1
w w w. o p e r o n . p l
Poziom rozszerzony
Modele odpowiedzi do przyk∏adowego arkusza
egzaminacyjnego z chemii
Arkusz II
Nr
zadania
Modele odpowiedzi
Suma
punktów
1
2
3
21.
za 3 poprawne przyporzàdkowania – 2 pkt
za 2 poprawne przyporzàdkowania – 1 pkt
a) izotony, b) izotopy, c) izobary
0–2
22.
za schemat przemian – 1 pkt
208
82
Pb
$
204
80
X +
α $
200
78
Y +
α $
200
79
Z +
β
–
$
200
80
Hg +
β
–
za podanie iloÊci wyemitowanych czàstek
α i β
–
– 1 pkt
2 czàstki
α i 2 czàstki β
–
0–2
23.
za wybór zwiàzku: NH
4
Cl – 1 pkt
za narysowanie wzoru strukturalnego – 1 pkt
0–2
24.
za 3 poprawne przyporzàdkowania – 2 pkt
za 2 poprawne przyporzàdkowania – 1 pkt
a) P, b) F, c) P
0–2
25.
za ka˝de poprawne okreÊlenie charakteru chemicznego wraz z równaniem reak-
cji – po 1 pkt
NH
4
+
– kwas Brönsteda
NH
4
+
$ NH
3
+ H
+
NH
3
– zasada Brönsteda
NH
3
+ H
+
$ NH
4
+
H
3
O
+
– kwas Brönsteda
H
3
O
+
$ H
2
O + H
+
0–3
26.
za poprawne podanie barwy wskaênika dla ka˝dej probówki – 2 pkt
za poprawne podanie barwy wskaênika dla 2 probówek – 1 pkt
I czerwony, II ˝ó∏ty, III niebieski
za 3 poprawne równania reakcji wraz z ocenà – 2 pkt
za 2 poprawne równania reakcji wraz z ocenà – 1 pkt
I P
4
O
10
+ 6 H
2
O
$ 4 H
3
PO
4
(odczyn kwasowy)
II SiO
2
+ H
2
O
$ brak reakcji (odczyn oboj´tny)
III K
2
O + H
2
O
$ 2 KOH (odczyn zasadowy)
0–4
27.
za równania reakcji dysocjacji – 1 pkt
H
2
SO
4
$
#
H2O
H
+
+ HSO
4
–
HSO
4
–
$
#
H2O
H
+
+ SO
4
2–
0–2
N
H
+
H
H
H
–
Cl
za podanie sta∏ych równowagi obu reakcji – 1 pkt
K
I
=
K
II
=
[SO
4
2–
].[H
+
]
–––––––––––
[HSO
4
–
]
[HSO
4
–
].[H
+
]
–––––––––––
[H
2
SO
4
]
28.
za napisanie poprawnego równania reakcji – 1 pkt
2 Al + 3 H
2
SO
4
$ Al
2
(SO
4
)
3
+ 3 H
2
-
za podanie nazwy gazu: wodór – 1 pkt
za obliczenie iloÊci moli ka˝dego z substratów – 1 pkt
n
H
2
SO
4
= C
m
. V = 0,5 mol/dm
3
. 0,1 dm
3
= 0,05 mola
n
Al
= m
Al
/M
Al
= 3 g/27 g/mol = 0,11 mola
za zauwa˝enie, ˝e glinu jest nadmiar – 1 pkt
za obliczenie iloÊci gazu w oparciu o dane dla kwasu – 1 pkt
3 mole kwasu dajà 3 . 22,4 dm
3
wodoru
0,05 mola kwasu daje
x wodoru
x = 1,12 dm
3
0–5
29.
za równanie reakcji – 1 pkt
NaOH + HCl
$ NaCl + H
2
O
za obliczenie iloÊci zasady i kwasu – 1 pkt
C
P
= (m
s
/m
r
) . 100%
( m
s
= (C
P
. m
r
)/100%
m
NaOH
= 10 g, m
HCl
= 7,5 g
za zamian´ masy zasady i kwasu na mole – 1 pkt
n = m/M
n
NaOH
= 0,25 mola, n
HCl
= 0,2 mola
za zauwa˝enie, ˝e zasady jest nadmiar – 1 pkt
za podanie poprawnej odpowiedzi – 1 pkt
Papierek zabarwi si´ na niebiesko.
0–5
30.
za podanie prawid∏owego opisu obu reakcji – 1 pkt
reakcja I: egzotermiczna (egzoenergetyczna), reakcja II: endotermiczna (endo-
energetyczna)
za ka˝dy z wykresów – po 1 pkt
0–3
31.
za równania po∏ówkowe – 1 pkt
za podanie nazw procesów – 1 pkt
+II +VII
Mn
2+
$ Mn + 5e proces utleniania
+IV
+II
Pb + 2 e
$ Pb proces redukcji
za dobranie wspó∏czynników – 1 pkt
2 Mn
+2
+ 5 PbO
2
+ 4 H
+
$ 2 MnO
4
–
+ 5 Pb
+2
+ 2 H
2
O
za podanie utleniacza i reduktora – 1 pkt
utleniacz – o∏ów w PbO
2
, reduktor – jony Mn
2+
0–4
1
2
3
Reakcja I
t
E
E
sub
∆H
E
prod
Reakcja II
t
E
E
sub
∆H
E
prod
2
w w w. o p e r o n . p l
■
C H E M I A – P O Z I O M R O Z S Z E R Z O N Y
3
w w w. o p e r o n . p l
A R K U S Z I I – M O D E L E O D P O W I E D Z I
■
1
2
3
32.
za ka˝de równanie reakcji – po 1 pkt
CaC
2
+ 2 H
2
O
$ Ca(OH)
2
+ CH–
–
–CH
CH–
–
–CH + 2 H
2
$ CH
3
–CH
3
CH
3
–CH
3
+ Cl
2
/h
υ $ CH
3
–CH
2
Cl + HCl
CH
3
–CH
2
Cl + KOH/H
2
O
$ CH
3
–CH
2
OH+ KCl
Uwaga! Reakcja otrzymywania etanu z etynu mo˝e byç zapisana w dwóch eta-
pach, ale punkt przyznajemy za otrzymanie etanu.
0–4
33.
za ka˝dy wzór wraz z nazwà zwiàzku – po 1 pkt
0–3
34.
za podanie równania reakcji – 1 pkt
za podanie nazw produktów – 1 pkt
produkt I 1-nitro-2-metylobenzen, produkt II 1-nitro-4-metylobenzen
za podanie, który zwiàzek wyst´puje w przewadze – 1 pkt
W przewadze znajduje si´ 1-nitro-2-metylobenzen.
0–3
35.
za podanie mo˝liwych dipeptydów – 1 pkt
Ala-Ala, Cys-Cys, Ala-Cys, Cys-Ala
za przyk∏adowe równanie reakcji otrzymywania dipeptydu – 1 pkt
za zaznaczenie wiàzania peptydowego – 1 pkt
0–3
36.
za napisanie równania reakcji i nazwanie produktów – 1 pkt
2 C
12
H
22
O
11
+ H
2
0
$
H
+
C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6
glukoza
fruktoza
(cukier owocowy)
za wyznaczenie mas molowych sacharozy i fruktozy – 1 pkt
M
C
12
H
22
O
11
= 342 g/mol, M
C
6
H
12
O
6
= 180 g/mol
za obliczenie iloÊci fruktozy – 1 pkt
342 g sacharozy daje 180 g fruktozy
10000 g daje
x
x = 536,3 g
0–3
nitrobenzen
$
HNO
3
H
2
SO
4
NO
2
anilina
NO
2
NH
2
$
[H]
chlorowodorek aniliny
NH
2
NH
3
Cl
$
HCl
produkt I
produkt II
$
HNO
3
H
2
SO
4
CH
3
CH
3
NO
2
CH
3
NO
2
2
+
$
$
CH
3
––
CH
––
COOH+H
2
N
––
CH
––
COOH
CH
2
––
SH
NH
2
––
––
CH
3
––
CH
––
C
––
N
––
CH
––
COOH
O
wiàzanie peptydowe
CH
2
––
SH
NH
2
––
H
––
–– ––
––