikającej ze szczególnie korzystnych warunków
przyrodniczych dla rozwoju rolnictwa.
......................................................................................................................................................
B. Regiony o dużej gęstości zaludnienia, wynikającej ze szczególnie dogodnych warunków
dla rozwoju przemysłu.
......................................................................................................................................................
Zadanie 105*. (2 pkt)
Na diagramie zaznaczono procentowy udział wyznawców głównych religii na świecie.
Uzupełnij legendę diagramu, wpisując w wyznaczone miejsca nazwy religii, które
dobierz z podanych poniżej.
hinduizm, islam, judaizm, chrześcijaństwo
wiecej ludzi mieszka w miastach niz na wsi
na wsi wystepuje deficyt kobiet
rodzi sie coraz mniej dzieci
w starszych rocznikach liczba kobiet jest wieksza niz liczba mezczyzn
nizina Gangesu, wyspa Jawa
wyspa Honsiu, region Nadrenii Polnocnej Westfalii, region polnocnej Francji
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
8
Udział wyznawców głównych religii na świecie w %
Zadanie 107*. (2 pkt)
Na mapie przedstawiono ludność Polski według województw w 2000 r. oraz prognozę zmian
liczby ludności do roku 2030.
Przyporządkuj do podanych w tabelach przyczyn zmian liczby ludności po dwa spośród
wymienionych województw.
dolnośląskie, podkarpackie, świętokrzyskie, podlaskie, małopolskie,
warmińsko-mazurskie
Województwa o przewidywanym spadku liczby ludności
Województwa o przewidywanym wzroście liczby ludności
chrzescijanstwo
islam
hinduizm
dolnoslaskie
swietokrzyskie
malopolskie
podkarpackie
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
9
Zadanie 108*. (2 pkt)
Wykresy przedstawiają strukturę pracujących w gospodarce w wybranych czterech
województwach Polski w 2006 roku.
Wpisz obok wykresów oznaczonych numerami od 1 do 4 nazwy podanych województw.
lubelskie, mazowieckie, warmińsko-mazurskie, wielkopolskie
Zadanie 111. (2 pkt)
Na świecie, w niedalekiej przyszłości, spodziewany jest wzrost liczby bezrobotnych. Skala tego zjawiska będzie
jednak zróżnicowana w zależności od stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego państw.
Z podanych przyczyn bezrobocia wybierz po trzy, które w największym stopniu
wpływają na jego występowanie w krajach wysoko rozwiniętych i słabo rozwiniętych.
Wpisz odpowiednie litery do tabeli.
A. Niski poziom kwalifikacji ludności.
B. Przenoszenie firm do krajów o taniej sile roboczej.
C. Wysoka wydajność pracy.
D. Duży przyrost naturalny.
E. Wzrost znaczenia przekazu elektronicznego w komunikacji.
F. Brak nakładów kapitałowych na nowe inwestycje.
Zadanie 112. (2 pkt)
Na wykresie przedstawiono zmiany struktury zatrudnienia według sektorów gospodarki w różnych fazach
rozwoju społeczno-gospodarczego.
W tabeli przedstawiono strukturę zatrudnienia według sektorów w Polsce w latach
1992 i 2004.
warminsko-mazurskie
wielkopolskie
mazowieckie
lubelskie
A, D, F
B, C, E
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
10
Na podstawie wykresu oraz danych z tabeli wykonaj polecenia.
a) Podaj nazwę fazy rozwoju gospodarczego, w której znajdowała się Polska
w 2004r.
.........................................................................
b) Podaj dwie zmiany zachodzące w strukturze zatrudnienia ludności Polski w latach
1992-2004.
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
Zadanie 113*. (1 pkt)
Na wykresie przedstawiono zmiany liczby ludności Polski w latach 1946-2005 z prognozą do 2030 r.
Na podstawie danych z wykresu oblicz w procentach wielkość wskaźnika urbanizacji
w Polsce w 1985 roku. Zapisz obliczenia.
Miejsce na obliczenia:
Odpowiedź: ..............................................................................................
Zadanie 114*. (2 pkt)
Doliny wielu rzek na świecie należą do obszarów charakteryzujących się dużą gęstością
zaludnienia.
Podaj po dwa czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, które mają wpływ na dużą
gęstość zaludnienia dolin rzecznych.
Czynniki przyrodnicze:
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
Czynniki pozaprzyrodnicze:
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
Zadanie 115*. (1 pkt)
Na mapie przedstawiono wybrane kierunki największych migracji ludności Polski,
które miały miejsce w latach 1945-1949.
wzrost znaczenia uslug, coraz wiecej ludzi pracuje w tym sektorze
znaczny spadek zatrudnienia w rolnictwie
Etap III (poprzemyslowy)
(22 500: 37 500) * 100% = 60 %
60%
rozwoj handlu wodnego
dostep do slodkiej wody
wystepowanie zyznych gleb
rozwoj rybolowstwa
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
11
Zapisz litery, którymi na mapie oznaczono podane poniżej migracje ludności.
• Repatriacja ludności Polski
...................
...................
• Przemieszczenie ludności ukraińskiej w ramach akcji „Wisła”
...................
Zadanie 116*. (2 pkt)
Przyporządkuj podanym krajom dominującą na ich terenie religię, wybierając ją
z podanych poniżej.
protestantyzm, katolicyzm, buddyzm, prawosławie, hinduizm, judaizm, sikhizm
Indie ..........................................
Tajlandia ...................................
Argentyna .................................
Szwecja .....................................
Bułgaria .....................................
Izrael .........................................
Zadanie 117. (2 pkt)
Na mapie zaznaczono numerami 1 – 4 obszary różniące się gęstością zaludnienia.
Do zaznaczonych na mapie numerami 1 – 4 obszarów przyporządkuj główną przyczynę
dużej lub małej gęstości zaludnienia, wybierając spośród podanych poniżej.
A. nadmiar ciepła i wilgoci
B. niedobór ciepła
B
E
D
hinduizm
katolicyzm
protestantyzm
judaizm
buddyzm
prawoslawie
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
12
C. niedobór wody
D. duża wysokość nad poziomem morza
E. żyzne gleby
Zadanie 119*. (2 pkt)
W tabeli przedstawiono bilans ludności Polski w 2006 r.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz:
− saldo migracji
− przyrost rzeczywisty
− liczbę ludności w dniu 31.12.2006 r.
Zapisz obliczenia.
Miejsce na obliczenia:
Saldo migracji ............................................................................................................... tys. osób
Przyrost rzeczywisty ..................................................................................................... tys. osób
Liczba ludności w dniu 31.12.2006 r. ........................................................................... tys. osób
Zadanie 120*. (2 pkt)
Na mapie zaznaczono państwa, w których liczebnie dominują wyznawcy wybranych religii.
Podanym w tabeli religiom przyporządkuj:
a) odpowiadające im opisy, wybrane z podanych poniżej.
b) państwa, wybrane spośród zaznaczonych numerami na mapie, w których wyznawcy
tych religii liczebnie dominują.
Opisy religii:
B
D
A
C
36 tys. osób
32 tys. osób
38 125 tys. osób
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
13
A. Wiara w jednego Boga. Światopogląd opiera się na interpretacji tekstów Biblii.
Najliczniejsza rzesza wyznawców na świecie.
B. Po śmierci człowieka dusza przechodzi w ciała innych ludzi lub zwierząt (reinkarnacja).
Jednym z głównych miast odwiedzanych przez wyznawców tej religii jest Waranasi.
C. Zasady moralne opierają się na Koranie. Wyznawcy tej religii odbywają pielgrzymki
do Mekki.
D. Wszystkie społeczeństwa są równe. Różne poglądy i kulty są różnymi sposobami
głoszenia tej samej prawdy o człowieku. Od wyznawców wymaga się życzliwości
dla wszystkich stworzeń.
Zadanie 121. (2 pkt)
Zaproponuj trzy realne działania, jakie mogłyby podjąć władze naszego państwa w
ramach polityki prorodzinnej, zmierzające do zwiększenia liczby urodzeń w Polsce.
1. ..................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
3. ..................................................................................................................................................
Zadanie 123. (2 pkt)
a) Spośród podanych regionów świata wybierz jeden, który jest subekumeną.
Regiony: Tybet, Nizina Zatokowa, Jawa, Północna Syberia, Sycylia
Subekumeną jest: ……………………………………………………….
b) Dla wybranego w zadaniu 123a regionu, podaj jeden czynnik przyrodniczy
wpływający na rozwój osadnictwa i uzasadnij jego wpływ na życie lub działalność
człowieka.
Czynnik: …………………………………………………………………………………
Uzasadnienie: ……………………………………………………………………………
Zadanie 124. (lpkt)
Mapa przedstawia przestrzenne zróżnicowanie gęstości zaludnienia, stopnia urbanizacji i
stopy bezrobocia na obszarze Polski.
A
C
B
2
1
4
dofinansowania dla rodzin wielodzietnych
dluzsze urlopy macierzynskie
zagwarantowany powrot do pracy po powyzszym urlopie
Jawa
urodzaje gleby
na terenach wulkanicznych istnieja zyzne gleby na popiolach wulkanicznych
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
14
Na podstawie: J. K ądziołka, K. Kocimowski. E. Wołonciej, Świat w liczbach 2006/2007, WSiP, Warszawa 2006.
a) Podaj nazwę województwa o największej stopie bezrobocia.
Województwo o największej stopie bezrobocia: …………………………………………..
b) Podaj nazwę województwa o najmniejszym stopniu urbanizacji.
Województwo o najmniejszym stopniu urbanizacji: ……………………………………….
Zadanie 125. (2 pkt)
Tabela zawiera dane dotyczące powierzchni i ludności Chin oraz Holandii.
Źródło: Świat w liczbach 2008/2009, WSiP, Warszawa 2009
a) Oblicz średnią gęstość zaludnienia tych dwóch państw. Zapisz obliczenia. Wynik
wpisz do tabeli.
Miejsce na obliczenia:
warminsko - mazurskie
slaskie
1 311 381 000 : 9 573 000 =
136 os/ 1km2
136
16 343 000 : 41 500 = 393.8
393 os/ 1km2
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
15
b) Wyjaśnij, dlaczego Chiny przy ponad 80
- krotnie większej liczbie ludności niż
Holandia, mają tak niewielką gęstość zaludnienia.
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
Zadanie 126*. (2 pkt)
Podaj po dwie przyczyny ujemnego przyrostu naturalnego, charakterystyczne dla
państw Europy Wschodniej oraz dla państw Europy Zachodniej.
Europa Wschodnia:
1. ...................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
2. ...................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Europa Zachodnia:
1. ...................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
2. ...................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Zadanie 127*. (2 pkt)
W 2007 r. w Polsce mieszkało 38,2 mln ludności. Współczynnik przyrostu naturalnego
wynosił 0,2 °/
oo
. Imigracja wynosiła 9,3 tys., a emigracja 21,0 tys. Dane dotyczą osób
przybyłych do Polski na pobyt stały i osoby wymeldowane.
Dane: Tablice geograficzne, Wydawnictwo Adamantan, 2008.
Oblicz przyrost naturalny i przyrost rzeczywisty ludności Polski w roku 2007.
Miejsce na obliczenia:
Odpowiedź:
Przyrost naturalny
Przyrost rzeczywisty
Zadanie 130*. (1 pkt)
Na wykresie przedstawiono stopę urodzeń i stopę zgonów oraz saldo migracji zagranicznych
w 2007 r. w wybranych krajach oznaczonych literami A–F.
Terytorium Chin ma znacznie wieksza powierzchnie niz terytorium Holandii, dlatego
gestosc zaludnienia w Chinach jest mniejsza.
kraje rozwiniete, mala liczba ludzi mlodych, ktorzy wola stawiac na kariere niz
rodzine
dominuje typ rodziny 2 + 1
duza ilosc mlodych ludzi emigruje do innych krajow
wysoki poziom bezrobocia (nie ma z czego utrzymac rodziny)
Przyrost naturalny (urodzenia- zgony)
(0,2 * 38 200 000) / 1000 = 7 639 000
Przyrost rzeczywisty ( Przyrost naturalny +
Saldo migracji)
Saldo migracji (Imigracja - Emigracja)= 9 300-
21 000= -11 700
Przyrost rzeczywisty = 7 639 000 + (- 11 700)=
7 627 300
7 639 000
7 627 300
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
16
Pogrupuj wymienione na wykresie kraje według wielkości przyrostu rzeczywistego,
wpisując litery we właściwe miejsca tabeli.
Zadanie 131*. (2 pkt)
Wymień trzy następstwa dla Francji spowodowane napływem do tego kraju imigrantów
spoza obszaru Europy.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
3. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Zadanie 132*. (1 pkt)
W poniższej tabeli podano dane dla dwóch wybranych mniejszości narodowych w Polsce,
pochodzące z Narodowego Spisu Powszechnego w 2002 r.
Rozpoznaj mniejszości narodowe przedstawione w tabeli. Wpisz ich nazwy
w odpowiednie komórki tabeli.
Zadanie 133*. (1 pkt)
Na mapie oznaczono literami wybrane kraje, które przeżywały w swojej historii okres
zależności kolonialnej. Związki wielu byłych terytoriów kolonialnych z krajami, od których
zależały, uwidaczniają się do dzisiaj między innymi w umiejętności posługiwania się
językiem kraju, któremu terytoria te były podporządkowane. Wiele byłych terytoriów
kolonialnych używa języka kraju, od którego zależały, jako urzędowego.
A, B, C, D, F
E
Konflikt kulturowy pomiedzy poszczegolnymi religiami
Zwiekszona zostala podaz na rynku pracy. Naplynela ludnosc chetna do podjecia taniej,
niekwalifikowanej formy zarobkowania.
Wzrósl znacznie przyrost naturalny, poniewaz wsrod imigrantów przewaza wielodzietny model
rodziny.
Bialorusini
Ukraincy
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
17
Spośród krajów oznaczonych literami A
–F wybierz ten, w którym jest powszechnie
używany język hiszpański, oraz ten, w którym jest powszechnie używany język
portugalski. Wpisz do tabeli nazwy tych krajów oraz litery wskazujące ich położenie
na mapie.
Zadanie 134*. (2 pkt)
Na wykresie przedstawiono saldo migracji ludności Polski na pobyt stały w latach
1950−2005.
Argentyna
F
Brazylia
E
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
18
Na podstawie wykresu i własnej wiedzy podaj zmianę tendencji migracji ludności Polski,
jaka wystąpiła po 2000 roku, oraz wymień dwie przyczyny tej zmiany.
Zmiana
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Przyczyny zmiany
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Zadanie 135*. (1 pkt)
W tabeli podano wybrane dane dotyczące ludności Rosji w 2009 r.
Oblicz współczynnik feminizacji ludności Rosji, wybierając z tabeli dane niezbędne
do wykonania obliczeń. Zapisz obliczenia.
Obliczenia
Współczynnik feminizacji ........................
Zadanie 150. (1 pkt)
Na wykresie przedstawiono fazy rozwoju demograficznego
Na podstawie wykresu oraz własnej wiedzy wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli
zdanie jest prawdziwe, lub literę F, gdy zdanie jest fałszywe.
Eksplozja demograficzna przypada na I fazę rozwoju demograficznego. .......
Spadek liczby zgonów w II fazie rozwoju demograficznego jest efektem poprawy
warunków życia, higieny oraz lepszego wyżywienia. .......
Procesy demograficzne występujące w V fazie są charakterystyczne dla krajów
Afryki dotkniętych klęską głodu. .......
Zadanie 152. (2 pkt)
Wykonaj polecenia na podstawie tekstu i własnej wiedzy.
Pokolenie 50+ to zmarnowany potencjał czy szansa dla polskiego rynku pracy?
Niekorzystne skutki zmian demograficznych, oprócz postępującej globalizacji i rozwoju
technicznego, są jednym z najważniejszych wyzwań, przed jakimi stoi Polska. Przybywa
Po roku 2000 odwróceniu ulegy tendencje w migracjach wies-miasto spotykanych wczesniej.
Coraz wiecej osób przenosilo sie z miasta na obszary wiejskie (proces dezurbanizacji)
Zwiekszenie stopnia zmotoryzowania spoleczestwa, moga dojezdza do pracy w miastach nawet
z obszarów wiejskich.
Poszerza sie wiadomosc ekologiczna i zdrowotna Polaków, wybieraja wies, poniewaz jakosc
srodowiska przyrodniczego tam jest wyzsza.
liczba kobiet: 140 - 64,5 = 75,5
z proporcji: 75,5/64,5=x/100
x = (75,5*100)/64,5
x = 117,05
117 kobiet na 100 mezczyzn
F
P
F
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
19
emerytów oraz osób, które zbliżają się do wieku emerytalnego. Spada liczebność
najmłodszych pokoleń. Spadek liczebny populacji oraz starzenie się społeczeństwa będą
odgrywać kluczową rolę w funkcjonowaniu rynku pracy, a przez to i całej gospodarki.
Proces zmian demograficznych i starzenie się społeczeństwa to tylko jedna strona medalu.
Drugą stanowi tendencja do wcześniejszej rezygnacji z pracy zawodowej wśród
pięćdziesięciolatków. Udział osób pracujących w ogólnej liczbie ludności w wieku 55–64 lat
w naszym kraju wynosił 30,6% w ostatnich miesiącach 2007 r. i był jednym z najniższych
w Unii Europejskiej.
Na podstawie: K. Belczyk, Pokolenie 50+: Zmarnowany potencjał
czy szansa dla polskiego rynku pracy? www.rynekpracy.pl
a) Przedstaw dwie korzyści społeczne lub gospodarcze, które może odnieść Polska
ze wzrostu zatrudnienia ludności w wieku 55
–64 lat.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
b) Przedstaw dwa działania, które może podejmować państwo w celu zwiększenia
aktywności zawodowej ludności w wieku 55
–64 lat.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Zadanie 153*. (1 pkt)
W wielu krajach język dawnego kolonizatora jest używany jako urzędowy ze względu
na zróżnicowanie etniczne i językowe ludności.
Wpisz do tabeli po jednym kraju, w którym są używane wymienione języki urzędowe.
Nazwy krajów wybierz spośród podanych poniżej.
Kraje: Czad, Indie, Indonezja, Republika Południowej Afryki, Turcja.
Zadanie154*. (1 pkt)
Na wykresie przedstawiono zmiany struktury zatrudnienia w Polsce w latach 1930–2000
zachodzące wraz z rozwojem gospodarczym.
Na podstawie: Rocznik Demograficzny, GUS, Warszawa 2001 [w:] J. Kop, M. Kucharska, E.
Szkurłat,
Osoby w wieku 55-64 beda dysponowaly wieksza iloscia pieniedzy, które zainwestowane w
gospodarke, napedza ja
Osoby w wieku 55-64 lat majac zatrudnienie poczuja sie bardziej doceniane. Ich status
spoleczny, jako pracujcych podniesie sie.
Organizacja bezplatnych szkolen i zajec, które pomoga im podniesc kwalifikacje zawodowe.
Przeprowadzenie kampanii spolecznej, która zaprezentuje pracodawcom wartosc pracowników
55-64 jest duza. A takze, takiej, która zacheci samych zainteresowanych do pracy.
Indie
Czad
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
20
Geografia społeczno-ekonomiczna, Warszawa 2003
Na podstawie wykresu i własnej wiedzy podaj dwie przyczyny przedstawionych
na wykresie zmian w strukturze zatrudnienia w Polsce, jakie zaszły w ostatniej dekadzie
XX wieku.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Zadanie 155*. (3 pkt)
a) Na podstawie wykresu i własnej wiedzy wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli
zdanie jest prawdziwe, lub literę F, gdy zdanie jest fałszywe.
W grupie ludności w wieku przedprodukcyjnym w 2007 r. na 100 mężczyzn
przypadało powyżej 100 kobiet. .........
W latach 2008–2009 zwiększyła się liczba mężczyzn w grupie ludności w wieku
produkcyjnym. .........
W grupie ludności urodzonej w okresie wyżu kompensacyjnego jest więcej
kobiet niż mężczyzn. .........
b) Podaj trzy przyczyny różnej liczebności kobiet i mężczyzn w wieku poprodukcyjnym
w Polsce w 2007 r.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
3. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Restrukturyzacja przemyslu
Rozwoj uslug
F
P
P
kobiety bardziej o siebie dbaja, prowadza zdrowszy tryb zycia
kobiety czesciej wykonuja lzejsza prace, nie ulegaja smiertelnym wypadkom w pracy
w II Wojnie Swiatowej zginelo wiecej mezczyzn niz kobiet
IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań
Ćwiczenia na fakultet 2011/12
11. Demografia
21
Zadanie 157*. (2 pkt)
Współczynnik obciążenia demograficznego to liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym
i poprodukcyjnym przypadająca na 100 osób w wieku produkcyjnym.
a) Wyłącznie na podstawie piramidy wieku (rysunek powyżej) i płci określ i uzasadnij
przewidywaną tendencję zmiany współczynnika obciążenia demograficznego do 2020
roku.
Tendencja będzie ..........................................................................
(Wpisz rosnąca lub malejąca)
Uzasadnienie
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
b) Podaj dwie konsekwencje przewidywanej zmiany współczynnika obciążenia
demograficznego dla ludności w grupie w wieku produkcyjnym.
1. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
2. ..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
rosnaca
W wiek poprodukcyjny beda wchodzily roczniki kompensacyjnego wyzu demograficznego.
wydluzenie wieku aktywnosci zawodowej
wzrost kosztow na ubezpieczenia spoleczne