B T4 operacje bankowe 1213 [tryb zgodności]

1. Rodzaje i klasyfikacja operacji bankowych

ISTOTA OPREACJI BANKOWYCH

W warunkach gospodarki rynkowej banki musz

godzi

dwa cele.

Pierwszym jest d

ąż

enie do maksymalizacji zysku w długim okresie działalno

ci.

Operacje Bankowe

Drugim - konieczno

ść

zapewnienia bezpiecze

stwa

rodków pieni

ęż

nych

depozytariuszy.

Jednocze

nie banki jako instytucje zaufania publicznego powinny zapewni

bezpiecze

stwo przechowywanych depozytów i ich alokacj

przedsi

wzi

cia o takim stopniu ryzyka, które s

w stanie kontrolowa

bez

szkody dla klientów.

KLASYFIKACJA OPERACJI BANKOWYCH
Operacje bankowe mog

klasyfikowane według:

podmiotów:

własne
klientów
obce

terytorium:

krajowe i zagraniczne
mi

dzybankowe i mi

dzyoddziałowe

rodzajów operacji:

bilansowe
pozabilansowe

przedmiotu działania:

Operacje Bankowe

przedmiotu działania:

pasywne (bierne)
aktywne (czynne)
usługowe (po

rednicz

ce)

form rozlicze

gotówkowe
bezgotówkowe

rodzaju waluty:

w złotych
w walutach obcych

2. Operacje pasywne, aktywne i usługowe oraz ich
podział
OPERACJE PASYWNE- Polegaj

na gromadzeniu

obcych

rodków pieni

ęż

nych w celu lokowania ich

razem z funduszami własnymi w zyskownych
operacjach czynnych
Do operacji pasywnych nale

żą

Operacje Bankowe

Do operacji pasywnych nale

żą

gromadzenie wkładów i lokat bankowych;
emitowanie własnych papierów warto

ciowych przez bank;

wykonywanie czynno

ci zmierzaj

cych do powi

kszenia

sumy

rodków znajduj

cych si

w dyspozycji banków.

OPERACJE USŁUGOWE- S

operacjami bankowymi wykonywanymi przez

banki na zlecenie, rachunek i ryzyko klienta.

Do operacji usługowych nale

żą

prowadzenie rachunków bankowych klientów;
dokonywanie rozlicze

pieni

ęż

nych, gotówkowych i bezgotówkowych;

prowadzenie rachunków inwestycyjnych dla osób fizycznych i prawnych;
realizacja transakcji kupna i sprzeda

y papierów warto

ciowych;

sprzeda

jednostek uczestnictwa funduszy powierniczych;

Operacje Bankowe

sprzeda

jednostek uczestnictwa funduszy powierniczych;

obsługa krajowych funduszy emerytalnych;
wynajem skrzynek sejfowych;

przygotowanie i przeprowadzanie nowej emisji akcji oraz wprowadzanie akcji do
obrotu publicznego;

obrót produktami ubezpieczeniowymi;
zarz

dzanie pakietem papierów warto

ciowych klienta na zlecenie na podstawie

pełnomocnictwa udzielonego domowi maklerskiemu przez klienta.

3. Gwarancje i por

czenia bankowe

GWARANCJE BANKOWE

Gwarancja jest to jednostronne zobowi

zanie Banku (gwaranta)

stwierdzaj

ce,

e zobowi

zania klienta zostan

w oznaczonym

czasie spełnione przez Bank w przypadku, gdyby klient tego
zobowi

zania nie wykonał samodzielnie. Gwarancja kierowana jest

Operacje Bankowe

zobowi

zania nie wykonał samodzielnie. Gwarancja kierowana jest

do beneficjenta (adresata gwarancji) i okre

la zleceniodawc

(klienta banku), kwot

gwarantowan

oraz termin wa

gwarancji.

Warunki umowy gwarancji bankowej, jej wysoko

ść

, okres wa

okre

lone w li

cie gwarancyjnym, które s

ustalane indywidualnie

dla ka

dego klienta.

Rodzaje gwarancji bankowych:
kontraktowe

gwarancja przetargowa- jest pisemnym zobowi

zaniem banku gwaranta do

zapłaty kwoty wskazanej w gwarancji w przypadku gdyby zleceniodawca(
oferent, który wygrał przetarg odmówił podpisania kontraktu w warunkach oferty
lub w inny sposób naruszył zobowi

zania wynikaj

ce z przyst

pienia do

przetargu). Kwota gwarancji powinna by

zwi

zana z wysoko

wadium a

termin powinien by

le zwi

zany z terminem wyboru oferty.

gwarancja dobrego wykonania kontraktu- jest pisemnym zobowi

zaniem

Banku-gwaranta do zapłacenia oznaczonej w gwarancji kwoty w razie

Operacje Bankowe

Banku-gwaranta do zapłacenia oznaczonej w gwarancji kwoty w razie
niewykonania b

nieprawidłowego wykonania umowy przez Zleceniodawc

gwarancji.
gwarancja eksploatacyjna- bank zobowi

zuje si

zapłaci

odbiorcy okre

lon

kwot

odpowiadaj

cało

ci lub cz

ęś

ci kar umownych przewidzianych w

kontrakcie, na wypadek nieprawidłowego lub wadliwego monta

eksploatowanych przez odbiorc

urz

dze

i poniesione z tego tytułu przez niego

straty.
zwrotu zaliczki- zleceniodawca jest przedsi

biorc

, który otrzymał zaliczk

poczet towarów, które ma dostarczy

beneficjentowi. Gwarancja taka mo

posiada

zastrze

enie i

wchodzi w

ycie dopiero po otrzymaniu zaliczki.

płatnicze
gwarancja spłaty kredytu- jest pisemnym zobowi

zaniem Banku

do zapłaty okre

lonej w gwarancji kwoty, w przypadku gdyby

kredytobiorca, na którego zlecenie gwarancja została udzielona, nie
spłacił kredytu w terminie okre

lonym w umowie kredytu, zawartej z

Beneficjentem gwarancji.

gwarancja spłaty rat leasingowych- udzielana jest w celu
zabezpieczenia roszcze

leasingodawcy wobec leasingobiorcy w

Operacje Bankowe

gwarancja spłaty rat leasingowych- udzielana jest w celu
zabezpieczenia roszcze

leasingodawcy wobec leasingobiorcy w

przypadku, gdy leasingobiorca nie spłaci raty leasingowej w terminie
okre

lonym w umowie.

gwarancja zabezpieczaj

ca otwarcie akredytywy importowej-

wyst

puje w przypadku kontraktów na zakup dóbr inwestycyjnych,

sto nietypowych, produkowanych na indywidualne zamówienie,

o długim okresie ich wytwarzania.

celne- jest zobowi

zaniem banku do uregulowania cła w

przypadku gdyby zleceniodawca gwarancji nie ui

cił

terminowo nale

ci celnych. Zleceniodawc

jest

importer, beneficjentem jest wła

ciwy urz

d celny.

szczegółowe- dotycz

konkretnej partii towarów

ogólne- obejmuj

zobowi

zania celne na towary

przywiezione na polski obszar celny w okresie

Operacje Bankowe

ogólne- obejmuj

zobowi

zania celne na towary

przywiezione na polski obszar celny w okresie
gwarancyjnym w granicach kwoty gwarancyjnej.

POR

CZENIA BANKOWE

Przez umow

por

czenia, por

czyciel zobowi

zuje si

wzgl

dem

wierzyciela wykona

zobowi

zanie na wypadek, gdyby dłu

nik

zobowi

zania nie wykonał – art. 876 § 1 kc.

Por

czenie instytucji kredytowej musi by

dokonane w formie

stosownego o

wiadczenia podpisanego przez osoby upowa

nione

Operacje Bankowe

stosownego o

wiadczenia podpisanego przez osoby upowa

nione

do reprezentacji tej instytucji wraz z odciskiem jej piecz

ci firmowej.

Dla celu stwierdzenia wa

ci zaci

gni

tego zobowi

zania istotne

jest opatrzenie o

wiadczenia por

czenia dat

Por

czenie mo

e by

terminowe i bezterminowe. O ile w por

czeniu

nie okre

lono czasu trwania, uwa

a si

e jest ono bezterminowe.

4. Depozyty i wkłady oszcz

dno

ciowe.

depozyt - umowa, na mocy której przechowawca
zobowi

zuje si

zachowa

w stanie nie pogorszonym

rzecz ruchom

oddan

mu na przechowanie. Przyjmuje

e przechowawcy nale

y si

wynagrodzenie, chyba

e z umowy lub z okoliczno

ci wynika,

e zobowi

zał si

Operacje Bankowe

e przechowawcy nale

y si

wynagrodzenie, chyba

e z umowy lub z okoliczno

ci wynika,

e zobowi

zał si

on przechowa

rzecz bez wynagrodzenia.

Przechowawca zobowi

zany jest wyda

sam

rzecz,

któr

otrzymał na przechowanie (depozyt prawidłowy).

Depozyt bankowy, wkład bankowy - kwota pieni

ęż

zdeponowana w banku na czas nieokre

lony (wkład awista) lub

oznaczony (wkład terminowy). Bank uzyskuje prawo do
dysponowania depozytami (udziela kredytów bankowych, kupuje
papiery warto

ciowe), w zamian wypłaca deponentowi

oprocentowanie.

Stopa oprocentowania zale

y od okresu, na który depozyt został

zło

ony: im jest on dłu

szy, tym stopa oprocentowania jest wy

sza.

Operacje Bankowe

zło

ony: im jest on dłu

szy, tym stopa oprocentowania jest wy

sza.

Niektóre banki ró

nicuj

stop

oprocentowania tak

e w zale

od wysoko

ci depozytu.

Depozyt mo

e mie

tak

e form

rzeczow

(bi

uteria, złoto, papiery

warto

ciowe, numizmaty, dokumenty, waluty obce). S

one

przechowywane w skarbcu bankowym za okre

lon

opłat

Wkłady oszcz

dno

ciowe - s

rodki pieni

ęż

ludno

ci gromadzone w bankach. S

one podstawowym

ródłem działalno

ci kredytowej prowadzonej przez

banki. Wkłady oszcz

dno

ciowe gromadzone s

złotych i walutach, jako wkłady a'vista i lokaty terminowe.

Operacje Bankowe

Rodzaje operacji depozytowych:
przyjmowanie wkładów klientów na czas okre

lony lub nieokre

lony,

na podstawie umowy (klienci na ogół otrzymuj

odsetki) czyli

przyjmowanie

rodków pieni

ęż

nych na zwykły rachunek bankowy

gdzie odsetki obecnie s

minimalne, rachunkiem bez odsetek jest

na przykład rachunek pieni

ęż

ny w domu maklerskim,

emisja własnych papierów warto

ciowych – w tym wypadku klient,

który je zakupuje jest wierzycielem banku, ale nie z tytułu wkładu,

Operacje Bankowe

emisja własnych papierów warto

ciowych – w tym wypadku klient,

który je zakupuje jest wierzycielem banku, ale nie z tytułu wkładu,
lecz z tytułu posiadania papierów warto

ciowych wystawionych

przez dany bank,

rednictwo banku mi

dzy klientem, który poszukuje sposobu

zainwestowania swoich pieni

dzy a potrzebuj

cymi kapitału

jednostkami gospodarczymi, (obligacje samorz

dowe,

przedsi

biorstw)

Rodzaje wkładów oszcz

dno

ciowych

lokaty - polega ona na wpłaceniu do banku okre

lonej kwoty

pieni

dzy na okre

lony z góry czas oraz na ustalony z góry

procent, a nast

pnie na odebraniu tej kwoty, powi

kszonej o

odsetki po upływie ustalonego terminu.
terminowe 3, 6, 12 miesi

cy lub kilka lat; szczególny przypadek

to lokata nocna (overnight) o stały lub zmiennym (okresla umowa
lokaty-decyduje zarzad, prezes lub oproc.na rynku
miedzybankowym) oprocentowaniu; o róznej walucie
rentierskie - lokata charakteryzuj

ca si

tym,

e odsetki, jakie

przynosi, nie s

kapitalizowane (dopisywane do pierwotnej kwoty

Operacje Bankowe

- lokata charakteryzuj

ca si

tym,

e odsetki, jakie

przynosi, nie s

kapitalizowane (dopisywane do pierwotnej kwoty

depozytu), ale wypłacane posiadaczowi takiej lokaty lub
wskazanej przez niego osobie – czyli rentierowi.Lokata tego typu
jest odpowiednia dla osoby, która chce utrzymywa

z samych

odsetek. Jednak, aby spełniała ten cel, musi by

odpowiednio

wysoka.

progresywne - lokata, której umowa przewiduje wzrost oprocentowania

rodków w

kolejnych okresach oszcz

dzania (miesi

cach); pozwala na wcze

niejsze podj

cie

rodków bez utraty odsetek (wypłacane s

odsetki za wszystkie zako

czone okresy

oszcz

dzania albo za ka

dy dzie

umowy).

Inwestycyjne- lokata bankowa zapewniaj

ca pewien minimalny próg

oprocentowania, ale jednocze

nie daj

ca mo

liwo

ść

znacz

cego wzrostu

oprocentowania w zale

ci od zmian cen instrumentów pochodnych, w jakie bank

inwestuje cz

ęść

rodków pochodz

cych z lokaty.

Dodatkowe oprocentowanie (ponad minimaln

zagwarantowan

stop

zwrotu) jest

uzale

nione od zmian wbudowanego w t

lokat

instrumentu pochodnego. Za

niewielk

ęść

otrzymanych od klienta pieni

dzy banki kupuj

na przykład opcje na

Operacje Bankowe

niewielk

ęść

otrzymanych od klienta pieni

dzy banki kupuj

na przykład opcje na

waluty, albo zagraniczne indeksy giełdowe. Gdy waluty albo indeksy mocno zyskuj

na warto

ci, cz

ęść

zysku z opcji jest przeznaczana na powi

kszenie oprocentowania

lokaty inwestycyjnej. Je

li za

opcja przyniesie nie dochód a strat

, zabezpieczenie

stanowi

najcz

ęś

ciej papiery skarbowe, w które banki inwestuj

pozostał

ęść

rodków powierzonych przez klientów. Dochód, jaki przynios

obligacje skarbowe,

wystarcza na pokrycie tych strat i wypłat

minimalnego oprocentowania okre

lonego

w umowie.Lokaty inwestycyjne nie s

stałym elementem oferty banków.

Organizowane s

natomiast subskrypcje, podczas których przez okre

lony czas

na wpłaca

pieni

dze na takie lokaty. S

to z reguły lokaty długoterminowe, z

okresem trwania od roku nawet do pi

ciu lat.

programy oszcz

dno

ciowe - w bankach polegaj

na ł

czeniu ró

nych

typów lokat albo lokat i innych rodzajów aktywów finansowych.
Klient banku sam decyduje o tym, jaka cz

ęść

zgromadzonych przez

niego

rodków ma stanowi

lokat

, a jaka b

dzie przeznaczona na

jednostki funduszy. Do niego nale

y równie

decyzja, jakiego typu

fundusze maj

kupione za jego pieni

dze. Słowem, deponent

wybiera i realizuje pewn

strategi

inwestycyjn

Polisy ubezpieczeniowe - Polisy, z których dochody nie s

obj

podatkiem, sprzedaje si

w bankach współpracuj

cych z towarzystwami

Operacje Bankowe

Polisy ubezpieczeniowe - Polisy, z których dochody nie s

obj

podatkiem, sprzedaje si

w bankach współpracuj

cych z towarzystwami

ubezpieczeniowymi. Odpowiednikiem sumy lokaty była jednorazowo
opłacana składka. Czas ochrony ma odpowiednik w terminach, na jakie
zakłada si

lokaty. Jest to na przykład sze

ść

albo dwana

cie miesi

cy.

Polisa ma bardzo niewielki zakres ochrony ubezpieczeniowej. Na
zako

czenie umowy posiadacz polisy/lokaty otrzymuje sum

ubezpieczenia. Jest ona obliczona w taki sposób,

e wła

ciciel polisy

otrzymuje kilkuprocentowe odsetki – podobnie jak przy zwykłej lokacie.
Ró

nica polega na tym,

e od takiego dochodu nie trzeba płaci

podatku.

Inne rodzaje wkładów klientów:
a vista – to przede wszystkim przej

ciowe nadwy

ki finansowe,

którymi klient banku mo

e dysponowa

w ka

dym momencie. Jest

to wi

c typowy pieni

dz transakcyjny. Prowadz

c rachunek awista

bank ponosi powa

ne koszty, musi bowiem cz

sto rejestrowa

operacje w zwi

zku ze zmieniaj

wysoko

wkładu. W wielu

krajach stopa obowi

zkowej (nie oprocentowanej) rezerwy od tych

wkładów jest bardzo wysoka (? stopa rezerw obowi

zkowych ?).

Dlatego te

oprocentowanie wkładów awista jest niskie, a w

Operacje Bankowe

Dlatego te

oprocentowanie wkładów awista jest niskie, a w

niektórych krajach nie s

one wogóle oprocentowane . Klienci

traktuj

te wkłady jako swoj

kas

. Sumy przekraczaj

ce bie

żą

potrzeby s

z reguły przenoszone na wy

ej oprocentowane wkłady

terminowe.

Wkłady terminowe – słu

żą

do przechowywania

rodków przez okres co

najmniej jednego miesi

ca. Z tego rodzaju wkładów korzystaj

przede wszystkim osoby prawne, a osoby fizyczne korzystaj

zazwyczaj z wkładów oszcz

dno

ciowych. Wysoko

ść

oprocentowania wkładów zale

y od umowy z bankiem. W krajach, w

których wyst

puj

zjawiska inflacyjne istnieje d

ąż

enie ,

eby

wysoko

ść

oprocentowania uwzgl

dniała stop

inflacji.

Operacje Bankowe

5. Rozrachunki mi

dzybankowe

Rozrachunek mi

dzybankowy - dokonywane na terenie

Rzeczypospolitej Polskiej przemieszczenie

rodków pieni

ęż

nych w

złotych lub w euro pomi

dzy rachunkami banków lub pomi

dzy

rachunkami banków a kontami własnymi Narodowego Banku
Polskiego, b

innego banku, prowadz

cego rachunki banków, w

celu wykonania zobowi

zania powstałego z tytułu dokonywania

rozlicze

pieni

ęż

nych pomi

dzy:

Operacje Bankowe

a) bankami,
b) klientem banku a innym bankiem lub bankiem, a posiadaczem

rachunku w innym banku,

c) klientem banku a posiadaczem rachunku w innym banku,

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. – jest to instytucja po

rednicz

ca w

rozliczeniach mi

dzybankowych. Celem powołania jej było usprawnienie i

unormowanie tego systemu. Najwa

niejszym zadaniem Krajowej Izby

Rozliczeniowej S.A. było stworzenie w warunkach polskiej bankowo

systemu rozlicze

dzybankowych, obejmuj

cego wymian

dokumentów

papierowych, ich rejestracj

, ustalanie wzajemnych wierzytelno

ci oraz

przedstawienie wyników rozlicze

w Narodowym Banku Polskim, w którym

dokonywany byłby rozrachunek banków.

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. została powołana w 1991 r. z inicjatywy

Operacje Bankowe

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. została powołana w 1991 r. z inicjatywy

16 najwi

kszych banków, w tym Narodowego Banku Polskiego oraz

Zwi

zku Banków Polskich. Swoje usługi kieruje przede wszystkim do

instytucji bankowych, finansowych, du

ych przedsi

biorstw z sektora

telekomunikacyjnego i energetycznego, firm działaj

cych w obszarze e-

commerce oraz administracji pa

stwowej. Od ponad 15 lat Izba opracowuje

i wprowadza na rynek innowacyjne rozwi

zania z dziedziny wymiany

informacji elektronicznej, które wywieraj

znacz

cy wpływ na tworzenie

polskiej e-gospodarki.

Podstawowymi warunkami przeprowadzania rozrachunków
mi

dzybankowych za po

rednictwem izby rozliczeniowej s

- posiadanie rachunku bie

żą

cego w Narodowym Banku Polskim - od roku

1992 ka

dy działaj

cy w Polsce bank ma tylko jeden rachunek bie

żą

cy w

NBP;

- posiadanie przez zleceniodawc

niezb

dnych

rodków na ww. rachunku

bie

żą

cym

Rozrachunki mi

dzybankowe mog

przeprowadzane:

- za po

rednictwem Krajowej Izby Rozliczeniowej SA (jedynej w Polsce

Operacje Bankowe

- za po

rednictwem Krajowej Izby Rozliczeniowej SA (jedynej w Polsce

izby rozliczeniowej) - przeszło 90% rozrachunków mi

dzybankowych w

Polsce dokonywanych jest za po

rednictwem izby rozliczeniowej;

- banków prowadz

cych rachunki dla innych banków krajowych

- w drodze bezpo

redniej wymiany zlece

dzy bankami oraz rejestracji

wynikaj

cych z nich wzajemnych wierzytelno

Usługi rozliczeniowe

System rozliczeniowy, odpowiadaj

cy angielskiemu poj

ciu „clearing

system” okre

na jako „zbiór procedur, za pomoc

których instytucje

finansowe prezentuj

i wymieniaj

dane oraz dokumenty zwi

zane z

przekazywaniem funduszy lub papierów warto

ciowych do innych instytucji

finansowych.”

W tej definicji nie ma opisu sposobu wymiany zlece

płatniczych, zwraca

ona uwag

jedynie na pewne porozumienie pomi

dzy poszczególnymi

uczestnikami rozlicze

, umo

liwiaj

c im wymian

dokumentów. Systemy

rozliczeniowe ELIXIR oraz EuroELIXIR prowadzone przez KIR S.A.
zawieraj

równie

mechanizm słu

żą

cy do obliczenia wzajemnych

Operacje Bankowe

zawieraj

równie

mechanizm słu

żą

cy do obliczenia wzajemnych

nale

ci i zobowi

poszczególnych uczestników wraz z

mechanizmem gwarancji rozrachunku. Nale

ci i zobowi

zania

wynikaj

ce z rozlicze

w ramach systemu rozliczeniowego regulowane s

ramach systemu rozrachunkowego (settlement system) prowadzonego
przez Narodowy Bank Polski.

cej informacji o zasadach funkcjonowania systemu ELIXIR i EuroELIXIR

na stronie:

www.kir.com.pl

6. Operacje bankowo

ci inwestycyjnej i hipotecznej

Operacje bankowo

ci inwestycyjnej

Banki inwestycyje to banki, które zajmuj

wszelkimi

usługami finansowymi wykraczaj

cymi poza tradycyjn

depozytowo-kredytow

działalno

ść

bankow

, przede

wszystkim za

bezpo

rednim transferem oszcz

dno

Operacje Bankowe

depozytowo-kredytow

działalno

ść

bankow

, przede

wszystkim za

bezpo

rednim transferem oszcz

dno

na rynek pieni

ęż

ny i kapitałowy. Dzi

ki ich pomocy

inwestorzy nie korzystaj

z po

rednictwa banków

komercyjnych, lecz lokuj

swe

rodki na rynku papierów

warto

ciowych.

Obsługa emisji papierów warto

ciowych na rynku kapitałowym i pieni

ęż

nym

Obrót papierami warto

ciowymi na rynku wtórnym na rachunek klienta

(działalno

ść

brokerska)

Obrót papierami warto

ciowymi na rynku wtórnym na rachunek własny (

działalno

ść

dealerska)

usługi w zakresie restrukturyzacji i prywatyzacji podmiotów gospodarczych
doradztwo i zarz

dzanie finansami

tworzenie i zarz

dzanie funduszami inwestycyjnymi

transakcje w zakresie instrumentów pochodnych na terminowych rynkach
finansowych

Operacje Bankowe

finansowych
leasing i factoring
obrót papierami ubezpieczeniowymi
Działalno

ść

badawcza i analityczna

Dystrybucja informacji
Usługi konsultingowe

Usługi inwestycyjne s

zró

nicowane w zale

ci od tego, czy nast

puj

na rynku pierwotnym (transakcji mi

dzy emitentem i inwestorem), czy na

rynku wtórnym (handel papierami warto

ciowymi mi

dzy inwestorami)

Na rynkach pierwotnych banki inwestycyjne spełniaj

funkcj

rednika

pomi

dzy emitentem a inwestorem, s

doradcami emitenta i dystrybutorem

wemitowanych przez niego papierów warto

ciowych. Natomiast na rynkach

wtórnych spełniaj

funkcj

dealera lub brokera. Jako dealer, bank staje si

stron

transakcji podczas sprzeda

y i kupna papierów warto

ciowych. Jako

Operacje Bankowe

wtórnych spełniaj

funkcj

dealera lub brokera. Jako dealer, bank staje si

stron

transakcji podczas sprzeda

y i kupna papierów warto

ciowych. Jako

broker, przyjmuje na zlecenie inwestorów realizacje zlece

w zakresie

obrotu papierami warto

ciowymi.

Usługi brokerskie

brokerka dyskontowa polega na przyj

ciu od klienta okre

lonych dyspozycji

nabycia lub sprzeda

y okre

lonych papierów warto

ciowych i nast

pnie

przekazaniu ich na giełd

Pełna usługa brokerska obejmuje te usługi, które oferuje brokerka

dyskontowa rozszerzona o dodatkowe usługi o charakterze doradczym.
Jest to przede wszystkim wspomaganie klientów przy podejmowaniu decyzji

Operacje Bankowe

Jest to przede wszystkim wspomaganie klientów przy podejmowaniu decyzji
inwestycyjnych, w szczególno

ci poprzez opracowywanie i dostarczanie

odpowiednich informacji. Dodatkowe usługi powoduj

ryzyko opłat

transakcyjnych. Tak wi

c do funkcji brokera nale

y z jednej strony zbieranie

informacji rynkowych a z drugiej – dostarczanie inwestorom pakietów
doradztwa w odniesieniu do transakcji papierami warto

ciowymi.

Przej

cia i fuzje – usługi bankowe w tym zakresie

obejmuj

przygotowanie procesu transakcji
dokonanie wyceny przedsi

biorstwa

doradztwo podczas obrony przed wrogimi przej

ciami

Przygotowanie procesu transakcji oznacza przede

Operacje Bankowe

Przygotowanie procesu transakcji oznacza przede
wszystkim zebranie informacji i sformułowanie kryteriów
okre

laj

cych potencjalny cel przej

cia, a nast

pnie

korzy

ci osi

gane przez klienta dzi

ki przej

ciu

okre

lonego przedsi

biorstwa.

Emisja papierów warto

ciowych

uplasowanie papierów warto

ciowych w

ród inwestorów. Nale

y wyró

plasowanie prywatne i publiczne. W pierwszym przypadku oferta jest
skierowana do ograniczonego kr

gu inwestorów. Przy plasowaniu

publicznym papiery warto

ciowe s

zakupywane przez duz

liczb

rozmaitych inwestorów. Nast

puje tu rozpisanie subskrypcji, w czasie której

inwestorzy s

wezwani do zło

enia ofert ilo

ciowych po okre

lonej cenie. W

wypadku nadsubskrypcji nast

puje przyznanie przydziałów zredukowanych

w stosunku do zlece

z subskrypcji.

Operacje Bankowe

w stosunku do zlece

z subskrypcji.

gwarantowanie emisji polega na tym,

e gwarant – na ogół bank

inwestycyjny – przejmuje odpowiedzialno

ść

za plasowanie papierów

warto

ciowych w

ród inwestorów. Usługa gwaranta mo

e sprowadza

tylko do doło

enia nale

ytej staranno

ci przy plasowaniu papierów

warto

ciowych, b

do wykupienia tych papierów, które nie zostały

uplasowane na giełdzie.

Operacje banków hipotecznych

Operacje aktywne

Zabezpieczenie hipoteczne to instrument, który pozwala bankowi zmniejszy

ryzyko zwi

zane z po

yczeniem Klientowi du

ej sumy pieni

dzy. Zabezpieczenie

nie jest wymagane np. przy udzielaniu kredytu odnawialnego w eKONCIE -
mi

dzy innymi dlatego maksymalna kwota tego kredytu jest znacznie ni

sza od

kwoty kredytu hipotecznego.

Najpro

ciej rzecz ujmuj

c - dzi

ki temu,

e przedstawiasz bankowi swoj

Operacje Bankowe

Najpro

ciej rzecz ujmuj

c - dzi

ki temu,

e przedstawiasz bankowi swoj

nieruchomo

ść

jako zabezpieczenie kredytu - bank uznaje,

e udzielenie Ci

kredytu lub po

yczki jest bezpieczne - dlatego oferuje Ci korzystne

oprocentowanie i długi okres spłaty po

yczonych pieni

dzy.

Zabezpieczenie hipoteczne wymagane jest przy udzielaniu:

yczki hipotecznej na cel konsumpcyjny (niemieszkaniowy)

kredytu hipotecznego na cel mieszkaniowy

kredytu hipotecznego dla mikrofirm

Zabezpieczeniem hipotecznym jest prawo własno

ci do ró

nego

rodzaju nieruchomo

ci. Aby nieruchomo

ść

(dom, mieszkanie itp.)

Operacje Bankowe

rodzaju nieruchomo

ci. Aby nieruchomo

ść

(dom, mieszkanie itp.)

mogła by

zaakceptowana przez bank jako zabezpieczenie

yczki b

kredytu, musi posiada

swoj

Ksi

Wieczyst

, w

której mo

na dokona

wpisu o ustanowieniu hipoteki. Procedury

ustanowienia hipoteki oraz dokumenty wymagane przez mBank s

ró

ne w zale

ci od rodzaju nieruchomo

ci, która ma stanowi

zabezpieczenie.

yczka hipoteczna -

rodki s

przekazywane na dowolny cel

(niekoniecznie zwi

zany z budow

lub zakupem nieruchomo

ci).

Ze wzgl

du na walut

W walucie krajowej
Denominowane - kredyt udzielany jest w walucie krajowej, ale w dniu
podpisania umowy jego warto

ść

jest przeliczana na walut

obc

(np. EUR,

USD, JPN, CHF) według bie

żą

cego kursu. Harmonogram rat podany jest w

Operacje Bankowe

USD, JPN, CHF) według bie

żą

cego kursu. Harmonogram rat podany jest w

walucie obcej. Spłata dokonywana jest w walucie krajowej po przeliczeniu
według kursu waluty przypadaj

cym na dzie

spłaty. Najkorzystniejszy jest

kredyt spłacany na podstawie fixingu (kursu

redniego) ze wzgl

du na brak

ró

nicy w warto

ci. Jednak wi

kszo

ść

kredytów jest przyznawana

systemem: udzielenie - suma podzielona przez kurs kupna danego banku,
spłata - rata pomno

ona przez kurs sprzeda

y. Ten system powoduje, i

momencie udzielenia kredytu mamy wy

kwot

do spłaty wynikaj

ró

nicy kursów.

Operacje pasywne

Emisja hipotecznych listów zastawnych

Hipoteczne listy zastawne s

papierami warto

ciowym imiennym

lub na okaziciela, których podstaw

emisji stanowi

wierzytelno

ci banku hipotecznego zabezpieczone hipotekami, w

którym to li

cie bank hipoteczny zobowi

zuje si

wobec

uprawnionego do spełnienia okre

lonych

wiadcze

pieni

ęż

nych.

Operacje Bankowe

Listy zastawne jako papiery posiadaj

ce pokrycie:

zwykłe (ka

dy wyemitowany list ma swoje pokrycie w postaci hipotek,

które słu

żą

jako zabezpieczenie kredytów hipotecznych udzielonych lub

skupionych przez bank hipoteczny)
zast

pcze (mo

e ono by

tylko w formie wyj

tkowo bezpiecznych

rodków, a wi

c kapitału na rachunku w banku centralnym lub w innych

okre

lonych bankach, gotówki, skarbowych papierów warto

ciowych lub

papierów warto

ciowych okre

lonych banków lub renomowanych

instytucji mi

dzynarodowych)

Funkcje banku jako po

rednika w obrocie płatniczym polega na

przeprowadzaniu rozlicze

dzynarodowych, co zmniejsza ryzyko

niedotrzymania płatno

ci.

Operacje płatnicze w transakcjach zagranicznych dokonywane s

dzy bankami w ró

nych krajach. Banki krajowe posiadaj

zwi

zku z tym konto walutowe w tzw. Bankach-korespondentach,

które słu

y im do przeprowadzania rozlicze

. Rachunek

prowadzony w banku krajowym dla banku zagranicznego nazywa
si

rachunkiem loro. Rachunek banku krajowego w banku

Operacje Bankowe

rachunkiem loro. Rachunek banku krajowego w banku

zagranicznym – rachunkiem nostro.

Rozliczenia mi

dzy bankami nast

puj

na ogół za pomoc

systemów SWIFT i

TARGET. SWIFT jest sieci

telekomunikacyjn

wiatowym zasi

gu. Komunikaty

dokonywane przez ten system s

standaryzowane i skodyfikowane. Jego zaletami

jest szybko

ść

transmisji i bezpiecze

stwo danych.

TARGET jest systemem transeuropejskim dla EURO w Unii Europejskiej. Jest to
system zautomatyzowany, ekspresowy, system rozrachunków brutto w czasie
rzeczywistym.
Operacji po

rednicz

cych (płatniczych) banki dokonuja za pomoca szeregu form

płatno

ci. S

to w szczególno

ci:

Polecenia wpłaty

Operacje Bankowe

Polecenia wpłaty
Czek
Weksel
Inkaso
Akredytywa
Forfaiting
Clearing

Polecenia wpłaty jest najcz

ęś

ciej stosowan

, bezwarunkow

form

transferu

rodków pieni

ęż

nych w obrocie zagranicznym. Jest to dyspozycja zleceniodawcy

dokonania wpłaty okre

lonej kwoty na rzecz okre

lonego beneficjenta. Bank

zleceniodawcy dokonuje transferu

rodków do banku beneficjenta.

Inkaso dokumentowe jest uwarunkowana form

płatno

ci, która polega na

pobieraniu okre

lonej kwoty pieni

ęż

nej przez bank który działa na rzecz

zleceniodawcy

Przekazaniu po otrzymaniu danej kwoty przedmiotu inkasa (okre

lone dokumenty

finansowe lub handlowe) zgodnie z warunkami ustalonymi przez zleceniodawc

Operacje Bankowe

Przekazaniu po otrzymaniu danej kwoty przedmiotu inkasa (okre

lone dokumenty

finansowe lub handlowe) zgodnie z warunkami ustalonymi przez zleceniodawc

Przy inkasie stronami s

podawca inkasa (eksporter), bank podawcy, bank płatnika

inkasowego, płatnik.

Czek w obrocie zagranicznym jest zleceniem banku krajowego dla
banku zagranicznego wypłacenia okre

lonej kwoty pieni

ęż

nej

okazicielowi lub osobie wymienionej w danym czeku. Jest to tzw.
czek bankierski.

W obrocie zagranicznym wyst

puj

tak

e czeki wystawiane przez

osoby prywatne lub fizyczne. Ich wystawca (trasant) powinien
dysponowa

w banku

rodkami na jego pokrycie. Czek powinien

przedstawiony do wykupu w okre

lonym czasie. Czeki z

Operacje Bankowe

przedstawiony do wykupu w okre

lonym czasie. Czeki z

wystawienia prywatnego s

przyjmowane do inkasa i wysyłane do

trasanta za po

rednictwem banku-korespondenta. Po otrzymaniu

nale

ci bank przekazuje klientowi sum

czekow

Akredytywa dokumentowa jest zobowi

zaniem si

baku otwieraj

cego akredytyw

(bank importera) do

dokonania płatno

ci okre

lonej kwoty w zamian za

zło

enie dokumentów reprezentuj

cych towar

(najcz

ęś

ciej faktury handlowe, dokumenty

ubezpieczenia, listy przewozowe)

Operacje Bankowe

Weksel w obrocie zagranicznym z jednej strony
zabezpiecza dokonanie wypłaty przez importera a z
drugiej przyspiesza płatno

ci przez dyskonto. Weksel

spełnia funkcje kredytowe, gwarancyjne i płatnicze.

Forfaiting jest sposobem finansowania rozlicze

pomi

dzy eksporterem a

importerem. Polega na zbyciu przez eksportera wierzytelno

ci o odroczonym terminie

płatno

ci, zabezpieczonych w formie weksla własnego importera lub traty (weksla

trasowanego) akceptowanej przez importera.
Importer przekazuje eksporterowi weksel jako zapłat

za dostarczony towar.

Eksporter odst

puje weksel bankowi i natychmiast otrzymuje od niego zapłat

pomniejszon

o dyskonto, nie ponosi przy tym odpowiedzialno

ci za realizacj

weksla. Bank - forfaiter dyskontuje weksel bez prawa regresu do eksportera, a wi

na własne ryzyko. Weksel importera musi by

por

czony przez jego bank, ryzyko

banku nie jest wi

c du

e. Kiedy nadchodzi termin płatno

ci weksla, bank - forfaiter

przedstawia go do wykupienia bankowi importera. Forfaiting stosowany jest w
sytuacjach, gdy sprzeda

przez eksportera produktów lub usług wi

ąż

e si

udzieleniem przez niego kredytu kupieckiego, który pragnie zast

forfaitingiem.

ne jest, aby zapłata zabezpieczona była wekslami własnymi lub trasowanymi

por

czonymi przez bank importera (zaakceptowany przez bank - forfaitera) lub

Operacje Bankowe

ne jest, aby zapłata zabezpieczona była wekslami własnymi lub trasowanymi

por

czonymi przez bank importera (zaakceptowany przez bank - forfaitera) lub

nieodwołaln

akredytyw

dokumentow

, ewentualnie odr

gwarancj

bankow

Przedmiotem wykupu mog

wierzytelno

ci:

wynikaj

ce z transakcji handlowych

bezsporne, nieprzeterminowane i nieobci

ąż

one, których zbywalno

ść

nie jest w

aden

sposób ograniczona
zabezpieczone przez wiarygodne banki w formie: awalu bankowego na wekslu,
akredytywy z odroczon

płatno

, gwarancji, weksla własnego wystawionego przez

bank lub weksla trasowanego zaakceptowanego przez bank
z terminem płatno

ci liczonym od momentu wykupu krótszym ni

365 dni

Clearing to procedura, w której organizacja działa jako po

rednik i

przyjmuje na siebie role kupuj

cego i sprzedaj

cego w danej

transakcji w celu zabezpieczenia zamówie

dzy dwoma

stronami.
Podstaw

clearingu mog

zarówno umowy handlowe zawierane

w celu równowa

enia warto

ci obrotów i okre

laj

ce ilo

ść

i rodzaj

towarów jak i umowy płatnicze ustalaj

ce warunki przeprowadzenia

rozlicze

dzy partnerami. Płatno

ść

e by

przeprowadzana

tylko w jedn

stron

i wynosi

ró

nic

we wzajemnych

Operacje Bankowe

tylko w jedn

stron

i wynosi

ró

nic

we wzajemnych

zobowi

zaniach.

Wyró

niamy trzy rodzaje clearingu:

bankowy
mi

dzy przedsi

biorstwami

dzy pa

stwami (bilateralny i multilateralny)

Funkcje banku jako gwaranta w obrocie zagranicznym polega
na zapewnieniu wi

kszego bezpiecze

stwa przeprowadzanych

transakcji.
Funkcje banku jako podmiotu finansuj

cego zagraniczne

operacje handlowe polega na udzielaniu kredytów walutowych w
walucie innej ni

krajowa. Ich oprocentowanie jest powi

zane ze

stawk

rynkow

dla danej waluty. Kredyty walutowe s

korzystna

form

finansowania dla klientów krajowych, gdy

ich

oprocentowanie mo

e by

o ni

sze ni

oprocentowanie

Operacje Bankowe

oprocentowanie mo

e by

o ni

sze ni

oprocentowanie

kredytów krajowych. Naturalnie kredytobiorca bierze na siebie
ryzyko kursowe przy ich spłacie.

8. Operacje bankowo

ci internetowej i elektronicznej

Operacje bankowo

ci elektronicznej

e-Banking jest

wiadczeniem wszelkiego typu usług

bankowych drog

elektroniczn

rodki informacji i

teleinformacji wykorzystywane s

tu dla usprawnienia i

Operacje Bankowe

teleinformacji wykorzystywane s

tu dla usprawnienia i

przyspieszenia realizacji zlece

klientów banków. Usługi

eBankingu to home banking, automaty bankowe,
systemy transferu płatno

ci, karty kredytowe, usługi

przez telefon.

e-Cash – dzi

ki temu,

e pieni

dz stał si

wirtualnym obrazem (zapisem) –

obrazem. Istotne znaczenie ma tu społeczna akceptacja formy pieni

dza,

jako

rodka wymiany, jednostki rozrachunkowej oraz

rodka tezauryzacji

(magazynowania warto

ci).W elektronicznych systemach płatno

ci jednym

z podstawowych problemów jest okre

lenie miejsca lub zasady

magazynowania warto

ci. Rozwi

zaniem tego problemu mog

systemy

tezauryzacji warto

ci, które dzielimy na:

Systemy zamkni

te SV (pozwalaj

na magazynowanie warto

wykorzystywanej w ramach zamkni

tych zbiorów funkcji i społeczno

ci;

Rodzajem takiego systemu jest – system telefonicznych kart pre-paid , które
tezauryzuj

warto

ść

na poczet prowadzenia rozmów telefonicznych

Systemy otwarte SV – oparte na sybstytucie pieni

dza – elektronicznym

Operacje Bankowe

Systemy otwarte SV – oparte na sybstytucie pieni

dza – elektronicznym

zobowi

zaniu wystawcy wzgl

dem posiadacza i mog

wyst

powa

jako

karta mikreprocesorowa (smart card), zapis pami

ci telefonu komórkowego,

komputera przeno

nego (stacjonarnego). Tego typu rozwi

zania prowadz

do stworzenia elektronicznej portmonetki (eWallet) lub elektronicznego
pieni

dza(eCasch) – poł

czenie zalet pieni

dza i kart płatniczych.

eBilling – usługi rozliczeniowe w internecie

W ramach tradycyjnych usług rozliczeniowych klient otrzymuje mo

liwo

ść

korzystania z usługi tzw. stałych zlece

płatniczych. W ramach eBillingu

płatno

ci klienta s

przesyłane bezpo

rednio do firmy zajmuj

cej si

zarz

dzaniem rachunkami w formie papierowej lub elektronicznej po

uprzednim zeskanowaniu. Firma zarz

dza rachunkami i wystawia jeden

zagregowany rachunek. Dzi

ki temu klient nie musi pami

o wszystkich

płatno

ciach. Rachunki s

przechowywane przez usługodawc

w wersji

elektronicznej, który mo

e prowadzi

ich zestawienia i analiz

ponoszonych

przez klienta wydatków. Dzi

ki efektowi skali usługodawca mo

Operacje Bankowe

przez klienta wydatków. Dzi

ki efektowi skali usługodawca mo

obsługiwa

płatno

ci taniej ni

e realizuj

cy je bezpo

rednio klient.

Oszcz

dno

ci pochodz

ze zmniejszenia prowizji za przelewy dokonywane

za po

rednictwem poczty lub banków. Dla ka

dego przedsi

biorstwa

wiadcz

cego masowe usługi istotnym elementem s

koszty zwi

zane z

przygotowaniem i rozesłaniem rachunków, a tak

e egzekucja i

monitorowanie nale

ci. Przy przekroczeniu pewnej masy krytycznej

usługodawcy eBillingu mog

zwróci

do przedsi

biorstw trudni

cych si

masowymi usługami z propozycj

prowadzenia ich rozlicze

z klientami.

wiadczenia tej usługi nie jest wymagana licencja bankowa.

eLending - po

yczki konsumpcyjne

Na usług

eLending składa si

Przyj

cie wniosku kredytowego

Automatyczne dokonanie jego analizy
Przekazanie klientowi informacji o efektach oceny
wniosku kredytowego.
Najwi

kszy problem stwarza ocena ryzyka kredytowego

Operacje Bankowe

Najwi

kszy problem stwarza ocena ryzyka kredytowego

(problem wiarygodno

ci finansowej klienta). Klient

udost

pnia dane personalne i maj

tkowe, a bank po ich

ocenie (osoby fizyczne – metoda credit scoring)
podejmuje decyzj

kredytow

Zatety eLending:
Oszcz

dno

ść

kosztów – produkty sieciowe s

sze od tradycyjnych

Oszcz

dno

ść

czasu i wi

ksza interaktywno

ść

procesu (mo

liwo

ść

kontroli

procesu i monitorowania)
Szybko

ść

rozpatrywania wniosku (decyzja mo

e by

w kilka minut po

zło

eniu wniosku)

Prostota obsługi – aplikacje onn-line z podpowiedzi

(pomoc

) na ka

dym

etapie wypełniania wniosku
Uzyskanie lepszej ceny dzi

ki mo

liwo

ci porównywania ofert banków w

Operacje Bankowe

Uzyskanie lepszej ceny dzi

ki mo

liwo

ci porównywania ofert banków w

czasie rzeczywistym
Wady eLending:
Wi

ksze ryzyko technologiczne – problem z obsług

i kontaktem z bankiem

Depersonalizacja – niektórzy kliencie wol

indywidualn

, bezpo

redni

obsług

w banku

Poczucie mniejszej kontroli procesu ze strony klienta.